شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی دره‌نگ یاخود زوو ، باکوری کوردستان، ڕاده‌ماڵێت

شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی دره‌نگ یاخود زوو ، باکوری کوردستان، ڕاده‌ماڵێت

زاهیر باهیر – له‌نده‌ن

20/11/2014

ئه‌مه‌ی ‌ له‌م وتاره‌دا دێت به‌رئه‌نجامی هه‌فته‌یه‌ك بینینی بارودۆخی ئێستای کوردستانی تورکیایه‌ (باکوری کوردستان) که‌ له‌گه‌ڵ 4 که‌سی دیکه‌دا، دوو پیاو و ژنێکی نقابی و ژنێکی فێمێنیستی ئه‌نارکست هاوکات چالاکوانێکی نقابیشه‌ که‌ له‌ ڕۆژی 02/11/14 چوین بۆ ئه‌وێ.   چونمان بۆ کوردستانی باکور که‌مپپه‌ینێك بوو له‌سه‌ر ئاستی ئه‌وروپا که‌ له‌ لایه‌ن که‌مپی ئاشتی له‌ کوردستان و پارتی دیمۆکراتی خه‌ڵک و کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌ی دیمۆکراسی، ڕیکخرابوو، که‌ له‌ هه‌ر وڵاتێک کۆمه‌ڵێك له‌ چالاکوانی سیاسی و نقابی بۆ بینین و ئاشنابوون به‌ بارودۆخه‌که‌ و به‌ مه‌به‌ستی کردنی که‌مپه‌ینی یارمه‌تیدانی هه‌مه‌جۆره‌ به‌ تایبه‌ت له‌یارمه‌تیدانی ئاواره‌کانی شه‌نگاڵ و کۆبانیدا، ڕێکخرابوو.

له‌ سه‌فه‌ره‌که‌ماندا خه‌ڵکانێکی زۆرمان دیت و کۆبونه‌وه‌شمان له‌گه‌ڵ لایه‌نگه‌لێکی زۆری وه‌کو : پارتییه‌ سیاسییه‌کان، نقابه‌کان ، هاوسه‌رۆکی شاروانی ئامێد و شاری سروس (Suruc ) ی ده‌مسنوری کۆبانی ، لیژانه‌ مرۆییه‌کانی هاوکاری و یارمه‌تیدانی که‌مپه‌کانی په‌نابه‌ران و ئاواره‌کان، گونده‌کانی سه‌ر سنوری کۆبانی، نوێنه‌ره‌کانی بزونته‌وه‌ی ئازادی دیمۆکراسی ئافره‌تان، کۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤ ، نوێنه‌ره‌کانی پارتی دیمۆکراتی ناوچه‌که‌، کۆمه‌ڵه‌ی پارێزه‌رانی ئامێد و دواتریش دانیشتن له‌گه‌ڵ فیدراسوێنی خانه‌وادانی به‌ندکراوان.

له‌ داننیشتنه‌کانماندا له‌گه‌ڵ خه‌ڵکان و سه‌رجه‌می ئه‌و ده‌زگایانه‌ی سه‌ره‌وه‌ ته‌واوی ئازدی و سه‌ربه‌ستیمان له‌ کردنی پرسیاری په‌یوه‌ست به‌ بارودۆخه‌که‌ و  به‌رپرسیارییان و هه‌روه‌ها چۆن ڕوبه‌ڕوی کێشه‌کان و پلانی ئێستا و داهاتویان، ده‌بنه‌وه‌ ، هه‌بوو .

گومان له‌وه‌دا نه‌بوو که‌ هه‌ر یه‌که‌و لایه‌نێك له‌و ڕێکخراو و ده‌زگه‌یانه‌ی که‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ ناوم هینان ، له‌ ئه‌رك وکار و به‌رپرسیاریدا قورساییه‌کی زۆریان له‌سه‌ر شان بوو، له‌وانه‌ : بێ پاره‌یی ، که‌می‌ ژماره‌ی یارمه‌تیده‌ران و هاوکاریکردن له‌ لایه‌ن حکومه‌تی ناوه‌نده‌وه‌‌ ، لایه‌نێکی دیکه‌ی کێشه‌کانیان، بوون . هه‌بوونی ئه‌م کێشانه‌ش ، ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ ‌ بۆ ئه‌م هۆکارانه‌ی خواره‌وه‌:

