Hevpeyvînî grupî(Graswurzelrevolution) letek sekoy enarkîstanî kurdistan / 2

beşi dwem

Zor le kurdekan hîwayan be hebûnî otonomîyekî nawçe kurdyekanî her çwar dewlletekanî ke kurdistan parçeyeke lêy, heye, le jêr nawî corêk le corekanî fîdrallîda yekbgirnewe. Êwe lêreda le kwêda dewestin, hellwêstan lem barewe çye?

Ême hîwadarîn rojêk hemû gund û şar û nawçe û herêm û kîşwerekan (qarrekan) leser bnemay fîdrasyon û konfîdrasyon (fêdratîv)î yekbgirnewe. Weha yekgirtin û pêkhatnêk leser bnaxey daxwazî serbexoyyaney xellk û xwast û wîstî (îradey) azadaney xellk, pêşwazî lê dekeyn. Bellam le helumercî ramyarî nawçeyî û nêwdewlletî ewrroke û cyawazî astî beşekan û nebûnî huşyarî otonomîy fêdrasonekan le yekgirtin û cyabûneweda, weha egerêk zor dûr dexatewe. Bellam dekrêt kar û xebat bo cêxistnî weha pêkhateyekî fîdratîvî lew wllataneda bikrêt û wek ellternatîvî sîsteme hîrarşîyekanî îsta xebatî bo bikrêt û hîway pê bbestirêt.

Le êstada ewey heye û sernic û çawerrwanî zorîney xellkî rakêşawe, rêgeçare hîrarşîyekanin, boye karkirdin bew arasteye be erkî serşanî xomanî nazanîn, ême beagayn lewey her core yekgirtneweyek hebêt, otonomî, fîdrallî neteweyî, yekgirtnewey neteweyî, tenha corî kêşekan û heta radeyekîş çewsandnewey netewayetî pîne dekat, bellam le rastîda kêşekanî dîkey mrovî naw komellgey kurrdî weku hemû her komellgeyekî dîkey serdem qulltir dekatewe, baştirîn nmûney êsta û sedey raburdû kêşey xwarûy efrîkaye, ke êsta mrovî ew komellgeye kêşey aw û kareba û telefon û hejarî zyatir û perawêzxistinî xellkekey, ke le serdemî rjêmî regezpersitîda le xwarewey komellgekeda bûn, qulltir bûtewe. Çunke êsta tenanet jyanyan le çwarçêwey ew teneke û lewhaney ke kirdûyanin bewey ke pêy dellên mall, pê rewa nabînrêt. Gîrugriftî krê û herzanî û granî û qutabxane û xestexane û zankow sercemî şwêne xizmetguzarîyekan, kar û bêkarî, zyatir buwe, bewatay wşe ew wllate buwete bazarrêkî azad bo bazirgane dewllemendekan û kompanîye xomallî û bêganekan, ke bearezûy xoyan teratênî têda deken.

Em kêşe komellayetîyane wa qullbûnewe ta geyiştne beşbûnî ANC û rûdanî xopîşandanî gewre û mangirtnî karîger, ew wllate şorrşî rasteqîney pêwîste. Bellam eme runadat heta kese pîroz û konekanî nêw grup û rêkixrawe pîrozkrawekan, pîroz bmênin, çunke ta êsta ewanîş her leser mêjûy kapîtall û sermayey raburdûyan dejîn.

Dahatûy kurdîş lew çeşney ke to bastkirduwe, ayendeyekî lewe baştirî nabêt. Ême emaneman zor lela roşnin û ewe be rast nazanîn, ke bllêyn madam em fermanrrewayye herêmîye hengawêkî dîke demanbate pêşewe, ba êmeş êsta destberdarî prinsipllî xoman bîn û le êstada xebat bo ptewkirdnî eme bkeyn û dway ewe dest bexebat bo ewey ke bawerrman pêy hebuwe, bkeynewe. Girtneberî rêgey pêçupena û drêjxayen, xizmet be priskeman nakat, bigre sererray ewey ke bem rêgeye nageyne amancekanman, herwehaş bîr û hoş û culleşman dewestênê û demrênêt.

