ده‌وڵه‌تی کوردی یان گه‌مژاندنی کۆمه‌ڵ

ئه‌نوه‌ر فه‌تاح محه‌مه‌دئه‌مین

که ‌باس له‌ ده‌وڵه‌ت ده‌که‌ین ئه‌بێت بزانین ده‌وڵه‌ت مانای چییە؟ کاری ده‌وڵه‌ت چییه‌؟ کۆمه‌ڵگا له‌سایه‌ی ده‌وڵه‌تدا چی لێدێت؟

ده‌وڵه‌ت، سیستەمێکی حوکمڕانه‌، واته‌ ده‌زگایه‌کی سیاسی بیرۆکراته‌، كە نوخبه‌یه‌کی بچوکی ده‌سه‌ڵات ده‌بنه‌ شوانی زۆرینه‌ی خه‌ڵك و به‌ڕیوه‌یان ئه‌به‌ن و ده‌بنه‌ سه‌نته‌ری بڕیار بۆ زۆرینه‌.

ده‌وڵه‌ت له ‌ناوچه‌یه‌کی به‌شکراوی ئه‌م جیهانه‌دا کاری خۆی ده‌کات، که‌ ده‌وڵه‌ت ده‌زگایه‌کی حوکم بێت هه‌ڵبه‌ته‌ کۆمه‌ڵه‌ دامه‌زراوه‌یه‌کی بیرۆکراتی تر خه‌لق ده‌کات بۆ جێبه‌جێکردن و ڕاپه‌ڕاندنی سیستەمه‌که‌ (سیستەمی به‌رهه‌مهێنان) و به‌ڕێوه‌بردنی کۆمه‌ڵگا به‌پێی ئه‌و سیاسه‌ت و پلانه‌ی ده‌سه‌ڵات ده‌یه‌وێ. هه‌ربۆیه‌ش ده‌وڵه‌ت پێوستی به‌ ئه‌نجومه‌نی ڕاپه‌ڕاندن وجێبه‌جێکردن و یاسادانان ، میدیا، هیزی داپڵۆسین (عه‌سکه‌ر، پۆلیس، هێزی چه‌کداری میلیشیای)ی مه‌شقپێکراوی پۆشته‌ و په‌رداخ، که‌ به‌هیزی نشتمانی ناوزه‌ند ده‌کرێن، به‌ڵام له‌ جه‌وهه‌ردا بۆ ده‌مکوتکردن و تۆقاندنی میلله‌ته‌ و پاراستنی نوخبه‌ی حوکمداران و جه‌ڵادانی میلله‌ته‌.

ده‌وڵه‌ت که‌ره‌سه‌ی به‌ڕێوه‌بردنی سیاسه‌تی ده‌سه‌ڵآتدارانه‌، که‌ به‌هۆیه‌وه‌ ده‌توانن گه‌وره‌ترین سامانی وڵآت بخه‌نه‌ بانقه‌کانی دنیاوه ‌و که‌سیش نه‌توانێ بڵێ له‌ل و  به‌ره‌نگاریان ببێته‌وه‌، هه‌رچی ده‌سه‌ڵاته‌ مۆنۆپۆڵکراوه‌ بۆ پاراستنی چینی پاره‌دار و موڵکداره‌کان، ده‌وڵه‌ت خودی خۆی به‌ده‌ست ئه‌و چێنه‌شه‌وه‌ ده‌برێ به‌ڕێوه‌. ئیتر له‌ژێر هه‌ر ناوێك و دروشمێکی فوتێکراو و ڕازاوه‌دا بێت.

ده‌وڵه‌ت هه‌ڵبه‌ته‌ هه‌ندێ کاری گشتیش ده‌کات له‌وانه‌ قوتانخانه‌ وخه‌سته‌خانه‌ و باخچه‌ی گشتی ، هتد. که‌ ئه‌وه‌ش هه‌ر به‌سود و قانزاجی ده‌وڵه‌ته‌که‌یه‌، چونکه‌ ده‌وڵه‌ت له‌و خزمه‌تگوزارییه‌وه‌ که‌سانی چالاک و ته‌ندروست خه‌لق ده‌کات بۆ ڕاپه‌ڕاندنی کاره‌کان و به‌رده‌وامی به‌رهه‌مهێنان. ئه‌و دامه‌زراوانه‌ش راسه‌وخۆ هه‌ر له‌سه‌ر شانی چینی هه‌ژاران و کارگه‌رانن، له‌ڕێی داسه‌پاندنی باج و رسومات و گومرگه‌وه‌.