  • هێڕشی داعش له‌ شه‌نگال و کۆبانی گه‌وره‌ترین کێشه‌ی له‌ ناوچه‌که‌دا دروستکردوه‌، ئه‌مه‌ش به‌هۆی هاتنی ژماره‌یه‌کی زۆر له‌ ئاوا‌ره‌کانی ئێزیدیییه‌کان و کانتۆنی کۆبانییه‌وه‌ ، که‌ له‌ خۆیدا کێشه‌ی گه‌وره‌ی بۆ هه‌ر یه‌ك له‌و ده‌زگه‌یانه‌ی سه‌ره‌وه‌ دروستکرده‌وه‌.
  • هێواشی پرۆسه‌ی ئاشتی نێوانی په‌که‌که‌ و حکومه‌تی تورکیا ، که‌ له‌ حاڵی حازردا ئه‌و پرۆسه‌یه‌ له‌ خانه‌ی ڕاوه‌ستاندایه‌ . ئاشکرایه‌ ئه‌مه‌ش خه‌ڵکی توڕه‌ و بێ ئومێد و هیوابڕاو کردووه‌.
  • به‌رده‌وامبوونی شه‌ڕ له‌ کۆبانیدا یانی به‌رده‌وامبوونی کوشتن و هه‌ڵکه‌ندنی زیاتری خه‌ڵکی له‌ شوێنه‌کانی خۆیان، ئه‌مه‌ش له‌ کاتێکدایه‌ که‌ هیچ نیشانه‌یه‌کی تێکشکانی داعش به‌ ئاشکرا، دیارنییه‌ ، هاوکاتیش به‌ڵگه‌ی هاوکاری و یارمه‌تیدانی حکومه‌تی تورکیا بۆ داعش له‌ ئارادایه‌. هه‌موو ئه‌مانه‌ش ڕۆڵی خۆیان‌ له‌ خۆپیشاندانه‌کان و ده‌ربڕینی ناڕه‌زاییه‌کاندا، ده‌بینن ، که‌ پۆلیسی ڕژێمیش به‌ دڕنده‌ترین شێوه‌ وه‌ڵامیان ده‌داته‌وه‌ و ئه‌وه‌نده‌ی دیکه‌ش بارودۆخه‌که‌ ئاڵۆزتر و شلۆقتر ده‌کات.

گرنگتیرین تێبینیمان بۆ بارودۆخه‌که‌ ئه‌وه‌ بوو که‌ ‌ چه‌نده‌ها ده‌زگه‌ و لیژان و گروپی دیکه‌ ‌ له‌ شوێن و کاتی جیا جیادا دروستبووبون که‌ سه‌ربه‌خۆ له‌ ده‌زگه‌ ده‌وڵه‌تییه‌کان، کاره‌کانی خۆیانیان ئه‌نجامده‌دا. هه‌ندێك له‌مانه‌ له‌ کۆنداو هه‌ندێکی دیکه‌یان له‌م دوو سێ ساڵانه‌ی پێشوودا دامه‌زرابوون . هه‌ر یه‌که‌ش له‌مانه‌ بۆ پێشه‌وه‌چونی کۆمه‌ڵ و به‌ره‌و سه‌قامگیرکردنی بارودۆخه‌که‌ ، بۆ به‌رپاکردنی ئاشتی، ئازادی، دادوه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی ، مافی مرۆڤ، کاری جددیان ده‌کردو هاوکاتیش په‌یوه‌ندی پته‌و و هاوکاری پێویست، له‌ نێوانیاندا هه‌بوو.

زۆربه‌ی زۆری ئه‌م ڕێکخراو و کۆمه‌ڵانه‌ به‌ زۆره‌ملێی یا خۆسه‌پاندن، دروستبووبوون ، واته‌ خۆیان، خۆیان به‌سه‌ر بارودۆخه‌که‌ و حکومه‌تی ناوه‌ندیشدا، سه‌پاندبوو. ئه‌مه‌ش هۆکاری بینین و هه‌بوونی ئه‌و کرژی و ئاڵۆزییه‌ بوو که‌ له‌ نێوانی ئه‌وان و حکومه‌تی تورکیادا، هه‌بوو.   جێگای سه‌رسوڕمان نییه‌ بگره‌ له‌ بارێکیشدا مایه‌ی خۆشحاڵیه ‌ ، که‌ ده‌بینیت په‌یوه‌ندی له‌ نێوانی والی شاری ئامێد و سه‌رۆکی پۆلیسی ئه‌وێ له‌گه‌ڵ شاره‌وانی و لیژنه‌ی شاره‌وانییدا نییه‌. ئه‌م دیارده‌یه‌ ته‌نها له‌ماندا ناوه‌ستێت به‌ڵکو له‌ نێوانی گه‌لێك له‌ ده‌زگه‌کانی دیکه‌و ده‌زگه‌ ده‌وڵه‌تییه‌کانیشدا، هه‌یه. بۆ نموونه‌ کاتێك که‌ پرسیارمان له‌ لیژنه‌ی مافی مرۆڤ کرد ، ئایا نوسراو و نامه‌یان بۆ پۆلیس سه‌باره‌ت به‌ خوڵق و مامه‌ڵه‌یان و هه‌راسانکردنی خه‌ڵکی ئه‌وێ ، ناردوه‌؟ له‌ وه‌ڵامدا وتیان ” پێویست ناکا ت بۆیان بنوسین چونکه‌ هه‌رگیز وه‌ڵاممان ناده‌نه‌وه‌ ” . له‌ لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌ گه‌لێك قوتابخانه‌ی کوردی هه‌یه‌ که‌ به‌ زمانی کوردی ده‌خوێنن، به‌ڵام له‌ لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌ ناناسرێن ،له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا خه‌ڵکی زۆر به‌ جددی و به‌ وره‌وه‌ هاوکاری قوتابخانه‌کان ده‌که‌ن و بڕوایان وایه‌و دڵنیان له‌وه‌ی که‌ ڕۆژێك دێت و ده‌توانن حکومه‌ت ناچار بکه‌ن به‌ دانپیانان و ناسینی قوتابخانه‌کانیاندا.