Hellwêstî ême, xebatî ême lem pirseda dûlayene: le layekewe ême piştgîrî xoman bo pirsî rizgarî neteweyî (nemanî stemî neteweyî) radegeyenîn, çunke dezanîn çewsandnewey neteweyek, regezêk, dînêk ya mezhebêk, tenanet takêkî naw komellge, eme be watay nebûnî dadperwerî komellayetîye, wate hebûnî stem û zor û destidrêjî leser mafî kesêk ya layenêk ya neteweyekî dîke. Eme rwangey êmeye û a lemewe ême hellwêst werdegrîn û bergirî lê dekeyn.

Layenekey dîkey xebatî ême, ya hellwêstî ême, kollnedane lewey ke bawerrman pêy heye û xebatî bo dekeyn û hewilldedeyn be yekgirtin û hawkarî letek ewkes û layenaney dîkeda ke be hoşyarî xoyan geyiştun ya degene ew rastîye, ke xebat le şanî êmewe bken. Emeş be hewilldan, be miştumrrî bellgeyî û baskirdin le ezmûnî xebat le wllatanî dîke û rêzgirtin le bîr û boçûnyan û mamellekirdin letekyanda be gyanêkî dûr le siktarîstîyewe . Îdî le her bwarêkda bêt.

Ba eweşman le bîr neçêt, gerçî ême amarêkman bedestewe nîye, bellam ewendey bzanîn hebûnî mîrî herêmî kurdî le kurustanî beşî ‘îraqda ke mawey 19 salle berdeewame, keçî şitgelêkî zor kemyan bo xellk kirduwe, her leberewe em ezmûne pirsî netewayetî û dewlletî neteweyî zor kall kirdotewe.

Boçûn û rwangey enarkîstî sebaret be ayindey kêşe ya pirsî kurd çone?

Ême le wellamî pirsyarî pêşûtirda hellwêstî xomanman bo baskirdin bo rûnkirdnewey zyatir dellêyn, ême wek enarkîst heman hellwêstman beramber pirsî rizgarî neteweyî kurdekan heye, ke le beramber pirsî rizgarî neteweyî blucekan û felestînîyekan û tamîlekan û kemîne jêrdistekanî dîke hemane. Herwa xwazyarî serbexoyî nawçe kurdinşînekanîn le pêkhateyekî fîdratîvîda, herwaş xwazyarî heman mafîn bo turkmanekan û aşûrekan û …tid. Bellam aya eger azadî birryardan û serbexoyî le pêkhatinda hebêt, huşyarî binyatnanî komellgey azad û yeksan hebêt, mrovekan be heman şêwey êsta xoyan leser bnemay kurdibûn, blucbûn, turkmanbûn, aşûrî bûn, cyadekenewe?

Erkî ême enarkîstekan lêreda berceste debêt, huşyarî û agadarkirdnewe, rêkxistin û hellixrandin, karkirdin bo pêkhênanî torre komellayetîyekan û encumen û rêkixrawe lokalîyekan , wek berdî bnaxey yekgirtnî azadane û komelayetîyaney danîştwanî gund û gerrek û şarekan û karge û fermange û xwêndinge û nawendekanî dîkey jyan, ke araste ramyarîye deselatixwaz û cyawazî drustgerekan puçell dekenewe..

Soşyalîzm çi rollêkî le xebatî serbexoyî kurdda gêrrawe û degêrrêt? Herweha aya hîç azadîxwazîyek ya djedeselatixwazîyek le soşyalîzimda berxurd krawe? Aya mêjuyyekî enarkîstane le nawçe kurdîyekanî xorhellatî nawerrastda hebuwe, ke êwe pencey bo rakêşn?