هه‌رچی حوکمه‌ت هه‌یه‌ واته‌ نوخبه‌ی ده‌سه‌ڵاتدار که‌ به سه‌ده‌ها ملیۆن دۆلاری دزراوی وڵاتیان دزیوه‌ ده‌بێ بپرسین بۆچی قوتانخانه‌ی سه‌رده‌می مۆدرن و جوان بۆ مناڵانی گه‌ڕه‌که‌ هه‌ژارنشینه‌کان ناکه‌نه‌وه‌، که‌ سوته‌مه‌نی شه‌ڕی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وان بوون؟ به‌ڵام ئه‌وان نه‌ك مناڵی خۆیان ناخه‌نه‌ ئه‌و قوتابخانانه‌ به‌ڵکو بێزیان نایه‌ت سه‌ردانێکی چه‌ند ده‌قیقه‌یشیشی بکه‌ن؟ ئه‌وه‌تا خه‌سته‌خانه‌کانی نشتمانی ئه‌وان ته‌نها به‌ناو خه‌سته‌خانه‌یه‌ ئه‌وه‌تا چینی ده‌سه‌ڵاتداران ته‌نانه‌ت سه‌ردانیشی ناکه‌ن نه‌با نه‌خؤش بکه‌ون، خۆیان خه‌سته‌خانه‌ی تایبه‌تیان هه‌یه‌ له‌ ئوردن و ئیتالیا و وڵاتانی تری دنیا، ئه‌مه‌ نمونه‌ی سه‌رانی نوخبه‌ی ده‌سه‌ڵات ئه‌و حوکمه‌ت و ده‌وڵه‌ته‌یه‌ که‌ له ‌که‌له‌ی هه‌ندێ که‌سدا پیشی خواردۆته‌وه‌ و ده‌یه‌وێ بێته‌ دی..

ده‌وڵه‌ت و ئه‌نجومه‌نه‌کانی کاریان گه‌مژاندنی خه‌ڵکی و نامۆکردنیانه‌ به‌کاره‌دزێوه‌کانی ده‌سه‌ڵآت، و ئه‌وانه‌ش که ‌ده‌یانه‌وێت جێگه‌ی ده‌سه‌ڵآت بگرنه‌، پڕوپاگه‌نده‌ بۆ گرنگی حوکمه‌ت ده‌که‌ن ئه‌و جهازه‌ گه‌نده‌ڵه‌ لای خه‌ڵکی پیرۆز ده‌که‌ن.

ده‌وڵه‌ت لای که‌سانێك بۆته‌ خه‌یاڵێکی گه‌وره‌ به‌جۆرێك ئاماده‌ن بۆ ئه‌وخه‌یاڵه ‌قوربانی گه‌وره‌ش بده‌ن، جگه‌ له‌وه‌یش که ‌ده‌سه‌ڵات ئه‌و خه‌ڵکانه‌ی ده‌یان جار کردونییه‌ته‌ قوربانی شه‌ڕه‌کانی په‌یداکردنی ده‌سه‌ڵات و قازانج و مانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی نوخبه‌ له‌پێناو کۆنترۆڵی بازاڕدا، هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و حه‌قیقه‌تانه‌ له‌ژێر دروشمی فوتێکراوی بێبنه‌مای برێقه‌داردا شاراوه‌ته‌وه‌.

ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆ، مانای نییه‌، ئه‌وه‌تا هه‌رچی ده‌وڵه‌ت هه‌یه‌ نوێنه‌ری شه‌رێکاتی نه‌وت وبانقه‌کان و کارتێلاته‌کانن و ده‌برین به‌ڕێوه‌ و له‌پێناو زیندوێتی بانقه‌کاندا کار ده‌که‌ن، ئه‌وه‌یش له‌م سیستەمه‌دا دژیان بووه‌ستێته‌وه‌ خوێنی ده‌رژێنه‌ سه‌ر جاده‌کان، سوکایه‌تیان پێده‌کرێت و سجنه‌کانی ده‌سه‌ڵآتیان پێ سیخناخ ده‌که‌ن.

من پێموایه‌ حیزبه‌ قه‌ومیه‌کانی ده‌سه‌ڵاتی کوردی عێراق له‌ مێژه‌وه‌ ده‌وڵه‌تیان هه‌یه‌، به‌ ده‌لیلی ئه‌وه‌ی له‌ مێژه‌وه‌ جهازی تۆقاندن و میزانییه‌کی گه‌وره‌یان له‌به‌رده‌ستا هه‌بووه‌، وه‌ هه‌موو کات شه‌رعیه‌تی کوشتن و داپڵۆسینیشیان له‌به‌رده‌ستا بووه‌ و له‌خزمه‌ت سیستەمه‌که‌دا بوون.