کاتێك پێشتر‌ ئاماژه‌م به‌وه‌ کرد که‌ وتم تا ڕاده‌یه‌ک جێگای خۆشحاڵییه‌ که‌ په‌یوه‌ندی ‌ له‌ نێوانی گه‌لێك له‌و ده‌زگه‌یانه‌ و ده‌وڵه‌ت و ده‌زگه‌کانیدا ، نییه‌، مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌مڕۆ له‌وێ پاوه‌ر، ده‌سه‌ڵاتێک هه‌یه‌ له‌شانی ده‌سه‌ڵاتیكێ دیکه‌وه‌ ، خه‌ڵکی له‌وێ ڕووبه‌ڕوی ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌ت به‌ شێوازی خۆیان ده‌بنه‌وه‌‌ و ته‌حه‌دای ده‌که‌ن. له‌وێ ده‌سه‌ڵات و خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری گه‌لی، خه‌ڵکی ، هه‌یه ده‌سه‌ڵاتێك که‌ خه‌ڵکی باوه‌ڕیان پێی هه‌یه‌ و کاری تیادا ده‌که‌ن ، به‌ گوێره‌ی ده‌سه‌ڵاتیان خۆیان به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵاتی که‌مایه‌تی ده‌سته‌بژێردا ، سه‌پاندووه‌ وایان له‌ ده‌سه‌ڵاته‌که‌یان کردووه‌ که‌ ‌ ‌هێزو توانایه‌کی ئاوای هه‌بێت، که‌ ده‌توانێت کاره‌کانی ڕاپه‌ڕێنێت.   له‌م ڕێگایه‌وه‌ که‌ باوه‌ڕیان پێی هه‌یه‌ ‌ به‌ره‌ به‌ره‌ پاوه‌ر و ده‌سه‌ڵات له‌ که‌مینه‌ی ده‌سته‌بژێر وه‌رده‌گرنه‌وه‌ ،   ئه‌م جۆره‌ خه‌باته‌ش، له‌ کاتێکدا ‌ که‌ سه‌رجه‌می شاره‌کانی کوردستان یا هه‌ر هه‌موویان، یاخود زۆربه‌یان کوردن و باوه‌ڕێیان به‌ گۆڕانکارییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌کان هه‌یه‌ ، گران نییه‌ .   ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ نیشانده‌دات که چۆن ‌ شؤڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی له‌ بنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ ده‌ستپێده‌کات نه‌ك له‌ سه‌ره‌وی کۆمه‌ڵ.

دوای 28 ساڵ له‌ جه‌نگ ، په‌که‌که‌ تێگه‌یشت که‌ پێویسته‌ خۆی بگۆڕرێت ، پێویسته‌ ئاراسته‌ی خۆیان، خه‌باتی سیاسیان ، ئامانج و ستراتیجیان بگۆڕن ده‌نا ئاینده‌یان له‌ ئاینده‌ی هاوچه‌شنه‌ ‌ پارت و بزوتنه‌وه‌کانی دیکه‌ ، باشتر نابێت.

به‌ بۆچونی من په‌که‌که‌، یان لانیکه‌م ئه‌و باڵه‌ی که‌ پاوانه‌ی بزوتن و بڕیاره‌کانی په‌که‌که‌ ده‌کات ، ڕێگه‌یه‌کی ڕاستیان گرتۆته‌به‌ر ، بڕیارێکی دروستیانداوه‌ به‌ بێده‌نگکردنی چه‌که‌کانیان و ئاوه‌ڵاکردنی مێشکیان ، به‌ گۆڕینیان له‌ ‌هێزێکی سه‌ربازی و گه‌ریلانه‌وه‌‌ بۆ هێزی خه‌ڵک، هێزی گه‌ل، له‌ شۆڕشی پارتایه‌تیه‌وه‌ ‌ بۆ شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی. لێره‌دا ئه‌وه‌ ده‌بینرێت که‌ هێزی بڕوابوون به‌ شؤڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌وه‌نده‌ به‌هیزه‌ ، شکاندنی ئه‌و هێزه‌ یا هه‌تا به‌رگرتن و ڕێگه‌ لێگرتنیشی له‌ لایه‌ن هه‌ر که‌سێکه‌وه‌ یا هه‌ر هێز و پارتێکه‌وه‌ زۆر زه‌حمه‌ت ده‌بێت. بڕوابوون به‌ شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی له‌و به‌شه‌ی کوردستان بوه‌ته‌ کولتور و نه‌رێت به‌ تایبه‌ت بۆ نه‌وه‌ی نوێ ، ئه‌وان باشده‌زانن ئه‌وه‌ ‌ تاکه‌ ڕیگایه‌ له‌ ته‌حه‌داکردنی ده‌سه‌ڵاتدا، له‌ ته‌حه‌داکردنی سیسته‌مه‌که‌ و کردنی گۆڕانکارییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌کان.

له‌ قسه‌کردن و لێدوان له‌گه‌ڵ خه‌ڵکیدا ، بۆمان ده‌رکه‌وت که‌ گه‌لێك دڵنیا و جددین و باوه‌ڕیان وایه‌ که‌ ده‌توانن گۆڕنکاری بکه‌ن . له‌ کۆبونه‌وه‌مان له‌ته‌ك بزوتنه‌وه‌ی ئازادی دیمۆکراسی ژنان ، که ‌ 9 ژنیان له‌ دانیشتنه‌که‌دا، ئاماده‌ بوون ، باسی ئه‌وه‌یان بۆ ده‌کردین که‌ چۆن مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ کێشه‌کانی ئافره‌تان له‌ناو کۆمه‌ڵدا، وه‌کو توندوتیژی خێزانی ، لاقه‌کردنی جنسی و کێشه‌کانی دیکه‌ ، ده‌که‌ن ، چۆن یارمه‌تی ئه‌و تاکانه‌ که‌ ڕووبه‌ڕووی گرفته‌ جیا جیاکان ده‌بنه‌وه‌ ، ده‌ده‌ن و به‌ ڕێگه‌و شیوازی جیاواز هاوکارییان ده‌که‌ن تاکو متمانه‌یان به‌خۆیان له‌ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانیاندا، هه‌بێت.  له‌و دانیشتنه‌دا هه‌ندێکیان باسیان له‌ گرفته‌کانی پێشتری خۆیان ده‌کرد ، باسی ئه‌زمونه‌ تاڵه‌کانی خۆیان ده‌کرد ، وتیان له‌و کاته‌وه‌ی که‌ به‌شداری له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌که‌دا ده‌که‌ن ، بوونه‌ته‌ مرۆڤێکی دیکه‌. ‌ ئه‌م ئافره‌تانه‌ به‌شداری له‌ که‌مپی ئاشتیخوازیدا ، چالاکیییه‌ هاوبه‌شه‌‌کا‌ن، لێدوان و مشتومڕی ئه‌و په‌رتوکانه‌ ده‌که‌ن که‌ ده‌یخوێننه‌وه‌ ، کار له‌گه‌ڵ فیدراسۆنی دیمۆکراتی ژنانی کۆبانی ده‌که‌ن و هاوکارییان پێده‌که‌ن . کاتێک که‌ پرسیارمان کرد ئایا‌ هیچ گروپێکی هاوڕه‌گه‌زباز له ‌ ئامێددا هه‌یه‌ ؟ له‌ وه‌ڵامدا وتیان ” دوو گروپ له‌ ئامێددا هه‌یه‌، به‌ڵام زۆر ئاشکرا نین . ئێمه‌ په‌یوه‌ندیمان له‌ته‌کیاندا هه‌یه ‌و هاوکارییان ده‌که‌ین” جێگای دڵخۆشییه‌ که‌ له‌ شارێکی ئاوای وه‌کو ئامێددا ‌ بزوتنه‌وه‌یه‌کی ئافره‌تان هه‌یه‌ که‌ ژنانێکی زۆر ئازا و جه‌سوور و مێشكکراوه‌ و کۆمه‌ککاری ، به‌خۆوه‌ گرتوه‌ و ده‌توانن بڕیاره‌کان به‌خۆیان بده‌ن.

فیدراسۆێنی خێزانی به‌ندکراوان، یا فیدراسوێنی خانه‌وادانێك که‌ به‌ندکراویان هه‌یه‌، گروپێکی دیکه بوون و بۆ ماوه‌ی دوو کاژێر دانیشتنمان له‌گه‌ڵیاندا کرد. ئه‌م گروپه‌ له‌ ساڵی 1996 دا له‌به‌ر لوتی ڕژێمی دیکتاتۆری تورکیادا دروستبوون و ‌ 14 که‌سی خۆبه‌خشیان هه‌یه‌ که‌ نیوه‌یان پیاون و نیوه‌که‌ی دیکه‌یان ژنن که‌ ماندوونه‌ناسانه‌ کارده‌که‌ن . زۆربه‌ی ئه‌ندامانی دامه‌زرێنه‌ری ئه‌م گروپه‌ ته‌جروبه‌یه‌کی تاڵیان له‌ ژیانیاندا و له‌گه‌ڵ حکومه‌تی تورکیادا هه‌یه‌ که‌ گیراون و ئه‌شکه‌نجه‌ی سه‌خت دراون و بۆ ماوه‌یه‌کیش به‌ندکراون ، تا ئێستاش هاوسه‌رۆکی گروپه‌که‌یان له‌ به‌ندیخانه‌دایه‌. ئه‌م فیدراسوێنه‌ زۆر چالاکه‌و به‌به‌رده‌وامی په‌یوه‌ندییان به‌و خانه‌وادانه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ به‌ندییان له‌ به‌ندیخانه‌کانی ڕژێمدا هه‌یه‌. له‌ کانی پێویستدا به‌ده‌میانه‌وه ده‌چن ‌ و یارمه‌تییان ده‌ده‌ن، پارێزه‌ریان بۆ ده‌دۆزنه‌وه‌ و ده‌ستگرۆیی ئه‌و خێزانانه‌ که‌ ‌ پاره‌ی کرێی هاتوچۆی سه‌رلێدانی گیراوه‌کانیان له‌ به‌ندیخانه، نییه‌‌، ده‌که‌ن.

