Hevpeyvînî grupî(Graswurzelrevolution) letek sekoy enarkîstanî kurdistan / 1

Amadekirdnî: xatû brîgît

beşi yekem

Deqî kurdî * hevpeyvînêkî rojnamegerîy grupî grasvurtsillrîvolutisyon ( Graswurzelrevolution) letek sekoy enarkîstanî kurdistan lemerr pirsî neteweyî kurd û bzûtnewe narazîyekanî kurdistan û hebûn û rollî enarkîstekan û bzavî enarkîstî le kurdistanda. Em hevpeyvîne xatû brîgît amadey kirduwe, ke be xoy maweyek le wllatanî xorhellatî nawîn buwe û le katî narrezayetîyekanî fêbrîwerî 2011da le herêmî kurdistan buwe û le nzîkewe agadarî rûdawekan buwe. Xatû brîgît le felestîn letek bzavî hawpiştî nêwneteweyî, le ewrupa letek destey bêsnûr (djesnûr) û grupî hawpiştî koçeran beşdare. Herweha letek çend grupêkî parastinî mafî ajellan û jîngeda kar dekat. **

“ Enarkîstî kurdî” çî degeyenêt? Hîç karakterêkî taybetmendî heye, ke le enarkîste klasîkekanî sedey nozdehemî ewrupa cyay bkatewe?

Ta ewênderê ême bzanîn û agadarbîn, destewajeyekî awa bûnî nebuwe û nîye, eger bekarîş brabêt, ewa tenya lelayen neyaranî hizrî enarkîyewe bekar brawe. Çunke enarkîzm wek hzir û aydyayekî cîhanî, hellgirî hîç şunasêkî dewlletî ya neteweyî û nawçeyî nîye û her kat pagendeyyekî awaş krabêt, be dillnyayyewe lelayen enarkîstekan xoyanewe nekrawe. Herweha leberewey krrok û gyanî enarkîzm djayetîkirdnî desellat û zallbûne û djî kontrollkirdne, îdî le herşiwênêkî em dinyayeda bêt, ke em gyan û nawerrokey ledest da, ewa natwanrêt be enarkîzm nêw bibrêt. Dekrêt takî enarkîst û deste û grupe enarkîstekan leser geyiştin bew amance kêşe û boçûnî cyacyayan hebêt û şêwe taktîkî cya cya bgirneber, bellam le amancyanda yekin û yekbûn. Her boye dellêyn ewendey agaman le enarkîste klasîkekanî sedey nozdey ewrupaş hebêt, her way debînîn, le amancyanda yekbûn, ke djayetî desellat û serwerî çînayetî buwe. Bellam bêguman boçûnî cyacyayan leser geyiştin bem amance hebuwe, ke ew boçûne cudaye, çunyetî rêkxistin û yekxistinî rîzekanî xoşyanî girtûtewe. (Bo zanyarî û wellamî zyatir leser pirsyareketan, tkaye sernicî wellamî pirsyarî duwem bden).

Xo eger lêreda mebest le amadeyî sruştîyaney jyan û tuxmî enarkî bêt le komellge û goşekanî cîhanda, ewa be dillnyayyewe le kurdistan ya lem herêmeşda wek beşekanî dîkey cîhan, becorêk enarkîzm le sruştî azadîxwazîy û herewezîy û serbexoxwazîy û yeksanîxwazîy mrovekanî em devereşda amade buwe. Bo nûsînewe û tomarkirdnî ew amadebûne, kar û lêkollîneweyekî zorî pêwîste. Ke bedaxewe ta em sate encam nedrawe.

Eger mebest le grupî ramyarîy û rêkixrawe komelayetî û abûrîyekan bêt, ewa bedaxewe le herêmî kurdistanda eme amade nîye û eger heşbûbêt, ewa leber aşnanebûnî xellk be aydya enarkîstîyekan lemer şêwazî xebatî enarkîstî û komellgey enarkî, ew hewllane leser grupe çepekan tomarkrawn. Detwanîn le serdemî raperrînî azar û serdemî serhelldanî rêkixrawe cemawerîyekanî 1992 ta 1995 da hest be serhelldanî boçûne enarkîstîyekan lemerr bnema fêdratîvekanî rêkixrawbûn bkeyn, bellam dîsanewe leber temenkurtî xudî ew ezmûnane, aydya fêdratîvekan neyantwanî perebsênin û pelbhawên.

Derkewtinî enarkîstîy corawcor heye. Aya arasteyekî ya rewtêkî enarkîstî dyarîkraw heye, ke êwe sruşttan lêwey wergirtbêt? Eger heye, kameye û boçî?

