On the latest process in Turkey

Istanbul Yenikapi Rally that was realized last Sunday is an important example showing the extent of political mobilization in Turkey, happening in the last month. The rally, which was joined by five million people and the leaders of opposition parties (except HDP), showing “unity of the protectors of democracy”, actually had multiple messages targeting both domestic and foreign politics. During the coup process, which can be described as the clashing of power groups inside the state, it looks like president Erdogan and AKP Government managed to talk different political groups into their “politics for coup process”.

What Happened?

The existence of state on the lands we live on, is directly related to the existence of the army, especially considering its relation during the founding process. Coup is a term that has an important place in the political life of the Turkish Republic. One can see how the coup, as an inevitable political reality of the existence of state in these lands, affects the current state policies considering the latest coup that occurred, the 1980 Coup. What happened on July 15, has a character that continues this political reality. The army who wanted to intervene the political power tried to take control of strategically important state buildings; many bureaucrats in strategically important positions were taken hostage, the parliament and intelligence buildings were bombed, bridges and airports were blocked by soldiers, clashes occurred between soldiers and the police. The five hour coup attempt was terminated with different and rapid maneuvers of the current government and especially of president Erdogan. Among these maneuvers, notable factors are control of the media, control of the civil and mass mobilization through the media and the control of law enforcement under Ministry of Internal Affairs.


Current political power was able to maintain a massive mobility since July 15 under the name “democracy watch” especially targeting the street and military areas. To create the civil mobilization that stopped the tanks marching towards the bridges blocked by soldiers on the night before July 16, AKP have been using all facilities of state. Since July 15, while this mobilization is identified with sacred values of the state, and the ones who lost their lives in this mobilization are declared “martyrs” with stories of heroism, a state of continuous vigilance is tried to be created by steadily pumping hate and revenge. The big rally mentioned above is en extension of this state of vigilance. We see that part of the mobilization on the street is also targeting various sections (Kurdish, Alevi, Opposition) that stand against the state in different areas. AKP and Erdogan, which hold the current political power, have become a platform for Islamist-nationalist formations. This is shown clearly by the symbols created by the process.

Cover Of Democracy

Each coup is a process by which the state oppression shows itself in a physical and violent form. It is nothing but putting pressure on the oppressed using force and violence to take over the political power. As revolutionaries who experienced the period when military coup of 1980 directly murdered, tortured and repressed the revolutionaries and the oppressed, and the period following it, we know too well what coups really are.

We also know what is being tried under the name of allegedly anti-coup “democracy struggle” since July 15. The state of being “elected power” which is raised as an argument against the sections that plotted the coup, plays an important part in legitimizing current position of AKP and Erdogan. All political discourse they raised since July 15 is in fact related to this cover of democracy.

We have emphasized before that AKP and Erdogan have made explicit their characteristic of being a platform for Islamist-nationalist sections. Especially considering the struggle of these sections against pro-coup, laicistic, radical Kemalist power groups inside the state since the founding of the state, it can be seen that there is an existential contradiction between this platform and the army and republican bureaucrats. As much as this contradiction seems like pro-democracy, it is really far away from it. To see the distance, it is suffice to look at the “demands” in the street. Death penalty, presidency with extra authorities, and many other demands based on the same Islamist and nationalistic values are hidden under the cover of democracy.

While democracy is sanctified by the current political power, demands of the 51% who voted for this political power in the latest elections are described as the will of the people. The reality is even farther away from this. Current political power is trying to sell its plans and strategies as the people’s demands. Since this platform is against all “political values of the West”, its play of pro-democracy is not realistic.

It must be noted, on the other hand, that we should not fall into the same trap that some socialist organizations fell into while doing the analysis. Our criticism above does not mean that we embrace the democratic values of the system. In fact, it is the same democratic system that makes possible “the majority oppress the minority” under the play of pro-democracy. Inside this democratic system, when radical Islamist take power, they are the pro-democratic; and when the nationalists or liberals take power, they are. This is the exact message that AKP and Erdogan want to give to the West; “we are democratic”.

Who Plotted The Coup?

In our assessments from the start, we indicated that the current process is a result of the power groups inside the state fighting for power. It’s known that since the first elections that AKP started to hold the state power, AKP has relationships with the Gulen Community which was gaining popularity especially in the international media. Even Erdogan himself declared in a recent rally, that he had relations with the Gulen Community and that he was deceived and apologized from the people.

Fethullah Gulen, who is a religious authority and community leader have had an increasing influence on Turkish politics in the last thirty years. This increasing influence reached political power with AKP and opened the door for organizing significant positions inside significant state agencies. Current AKP power also benefited from this positional convenience. Conservative identity of the party allowed this. Fethullah Gulen was seen as an important spiritual leader until last four years by party members and Erdogan himself. The peak of this fight for power in the last four years due to various political and economic reckoning is this coup attempt. Considering the depth of their relations and the relations of coup plotters with Gulen Community, the process defines something very different from classical contradiction between Kemalists and conservatives. This is a clash of interests. Gulen and his community which are accused of treason by the political power, are just one side of a broken partnership.


Since the question is the political power of the state, it’s obvious that political clash of power groups inside the state has a place in international schemes. Since the day of coup attempt, in a process where all TV channels, newspapers, radios, except the revolutionary ones became a part of the mass media various scenarios were continuously broadcast and are still being broadcast. Most of the scenarios state that the coup is made by the US with the hand of Gulen Community, due to the fact that Gulen resides in US. The scenarios often talk about the coup attempt is being designed by CIA due to anti-West international politics of the Turkish state.

Other scenarios talk about the coup attempt being designed and operated by AKP and Erdogan himself. These other scenarios emphasize that Erdogan who would reinforce its power as a result of this process would eliminate all opposition in this position. Of course the oppression politics against the Kurds plays an important role in creating this context of no opposition. AKP, CHP, MHP which acted as “unity of democracy” since the beginning of the process followed a policy that explicitly left HDP out, creating an allegedly “coalition of democracy” accusing HDP and the Kurdish movement to be a part of the plot and thus disabling HDP.

Another scenario as part of the same process of disabling is the war scenario. In this scenario, following the violent operations it made in a period of one year especially in North Kurdistan, its emphasized that the state getting ready for massacres at even larger scales. Within a conjuncture where the line between civil war and foreign war disappeared in the last ten years, one cannot but think that one end of the war will be directed to Rojava and Syria. Considering Syria and the mobilization in Middle east geography alone, it’s possible that the coup process is part of other international schemes.

State Of Emergency For Who?

It’s important for us revolutionary anarchists to analyze well all scenarios above as possibilities with respect to our near and distant perspectives. We need revolutionary strategies made with these perspectives. However, apart from all these scenarios, we as revolutionaries feel the practical repercussions of the State Of Emergency process since July 20.

The state is in a process of reconstruction since July 20. Operations in the army, police, judiciary, economic centers, ministries, municipalities, etc are still going on. The state which is a mechanism of oppression and violence, becomes more oppressive and more violent with this delegated legislation, and apart from the sections related to Gulen Community, increase the attacks on revolutionaries, taking advantage of the process.

Populist opposition engaged with the power, big media pool which became the voice of political power, law enforcement directly reporting Erdogan, fascist mass ready to mobilize with Islamist-nationalist values, army ready to attack near geographies within international conjuncture… Possible dangers awaiting the oppressed and the revolutionaries in this geography.

The fight of power groups claiming political power over a device rising above economic and political injustice; is nothing but the hegemony of the oppressors over the oppressed gaining permanency in order to destroy the freedom of the oppressed. Neither the apparent or implied dictatorship, nor military or civil formation, nor coups or elections of the political powers that are enemies of the people have any relations to peoples will. We, who believe that life of freedom cannot be created by coup nor by elections, know the existence of state as a coup to freedom and our revolt will last until it creates a free world. What we all need is, not getting hopes up from the fight between the powers, but to know that hope is revolution for freedom.

Huseyin Civan (DAF member)


بە کولتووربوونی بنەماکانی کۆمەڵی چینایەتی


١٢ی ئۆگوستی ٢٠١٦

زۆرێك لە ئێمە ئاوا دەدوێن، کە ئێمە هەر وەك/ بە ئەندازەی کۆیلەکانی سەدەکانی نێوەڕاست کۆیلەن. من تەواو پێچەوانەی ئەوە دەبینم، هەڵبەتە نەك لەبەر ئەوەی بخوازم بڵێم “ئێمە کۆیلە نین”، نەخێر، بەدڵنیاییەوە ئێمە کۆیلەین، بەڵام کۆیلەی خۆخواست و خۆبەخش و سوپاسگوزاری بەردەم کۆشکی سەروەران، خوازیاری سەروەربوونی یاسای ئەوان، خوازیاری ئاوەدانمانەوەی دیواخانەکەی ئەوان؛ پارلەمان.