ئه‌م گروپه‌ په‌یوه‌ندییان له‌ته‌ك گروپی لۆکاڵی و بێیانه‌دا له‌ ده‌ره‌وه‌ی تورکیا‌ هه‌یه‌، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ گروپه‌کانی مافی مرۆڤیشدا.   له‌ کۆبونه‌وه‌که‌ی له‌گه‌ڵ مافی مرۆڤدا کردمان، ئه‌وه‌یان پشتڕاستکرده‌وه‌ که‌ پۆلیس خه‌ڵکێکی زۆریان له‌ خۆپیشاندانه‌کانی ڕۆژانی 6/10 و 07/10 دا گرتووه. ئه‌م خۆپیشاندانانه‌ له‌ سه‌رده‌می ڕاکردنی ده‌یه‌ها هه‌زار خه‌ڵك له‌ کۆبانییه‌وه‌ بوون که‌ حکومه‌تی تورکیا سنوری به‌سه‌ردا داده‌خستن و ڕێگای پێنه‌ده‌دان که‌ بێنه‌ ناو خاکی تورکیاوه‌ ‌ ‌. خۆپیشاندانه‌کان دژی سیاسه‌تی بێده‌نگی تورکیا بوون، هه‌روه‌ها له‌ هه‌بوونی په‌یوه‌ندی نێوان ڕژێم و داعش و هاوکاریکردنی نێوانیاندا . له‌و دانیشتنه‌دا سه‌رۆکی لیژنه‌ی مافی مرۆڤ وتی ته‌نها 5 خوله‌ك پێشگه‌یشتنی ئێمه‌ دوو باوك به‌ هه‌ڵه‌داوان خۆیان به‌ ‌ ئۆفیسه‌که‌یاندا کردوه‌ و ده‌ستگیرکردنی له‌ ناکاوی کوڕه‌کانیان که‌ ته‌مه‌نیان ته‌نها 16 و 17 ساڵ بووه‌ ، پێڕاگه‌یاندون. هه‌ر له‌و دانیشتنه‌دا ئاگه‌داریان کردین که‌ له‌و خۆپیشاندانانه‌دا 42 له‌ خۆپیشانده‌ران و 2 پۆلیس، کوژراون و 1128 که‌سیش ده‌ستگیرکراون که‌ 53 له‌مانه‌ منداڵن و هێشتا 221 که‌سیان به‌رنه‌دراون.

له‌ دانیشتنماندا له‌گه‌ڵ هاوسه‌رۆکی یه‌کێك له‌ نقابه‌کاندا که‌ خۆشی له‌ خه‌سته‌خانه‌ کاریده‌کرد و نوێنه‌ری کرێکاران و کارمه‌ندانی ئه‌وێ بوو ، وتی “128 که‌سی زۆر نه‌خۆش و بریندارمان له‌ کۆبانییه‌وه‌ بۆ هاتووه‌ ، به‌م هۆیه‌شه‌وه‌ ‌پۆلیس داوێتی به‌سه‌ر ئۆفیسی نه‌قابه‌که‌مان و خه‌سته‌خانه‌که‌شدا، به‌دووی ئه‌و نه‌خۆش و بریندارانه‌دا ده‌گه‌ڕان که‌ به‌ڕێگای نایاسایی له‌ ده‌ره‌وه‌ی تورکیاوه‌ گه‌یه‌نراونه‌ته‌ خه‌سته‌خانه‌که‌، هاوکات به‌ دووی ئه‌و که‌سانه‌شدا ده‌گه‌ڕان که‌ یارمه‌تی و هاوکارییان کردون. کاتێك که‌ ده‌یانبینی خه‌ڵکانێك له‌ خه‌سته‌خانه‌ن که‌ له‌ کۆبانی و شوێنه‌کانی دیکه‌وه‌ هاتون ده‌یانبردن و کرێکار و کارمه‌ندی خه‌سته‌خانه‌که‌شیان هه‌راسان ده‌کرد و سوکایه‌تیییان پێده‌کردین و شوناسنامه‌و دۆکۆمێنتی شه‌خسییان لێوه‌رده‌گرتین و لای خۆیان گلیانده‌دایه‌وه”‌.