Nkullî lewe nakrêt, ke emrro bzûtnewey enarkîstî ya enarkîstîyekan weku sercemî bzûtnewey çepî emrro, prij û bllaw û leyektrazawn. Hellbete emeş away kirduwe ke enarkîstekan le grup û rêkixrawe û komellî cyacyada xoyan bgirnewe, nawêk û rengêk û ya dengêkî kemêk le yektirî bexowe bigrin, dyare lêreda pêwîstman benawnûskirdnî grupekan nîye, çunke êweş ewe baş dezanin.

Gerçî sercemî em grupane le sê pirsî nawkoyîda yekdegirnewe, ke ewaneş: yekem djayetîkirdnî serwerîye le her çeşnêkdabêt, ger leserewe bîgrît dewllete û le xwarewş desellatî bawksalaraney xêzane, dûhemîş bawerr nebûnyane be şêwey xebatkirdnî perrlemantaryane û kudeta û ew çeşne “hewllaney” ke deyanewêt leserewera komellge bgorrn nek le xwarewera, weku parte çep û bolşevîkîyekanî kon û serdem. Sêhemîş drustkirdin û aferandinî komellgeyek ke rutkrabêtewe le hemû çeşne cyawazyek û hemu çeşne zordarî û çewsandneweyek û zallbûnêk lelayen her kes û her grup û twêj û çînêkewe bêt. Be kurtî hewilldane bo damezrandinî komellgeyek ke takekanî azad û serbest bin û tewawî behay mrovbûnyan bo bgerrêtewe.

Bêguman bo geyiştin bem amancey serewe, corî cyacyay têkoşan û xebatkirdin le grupe cyacyakanda reçaw dekrêt, êmeş lêreda birryar leser ewe nadeyn, ke kê raste û kê rast nîye.

Êstaş babêyne ser krokî pirsyareketan, ême zyatir kellkman le çalakî ferdî xoman û ew bzûtnewaney ke le raburdûda pêwey peywest bûyn, letek sercemî bzûtnewey çep, wergirtwe, çunke sercemî ew bzûtnewane û grupekanyan û takî naw girp û komellgekeş, lewey ke bangihêşeyan bo kirduwe û dekrid, şkistyan hêna û neyantwanî bîken, em ezmûneş le zorbey zorî wllatanî dinyada be dûbarebûneweyan û çendbarebûneweyan , bînîwmane û rastî têşkanyan selmêndrawe. Her leberemeş pêwîst dekra ke bîr le rîgeçareyekî tir bikrêtewe.

Em ezmûnane eweyan bo sax kirdûynetewe, ke têşkanî sercemî ew bzûtnewane û part û rêkixrawekanyan le arezûyan bo gorrînî komellgekan, leserewe bincî girtuwe û binc degrêt, ke sercemî gorrankarîyekanîş, be gorrînî demuçawekan û destî destîkirdin be desellat kotayyan hatuwe û dêt, egîna cyawazî çînayetî û stem û zor û çewsandnewey neteweyî û ayînî û cyawazî le rûy regez (cênder) û pêst û nejadewe her mawetewe letek manewe û gewrebûn û qullbûnewey nebûnî dadperwerî komellayetî. Eme bê lewey ke lêreda pêwîstîş nakat, ewe bllîyn sercemî ew mîrî û desellataneşî ke hênawyannete gorrê bo bergirîkirdin bûn le çeşnekanî xawendarêtî û aferandin û berpakirdnî ceng û birsêtî û bêkarî û hellkendin le şwênî xo û rewkirdin, xistneberkarî mindall û be leşifroşkirdnî genc û law le herdû cêndeke, bo bedestihênanî zêdebayî û sermayey zyatir, bûn û bes.

Ême hewillman dawe û hewll dedeyn xoman le lasayîkirdnewe û wergirtnî şêwe û karkirdnî her yek lew grup û rêkixrawe enarkîstane bparêzîn û neyankeyene modêl, bellam letek eweşda kellkman le şêwey karkirdnî brrêk le grupe enarkîstekanî sedey raburdû êstay emerîkay latînî û ewrupada wergirtwe.

Hîç bîryarêkî enarkîst heye, ke bo êwe betaybetî gring û bebayax bêt? Yaxud hîç takêkî kurd heye, ke êwe wek enarkîst- endêş pêtanwabêt gring bêt ke lebareyewe bzanrêt?