بەپێچەوانەوەی ئێمە، کۆیلەی سەدەکانی نێوەڕاست لەلایەن باندێك ڕاودەکرا و لە بازارەکان دەفرۆشرا و بە هەزار و یەك ئامرازی سەرکوتکردن و بەندکردن ڕادەگیرا و هەر کات بچووکترین هەلی بۆ هەڵبکەوتایە، دەستبەجێ بۆ هەڵهاتن هەوڵیدەدا، هەرچەندە سەرەنجامی هەڵهاتنەکەی لەدەستدانی گیانیشی بووایە. کەچی ئێمە ئەگەر بە شەقیش ڕاوبنرێین، هەر دەگەڕێینەوە بەردەم کۆشکی سەروەران و بۆ فڕێدانی پارچە نان و ئێسکێکی ڕووتاوە لەلایەن مشەخۆران، چاوەڕێدەمێنین.

ئایا ئێمە کۆیلەی ناچارکراوین یا خۆبەخش و خۆخواست؟

من بە پێچەوانەی پاگەندەی سۆزهەڵخڕێنەرانەی چەپ و دەسەڵاتخوازە بەناو “سۆشیالیستەکان” دەڵێم کۆیلەبوون بووە بە بەشێك یا کۆڵەکەیەکی سەرەکی کولتووریی سەردەمی ئێمە و کۆیلەتی وەك تەلسیمێك ئاوا لە هۆش و ئاوەزی ئێمە ئاڵاوە، کە ئێمەی کۆیلە زیاتر لە زیندان و سزای سێدارە لە ئازادی و ئازادبوون دەترسین؛ ئێمە دەتوانین دەنگدان بە سەروەربوونی ڕامیاران بایکۆتبکەین، ئێمە دەتوانین لەشوێنی کار لەجیاتی پێشبڕكێ بۆ ڕازیکردنی خاوەنکار، هاوپشتی هاوچینەکانمان بکەین، ئێمە دەتوانین لە کۆڵان و گەڕەکەکان هاوپشتی یەکدی بکەین و هەرەوەزی و گروپی خۆجێی هاریکاری و هەروەزیی کۆمەڵایەتیی پێکبهێنین، ئێمە دەتوانین لەجیاتی پێشبڕکێی کڕینی دوا مۆدێلی ئۆتۆمەبیل و داگیرکردنی زەوییە کشتوکاڵییەکان بۆ خانووی سەرگەرمیی و بەکرێگرتنی ژنانی ئاوارە، پێکەوە زەمین بکرین و کێڵگەی هەرەوەزیی دروستبکەین، ئێمە دەتوانین لەجیاتی بەکرێگرتن و کڕینی چێژی سێکسی لە ژنانی ناچارکراو، گیرفان و هوشیاریمان لەتەك ئەوان بەشبکەین،  ئێمە دەتوانین لەجیاتی بەخزمەتکارگرتنی هاوچینەکانمان سەرپەنا و گوزەران و ئەرکەکانمان لەتەك ئەوان بەشبکەین، ئێمە دەتوانین زۆر شت بکەین، کە کۆیلەکانی سەدەکانی نێوەڕاست بواری ئەو شتەیان نەبوو و ئەگەر بیانتوانیایە، بەدڵنیاییەوە ئەنجامیاندەدا.

ڕاستە ئیمە کۆیلەی سەروەریی بۆرجوازین، بەڵام کۆیلەتیمان سەرەنجامی پرۆسێسێکی دریژخایەنی مێژووییە و لەسەر لوتکەی کۆیلەتی  بەوپەڕی شانازییەوە کۆیلەی خۆبەشین، کۆیلەی هۆش بەنگکراوین بە ئەفیونی “ناسیونالیزم” و “هاووڵاتیبوون” و “نیشتمان” و پارتییایەتی و هەروەها ئەفیونە کۆنەکە؛ واتە ئایین. لەبەرئەوە هاوتاکردنی کۆیلانی ئەم ڕۆژگارە لەتەك کۆیلانی سەردەمەکانی پێشتر، ستەمێکی زۆر و بێویژدانییەکی لەڕادەبەدەرە بەرانبەر ئەوان؛ ئەوان جەستەیان کۆت و زنجیرکرابوو، ئێمە هۆش و ئاوەزمان، سەراپای بوونمان و ژیانمان. پێچەوانەی ئێمە، ئەوان بە چەك و یاسا و بڕیارەکانی پەرەستگە زۆربەی ڕێگەکانی دەربازبوون لە ماڵ و کیڵگە و کۆشکی کۆیلەدار لە ئەوان گیرابوون، بەڵام ئێمە کۆیلانی ئەم سەردەمە زۆر ڕێگە و دەرفەت بۆ دەربازبوونمان هەن، کەچی بۆ جاریكیش لە خۆڕزگارکردن بیرناکەینەوە.

بەکورتی ئەوان بە جەستە کۆیلەکرابوون، بەڵام بە هۆش ئازاد بوون و تەنیا خەونی ئەو ڕۆژگارەی ئەوان ڕزگاربوون و شەیدایی بوو بۆ دونیای پشت دیوارەکانی زیندانیان و وێناکردنی گەییشتن بە دونیای دەرەوەی زیندان، هەر ئەوەش هیوابەخشی زیندوومانەوەی ئەوان بوو، نەك ژەمێك خۆراکی خۆش و هەبوونی پۆشاکێکی ڕازاوە و هەبوونی مافی لاساییکردنەوەی مشەخۆریی سەروەران. بەڵام ئێمە لەبیرکردنەوە و وێناکردنی دونیای دەرەوەی زیندانەکە دەترسین و خەریکی بەشداریکردنی کایەی یەکدی کۆیلەکردنین؛ بەڕێوەبەران و جەنەراڵان و پاسەوانان، کرێکاران و جوتیاران و فەرمانبەران و خوێندکاران و سەربازان کۆیلەڕادەگرن؛ پیاوان ژنان کۆیلەڕادگرن؛ ژنان و پیاوان منداڵان کۆیلەڕادەگرن و هەموومان لە منداڵێك تا بەڕێوەرێك کۆیلەی سەروەریی کۆمەڵێك ڕامیار و سەرمایەدارین و لەجیاتی هەوڵدان بۆ کۆتاییهینان بەو پووچگەراییە چینایەتییە، هەوڵی لاساییکردنەوەی سەروەران و گەییشتن بە پێگەی ڕامیاریی و ئابووریی ئەوان دەدەین و ڕزگاربوون لە ناسروشتیترین یاسا و شێوازی بەڕێوەبردن و ڕێکەوتنی کولتووریی بە ئەستەم دەزانین  و هەمیشەییبوون و نەگۆڕبوونی ئەو پووچگەراییە پاگەندەیدەکەین و تەنانەت گاڵتە بە خەونی کۆیلانی یاخیگەر دەکەین و خۆبەخشانە دەمی هاوچینە ئازادیخوازەکانمان دەگرین.