له‌ دانیشتنێکی دیکه‌ماندا له‌گه‌ڵ ژوری پارێزه‌رانی ئامێددا که‌ 5 له‌ پارێزه‌ره‌کانیان ئاماده‌بوون، وتیان ئه‌وان نزیکه‌ی 1000 پارێزه‌ریان له‌ ده‌ڤه‌ری کوردستاندا هه‌یه‌ و کار له‌ لقی جیا جیای وه‌کو : مافی ژنان و منداڵان و سێنته‌ره‌کانی ئامۆژگاری و یاساناسی، ده‌که‌ن ، وتیشیان که‌ کۆمه‌ڵه‌که‌ی ئه‌وان له‌ لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌ ده‌ستگرۆیی ده‌کرێت. ئه‌وانیش وه‌کو لایه‌نه‌کانی دیکه‌ جه‌ختیان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ کرده‌وه‌ که‌ له‌و کاته‌وه‌ی که‌ پرۆسه‌ی ئاشتی له‌ ئارادایه‌ هیچ جۆره‌ گۆڕانکارییه‌کی بنه‌ڕه‌تی ڕوینه‌داوه‌، به‌ڵام گه‌شبین بوون له‌وه‌ی که‌ له‌ ساڵی ئاینده‌دا دوای گۆڕینی ده‌ستور گۆڕانکاری گه‌وره‌ به‌ڕێوه‌ ده‌بێت.   هه‌ر له‌و دانیشتنه‌دا ئه‌وه‌شیان دووپات کرده‌وه‌ که‌ پرۆسه‌ی که‌فاله‌ت و به‌ که‌فیلبوونی گیراوان بوونی هه‌یه‌ به‌ڵام ئه‌مه‌ گیراوانی سیاسی ناگرێته‌وه‌ ، بۆیه‌ ده‌بێت که‌یسی سیاسییه‌کان بگاته‌ دادگه‌و ، دادگه‌ش تاکه‌ جێگایه‌که‌ که‌ مه‌سه‌له‌که‌ی تیادا یه‌کلایی، ده‌کرێته‌وه‌ . کاتێک که‌ پرسیاری ئه‌وه‌مان لێکردن ئایا ئه‌وان هیچ گله‌ییه‌کیان له‌سه‌ر هه‌ڵسوکه‌وتی پۆلیس و شێوازای ڕوبه‌ڕووبوونه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ خه‌ڵکیدا ، تۆمار کردوه‌؟ له‌ وه‌ڵامدا وتیان ” باوه‌ڕناکه‌ین ئه‌وه‌ بهێنێت ، چونکه‌ پۆلیس نه‌ گوێ ده‌گرن و نه‌ سیاسه‌تیشیان ده‌گۆڕن”.  سه‌باره‌ت به‌ قوتابیان و چالاکییه‌کانیان وتیان ژماره‌ی ‌ گیراوه‌کانیان ‌ 2000 که‌سن که‌ له‌ سه‌رانسه‌ری تورکیادا گیراون، هه‌روه‌ها ‌ 3000 تا 4000 که‌سیش هێشتا هه‌ر له‌ به‌ندیخانه‌دان . ئه‌وه‌شیان دووپات کرده‌وه‌ که‌ گه‌رچی ده‌ستوری ئه‌وێ دان به‌وه‌دا ده‌نێت که‌ ئازادی بیرکردنه‌وه‌و ڕا ده‌ربڕین هه‌یه‌و که‌س له‌ سه‌ر چالاکی سییاسی‌‌ ناگیرێت و به‌ند ناکرێت، به‌ڵام گه‌ر که‌سێك سه‌ر به‌ پارتێکی سیاسی دیاریکراو بیت یاخود دروشمێك به‌رزبکه‌یته‌وه‌ که‌ ڕق و کینه‌ بوروژێنێت و باس له‌ توندووتیژی بکات ، یاخود له‌گه‌ڵ یاسادا جوت نه‌بێت، ئه‌وا پۆلیس ده‌توانێت ئه‌و که‌سه‌ بگرێت و بیدات به‌ دادگه‌.

محنه‌تی ئاواره‌کان به‌رده‌وامه‌:

له‌و کاته‌وه‌ی که‌ داعش موسڵی گرتوه‌ و ئێزیدییه‌کان کۆمه‌ڵکوژی کراون، له‌و کاته‌وه‌ی که‌ جه‌نگ له‌ کانتۆنی کۆبانی ده‌ستیپێکردوه‌ ، باکوری کوردستان شه‌پۆلی ئاواره‌و په‌نابه‌رانی کۆبانی و شه‌نگالی لێنه‌بڕاوه‌.   زیاتر له‌ 200 هه‌زار ئێزیدی ئاواره‌ بوون که‌ هه‌ندێکیان له‌ باشوری کوردستان خۆیان گرتۆته‌وه‌و نزیکه‌ی 180 هه‌زاریشیان به‌ره‌و باکور ملیان ناوه. 4000 له‌مانه‌ له‌ که‌مپێکدا له‌ ده‌ره‌وه‌ی ئامێد ده‌ژین. هاوسه‌رۆکی شاره‌وانی ئامێد ، له‌و دانیشتنه‌ی که‌ له‌گه‌ڵیدا کردمان، وتی ئه‌وان هیچ هاوکارییه‌کیان له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی یه‌کگرتوی گه‌لانه‌وه‌ ،UN ، پێنه‌کراوه‌ ، هه‌موو یارمه‌تی و هاوکاری ئاواره‌کان له‌سه‌ر پیتاكی خه‌ڵکی ناوچه‌که‌یه‌ هه‌ر له‌ خواردن و خوارنده‌وه‌ و جله‌وه‌ تا ده‌گاته‌ دابینکردنی چادر.   ئه‌و وتی له‌ %90 ی ئه‌و پیتاکانه‌ له‌ لایه‌ن دانیشتوانی ئه‌م ناوچانه‌وه‌یه‌ و له‌ %10 ی له‌ ده‌وڵه‌ته‌وه‌یه‌. ئه‌و جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش کرده‌وه‌ که‌ ئه‌وان زۆر لێبڕاوانه‌ کار له‌سه‌ر دابینکردنی هه‌موو پێویستییه‌کانی ئاواره‌کان وه‌کو هه‌بوونی دکتۆر و کارمه‌ندی ته‌ندروستی و چاره‌سه‌ر ، ئاوی گه‌رم و گه‌رمی و خواردن و کاره‌با و قوتابخانه‌ بۆ منداڵانیان ، ده‌‌که‌ن. له‌ هه‌مان کاتیشدا دانی به‌وه‌شدا نا که‌ ئه‌وان ڕووبه‌ڕووی سه‌ختترین بارودۆخ بوونه‌ته‌وه‌ له‌ پێشکه‌شکردنی خزمه‌تگوزارییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌کاندا به‌هۆی که‌می ژماره‌ی خه‌ڵکانی خۆبه‌خش و زۆری ژماره‌ی ئاواره‌وه‌ و که‌می خه‌ڵکانی پرۆفیشناڵ و دکتۆر و که‌می داووده‌رمان و قه‌ره‌وێڵه‌ی نه‌خۆش و هه‌روه‌ها که‌می ژماره‌ یا هه‌رنه‌بوونی سه‌یاره‌ی فریاگوزاره‌وه‌. به‌شی زۆری ئه‌م گیروگرفتانه‌ به‌هۆی یارمه‌تی نه‌دانی حکومه‌تی تورکیا‌وه‌یه‌، له‌به‌ر ئه‌مه‌ش هه‌موو خزمه‌تگوزارییه‌کان ده‌بێت له‌لایه‌ن شاره‌وانییه‌کانه‌وه‌ دابین بکرێت.

