سه‌روه‌ری یاسا و دادگە، كه‌مپه‌ینی ده‌ستبه‌سه‌راگرتنه‌كه‌ی له‌نده‌نی بڵاوه‌ پێكرد، ئەوەش شتێكی چاوه‌ڕوانكراو بوو

زاهیر باهیر

له‌نده‌ن 28.02.2012

ئەو كەمپەینەی كە لە ڕۆژی 15.10.2011 دەستیپێكرد و نزیكەی 4 مانگ و نیوی خایاند، سەرلەبەیانی زووی ئەمڕۆ ،28.02.2012 ، كۆتایی هات.

لە دەوروبەری كاتژمێری 12.30 سه‌رله‌به‌یانی ئه‌مڕۆدا ژمارەیەكی زۆر لە پۆلیس بە هەموو پێویستییەكانی لێدان و شەڕەوە بە هەڵوێستێكی شەڕەنگێزانەوە لەگەڵ ئامادە بوونی ژمارەیەكی زۆری تری پۆلیس بۆ كاتی پێویست و بە یارمەتی ژمارەیەك لە كارمەندانی دیکە بۆ یارمەتیدانی پۆلیس كە پێیان دەڵێن Bailiffs هەڵیانكوتایە سەر كەمپەكە و تەنها پێنج خولەكیان مۆڵەت بە خه‌ڵكه‌كه‌ دا، تاكو شوێنەكە بەجێبهێڵن. لەهەمان كاتدا خۆیان كەوتنە هەڵوەشاندنەوەی هەموو چادرەكان و هەرچییەك لەو ناوەدا هەبوو. سەرئەنجام پاش سووكه‌ شه‌ڕێك و دەستگیركردنی 20 كەس و برینداربوونی چەند كەسێك كەمپەكە چۆڵ كرا.

شایانی باسە كە بزنس (كۆمپانیا گەورەكان) و خاوەن زەوییەكە و كەنیسە هەر لە سەرەتاوە دەیان ویست ئەو كه‌مپه‌ینه‌ له‌وێدا هه‌ڵكه‌نن، هه‌رچه‌نده‌ لە دواییدا كەنیسە لە ژێر فشاری خەڵكانی خۆیی و دەرەوەی خۆیدا لەو بڕیارە كشایەوە. بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی كه‌مپه‌ینه‌كه‌ كۆمپانیاكان و خاوه‌ن زه‌وییه‌كه‌ سکاڵای یاسایییان لە دادگەدا بە بیانووی پیسوپۆخڵی كەمپەكە، زیادبوونی دز یو تاوان لەو ناوەدا، ڕێگرتن لە سەردانیگەرانی كه‌نیسه‌ و خەڵكانی ئاسایی لە كاروباری ڕۆژانەیاندا، نه‌بوونی ئاسایش و په‌یڕه‌وینه‌كردنی پلانی سه‌لامه‌تی هەروەها بیانووی ناشیرینی دیمەنی كەمپەكه‌ش، تۆمار كرد. گەرچی لە دادگەدا لەلایەن پارێزەری كەمپەكەوە بە بەڵگەنامەوە هەموو بیانووەكانی بزنس و خاوەن زەوییەكە، ڕەتكرانەوە، سەرەڕای ئەوەش دادگە لە ڕۆژی 20.02.2012 بڕیاری ئەوەی دا كە دەبێت شوێنەكە چۆڵبكرێت و هیچ شوێنەوارێكی كه‌مپه‌ینه‌كه‌ نەمێنێت، ئیتر پۆلیسیش سەرلەبەیانی ئەمڕۆیان بە هەل و كاتێكی باش زانی له‌ جێبه‌جێكردنی بڕیاره‌كه‌ی دادگەدا بۆ هێڕش كردنە سەر كەمپەكە.

هه‌ڵبه‌ته‌ من لێره‌دا باس له‌ چونیەتی دروستبوون و ئامانجی ئه‌و كه‌مپه‌ینه‌ ناكه‌م ، چونكه‌ ئه‌مه‌ له‌ كاتی خۆیدا له‌ وتارێكدا، بڵاوكردۆته‌وه‌‌. ئه‌وه‌ی كه‌ لێره‌دا ده‌مه‌وێت بیڵێم كۆتاییهێنانی كەمپه‌ینه‌كه‌یه‌ گه‌رچی جێگەی داخه‌‌، به‌‌ڵام ئه‌م سه‌رئه‌نجامه‌ش، واته‌ به‌ده‌رنانیان له‌و شوێنه‌ به به‌كارهێنانی یاسا و ‌ زۆری پۆلیس له‌ ژێر فشاری بزنس و كۆمپانیا گه‌وره‌كاندا ، كارێكی چاوه‌ڕوانكراو بوو.