سەروەریی چینایەتی

ئەگەر سەرنجی پاگەندەی زۆرێك لە ناڕازییان بدەین، پرسەکە ئاوا بەرچاودەکەوێت، کە ئێمە وەك کۆیلەکانی سەدەکانی نێوەڕاست و جوتیارانی سەردەمی فیئۆدالیستی تەنیا بە زەبری لوولەی چەك ڕاگیراوین و ئەگەر پۆشاکی چەکدارەکان بگۆڕین، ئەگەر زمانی سەروەران بگۆڕین، ئەگەر ناوی پارتیی و فەرمانداریی و ئەندامی پارلەمانەکان و دەوڵەتەکان بگۆڕین، ئیدی لەو کۆیلەبوونە ڕزگاردەبین.
ئایا بەڕاستی ئێمە تەنیا بە زەبری لوولەی چەك ڕاگیراوین یا بە زەبری دەبەنگبوون بە “ناسیونالیزم” و “نیشتمانپەروەریی” و “ئایینداری” و “هاووڵاتیبوون” و “دێمۆکراسیبوونی پارلەمانتاریزم” ؟
بۆ ئەوەی باشتر و وردتر لە پرسەکە تێبگەین، با کۆمەڵێکی ئەوروپی بە نموونە وەربگرین. ئەگەر بۆ ماوەیەك دەوڵەت و فەرمانداریی لە کاربکەون، چی ڕوودەدات؟

دەزانم، کەسانێك کە بە پاگەندەکانی سەروەریی بەنگکراون، دەستبەجێ دەڵێن “بێسەرەوبەرەیی، خوێنڕشتن، لەنێوچوونی مرۆڤایەتی، جەنگی هەمووان دژی هەمووان و ….” . ئایا بە ڕاستی هەر ئاوایە، کە ئەوان دەرکیدەکەن و پاگەندەیدەکەن؟

وڵاتی بەلجیکا بەهۆی نەبوونی زۆرینەی دەنگ لەلایەن پارتییە هەڵبژێردراوەکان لە ڕۆژی ڕاگەیاندنی سەرەنجامی دەنگدانەکان واتە ١٣ی جونی ٢٠١٠ بەدواوە ماوەی ٥٤١ ڕۆژ واتە نزیکەی ساڵ و نیوێك فەرمانداریی [حکومەتی] نەبوو و وەك هەر وڵاتێکی دیکەی دارای فەرمانداریی فەرمی، کار و بارەکانی کۆمەڵ بەڕێوەچوون و هیچ گرفتێك ڕووینەدا و کۆیلانی سوپاسگوزار وەك سەردەمی هەبوونی فەرمانداریی، ملکەچی سەروەران مانەوە و هیچ یەك لەو شتانەی کە ڕامیاران پاگەندەیاندەکەن  “بێسەرەوبەرەیی، خوێنڕشتن، لەنێوچوونی مرۆڤایەتی، جەنگی هەمووان دژی هەمووان و  …” ڕووینەدا .

ئەگەر بە وردی سەرنجی ئەو ڕووداوە بدەین، سێ ئەزموونی کۆمەککەر و ڕۆشنکەرەوە بەدەستدەهێنین:

یەکەم، پارتییەکان بۆ بەڕێوەبردن پێویست نین و تەنیا بارگرانین بەسەر کۆمەڵ و بێجگە لە مشەخۆریی ڕامیاران هیچ گرنگییان نییە.

دووەم، کۆمەڵ بەبێ فەرمانداریی [حکومەت] بەڕێوەدەچێت و ئەو پاگەندە ترسێنەرانەی ڕامیاران؛ کە “بشێوی و بێسەرەوبەریی ڕوودەدات”، هیچ بنەمایەکی ڕاستییان نییە.

سێیەم، سەروەریی چینایەتی لە زۆرداریی و زۆرەملێی چینێکەوە گۆڕادراوە بە کولتووری کۆمەڵ و ئەگەر فەرمانداریی و دەوڵەتیش نەبن، کۆمەڵی چینایەتی هەر دەمێنێت، لەوانەیە باندە مافییاییەکان جێگەی پارتییەکان و دەسەڵاتداران بگرنەوە، بەڵام کۆمەڵ وەك خواستێکی کولتووریی بە سەروەریی و ملهوڕیی چینایەتی ملدەدات و ملیداوە و ڕاهاتووە.

مەبەست لە کۆتایی خاڵی سیێەم، ئەوە نییە، کە تێداچوونی کۆمەڵی چینایەتی و سەروەریی چینایەتی ئەستەمە و نابێت، نەخێر، مەبەست ئەوەیە، تەنیا بە گۆڕانی هەر ڕۆژەی شۆڕشگێرانەی تاك و کۆمەڵ و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و شێوازەکانی بەرهەمهێنان و بەکاربردن و بەڕێوەبردن، ئەگەری گۆڕانی کۆمەڵی چینایەتی و سەروەریی چینایەتی هەیە. هەروەها لەنێوچوونی دەوڵەت و سەروەریی چینایەتی بەبێ گۆڕان و ئامادەبوون و پەروەردەبوونی تاکی کولتوور ناچینایەتی، ئەستەمە بتوانرێت سەروەریی چینایەتی لەنێوببرێت. لەبەرئەوە هەڵەیەکی کوشندەیە، هەر ئاوا کە ئەزموونەکانی تاکو ئێستا نیشانیانداوە، گۆڕینی ئەم پارتیی بەو پارتیی، ئەم ئەندام پارلەمان بەو ئەندام پارلەمان، ئەم فەرمانداریی بەو فەرمانداریی، ئەم دەوڵەت بەو دەوڵەت، ئەم دیکتاتۆریی بەو دیکتاتۆریی، ئەم ئایین بەو ئایین، هیچ لە بنەماکانی سیستەم و کۆمەڵی چینایەتی ناگۆرێت، بەڵکو تەمەنی درێژتردەکاتەوە و چەوساوان زیاتر خۆشباوەڕ و نائومێددەکات و هاتنەدی کۆمەڵی ناچینایەتی دەکاتە ئامانج و خەونێکی فرە دوور یا ئەستەم.

هەڵبەتە ئەوەش بڵێم و ڕۆشنبکەمەوە، کە مەبەست لە گۆڕانی شۆڕشگێڕانە ئەو تێگەییشتن و دیتنە باوەی سەدەی بیست و ئێستا یا پێشتریش نییە، کە گۆڕانی کۆمەڵ لە لوولەی چەك و گۆڕینی سەرەوخواری دەسەڵات و پاشگرکردنی سۆشیالیزم و کرێکار و پرۆلیتاریا بۆ دیکتاتۆریی و دەوڵەت و فەرمانداریی و پارتییەکان دەبینیێت و پاوانکاریی و دیکتاتۆریی بۆلشەڤیکەکان بە بەرەنجامی ڕاپەڕینی جوتیاران و کرێکاران و دەریاوانان و سەربازانی ڕوسیە دەزانێت. نەخێر، مەبەستی من لە گۆڕانی شۆڕشگێرانە ئەو گۆڕانە ڕیشەییەیە کە لەنێو ئاخاوتن و هەڵسوکەوت و بیرکردنەوە و کار و چالاکی و بەگشتی لە ژیانی ڕۆژانە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و شێوازی ڕێکخستنی کۆمەڵ ڕوودەدات و دەبێتە کولتوور و گزنگی کۆمەڵی نوێ؛ کۆمەڵی ناچینایەتی.

بەکورتی، کۆیلەتی و سەروەری دوو ئاوەڵدووانەی کۆمەڵی چینایەتین و ئێمە لە سەردەمی بە لوتکەگەییشتن و بە کولتووربوونی کۆیلەتی و سەروەریی دەژین و ژیانی چینایەتی بووە بە بەشێك لە ئاوەزی [مێتالێتی] خەڵك، وەك پۆشاك؛ هەر ئاوا ئەگەر مرۆڤی ئەم سەردەمە لە  کەشێکی سارد پۆشاکەکانی دابکەنیت، هەست بە ڕەقبوونەوە و مردن دەکات و ناتوانێت ئەگەری مانەوە و بەردەوام-ژییانی وێنابکات و ئەوە وێنابکات، کە ڕۆژگارێك مرۆڤ بەبێ پۆشاك لە کەشی ساردتر لەوەش ژییاوە و زیندووماتەوە، هەر ئاواش هۆشی کۆیلانی ئەم سەردەمە سڕدراوەتەوە و ناتوانن ئەگەری ژیان بەبێ دەوڵەت و فەرمانداریی و شوانەیی رامیاران و سەروەریی سەرمایەداران وێنابکەن و ناتوانن دوێنێ و ئەم ڕۆژی خۆیان و پێشنیانیان بەراودبکەن و ناتوانانن پرۆسێسی جیهانگیری دەوڵەت و سیستەمی چینایەتی و هەمەکارەبوونی سەروەران و هیچکارەبوونی خۆیان ببینین. ئێمە لەسەردەمی هەمەکارە-بوونی دەستکردەکانی مرۆڤ و هیچ-بوونی خودی مرۆڤ دەژین؛ سەردەمی سەروەریی ئایین، یەزدان، ئایدیلۆجیا، ڕامیاریی، پارتیی، سەرۆك و ڕابەر، ڕامیار، فەرمانداریی و دەوڵەت و هیچ-بوونی ئەوانەی کە بەبێ ئەوان سووڕان و مانەوەی ژیان ئەستەمە؛ جوتیاران، کرێکاران، فەرمانبەران و بەگشتی ژێردەستانی کۆمەڵی چینایەتی. ئێمە لەنێو ڕۆژگارێك دەژین، کە ئەلبێرت ئەنیشتاین لە هاتنی دەترسا “من لە هاتنی ڕۆژگارێك دەترسم، کە تێکنۆلۆجی واوەتر لە پەیوەندییە مرۆڤایەتییەکانی ئێمە بڕوات. جیهان تەنیا یەك نەوە لە دەبەنگەکانی تێدا دەبن” . *


