ئەمەریکا: یەکەم جار ”دەست بەسەر وۆڵ ستریت دا بگرە” بوو، پاشان بوو بە ”دەست بەسەردا بگرە!”

هەستانەوەی بزووتنەوەی جەماوەری لە ئەمەریکا لە ساڵی ڕابوردوودا ڕەوتێکی ڕوولەسەر و بەرچاوی بەخۆوە گرتووە. چەند مانگ لەمەوبەر هاوکاتی سەرکەوتنی بزووتنەوەی جەماوەری لە هێنانەخوارەوەی دەسەڵاتی موبارەك لە میسر، خەڵکی هەرێمی ویکسن وەك دەستێکی ئەم هەستانەوەیە، پارڵەمانیان داگیر کرد و پەیامی هاوپشتییان بۆ خەڵکی ڕاپەڕیوی میسر و وڵاتانی ناوچەکە نارد و هەستانەوەی خۆیان وەك درێژەی زنجیرە راپەڕینەکانی باکووری ئەفەریکا و جیهانی عەرەب ناوبرد.

سەرەتا دروشمی خۆپیساندانەکانی ئەم سێ هەفتەیەی ڕابوردوو بریتی بوو لە ”دەست بەسەر وۆڵ ستریت دا بگرن”، بەلام لە درێژەی خۆپیشاندان و ڕووداوەکاندا دروشمەکەش رادیکاڵ و سەرتاسەری بوویەوە و گۆڕا بە ”دەستی بەسەردا بگرە” کە دەکاتە ئەوەی هەرچی لە موڵکی گشتی و میرییە، دەستی بەسەردا بگرە و بیگێڕەوە بۆ کۆمەڵگە و کۆمەڵایەتی بکەرەوە،

وەك درێژەی ئەو دەستپێکە هوشیارانە بزووتنەوەی جەماوەری لە ئەمەریکا لە خۆپیشاندان و دەستبەسەراگرتنی شوێنەکاندا بەردەوامە، کە سێ هەفتە لەمەوپێش (وۆڵ ستریت) بۆرسەی ئەمەریکی، وەك دژایەتی ئەو بارە ئابوورییەی کە ئەوێ و سەرجەمی وڵاتە ئەوروپیەکانی گرتۆتەوە، لەلایەن حەوت هەزار خۆپیشاندەرەوە داگیرکرا، کە لەلایەن کۆمپانییە گەورەکان و فەرمابەرە گەورەکانی بانکەکانەوە، خولقێنراوە و هەر بە هۆی ئەو بێکارییەوەبە سەدەها هەزار کەسی بێکار کردوەوە و بە هەزارەهای تریشی بێخانەولانە کردوە. لەلایەکی تریشەوە بە سەدەها هەزاری تر لە خوێنکارانی دەرچووی زانکۆکان هیچ پاشەڕۆژێکیان نییە و لە بەتاڵیییدا شەقامەکان دەکوتن.

داتاکان پێمان دەڵێن کە ڕێژەی بێکاری لە ئەمەریکا لە 9.1 % کە ٤٤% ئەمانەش زیاتر لە ٦ مانگە بێکارن. سێیەکی داهات و سامانی ئەمەریکا لە دەستی سێیەکی دانیشتوانەکەیدایە. لە 15.1% خەڵکەکەی لە ژێر هێڵی برسێتیەوەن، لە 88% کرێکاران و فەرمانبەرانی ئەمەریکی بەهۆی نەبوونی سەندیکاوە، نوێنەری سەندیکایان نییە. لە دوای قەیرانە گەورەکەی جیهانەوە، کە لە ساڵی ١٩٢٧ و ١٩٢٨ بوو، ئەمەریکا قەیرانی ئابووری وای بە خۆیەوە نەبینیوە.

بۆیە جێگەی سەرسوڕمان نییە، کە شەپۆلی خۆپیشاندانەکان و داگیرکردنی شوێنەکان ١٤٧ شاری ئەمەریکای گرتۆتەوە، کە (٧٠)یان لە شارە گەورەکانی ئەو وڵاتەن و زیاتریش لە (٧٠٠ ) خۆپیشادەر تەنها لە ڕۆژێکدا گیراوە، بەڵام خەڵکی ئەمەریکی سەپۆرتێکی گەورەیان دەکەن و هیوایەکی گەورەشیان بەوانەوە بەستۆتەوە.

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s