له‌گه‌ڵ ته‌مه‌نكورتی ئه‌م شێوه‌یه‌ی ئەمجارە له‌ خه‌باتدا، كه‌ كاری ڕاسته‌وخۆ بوو، به‌ده‌ر له‌ كۆنترۆڵی پارت و ڕێكخراوه‌ سیاسیه‌كان ، ‌ گرتنه‌به‌ری ئه‌م جۆره‌ چالاكیانه‌ ،كاریگه‌ری خۆی هه‌یه‌ و ئه‌زموونێكی باشیشه‌ بۆ كوردستان و شوێنه‌كانی دیکەی وه‌كو ئه‌وێ ، كه‌ كاری ئاوا به‌ده‌ر له‌ خواستی پارته‌كان و سەر‌كرده‌ ناودار و ناسراوه‌كان به‌ ئه‌نجام بگه‌یه‌نرێت.

سه‌رباری ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ درێژخایه‌ن نه‌بوو، هه‌روه‌ها نه‌بووه‌‌ بزووتنه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ری ، به‌ڵام به‌ڕای من، ئامانجی خۆی له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و‌ قه‌واره‌ ‌ بچووكه‌ی خۆیدا پێكا ، وەكو: هایلایتكردنی به‌ربه‌ریه‌تی ئه‌م سیسته‌مه‌، وه‌ك كه‌مپه‌ینێكی گه‌وره‌ی پڕۆپاگه‌نده‌ بۆ خواسته‌كانی كه‌مپه‌ینه‌كه به‌ ڕاكێشانی سه‌رنجی خه‌ڵكانێكی زۆر ، چالاكییەك كە له‌ ده‌ره‌وه‌ی ‌ خواستی پارت و ڕێكخراوه‌ سیاسییه‌كان به‌ چه‌پ و ڕاست و لیبراڵیانه‌وه، ئەنجامدرا‌ ، به‌كارهێنانی دیمۆكراسی ڕاسته‌وخۆ له ده‌ركردنی ‌ بڕیار و كردنی چالاكییه‌كانیاندا، په‌یڕه‌ویكردنی پرسی ئاسایش و سه‌لامه‌تی خودی خه‌ڵكانی كه‌مپه‌كه‌ و سەردانیگەرانی، نانه‌وه‌ی كێشه‌یه‌كی گه‌وره و درو‌ستكردنی مشتومڕێكی پەیگیرانەی له‌ نێوانی پیاوانی كه‌نیسه‌ سەبارەت بە خستنه‌ڕووی ئه‌و ڕاستییه‌ كه‌ ئایا كه‌نیسه‌ ده‌بێت چ لایه‌ك هه‌ڵ ببژێرێت ؟ واته‌ له‌گه‌ڵ هه‌ژاران و به‌ش خوراواندا بێت یا له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌مه‌ندان و زۆرداران و ده‌سه‌ڵاتداراندا؟ په‌ره‌دان به‌ گیانی به‌یه‌كه‌وه‌هه‌ڵكردن ‌و پێكه‌وه‌ژیان و كاركردن به‌ هه‌ره‌وه‌زی و دا‌به‌شبوونی كار و فه‌رمانه‌كان به‌ڕێكوپێكی، به‌ئاگابوونی زیاتر له‌ كێشه‌ كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریی و نیشتەجێی و ڕۆشنبیری و سیسته‌می په‌روه‌رده‌كردن له‌ به‌ریتانیا و په‌یوه‌ستبوونی زیاتر به‌ كۆمۆنێته‌كانه‌وه‌ و كاركردن له‌گه‌ڵیاندا، ئه‌مانه‌ له‌لایه‌ن خه‌ڵكانی شاره‌زاوه‌ كه‌ له‌ گۆڕه‌پانی كه‌مپه‌كه‌ یا له‌ناو چادرێك كه‌ هه‌ر بۆ موحازه‌ره‌دان بوو، تیشكیان ده‌خرایه‌ سه‌ر، ڕێزگرتن له‌ ڕای جیاوازی یه‌كتری و هه‌بوونی هه‌موو ئازادییه‌ك له‌ ڕاده‌ربڕین و به‌كارهێنانی مایكرۆفۆنه‌كاندا، هه‌بوونی قاوه‌خانه‌ و چێشتخانه‌ و‌ كتێبخانه‌‌ و چادری فریاگوزاریی له‌ هه‌بوونی كێشه‌ی ته‌ندروستیدا، شوێنی ده‌ركردنی بڵاوكراوه‌ی كه‌مپه‌كه‌ و چادری به‌ ئاگاهێنانه‌وه‌ی خه‌ڵكی له‌ مافی یاساییان و چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانیان له‌ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی پۆلیس و دادگەدا، ئه‌مانه‌ و‌ گه‌لێكی دیکە، كه‌ هه‌ر هه‌موویان‌ ئه‌زموونێكی گه‌وره‌بوون به‌ڵام له‌ شوێنێكی بچووكدا، كه‌ ده‌بن و ‌ بوونه‌ته‌ وانه‌یه‌كی به‌ سوود بۆ هه‌موو لا‌یه‌كمان.