*  ” I fear the day that technology will surpass our human interaction. The world will have a generation of idiots

ئۆنتۆلۆژیای ژن/ کۆمەڵایەتی، لە کارێکی عومەر دەروێشدا:

ئۆنتۆلۆژیای ژن/ کۆمەڵایەتی، لە کارێکی عومەر دەروێشدا:

ئەحمەد ڕەزا:


یەکێک لەو هۆکارانەی وائەکات هەر کارێکی ئەدەبیی یان هونەریی، وەرگر بەلای خۆیدا ببات و لە زەینی خۆیدا لێکدانەوە بۆ کارەکە بکات، بەرکەوتنی کارەکەیە بە فیکری وەرگر، یان بە ئەزمونی، یان بە یادەوەریی ئەو.. ئەوانەش تەنها بە کوالیتیی کارەکەوە پەیوەستە، نەک تەنها فیکر، یان تەنها لێهاتوویی و شارەزایی هونەرمەندەکەوە. هەموو ئەو کارە مەزنە جیهانییانەی زۆرترین ڕیئاکشنی زەینیی ئەخوڵقێنێ، پەیوەندیی بە هەردوو جەمسەرەکەی کار کردنەوە هەیە، هەم شارەزایی هونەرمەندەکە، هەم ئەو هۆکارانەی وەرگر بەلای خۆیدا ئەبا.

ئەم کارەی هونەرمەند عومەر دەروێش، لەڕووی دەرهاویشتە گوزارشتکارییەکانەوە، لە پلەیەکی باڵای ڕەوانیدایە، بە جۆرێک هەر وەرگرێکی چالاک بە ئاسانیی کۆدەکانی کارەکەی بۆ ئەکرێتەوە، تەنها ئەوەندەی پەیوەندیی بە پاشخانێکی ڕۆشنبیرییەوە هەیە، بۆ خوێندنەوەی تەواوی دوورایی ” بعد”ەکانی ئاماژەکانی هێڵ و کۆبوونەوەی دالەکان لە لە گشتگیریی بوونی بابەتدا.

ئەو فیگەرانەی لێرەدا بەرجەستە بوون، وەک ڕواڵەت لە ئاستی یەکەمدا هەر وەرگرێکی چالاک و ناچالاک بە ئاسانیی دێتە بەرچاوی. وەک پراکتیکێکی تیۆری قوتابخانەی پێشوازیی و بەدەنگەوە هاتن ” مدرسة الاستقبال والاستجابة” ئەتوانێت زۆرترین بینەر لە ئاستی یەکەمی کارەکەدا کۆبکاتەوە، بەمەش لە قۆناغی ” ب ” دا کە ئاستەکانی تێگەیشتنە، بە پێی شارەزاییە ڕۆشنبیرییەکە دووبارە لەو بەشە وەرگرەی سەرەتا، ڕێژەیەکی ئەوتۆ لەدەست نادات و بە پێی سروشتی کارەکە هەوڵی هێشتنەوەی زۆرترینی وەرگرەکان ئەدا بۆ قوناغی ” ج ” .. کە تێایدا بە هۆی تێپەڕاندنی هەردوو قۆناغەکەی پێشووەوە، ئاستی هێرمیونتیک یان لێکدانەوەگەرایی دەست پێئەکات.

ئەم جۆرە کارکردنە لە ئێستای هونەری شێوەکاریی جیهانیدا بە هۆی تێگەیشتن لە هەردوو قوتابخانەی ” وەرگرتن/ تلقي و پێشوازیی/ استقبال”ەوە، بە شێوەیەکی بەربڵاو کاری پێئەکرێت و لە ئێستادا بە پێشکەشکردنی بۆ مرۆڤ بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ، هەوڵی دووبارە ڕێکخستنەوەی سروشتی مرۆڤایەتیی ئەدرێت، بۆ بەدیهێنانی زۆرترین ئازادیی و فڕێدانی هەموو ئەو نەریتانەی کە پێشتر زیانی بە مرۆڤایەتیی گەیاندووە.. سەرکەوتنی ئەم شێوازە گرنگەش لە دوورکەوتنەوەی فیکری هونەرمەندان و وەرگرەکانییەتی لە سەرجەم ئایدیۆلۆژیا بەبنبەست گەیشتووەکان.

دیزاینی کارەکە، بنکەیی بەرەو ژوور هەڵئەکشێ.. بە هەڵگێڕانەوەی شێوەکە، ئیحای لە خاچدان ئەدا.. سەرەتا لەوێوە کە دواخاڵی پرۆژەکە، خوێندنەوەی کارەکە لەوە ئاسانتر ئەکا بەدوای پنتی زەمانییدا بگەڕێین. بە مانای سەرهەڵدانیی توندوتیژیی لە سەرەتای دەرکەوتنی هێزەوە لای مرۆڤ.. لەبەرئەوەی کارەکە گشتگیرەو هیچ نیشانەیەکی شوێنی تیا نییە، لەبەرئەوە ڕوونتر کارەکتەری کارەکە دەرئەکەوێت، کە ” ژن”ە. بەپێی کارکردنی ڕەخنەگرانەش، کە هەنگاوی یەکەم دەرخستنی فیگەری سەرەکییە، ژن لە چەند دووراییەکەوە دەرئەکەوێ، جگە لە فیگەری ڕاستەوخۆی سەر، لە بەشی خوارەوەش هێڵکاریی سنگی بریندارو شێواو لە هەردوو بەرەی بنکەکەوە هەیە. بە گوزارشتکاریش زیندانێک هەیە، کە درەختێکی تیا هەڵئەوەرێ، گەر بە مەجاز هەم درەخت و هەم هەڵوەرین و زیندانەکە وەربگرین، تێکڕای ئەو دالانە ئاماژەن بۆ بوونی ژن لە زینداندا. لەگەڵ ئەویشدا کورسیی و قەلەڕەش ئەبینرێن.

قۆناغی دووەمی ڕەخنەی هونەریی ئەرکی چۆنێتیی کێشانی وێنەکەو هەموو ئەو دەرکەوتانەیە وەک پێدراو کارەکە خستوویەتییە ڕوو.. لێرەدا درێژ بوونەوەی قژی ژن بەناو زیندانەکەداو لێچۆڕانی ئەو هەموو خوێنەی دەرخراوە، نزیکترمان ئەکاتەوە لە فیکری پێشنیازکراو. ئەوی پەیوەندیی بە هێڵ و بونیادی دەقەکەوە هەیە، لەو دەرخستنانەی پێشوودا هەموومان کۆکردەوە.

لە قۆناغی سێیەمدا، ئەو نزیکبوونەوە سۆزدارییە ئەبینین، کە کارەکە ڕاستەوخۆ لەگەڵ وەرگرەکەیدا پێکی ئەهێنێت. ئەویش لە نێوان هێڵە ڕەش و کاڵەکانی کارەکەوە سەرئەکەوێت و بە گوزارشتەکە کۆتایی دێت.. لەم کارەدا بۆ بەستنەوەی ڕایەڵی سۆزداریی لە نێوان خۆی و وەرگرەکەیدا، پێویستیی بە هیچ ڕێنماییەکی ڕەخنەگر نییە، لەبەرئەوەی باری وروژێنراوی ناو کارەکەو هەستی سۆزداریی وەرگری هاوچەرخ بۆ ژن و ئەو چەوساندنەوەیەی تیایدا ئەژی، بەسە بۆ پێکهاتن و ” کۆمونیکەیشن/ کەناکشن/ پەیوەندیگیریی”.

ئەوەی ئەمێنێتەوە لە قۆناغی چوارەمدا لێدوانی کارەکەیە.. ئەم کارە لە ڕێگەی ئەو وێنایەی لە پشت وێنەی کوشتنی ژنێکەوە نیشانمانی ئەدا، ئەمانگێڕێتەوە سەر خوێندنەوەی ئۆنتۆلۆژیان ژن لە دووراییە کۆمەڵایەتییەکەیەوە.. ژن بوون لە کۆمەڵگە دواکەوتووەکاندا بەتایبەت، واتە بوون لە دەستپێکەوە بۆ کۆتایی، بۆ گوێ لێنەگرتن و ستەم و بە کۆیلە کردن.