کریکار نیشتمانی نییه‌، له‌کوێ هێزی کاری پاره‌ بکات له‌وێ ده‌یگۆڕێته‌ و بۆ به‌رده‌وامی ژیان، ده‌وڵه‌مه‌ندیش  له‌کوێ پاره‌که‌ی قانزاجی بۆ په‌یدا بکات له‌وێ ده‌یخاته‌ ئیشه‌وه‌، وه ‌ده‌وڵه‌ت نوێنه‌رایه‌تی ئه‌م چینه‌ی دووه‌میانه‌، رۆشنبیره‌کانی سه‌ربه‌ده‌سه‌ڵاتیش ده‌یانه‌وێت به‌سیاسه‌تی فڕوفێڵاوی ده‌وڵه‌ت سه‌ربه‌خۆی خه‌ڵکی زه‌وت بکه‌ن. ئه‌ندام په‌رله‌مانی دنیا به‌هی کوردستانیشه‌وه‌ ده‌ڵاڵ و چه‌رچی حوکمه‌تن، له‌و په‌رله‌مانه‌دا ڕۆژ نییه‌ ڕوحی شوڤینی و عه‌شایه‌ری و دینی تیایدا پیرۆز نه‌کرێ، ئه‌و یاسایانه‌ش که ‌ده‌رده‌کرێن ده‌بێت ئه‌نجومه‌نی سه‌رۆکایرتی هه‌رێم ڕازی بکات ئه‌گینا به‌تاڵن ‌و کاریان پێناکرێ.

 ده‌وڵه‌تی کوردی عه‌قڵییه‌تی خزمایه‌تی، ملکه‌چی بچوك بۆ گه‌وره‌، ده‌برێ به‌ڕێوه‌، هه‌ر وه‌ك چۆن حیزبی به‌عسی دکتاتۆر هێزه‌که‌ی له‌ عه‌شایه‌ر و ئایدۆلۆجییه‌تی نه‌ته‌وه‌خوازییه‌وه‌ خواست، واته‌ شه‌رعیه‌تی شۆڕشگێڕیتیان کرد به‌شه‌رعیه‌تی گرتنی به‌رزترین لوتکه‌ی ده‌سه‌ڵات، پاشان ئه‌و دیکتاتۆره‌ بێوێنه‌یه‌ی لێده‌رچوو، حیزبه‌ ده‌سه‌ڵآتخوازه‌کا نی عیراق و کوردستانیش هه‌مان پلان وسیاسه‌ت و نه‌خشه‌یان هه‌یه‌، چونکه‌ تا سامان که‌ڵه‌که ‌بێت زیاتر حه‌ز به‌ده‌سه‌ڵآتی زیاتر ده‌که‌ن و زیاتر هیزی داپڵۆسین وخۆسه‌پاندن گه‌وره‌تر ده‌که‌ن.

مانيفست آنارکو فمينيسم

فدراسيون فيمينيست هاي آنارشيست

ترجمه : امين قضايي

(توضيح: خاستگاه مانفيست آنارکو فمينيسم در نروژ است . مانيفست آنارکو فمينيسم خلاصه اي از برنامۀ سياسي فمينيسم است که در سومين کنگره فدراسيون نروژ 1 تا 7 جون 1982 مورد توافق اجماع قرار گرفت.)

اکثر زنان سراسر جهان هيچ گونه حق تصميم گيري در باره مسائل مهم زندگي خود ندارند . زنان از دو قسم ستم رنج مي برند :

1ـ ستم اجتماعي عمومي که بر کل مردم روا داشته مي شود و 2- ستم جنس گرايي ثانوي – ستم و تبعيض به خاطر جنس شان

پنج شکل عمده از ستم وجود دارد :

1 ـ  ستم ايدئولوژيکي ـ تلقين عقايد توسط سنن فرهنگي ، مذهب ، تبليغات و پروپاگاندا . دخالت در عقايد و بازي با احساسات و حساسيت هاي زنان . رفتارهاي شايع مستبد و پدرسالارانه و طرز فکر سرمايه دارانه در تمامي مناطق جهان.

2 –  ستم دولتي ، اشکال سلسله مراتب سازماني که فرامين و احکام از بالا به پايين در روابط بين افراد و نيز در آنچه به اصطلاح حوزه خصوصي ناميده مي شود.

3 –  استثمار و سرکوب اقتصادي ، به عنوان يک مصرف کننده و يک کارگر در خانه و مشاغل کم حقوق زنان

4 –  خشونت مورد حمايت جامعه و حوزه خصوصي – خشونت غير مستقيم از طريق اجباري که در اثر نبود جايگزين ها يا آلترناتيوها موجب مي شود و يا خشونت مستقيم فيزيکي .

5 –  فقدان سازماندهي و ستم حاصل از نابساماني که موجب از بين رفتن مسئوليت وايجاد ضعف و انفعال مي شود.
اين عوامل همراه با يکديگر عمل مي کنند و در چرخه اي بدسگال يکديگر را تقو يت مي نمايند . هيچ اکسيري براي شکستن اين حلقه وجود ندارد اما شکست ناپذير نيست .