ئه‌وه‌ی كه‌ من لێره‌دا ده‌مه‌وێت تیشكی زیاتری بخەمە سەر ته‌نها دوو خاڵه‌:

خاڵی یه‌كه‌م : یاسا و سه‌روه‌رێتی یاسا، كه‌ له‌ وڵاتێكی وه‌كو بریتانیادا چۆن بووه‌ته‌ ‌كۆت و زنجیرێك و ئاڵاوه‌ته‌ ‌ گه‌ردنی هه‌موو ئازادیخوازان و ئه‌وانه‌ی كه‌ بیانه‌و‌ێت هه‌ر به‌ حاڵ نه‌ك ته‌نها گۆڕانكارییه‌كی بچووك بكه‌ن، به‌ڵكو گه‌ر بیشیانه‌وێت ده‌ستی بۆ به‌رن و بیری لێ بكه‌نه‌وه. هه‌ر به‌م ‌ یاسایه‌، ده‌توانرێت هه‌موو كار و چالاكییه‌كانیان پێ هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌وه‌ ، خۆ هه‌ر پێیه‌كیش خوار دابنێن ، پۆلیس ده‌توانێت به‌ ‌ پاڵه‌په‌ستۆ به‌ره‌و پۆلیسخانه‌ و دواتریش داداگە، ڕاپێچیان بکات.

له‌ ئه‌مڕۆی بریتانیادا ، سه‌روه‌رێتی یاسا، بوار و قه‌واره‌ی ئازادی و سه‌رجه‌می چالاكییه‌كانی وا بەرته‌سك كردۆته‌وه‌ كه‌ ئەستەمه‌ له‌ ژێر سایه‌ی یاسادا بتوانرێت شتێك بكرێت كه‌ ئه‌نجامێك بداته‌ ده‌ست . چونكه‌ ڕه‌نگه‌ سه‌روه‌رێتی یاسای پێ له‌كه‌دار و له‌ق بكرێت، كه‌ ئه‌وه‌ش له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵات و بزنسه‌وه‌ ‌ قه‌بوڵ ناكرێت، ئیدی هه‌ر له‌ په‌خشكردنی بانگه‌وازێكه‌وه‌ ، كردنی لفلێتینێكه‌وه‌ لە به‌ ئاگاهێنانه‌وه‌ی خه‌ڵكی لە كێشەیەك، تا خۆپیشاندانێكی بچووك، گردبوونه‌وه‌ له‌ سه‌ر شۆسته‌یه‌ك له‌به‌رده‌می دوكانێكدا ، له‌به‌رده‌می ئۆفیسێكدا، كه‌نیسه‌یه‌كدا ، مزگه‌وتێكدا، كردنی پرۆتێستێكی بچووك له‌ هه‌ر شوێنێكدا، مانگرتن و پشتیوانی و به‌ ده‌مه‌وه‌چوونی مانگرتنێكه‌وه‌ له‌لایه‌ن كرێكاران كارگه‌رانی دیکەوه‌، نووسینێك، كۆبونه‌وه‌یه‌ك سه‌باره‌ت بە هاندانی خه‌ڵكی بۆ به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی نادادپه‌روه‌رێتی كۆمه‌ڵایه‌تی ، یا پڕوپاگه‌نده‌كردن دژی لایه‌نێك، دژی كه‌سێكی پله‌و پایه‌دار كه‌ ڕه‌وایه‌ ‌ ئه‌مه‌ی دژ بكرێت، دژی قاوه‌خانه‌یه‌ك، چێشتخانه‌یه‌ك یا شوێنێكی وه‌كو مه‌كدۆناڵد، به‌رگه‌ركینگ و گه‌لێكی دیکە. ئیتر هه‌ر له‌ ژێر ناوی پاراستنی ئاسایش، نانه‌وه‌ی پشێوی ، به‌رگرتن له‌ هاتوچۆی خه‌ڵكی كه‌ ڕه‌نگه‌ ببیته‌ هۆی نوچدانی زه‌لامێك له‌ كاتی تێپه‌ڕبوونیدا، یا بە‌ بیانووی ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌مه‌ی ‌ ده‌كرێت له‌سه‌ر زه‌وی یا له‌به‌رده‌م موڵكی تایبه‌تی كه‌سانێكدا یا كۆمپانیایه‌كدایه‌ .