ژنبوون لەمجۆرە کۆمەڵگەیەدا لە ڕێگەی هەموو ئەو جۆرە یاسانەوە کە پاڵپشتێکی تیۆلۆژییان هەیە، ئەخرێنە پەراوێزەوەو تەنانەت وەک هەبوویەکیش نزیک نابێتەوە لە مافەکانی.. نەریت جۆرە یاسایەکی نەنوسراوەو لە یاساو ئاینەکان حوکمی زیاترە.. ئەوەی نەریت دروستی ئەکا، جگە لە زەبروزەنگی یاساو ڕێساکان، چەواشەگەرییەکیش ئەسەپێنێ کە حوکمی بنەڕەتەکان ئەبەزێنێ.. ئەم جۆرە یاسایانە بە جۆرێک دائەڕێژرێنەوە، تەنانەت خودی ژن چییەتی خۆی لەبیر ئەچێتەوەو بە لۆژیکی پیاو مامەڵە لەگەڵ ڕووداوەکاندا ئەکات.. ژن جەستەی خۆی لێ ئەبێتە سزایەکی گەردوونیی و لەگەڵ پەروەردەیدا دووبارە ئەیگێڕێتەوە بۆ ناو ژیان.

دەروێش لە ڕێگەی ئەم کارە هونەرییەوە بەشداریی ئەکات لە هەڵگرتنی سزایەکی نادپەروەرانەی کۆمەڵایەتیی بەسەر ژندا.. کورسیی وەک هێمای هەمیشەیی، ئەو پنتە بوونگەراییە دەرئەخات کە مرۆڤ هەیەتی، دروستکردنی زیندانێک لە کورسییەکەدا، ئاماژەیە بۆ مێژوویەکی گەورەی ستەمکاریی لە ژیانی ژناندا، نیشاندانی سیمبۆلەکانی باری کۆمەڵایەتیی پیاوسالارییە لە مێژووی ژنبووندا. هەڵکۆڵینی چاوی ژن بە قەلەڕەش، ڕێگە ونکردنی بینینە لە ژن، بە دەستی نەزانپەرستیی و پیاوانی ڕەشی دەسەڵاتدارەوە بە درێژایی مێژوو.

لە قۆناغی پێنجەمی بینینی خۆم بۆ ئەم تابلۆیە، دەرخستنی بونیادی کارەکەیە، کە وەک خوێندنەوەی یەکەمینم، هەماهەنگییەک بوو بۆ لابردنی سزا بێ ماناو پووچگەراکانی سەر ژن.. ئەم هەماهەنگییە بە گرنگییدان بە ” کەینونە/ ئۆنتۆلۆژیای ژن/ وەک بوویەکی کۆمەڵایەتیی” بە گێڕانەوەی مێژوو و گەیاندنی بە ئێستا گوزارشتی لێکردووە، ئەوەش بە بەشدارییەکی باڵا ئەزانم لە ڕێگەی هونەرەوە کە کاریگەرێتیی بەردەوامی لەسەر بیرکردنەوە هەیە. لە خوێندنەوەی دووەمیشدا کاتێ دووراییەکانی تری کارەکە ئەبینمەوە، لە وردەکاریی دالەکانەوە دەست پێ ئەکات، کاتێ لە کۆی گشتیی بەرهەمەکەدا پێک ئەگەنەوەو مانا بەرهەم ئەهێنێ. کوشتنی ژن لە پێگەی خۆیدا، کە بە کورسیی ئاماژەی بۆ کراوە، سڕینەوەی هەموو جۆرە گوتارێکی ژنە لە کۆمەڵگەدا، بەهەند وەرنەگرتنی پێگەکەیەتی بە کوشتنی لە ناو ژینگەی خۆیدا، ژن وەک هەبوویەکی ماددی بەهۆی هەندێ چەمکی وەهمییەوە پەراوێز ئەخرێ لە ژیاندا، کە ئیتر ئەمجۆرە زوڵم کردنە لە دوا پلەی گەوجێتیی پیاوسالاریدایە. جگە لەم دووراییانە، بینینی کارەکە سەر بە ڕەگەزێکی ڕیتمداری بەردەوامی هاوسەنگە، ئەمەش ئەبێتە هۆکاری بەدواداچوون لای وەرگرەکانی.


A Report from (Kurdistan Anarchist Forum) about the events and the present situation in different parts of Kurdistan to the Tenth Congress of the IFA

A Report from (Kurdistan Anarchist Forum) about the events and the present situation in different parts of Kurdistan to the Tenth Congress of the IFA



KAFs activities continuous in translating, clarifying anarchist idea and publishing anarchism in Kurdish-Sorani language. We feel that our responsibilities  getting more and more difficult.

Bashur: Iraqi part of Kurdistan

° A part of Iraq and Kurdistan are still occupied by the Isis, liberating them depends on the plans and satisfaction of the US and its allies.

° From June 2014 to end of 2015 there was an independent mass movement in the towns and the cities that later on fell under control of Isis. As soon as the Isis invaded them the protesters became the victims of Isis brutality. However, from the beginning of 2016 the similar movement appeared and still continuous in the towns and cities were under control of Iraqi central government especially Baghdad. Although this movement is not self organised but steps towards radicalisation.

we heard in Mid and South of Iraq there are individuals  and anarchist groups but unfortunately so far we have not had a chance to find them and make a contact.  Hopefully the opportunity will be coming up to meet them to support each other in this difficult time &  situation that Iraq goes through.

° From 2015 to present the protests in Kurdistan, the part under control of KRG are on rise but have not achieved its demands. The police, Peshmarga, security forces, the retired people and pensioners have been taken part in the protests. After occupying Shangal and Ezidins massacre by Isis in Aug 2014 to the end of last year every a few months KRG only paid the wage/salary to its employees. However, from beginning of this year the people work in public sectors just gets around third of their salary. In the meantime KRG cut off the benefit of disable people.

° The Demos and public meetings are suppressed especially in Erbil, the KRG capital.

° Local groups and social network are emerging and on rise.

° The reformist group, so called, The Movement For Change (Goran) split from the Patriotic Kurdistan of Union (PUK) in 2006. However in May of this year they got closer to each other. They agreed on a few major points to work together to improve their relationship to do some reforms. We predict this agreement between them is the first step towards unity. Although this agreement between them has disappointed many people from both sides, but in the meantime many more realised that the political parties and their leaders cannot be trusted.

° from 2015 to 2016 there were so many long strike by the teachers. And also from time to time there were short period strike by hospital staff and workers. But the strike did not become a serious issue for the workers in the private sectors. Most of the private sectors have been owned by the politicians, political parties and their leaders. The KRG never had a plan to improve the agriculture in Kurdistan, instead it destroyed it. The KRG mainly is more concerning about Oil, Gas Cement and Tobacco.

During the demos and protests there was some sort of attempts that made for general strike in whole Kurdistan. While the teachers, workers and the rest of public sectors were not self-organised but affiliated to one of the political parties so that the demos and protests failed to have major impact on the situation.

° At the present many people are supporting anarchism and the numbers of people who contact us are on rise. There is a hope in near future that the independent radical local groups emerge. We as anarchists support the individuals and also working on translating the events and experiments around to Kurdish language. We are hoping building these local groups can be the basis of future movements. Obviously this task demands more work and serious struggle.

° We are writing in the Kurdish Websites and social networks about the importance of working collectively and the cooperative economy, and Ecology issue, [Individual freedom, Women liberation, children right, antiracism, anti-sexism, fascism and chauvinism]. We argue about self efficiency in economy in order to be independent. We also involve in discussion about anarchist education, culture, people self-rule, rejecting the political parties, its militias and the state and its rule.

Rojhalat , Iranian part of Kurdistan

° Rojhalat of Kurdistan like elsewhere in Iran has invaded by the Islamic regime. The Kurdish people have been deprived from being educated by their own language and enjoying their own culture. There has been no freedom of expression in Iran and the regime is continuing suppressing and oppressing whoever arises against the regime. The unemployment, poverty, increasing the price of the daily necessities is the real issues for the majority of people in Iran.