Bo wellamî em pirsyare pêwîst dekat, pence bxeyne rastîyek, ewîş eweye, ke suşyalîzm û part û grupe soşyalîstekan û bzûtnewekeyan nek her le kurdistanî beşî ‘îraq û beşekanî dîkeşda bellku sercemî wllatanî xorhellatî nawerrast û wllate efrîkyekanîş, wek pêdawîstîyekî komellayetî le derûn û wîstî xellkewe drustnebûn wate be sruştî le dayk nebûn, bellku drustikraw û tewawgerî ramyarî rusyay sovyetî bûn û dwatrîş ke çîn drust bû û kewte mlimlanêy tundutîjewe letek rusyeda, ew mlimlanêyeş be rollî xoy lenaw hemû part û grupe soştalîstekanî em wllatane û bzûtnewekanyanda rengî dayewe.

Ger roşintir bllên, ew part û grupe soşyalîstane hellgirî heman ramyarî sovyet ya çîn bûn, xo eger çîn ya sovyet peywendî letek mîrî ew wllatey ke ew partaney têda bûn, baş bûbêt ewa peywendî partekanîş letek mîrîyekanda baş buwe, pêçewanekeşî her raste. Baştirîn nmûneş peywendî ptewî nêwan sovyet û ‘îraqî serdemî (rjêmî be’s)e le nêwan sallanî 1970 ta 1975 , ke sedam huseyn gerçî kesî yekem nebû le desellatda, bellam hemû şit bû û partî komunîstî ‘îraq letek ew rjêmeda le bereyekda bû, ke beherdûkyan djayetî bzûtnewey ew serdemey kurdyan le sallî 1974da dekrid, ke mistefa barzanî serkirdey bû û le heman katîşda rjêm lejêrewe destî kird be rfandin û kuştinî deyan kadîrî çakî naw partî komunîst betaybet ewaney ke sebaret be berekayan letek rjêmda gleyyan le hellwêstî partekeyan hebû. Kewate em part û rêkixrawe komunîst û soşyalîstane hellgirî ramyarîy taybetî xoyan nebûn, ke debuwaye xizmetî krêkaran û reşexellkekey ‘îraq heta kêşey kurdîşî bkirdaye. Herweku pêştir basman kird, ew partane û bzûtnewekeşyan nek qazancêkyan be kêşey kurd negeyandwe ya kêşekeyan nebirdote pêşewe, bellku zyanêkî gewreşyan lêdawe û xoşyanyan pê naşîrîn kirduwe.

Bekurtîyekey be birrway ême, lewêda ke fêrgey soşyalîzmî deselatixwaz (markisîzm û îzme paşrrewekanî dîkey) beser bzavekeda zallbuwe, neytwanîwe rolêkî pozetîv bbînêt. Îtir ew arasteye prro-rus bûbêt ya djî.. Çunke bo ewan pirse komellayetîyekan amrazn bo geyiştin bedesellat, herwek nasîwnalîst û mezhebî û lîbralekan ew pirsane bo heman mebest bekar deben.. Detwanîn bllêyn le dû serdemda bîrî sosyalîstî lew şêweyda ke hebuwe, twanîwyetî demargirî neteweyî kem bkatewe, ew serdemeş pencakan û heştakanî sedey raburdû bûn. Bellam bedaxewe katêk ke destî ew dû araste prro-bolşevîk û pro-mawîye derdekewêt û bedwayda şkistî blokî soşyalîzmî dewlletî dêt. Îtir ew karaye pêçewane debêtewe û zor be nîgetîvî deşkêtewe. Tenanet pagendegeranî ew dû arasteye ya debne mezhebî tundirrew ya debne nasîwnalîstî tundirrew.

Bo wellamî beşî kotayî heman pirsyartan, dellêyn ewendey ême beagabîn mêjûyek nîye benawî mêjûy enarkîstane ( mêjûy enarkîzm) le nawçe kurdîyekanî xorhellatî nawerrastda nebuwe ya dernekewtuwe taku ême pencey bo rabkêşîn.

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s