آنارکوـ فمينيسم دربارۀ آگاهي است . آگاهي که قيموميت ها را از بين مي برد . از اين روي اصول جامعه آزاد به تمامي بر ما آشکار مي گردد.

آنارکو فمينيسم به معني استقلال و آزادي زنان در جايگاهي برابر با مردان است . سامانه و زندگي اجتماعي که هيچ کس در آن برتر و فراتر از ديگري نيست . هر کسي اعم از زن و مرد در آن مشارکت دارد . اين امر تمامي سطوح زندگي اجتماعي همچنين حوزه خصوصي را نيز در بر مي گيرد.

آنارکو فمينيسم بدين معني است که زنان خو د تصميم گيرنده اند و مسئوليت مسائل خود را خود بر عهده مي گيرند ، در مسائل خصوصي به طور شخصي و در مسائلي که با زنان ديگر مرتبط است با همکاري ديگر زنان . در باب موضوعاتي که به هر دو جنس مربوط است اساساً و ذاتاً زنان و مردان بايد در جايگاهي برابر تصميم گيرنده باشند.

زنان در مورد بدنهاي خود بايد شخصاً تصميم گيرنده باشند و دربارۀ موضاعاتي مانند بارداري و زايمان در ميان خود زنان تصميم گيري شود. به طور فردي و جمعي بايد بر عليه هر گونه سلطۀ مردانه ، گرايش هاي کنترل و مالکيت بر زنان ، قوانين زن ستيز و به نفع استقلال و خودمختاري اقتصادي و اجتماعي زنان مبارزه نمود.

مراکز مربوط به مواقع بحراني ، مراکز مراقبت هاي روزمره ، گروه هاي مباحثه و مطالعه ، فعاليت هاي فرهنگي زنان و غيره بايد تأسيس شده و خود زنان هدايت آن را برعهده گيرند. خانواده هستۀ پدرسالار سنتي مي بايست جاي خود را به اجتماعات آزاد ميان زنان و مردان با حقوق برابر براي تصميم گيري در هر دو بخش و با احترام به خودمختاري و تماميت هر فرد بدهد .

ساختار زندگي و کار مي بايست به طور بنيادي تغيير کند ، با کار پاره قوت بيشتر و تعاون سازمان يافته تر در خانه و جامعه .تفاوت بين کار مردان وزنان مي بايست از بين برود . مردان نيز درست به اندازه زنان بايد مسئوليت پرستاري و مراقبت از کودکان را برعهده بگيرند.

قدرت زنانه و يا نخست وزيرهاي زن نه اکثريت زنان را به نهايت مقام خود مي رساند و نه ستم را بر مي اندازد . فمينيست هاي بورژوا جنگ براي آزادي زنان را به انحراف کشانده اند . براي اغلب زنان هيچ فمينيسمي بدون آنارشيسم وجود ندارد . به بيان ديگر آنارکو فمينيسم به دنبال قدرت زنان يا نخست وزيرهاي مونث نيست بلکه به دنبال سامانه اي بدون قدرت و بدون نخست وزير است.

ستم مضاعف زنان مبارزه و سازماندهي مضاعفي را مي طلبد : از يکسوي در فدراسيون هاي فمينيستي و از سوي ديگر در سازماندهي آنارشيستها.آنارکو فمينيسم نقطۀ اتصال اين دو سازماندهي دوگانه است.

يک آنارشيسم جدي مي بايد فمينيست نيز باشد در غير اين صورت مسئله او يک شبه آنارشيسم پدرشاهانه است ونه آنارشيسم واقعي. وظيفۀ آنارکو فمينيسم تأمين وجهه اي فمينيستي در آنارشيسم است. هيچ آنارشيسمي بدون فمينيسم وجود نخواهد داشت .

نکته اساسي در آنارکو فمينيسم اين است که تغييرات مي بايست امروز آغاز شوند ونه فردا يا بعد از انقلاب . انقلاب هميشگي خواهد بود. ما بايد کار خود را امروز با مشاهدۀ ستم موجود در زندگي روزمره و شکستن اين الگو اينجا و اکنون آغاز کنيم.

ما بايد مستقل عمل کنيم بي آنکه حق تصميم گيري خود را به رهبران حواله کنيم تا در مورد آنچه را که ما مي خواهيم و بايد انجام دهيم تصميم گيري کنند : ما همه بايد خودمان شخصاً در مورد موضوعات شخصي تصميم گيري کنيم و در مورد موضوعات مربوط به زنان با تمامي زنان و در مورد مسائل عمومي با مردان نيز.

 

http://anarchyanalysis.blogspot.nl