Due to above issues many people have immigrated to industrialised cities in Iran or to Bashur, Iraqi part of Kurdistan. Some of those people who have immigrated to Bashur engaged in smuggling stuff/goods on the borders from Iran to Iraq and vies versa. Obviously, immigrating the worker from Iran to Bashur like any other immigrants in Iraq have deprived of human and worker rights, like, discrimination, low paid, difficulties in renewing their residence document and they live in the worse condition and high rent accommodations. They also face racism.

° There are mass movements of ecology/environment and protecting animal right in Rojhalat. There are also many active groups, like, women right, children right, human right and the group of prisoners. These groups are radical and are getting bigger.

° The unions in whole Iran are very active in the cities and towns. They try to be independent of leftist organisations.

° In the end of 2015 a “Kurdistan anarchist movement” appeared and announced itself in facebook as a movement. Later on they changed their name to “Kurdistan anarchist organisation”. It seems to us they are lack of experience and their activities just strict on internet. They do not have much anarchist background or knowledge about anarchism . They look like radical leftists, centralist an ideological. We do not know how many they are exactly, but look like they are not many. We are aware that there are anarchist activities outside of them but mainly working and remaining as individual.

In Rojhalat, like any other activity, anarchist activities are not allowed and the paying price is executing for whoever involves in activity, so that the anarchist movement can only appear as an individual activist and doing some sort of publicity.

The above mentioned origination/group has appeared very centralist . In our opinion this is a sort of illness among a few of Persian speakers responsible of announcing and ordering people through the facebook to do this and that. The idea and activities of these people are closer to the leftist centralist and hierarchical organisation rather than anarchist and anarchism. The same statement that Malatesta at the time used it for “Bolshevistic anarchist” applies to these Kurdish and Iranian comrades.

We see that among the Iranian Comrades in Europe, there is a wave of anarko-leftist- Marxist. Whether it is deliberate or not, these comrades are selling out leftists and Marxists idea under the name of anarchism. There is a background for this type of thinking. Ten years ago a group of people announced themselves and claimed as “Anarcho-Marxist”.

Rojava, Syrian part of Kurdistan

Liberating of Kobane was a starting point for building a diplomatic and military relationship between US, its allies on one side and the Kurdish forces on the other side. This warm relationship caused confusion among the Kurdish people

° From the very beginning we were against this relationship and cooperation between the Democratic Self Administrations (DSA) in Rojava and US & its allies. There is a possibility of using this relationship by Rojava as a tactic or might have been a matter of desperation but we felt worry and sceptical about it because the US and its allies have serious intention to move their projects of economy, health, social and education following their military cooperation to Rojava.

° To support the state of Turkey against Rojava the KRG from time to time closes the entire borders. The most recent one was happened this year between March and June . It lasted almost for 3 months. In addition, for about a year the KRG asking Rojava forces“ YPG/J HPG “ to leave Bashur and its borders. Even after opening the borders in June is still very hard for people in Rojava to receive medicines, foods and the humanitarian aid. The KRG also using blockade against Qandil Mountain, the headquarters of PKK.

° The KRG actively supports its Kurdish allies political parties (ANKS) against the Rojava Cantons. These Kurdish political parties continuously are in conspiracy against Rojava Cantons .

° In May of this year one of our comrades wanted to go to Rojava, but all the borders were closed so that he could not make it. While we do not have a regular contact from Rojava all the news we have about Rojava are received from different channels.

Anarchists in Rojava

As far as we know there is no anarchist groups call themselves anarchist in Rojava but there are individual anarchists. We think it may be not necessary for them to have groups under anarchist name because there is opportunity for a kind of anarchist activity.



Bakur, Turkey part of Kurdistan

° A few months ago a few self-administration announced in Bakur (Geverê, Nisêbîn, Cezîre, Silopî , Serd, Veranşar, ) then the street fighting started. This has given the perfect excuse to State of Turkey to destroy most of the historical places. This has pushed more people to involve in demonstrations and protests.

We are from very beginning criticising them in both announcing the Self-Rule and the army struggle. In our opinion the self -Rule has to cover every aspect of the community life and extending to many places. And also this should have formed from the assembly of people not by making announcement from the politicians and people in power. We believe that the arm struggle against the State of Turkey in the towns and cities are not in the interest of the existing social movement. It is not just achieving anything, in fact it has caused losing many of the achievements that PKK gained during the peace process in the last couple years. The army struggle given a perfect excuse to Erdogan to stop peace process and starting war again. Erdogan and his political party AKP know very well starting war with PKK is the best way to divert the social movement to an army struggle. Erdogan knows the army straggle is the way to get support from so called “international community” and make PKK less popular and finally forcing them to meet his demands.

In Bakur , more than the other parts of Kurdistan to certain extent the social movement there are anarchist idea. last year this idea appeared in different forms, for instance: as a group, as website and anarchist magazine issued under the name (Qijka Reş), and there are other anarchist groups in Bakur, like (Kurdistan Anarşist Komünizm Hareketi), Anarşîstên Kurdistan Komunîstên Anarko , DİYARBAKIR ANARŞİST TEAM [D.A.T], Anarşîstên Kurdistan Kulmên Reş , Kurdıstan Anarchism , Anarchy in Kurdistan , Support Anarchists in Rojava, West-Kurdistan , Kurdistan Anarşi , Kollektîfa Anarşisten Kurdistan – Bahdîn and also in German there is anarchist Kurds speakers group.


Although so many anarchist groups are exist in Bakur but we do not know their popularities, their daily activities and the other struggle they are involved because our contacts with them only have been through internet . Only once a few years ago we met the comrades of Magazine of (Qijka Reş) and knew them closely.

KAF                01.08.2016


Weblog            www.anarkistan.com

Archive            www.issuu.com/anarkistan

Twitter            www.twitter.com/anarkistan

Facebook       http://www.facebook.com/sekoy.anarkistan

Email               anarkistan@riseup.net

قه‌یرانی ئابوریی ، یاخود ئابوریی ڕێڕه‌وه‌ سروشتییه‌که‌ی خۆی له‌ ده‌ستداوه‌؟

زاهیر باهیر


پێشه‌کی ده‌بێت ئه‌وه‌ بڵێم لای من نه‌ قه‌یران قه‌یرانی ئابورییه‌ و نه‌ قه‌یرانی سه‌رمایه‌دارییه‌، به‌ڵکو قه‌یرانی ئێمه‌یه‌ . من له‌سه‌ر ئه‌مه‌ وتارێکی دوورو و درێژم به‌ کوردی و به‌ ئینگلیزی نوسیوه‌و وا له‌ دامێنی ئه‌م پۆسته‌وه‌ هه‌ردو لینکه‌که‌ داده‌نێم ، نه‌با که‌سێك تاقه‌تی خوێندنه‌وه‌ی هه‌بێت‌.

لێره‌دا من ده‌مه‌وێت ئه‌وه‌ بلێم ، که‌ ئابوری له‌ دوای له‌نێوچونی  کۆمه‌ڵی سه‌ره‌تایی بێ چینایه‌تی ، هه‌ر له‌و کاته‌وه‌ ڕێڕه‌وی سروشتیی ئابوریی  و ئامانجی ئابوریی هه‌ر له‌‌ سامانه‌ سروشتیییه‌کانه‌وه‌ تا ده‌گاته‌ به‌رهه‌می دروستکراو که‌ خۆڕسکیانه‌ و بۆ پێداویستی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ و به‌رده‌وامبوونی ژیان، به‌کارهێنراوه‌ ، شێوێنراوه‌ و ئیدی ئه‌و قه‌یرانه‌ی که‌ ئێمه‌ ئێستا به‌ ده‌هۆڵی میدیای کاپیتاڵیزم، ‘ گوایه‌ جیهان له‌ قه‌یرانی ئابووریدایه‌’. به‌خه‌به‌ر هاتوین ، ئه‌م قه‌یرانه‌  هه‌ر هه‌بووه‌.

چۆن؟ به‌ڕای من که‌ گرفت دروستده‌بێت ، کێشه‌ ڕووده‌دات، قه‌یران سه‌رهه‌ڵده‌دات ، که‌ له‌ کاتێکدا پێشتر هیچیان نه‌بووه‌ ، ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت ، که‌  ئه‌و  شته‌ ، ئه‌و پرسه‌ له‌ ڕێڕه‌وی ڕاستی خۆی، لای داوه‌ ، وه‌کو  خه‌ڵکی له‌سه‌رده‌می  کۆندا بۆ هه‌ندێك گرفت ده‌یانوت ، له‌ گرێژه‌نه‌ چووه‌.‌  بۆیه‌ كێشه‌ی تیادا دروستبووه، ئه‌مه‌ش کێشه‌کانی سه‌راپای ژیان ، ده‌گرێته‌وه‌.