Ême bayex û hewll û koşşî hendêk le bîryaranî enarkistî serdemî sedey nozde û bîstem , lewane bakonîn û cozîf prodon û ştîrner û êmagolldman û kropotkîn û malatêsta û danîyl grî û hendêkî dîkeyan, be hend werdegrîn, destî rêz û pêzanîn leser kare tîurîyekanyan û çalakîyekanyan dadenêyn û degrîn, bellam emeş watay ewe nîye ke ême sernic û rexneman le corî bîrkirdnewe û karekanyan nebêt.

Ême letek hîç pîrozîyek û pîrozkirdnêkda nîn, xudî eweş (pîrozkirdin) lay ême djayetî gyane zînduwekey enarkîzm û bzûtnewekey dekat û deyimrênêt.

Pîrozkirdnî kesekan û deqekanyan weku çon markisîstekan û komunîstekanî kon û serdem kirduyane û deyken, be bîrteskî temaşakirdnî bîr û boçûn weku temaşakirdnî ktêbe asmanîye pîrozekan, leberçaw degrîn û berrêgrîyan dezanîn le berewpêşeweçûnî bzûtnewey soşyalîstî û dahênanekanyanda. Her boye ême beçawî rexne le hemû ştêk derrwanîn û sernicî lê dedeyn û tawtiwêy dekeyn.

Lemerr beşî dûhemî pirsyarekeştan, leser takî kurd wek enarkîstêk, ewey ême pêman wabêt, lew bareyewe gring bêt. Wellamî ême le meda be nexêre.

Le rastîda grupî enarkîst û ezmûnî enarkîstane ewendey ême pêy bzanîn nebuwe, le kurdistanî beşî ‘îraqda, kurd bexoyewe neydîwe, her boyeş takêk nebuwe le naw kurdda lew beşey kurdistanda, weku enarkîstêk cêgey sernicî ême bûbêt .

Le sedey raburdûda yek dû bzûtneweyekî bçûk ke tenha le nawçeyekî gelêk bçûkda drust bûn, ke jyanêkî sade û sakaryan hebuwe û hemû ştêkyan be herewezî kirduwe û jyanyan beyekewe birdote ser, gerçî hendêk xellk pêyan xoşe ke nêwî enarkîstyan beserda bibrrin, bellam ême letek eweda nîn, çunke ême bzûtnewey enarkîzm zor lewe qultir û frawantir debînîn, taku tenha bête ser be herewezî karkirdin û beyekewe jyan.

Enarkîstî kurd çon xebatî kurd bo serbexoyî , otonomî (xudmuxtarî), ya serbestî netewayetî şî dekatewe û temaşay dekat? Êwe weku enarkîstêk , birrwatan waye ke peywendyekî pozetîvanetan bbêt bem hîwaye , ya xud bawerrtan waye ke ewe kar nakat?

Pirrsyareketan aşkra nîye ke aya êwe ruy dem le ême deken yaxud enarkîstêkî kurd?

Beher hall ger mebesttan ême bêt ême dellêyn hemû rizgarbûnêk çi neteweyî û çi regezî û çi ayînî be watayekî dîke nemanî hellawardin û stemî neteweyî û regezî û ayînî be hengawêkî berewpîşeweçûn dezanîn û piştîwanî lê dekeyn. Bellam lewêda ke hengaw berew binyatnanewey desellat û serwerî çînêk , regezêk, ayînêk, neteweyek beser ewî dîkeda bnêt, djayetî dekeyn û cyawazîyek lenêwan borcwazî kurd û borcwa-dagîrgeranî kurdistanda nabînîn.

Ba ewetan beyad bxeynewe, ke ême djî hemû desellatêkîn, weku leserewe nawnûsî desellatekanman kirduwe, her boye pêmanwaye ke her regezêk, neteweyek, rengêk, dengêk, ayînêk, wîstî desellatî hebêt taku zallîy û bandestî xoy beser hemuwanî dîkeda bsepênêt, îdî ewe metrisîdarewe û ewey ke bzûtnewey enarkîstî hewllî bo dawe, lewêda kotayî hatuwe û dêt, boye le weha barêkda naçardebîn carêkî dîke, gemeke leseretawe dest pê bkeynewe, wate le weha barêkda hîçman be hîc nekirduwe, her leber eweşe, ke ême be erkî serşanî xomanî dezanîn, le pall piştgîrîkirdnî ew bzûtnewaneşda debêt parêzgarî hêlî amanc û prinsipllî xoman bkeyn û rwangey djeserwerîyane û meydanekanî çalakî xoman win nekeyn , taku bo xellkeke run bêtewe ke ew bzûtnewey ewan ya heta bedestihênanî amancekanîşyan, ewe nageyenêt, ke îdî ewan tewawî serbestî û azadî û hemû ew xêr û xoşyaney ke çawerrwanyan dekirdin, bedestyan hênawn û dehênin.

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s