بەم شێوەیە‌ ئه‌و یاسایه‌ی كه‌ هه‌یه‌ ئه‌وه‌نده‌ بیانوو ده‌داته‌ ده‌ست پۆلیس و دادگە و ده‌سه‌ڵات، كه‌ هه‌رچۆن بجوڵێیته‌وه‌ به‌ یه‌كێك له‌ به‌نده‌كانی ئه‌و یاسایه‌ ده‌توانرێت باڵبه‌ست و په‌لبه‌ست بكرێیت و ناویشت لای پۆلیس بچێته‌ لیستی ڕه‌شه‌وه‌ ، دواتریش خۆ ئەگه‌ر چاودێریش نه‌كرێی له‌لایه‌ن پۆلیسه‌وه‌ ئه‌وه‌ بێگومان پەروەندەیەكت له‌ لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌ بۆ دروست دەکرێت.

شایانی باسه‌ گه‌ر لێره‌دا بڵێم به‌تایبه‌تیكردنی شوێن و كه‌رته‌ گشتییه‌كانی سه‌ر به‌ ده‌وڵه‌ت، لایه‌نه‌ خراپه‌كانی هه‌ر ئه‌وانه‌ ‌ نین‌ كه‌ گه‌لێكمان ده‌یانزانین، به‌ڵكو ته‌نانه‌ت ده‌توانرێت كه‌ ڕاوه‌ستانی خه‌ڵك یا كردنی پرۆتێستێك له‌ به‌رده‌میاندا، له‌ ڕوی یاساییه‌وه‌ به‌ كارێكی نایاسایی و قه‌ده‌غه‌كراو دابنڕێت له‌ژێر به‌ند و بڕگه‌ی ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌و شوێنه‌ موڵكی خه‌لكه‌ ، واته‌ موڵكی تایبه‌تییه‌. ته‌نانه‌ت گه‌لێك شەقام و كۆڵان له بریتانیادا، پیاسه‌كردن یا ڕۆیشتن به‌ناویاندا قه‌ده‌غه‌یه‌، چونكه‌ تایبه‌تییه‌.‌

كه‌چی سه‌یره‌كه‌ له‌وه‌دایه‌ كه‌ ئۆپۆزۆسیۆنی هه‌موو وڵاتان به‌ كوردستانیشه‌وه‌ به‌ شانو و باڵی یاسا و سه‌روه‌رێتی ئه‌و یاسایه‌دا هه‌ڵده‌ده‌ن، كه‌ ئێمه‌ لێره‌ به‌ده‌ستییه‌وه گیرمان‌ خواردووه‌، خه‌ڵكه‌ هه‌ژاره‌كه‌ش دوایان ده‌كه‌ون بەبێئه‌وه‌ی بیر له‌وه‌ بكه‌نه‌وه‌ كه‌ یاساش وه‌كو هه‌موو شتێكی دیکە له‌م جیهانه‌دا، چینایه‌تییه‌.