له‌ کۆمه‌ڵی سه‌ره‌تاییدا ،  سامانه‌ سروشتییه‌کان و سه‌رچاوه‌کانی دیکه‌ی ژیان ( ئابوریی) ، وه‌کو له‌سه‌ره‌وه‌ وتم  بۆ ده‌فعکردنی پێویستی ڕۆژانه‌ بووه‌ ، هه‌ر له‌ به‌ر ئه‌مه‌ش ، له‌وێدا کێشه‌یه‌ك دروستنه‌بووه‌ .  به‌ڵام کاتێك که‌ کۆمه‌ڵی سه‌ره‌تایی له‌ به‌ین چووه‌ و کۆمه‌ڵی چینایه‌تی دروستبووه‌ و  به‌ ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی سامانه‌ سروشتییه‌کان و سه‌رچاوه‌کانی دیکه‌ی ئابوریی، کۆمه‌ڵێكی چینایه‌تی،  هیراشی/قوچکه‌ویی هاتۆته‌کایه‌وه.  کۆمه‌ڵێك هه‌ر به‌ حوکمی هه‌بوونی سامانی زیاتر  سه‌ره‌نجامی ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی ئه‌وه‌ی سه‌ره‌وه‌ که‌ باسمکردن ، جیاوازی دروستکردووه‌‌ ، خێڵی باڵاده‌ست و خێڵی بنده‌ست ، په‌یدا بووه‌ .   ده‌وڵه‌مه‌ندی  و  زه‌نگینی ، ده‌ستڕۆیشتوو له‌ بواره‌کانی ژیاندا ، سه‌رییهه‌ڵداوه‌ ،‌ هه‌مووش به‌هۆی له‌ده‌ستدابوونی ‌ که‌ره‌سه‌کانی ،به‌شێك له‌ سامانه‌ سروشتییه‌کان یاخود سه‌رچاوه‌ ئابورییه‌کان، بووه‌  و بۆ به‌رژه‌وندی خۆیان نه‌ك په‌رژه‌وه‌ندی کۆمه‌ڵ و پێداویستی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ ، به‌کارهێنراوه‌ .

واته‌ لێره‌دا ، سامانه‌ سروشتییه‌کان و سه‌رچاوه‌کانی دیکه‌ی ئابوریی ئه‌رکه‌ گرنگه‌ مێژووییه‌که‌یان له‌ ده‌ستداوه‌ ، له‌ بری ئه‌وه‌ی ڕزگارکه‌ری تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ له‌ مردن و برسێتی بێت، ده‌قاو ده‌ق بووه‌ به‌ ئامرازێك ، هۆکارێك بۆ خولقاندنی برسێتی و دواتریش مردن ، بۆ ئه‌وه‌ی پێداویستییه‌ سه‌ره‌کییه‌کانی ژیان ده‌فع بکات ، هات ته‌ماح و  هه‌ستی پاوانه‌کردن، هه‌یمه‌نه‌کردنی که‌مینه‌یه‌کی ، ده‌فعکردووه‌ .

ئێستاش بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و له‌ ” گرێژه‌چوونه‌ی” ئابوری نه‌مێنێت ، بۆ ئه‌وه‌ی برسێتی و هه‌یمه‌نه‌ ، له‌ناو ببرێت ، بۆ ئه‌وه‌ی کۆمه‌ڵی چینایه‌تی و هیراشییه‌ت له‌به‌ینبچێت، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو که‌س وه‌کو یه‌ك بژێت و سه‌روه‌ت و سامانی وڵاتیش موڵکی که‌س نه‌بێت و له‌ لایه‌ن که‌سه‌وه‌ پاوانه‌ نه‌کرێت، به‌ڵکو ببێته‌وه‌ به‌ موڵکی گشتی،  هاوکاتیش ئه‌رك و ئامانجه‌ مێژوییه‌که‌ی بگه‌ڕێنرێته‌وه‌ ، به‌ واتایه‌کی دیکه‌ ده‌بێت ئه‌و سامانه‌ سروشتیانه‌ و ئه‌و سه‌چاوه‌ ئابورییانه‌ ، که‌ ئێستا به‌دیل گیراون له‌ لایه‌ن که‌ مینه‌یه‌که‌وه‌ ، ده‌بێت ئازاد  بکرێن..   ئازادکردنی ئه‌وه‌ش ئازادکردنی مرۆڤ و کۆمه‌ڵی دیله‌ و  گه‌ڕانه‌وه‌ی به‌های ته‌واوی خودی مرۆڤ خۆیه‌تی له‌گه‌ڵ به‌های کۆمه‌ڵایه‌تیبوونیدا.  ئه‌مه‌ش ته‌نها له‌ ڕێگای بزوتنه‌وه‌ی ئه‌نارکیستییه‌وه‌ بۆ دابینکردنی کۆمه‌ڵێکی ئه‌نارکیستی/سۆشیالیستی ده‌کرێت.

> https://libcom.org/library/current-economic-crisis-capitalism-crisis-or-ours

به‌شی یه‌که‌م:


به‌شی دووهه‌م


دیمۆکراتیکی فیدراڵیزم به‌ ئه‌نارکیزم و بزوتنه‌وه‌ی ئه‌ناکیستییه‌وه‌ به‌ توندی ، گرێدراوه‌:

زاهیر باهیر



دیمۆکراتیکی فیدراڵیزم به‌  ئه‌نارکیزم و بزوتنه‌وه‌ی ئه‌ناکیستییه‌وه‌ به‌ توندی ، گرێدراوه‌:

له‌سه‌ر ئه‌و چه‌مکه‌ی سه‌ره‌وه‌ یه‌کجار زۆر نوسراوه‌.   باکۆنین و کرۆتیکین که‌ دوو بیریاری ئه‌نارکیستی بوون، نزیکه‌ی 150 ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر زۆریان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ‌ نوسیوه.   بوکچینیش گه‌لێك ڕونتر له‌سه‌ری نوسیوه‌ و هه‌وڵێشی له‌ سه‌رده‌می ژیانی خۆشیا داوه‌ و خه‌باتێكی زۆری کردووه‌  تاکو بیخاته‌ پراکتیکه‌وه‌ ،  په‌یوه‌ستیشی کردۆته‌وه‌ به‌ زۆر پرسی دیکه‌وه‌ وه‌کو ژینگه‌و  ئیکۆلۆجی.  ئه‌و زیاتر چه‌مکی “شاره‌وانییه‌ ئازاده‌کان” بۆ به‌کارهێناوه‌ که‌له‌ ئه‌نجامی ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانییه‌کاندا که‌ به‌ به‌ په‌یڕه‌وکردنی دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ به‌دی بهێنرێت.

دواتریش عه‌‌بدوڵا ئۆجه‌لان که‌ ده‌ستبه‌رداری فکری مارکسی بوو و باوه‌ڕی به‌  ده‌وڵه‌ت-نه‌ته‌وه‌ نه‌ما و دوای بیرکردنه‌وه‌یه‌کی زۆر و  هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌  ئه‌زمونی خۆی  و حیزبه‌که‌یی و شوره‌وی و ناوچه‌که‌ و جیهان ، خۆی به‌ فکر و په‌رتوکه‌کانی بوکچین ، ئاشناکرد و بۆ یه‌که‌م جار چه‌مکی ” دیمۆکراتی ئۆتۆنۆمی ” له‌ ساڵی 2005 دا به‌کارهێنا .  دواتر به‌ خوێندنه‌وه‌ی زیاتر و بیرکردنه‌وه‌ی به‌هێزی ، ئه‌و چه‌مکه‌ی سه‌ره‌وه‌ی بیناکرد و  ، هه‌‌ر ئه‌و چه‌مکه‌ش له‌باکوری کوردستان و ڕۆژاودا که‌وته‌ پراکتیکه‌وه‌ ‌.