هه‌مان ڕۆژ دانیشتنێکمان له‌ته‌ك نقابه‌ی باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌نادۆڵدا کرد که‌ فیدراسۆێنی گاب، Gabb ، سه‌رپه‌رشتی یارمه‌تییه‌ مرۆییه‌کانی ئاوا‌ره‌کانی ، ده‌کرد . ئه‌م فیدراسوێنه‌ له‌ 286 ئه‌ندام پێکهاتوه‌و که‌ له‌ % 30 یان ئافره‌تن ،له‌ نێو ئه‌مانه‌شدا 7 که‌سیان بۆ کۆمیته‌یه‌کی چالاک هه‌ڵبژاردووه. نیوه‌ی بودجه‌ی ئه‌م ڕێکخراوه‌ له‌ شاره‌وانیییه‌کانی ناوچه‌که‌وه‌ دابین ده‌کرێت و به‌شێکی دیکه‌ی یارمه‌تی له‌ ‌ ڕێگای ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌وه‌ که‌ هه‌یانه‌ له‌ته‌ك ڕێکخراو و کۆمه‌ڵه‌کانه‌وه‌ ‌ که‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی تورکیان ، بۆیان دێت.  گاب جه‌ختیان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ کرده‌وه‌ که‌ ئه‌وان پلانی 3 مانگیان هه‌یه‌ له‌وانه‌ : ‌ پێکهێنانی په‌یوه‌ندی نێوانی که‌مپه‌کانی ئاواره‌کان، له‌ نێوانی په‌نابه‌رانی کۆبانی ئێزیدییه‌کانی شه‌نگال، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ تورکیاشدا بۆ به‌ده‌ستهێنانی زانیاری و یارمه‌تی مرۆییانه‌‌ . ئه‌وان زانینی ژماره‌ی جێنده‌ر و نه‌خۆشان و په‌ککه‌وتوان و منداڵانی ناو که‌مپه‌کان و گیروگرفته‌کانیان ، به‌ پێویست ده‌زانی، بۆ ئه‌مه‌ش پلانی خۆیان هه‌بوو. ئه‌وه‌یان پشتڕاستکرده‌وه‌ که‌ 6000 له‌ ‌ئێزیدییه‌کان گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ بۆ کوردستانی باشور به‌ڵام هاوکات 96 هه‌زار په‌نابه‌ری دیکه‌یان بۆ هاتووه‌، که‌ زۆربه‌یان له‌ شاری سروس ،Suruc ، نیشته‌جێبوون و 2840 که‌سیشیان له‌ شاری ماردینن.

له‌ ڕۆژی ئاینده‌دا سه‌ردانی که‌مپی ئێزیدییه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی شاری ئامێدمان، کرد که‌ 4000 ئاواره‌ بوون. ئه‌مان گله‌ییه‌کی زۆریان له‌ جۆری خواردن و ئاوی گه‌رم و سه‌رما و نه‌بوونی ژماره‌ی کافی دکتۆر و کارمه‌ندی ته‌ندروستی و هه‌ندێك شتی دیکه‌ ده‌کرد. هه‌روه‌ها به‌هۆی نه‌بوونی سه‌یاره‌ی فریاگوزار و سه‌یاره‌ی گواستنه‌وه‌ بۆ خه‌سته‌خانه‌کانی شار له‌ کاتی پێویستدا ، زیاتر له‌ 15 ڕۆژ ده‌خایه‌نێت تاکو هه‌واڵه‌ی خه‌سته‌خانه‌ بکرێن ، ئه‌مه‌ له‌ کاتێکدا ، که‌ له‌وێش ده‌بوایه‌ بۆ چاره‌سه‌ریان ، پاره‌ بده‌ن ، که‌ پاره‌یان نییه‌.