دووهه‌م: بڕیاره‌كه‌ی داداگە به‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌م كه‌مپه‌ینه‌ و بڵاوه‌پێكردنیان ، وه‌كو له‌سه‌ره‌وه‌ باسم كرد‌ ، كارێكی چاوه‌ڕوانكراو بوو، له‌ هه‌مان كاتیشدا نابێت نائومێدیمان بداتێ، به‌ڵكو له‌ بری ئه‌وه‌ ده‌بێت خاڵی لاوازی بزووتنه‌وه‌كه‌مان بزانین و ببێته‌ ده‌رسێك بۆمان، تاكو له‌ داهاتوودا سوودی لێ وه‌رگرین.

به‌ڕای من بەتەنها گردبوونه‌وه‌ی خه‌ڵكی له‌ شوێنێكدا و چووونه‌ سه‌رشه‌قامه‌كان و خۆڕێكخستنیان له‌وێ، بەس نییه‌، چونكه‌ كه‌سێك ناتوانێت بزانێت چاره‌نووسی كردنی چالاكییه‌كی درێژخایه‌ن ، مانگرتن و خۆپیشاندانێكی چه‌ند ڕۆژی یا بزووتنه‌وه‌یه‌ك، به‌ره‌و كو‌ێ ده‌ڕوات و چی به‌سه‌ردێت، چونكه‌ هه‌موو ئه‌و چالاكییانه‌ پابه‌ند‌ن به‌ چه‌ند هه‌لومه‌رجێكی خۆیی و بابه‌تییه‌وه‌، كه‌ له‌ هه‌مان كاتیشدا هه‌بوونی ئه‌م هه‌لومه‌رجانه‌ش قابیلی ئاڵوگۆڕو چڕ بوونه‌وه‌ی بارو دۆخ و زه‌مینه‌كه‌ن.

ئه‌وه‌ی كه‌ به‌ پله‌ی یه‌كه‌م گرنگه‌ و ده‌بێت كاری له‌سه‌ر بكرێت ، خۆڕێكخستنی خودی خه‌ڵكی خۆیه‌تی پێشهاتنە سەر شەقامیان سه‌باره‌ت به‌ پێداویستیه‌كانی ژیانیان. به‌ واتایه‌كی دیکە باشتره‌ كه‌ خۆ ڕێكخستنیان هانیان بدات بچنه‌ سه‌ر شه‌قام یا هه‌ستان به‌ هه‌ر چالاكیه‌ك ، زیاتر له‌وه‌ی كه‌ خه‌ڵكی له‌سه‌روبه‌ندی لێکشاوه‌كه‌دا خۆیان ڕێكبخه‌ن . گه‌رچی خۆڕێكخستن له‌ كاتی ڕودانی ڕوداوه‌كاندا كارێكی باش و گه‌لێك پۆزەتیڤە به‌ڵام خۆڕێكخستن له‌و قۆناخه‌دا ، سه‌رباری ئه‌وه‌ی كه‌ كارێكی گران و ئاڵۆز ده‌بێت به‌پێی تێپەربوونی ڕوداوه‌كان به‌ په‌له‌، هه‌میشه‌ش ئاوه‌ڵا ده‌بێت بۆ كه‌رت بوون و دەستەمۆكردن و كۆنترۆ كردنییان له‌لایه‌ن پارت و ڕێكخراوه‌ سیاسییه‌كانه‌وه‌ ، كه‌ به‌ ڕێكخراوه‌یی دێنه‌ سه‌ر شەقام و ده‌شزانن چییان ده‌وێت و ده‌مێكیشه‌ له‌ ئاماده‌باشی ئه‌وه‌شدان.

من لێره‌دا نامه‌وێت باس له‌وه‌ بكه‌م كه‌ پێش ئه‌وه‌ی ڕوداوه‌كان ڕامان كێشێنه‌ سه‌ر شه‌قام، ده‌بێت چی بكه‌ین و چۆن خه‌ڵكی خۆی ڕێك بخات پێش هاتنه‌ ‌‌ سه‌ر شەقام ، چونكه‌ من ئه‌مه‌م له‌ بابه‌تێكی تایبه‌تیدا له‌ ژێر ناوی بۆچی دروستكردنی گروپه‌ لۆكاڵییه‌كان زه‌رورییه؟‌ لە مانگی ڕابوردوودا بڵاوكردەوە و به‌ درێژی لەسەری دوواوم‌.‌

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  گۆڕین )

Connecting to %s