هه‌ڵبه‌ته‌ ئه‌و تایتڵه‌ی سه‌ره‌وه‌ یه‌کێك ده‌بێت له‌ وتاره‌کانی ئاینده‌م که‌ ده‌مه‌وێت له‌سه‌ری بنوسم ، به‌ڵام لێره‌دا هه‌ر ده‌مه‌وێت زۆر به‌ کورتی سه‌رنجی خۆمان به‌ هێنانه‌وه‌ی هه‌ندێك به‌ڵگه‌ و  بیرکردنه‌وه‌  بۆ ئه‌وه‌ ڕاکێشم که‌ بیناکردنی “دیمۆکراتیکی کۆنفیدراڵیزم” ، گه‌ر  به‌ هزری ئه‌نارکیزم نه‌بێت و به‌وه‌وه‌ نه‌به‌سترێته‌وه‌ مه‌حاڵه‌ دروستکردنی.

چۆن؟ به‌ کورتی : ئه‌و چه‌مکه‌ له‌سه‌ر ئازادی و یه‌کسانی  ته‌واو ی هه‌مو تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ به‌ جیا له‌ له‌ هه‌موو پێناسه‌و سروشتێکیان.، له‌سه‌ر ئابوری هه‌ره‌وه‌زی ( کۆئۆپه‌ره‌تیڤ)، ژینگه‌و ئیکۆلۆجی ، کۆمه‌ڵی بێ ده‌وڵه‌تی و  ناهیراشی/ ناقوچکه‌یی ( ئاسۆیی) ،  دروستده‌کرێت  به‌ به‌کارهێنانی ده‌سه‌ڵاتی گه‌ل و ئه‌نجومه‌نه‌کانیان که‌ له‌ کۆبونه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆ و به‌ به‌کارهێنانی دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ، هه‌روه‌ها به‌شداری کردنی سه‌رجه‌می ئافره‌تان  به‌ ته‌واوی له‌ هه‌موو کون و که‌له‌به‌رێکی ژیانی کۆمه‌ڵدا موشاره‌که‌ی فیعلی بکه‌ن … ئه‌مانه‌ و گه‌لێکی دیکه‌ پایه‌ سه‌ره‌کییه‌کانی دیمۆکراتیکی کۆنفیدراڵیزمه‌.

پرسیاره‌کان‌ لێره‌دا ئه‌وه‌یه: ئایا ئه‌مه‌ له‌ ڕێگای حیزب و حکومه‌ته‌وه‌، هه‌ر جۆرحکومه‌تێک بێت دێته‌ کایه‌وه‌ ؟ ئایا له‌ ئه‌نجامی سیاسه‌ت و ئابوری لیبراڵه‌وه‌ ده‌توانرێت ئه‌وه‌ بکرێت؟  ئایا ئه‌وه‌ ده‌توانرێت به‌ به‌کارهێنانی  سیسته‌می دیمۆکراسی په‌ڕله‌مانتاری بهێنرێته‌ دی؟  ئایا هه‌ر‌ لێره‌دا نییه‌ که‌ تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ ته‌واوی ئازادییه‌کانی خۆیان و  به‌ها و ده‌ستپێشکه‌رییه‌کانی خۆیان بۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟  ئایا له‌ ژێر سایه‌ی حیزب و ده‌وڵه‌تدا ، ئافره‌تان ده‌توانن توانای بێ سنوری خۆیان و به‌های هه‌میشه‌یی خۆیان ببینن؟ ئایا له‌ سای حیزب و حکومه‌ت و ئابوری لیبراڵدا ده‌توانرێت خه‌ڵکی بڕیاره‌کانی خۆی به‌ خۆی بدات و  بیانخاته‌ گه‌ڕه‌وه‌ ؟  هه‌ڵبه‌ته‌ گه‌لێك پرسیاری دیکه‌ هه‌ن‌ .

ئه‌نارکیزم نه‌‌ك هه‌ر ده‌توانی وه‌ڵامی ئه‌و پرسیارانه‌ بداته‌وه‌ به‌ڵکو خۆی دابینکه‌ری سه‌رجه‌می هه‌موو ئه‌وانه‌ی سه‌ره‌وه‌یه‌ و بنیاتنه‌ری دیمۆکراتییکی کۆنفیدراڵیزمه‌.‌  ‌

In retaking Mosul YPG/J and the Guerrillas must be aware of the hidden agenda

In retaking Mosul YPG/J and the Guerrillas must be aware of the hidden agenda

By Zaher Baher

August 2016

The plan and conspiracy between Turkey, Qatar and The Kurdish Regional Government (KRG) against Rojava will never end.  Documents disclosed by Wikileaks recently regarding the meetings and agreements between the three of them and a special meeting between Abu Bakr al-Baghdadi and Barzani, the head of  KRG,  proves the truth if we were previously in doubt. Please see the links at the end of article.

When ISIS invaded Mosul it was to the benefit of Turkey, Qatar and KRG.  The liberation of Mosul will also be to the benefit of the above unless YPG/J (people and women protection units) and Guerrilla forces are aware of the changing tactics.

Turkey, Qatar and KRG have completely failed in their previous polices in defeating the social movement and destroying the Cantons in Rojava, no matter how hard they’ve tried.  Starting by invading Mosul, attacking Kobane, committing terrorist acts, setting up a no-fly zone in Rojava and finally Turkey failed in joint action with Saudi Arabia to enter Syria and Rojava to fight Kurdish forces  under the pretext of fighting the terrorist groups.

The current plan is to “retake Mosul”.  The plan involves conspiracy and hidden agenda. This could be brutal; if YPG/J and the Guerrillas do not change their tactics, we may lose whatever was achieved so far in Rojava.

What is the plan/hidden agenda?

There were few reasons for Turkey militaries to cross the border of Iraq in the last year and stationed close enough to Mosul.  One of these is the historical reason; Mosul was one of the regions of the Ottoman Empire in the olden days.  Other reasons: after defeating Turkey and ISIS in Kobane, Turkey considered it important to defend ISIS if they come under attack in Mosul in order to return to al-Raqqha and their territory safely.  It was also to protect the oil tankers that are transferring the cheap oil to Turkey and al-Raqqha, to pressurise YPG/J and the Guerrillas that they are protecting Ezidis community there and also to support and help Barzani’s Peshmarga if the fighting break up between them and the forces of YPG/J and The Guerrillas. More importantly comes the “big plan or hidden agenda”, in an attempt to regain control of Mosul.  It is anticipated the outcome of the fight would defeat ISIS, as a result it would force ISIS to withdraw towards Jazerra. This is the primary goal and original plan.

In my opinion this plan was made long time ago. It is hoped that when ISIS is defeated, they will have nowhere to go but to withdraw towards al-Rabia.  Al-Rabia and the areas around it are under control of Barzani’s Peshmarga.  In this situation it is easy for them to penetrate Jazeera.  Once they arrive there the plan that already designed will be executed by launching the war against YPG/J in Jazeera and its citizens.  What makes the plan goes perfectly well is existing of the Kurdish National Council—the umbrella organization composed of Syrian Kurdish parties created under Barzani’s sponsorship, (ENKS). While the ENKS are Barzani’s allies  if they do not support ISIS directly, they certainly will support them indirectly.

The YPG/J, the Guerrillas and the Ezidis forces in retaking Mosul should try to defuse Turkey and Barzani tactic.  They should take part in this operation only very lightly.  Their main tactic should be gathering all their forces in the region behind the war line to resist withdrawing ISIS towards Jazeera borders. Here it is extremely important to prevent from entering Jazeera.  They should be destroyed, if not, to be forced to withdrew to inside Iraq and Bashur (Iraqi Kurdistan).  Let the Iraqi government and KRG to deal with them as initially both of them just did nothing when ISIS entered their lands and invaded Mosul, in fact they let ISIS carried out genocide to the Ezidis.

I believe it is very necessary for the YPG/J and Guerrillas to stop this war that targets the heart of Rojava, Jazeera; by defusing Turkey and KRG tactic in order to protect and maintain what have been achieved so far there.

Links for reference:

ISIS survives largely because Turkey allows it to: the evidence …

WikiLeaks Reveals Saudi Arabia, Turkey & Qatar Secret Anti-Sy

Yerevan Saeed one of the Rudaw TV staff  that financed by the Prime minster of KRG, Necheravan Barzani passed information on MIT about the PKK movement and its relationship with the Kurdish political parties in Bashur.


In the link below Yerevan Saeed informing MIT about the movement of PJK ( the PKK sisterhood in Iran) on the  Iran/ Iraq borders


In the link below  Yerevan  Saeed  informed MIT that PKK wants to have relationship with Israel.





Top of Form

Bottom of Form

Top of Form

Bottom of Form