له‌ شاری سروس پاش دانیشتن له‌گه‌ڵ هاوسه‌رۆکی شاره‌وانی ، سه‌ردانی که‌مپی ئاواره‌کانی کۆبانیمان کرد که‌ له‌ ڕۆژی 15/09/14 دروستکرابوو. ئه‌مانیش هه‌مان پێداویستی ئێزیدییه‌ ئاواره‌کانیان بۆ دابین کرابوو به‌ڵام حاڵی ئه‌مان له‌وه‌ی ده‌کرد که‌ باشتر بێت له‌ ئێزیدییه‌کان .  له‌وێ دڵنیایان کردینه‌وه‌ که‌ 15 دکتۆر و 20 کارمه‌ندی ته‌ندروستی و هه‌ندێکی دیکه‌ که‌ ده‌توانرێت له‌کاتی پێویستدا په‌یوه‌ندییان پێوه‌ بکرێت، ئاماده‌ی خزمه‌تگوزارین ، . ئه‌مان به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ ئێزیدییه‌کاندا گه‌شبینتر و دڵخۆشتر، ده‌بینران ، که‌ به‌ ڕای من ڕه‌نگه‌ له‌به‌ر ئه‌م هۆکارانه‌ی خواره‌وه‌ بێت:

  • نزیکییان له شوێنی هاتنیانه‌وه‌ که‌ کۆبانییه‌، ئه‌مه‌ش کارایی سایکۆلۆجییان له‌سه‌ر داده‌نێت به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ ئێزیدییه‌کاندا که‌ یه‌کجار دوورن له‌و شوێنه‌ی که‌ لێوه‌ی هاتوون.
  • هه‌رچی ئاواره‌کانی کۆبانی هه‌ن واهه‌ست ده‌که‌ن که‌ مانه‌وه‌یان له‌ که‌مه‌په‌کاندا کاتییه‌ و به‌زووترین کات ده‌گه‌ڕینه‌وه‌ بۆ شوێنی خۆیان، به‌ڵام ئێزیدییه‌کان ئومێدێکی زۆر که‌میان به‌ گه‌رانه‌وه‌یان هه‌یه‌ چونکه‌ تائیستاش ناوچه‌که‌یان له‌ژێر ده‌ستی داعشادایه‌.
  • ئاواره‌کانی کۆبانی له‌ کاتی ده‌ربازبوونیاندا وه‌ختێکی که‌میان به‌ده‌سته‌وه‌ هه‌بووه‌ له‌ ئاماده‌کردنی خۆیان و ماڵ و منداڵیاندا ڕه‌نگه‌ تا ڕاده‌یه‌ك توانیبێتیان ‌ شته‌ به‌هاداره‌کانیان یا خود پاره‌یه‌ک که‌ له‌ ماڵه‌وه‌ هه‌یانبووبێت ، له‌گه‌ڵ خۆیاندا هێنابێتیان، به‌ڵام ئێزیدییه‌کان نه‌ك هه‌ر وه‌ختیان نه‌بووه‌ به‌ڵکو ده‌سته‌ویه‌خه‌ی کۆمه‌ڵکوژی بوونه‌ته‌وه‌ ، له‌ بارێکی ئاواد بوون ‌ که یا ده‌بێت‌ سه‌ر ده‌رکه‌ن یا دره‌نگ بکه‌ون و ڕووبه‌ڕوی کوشتار ببنه‌وه‌ . هه‌ر به‌م هۆیه‌شه‌وه‌ هه‌موو شتێکیان نه‌ك هه‌ر به‌ جێهێڵاوه‌ به‌ڵکو له‌ده‌ستداوه‌ و زۆربه‌ی زوری خزم و که‌سوکاریان کوژراون. ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی که‌ داعش به‌ سه‌ده‌ها ئافره‌تیانی دیلکرده‌وه‌ و کردونی به‌ کاره‌که‌ر و ناچاری به‌ سێکس له‌گه‌ڵ چه‌کداره‌کانی خۆیاند کردوون ،‌ ئه‌وانه‌‌شیان که‌ ماو‌نه‌ته‌وه‌ بۆ فرۆشتن له‌ مه‌زاتی بکڕانی ئافرتدا هه‌ڕاجکراون.
  • ئاواره‌کانی کۆبانی خه‌ڵکانێکیان له‌ دوای خۆیان به‌جێهێڵاه‌ که‌ که‌ هه‌ر یه‌که‌یان به‌ شێوه‌یه‌ک له‌ شێوه‌کان به‌رگری له‌ کۆبانی و جه‌نگی دژه‌ داعش ده‌که‌ن. ئه‌مه‌ش سه‌ربه‌رزێتی بۆ تۆمارکردون و مایه‌ی شانازییانه‌،  هه‌رچیش ئاواره‌ ئێزیدییه‌کان هه‌یه‌ هه‌ست به‌وه‌ ده‌که‌ن که‌ خیانه‌تیان له‌ لایه‌ن بارزانی و پێشمه‌رگه‌کانییه‌وه، لێکراوه‌‌ . هه‌ندێکیان له‌ که‌مپه‌که‌دا ئه‌و هه‌سته‌یان نه‌ده‌شارده‌وه ‌و به‌ ئاشکراو به‌ ده‌نگی به‌رز به‌ زمانی ئینگلیزی و سۆرانی هاواریان ده‌کرد که‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی پێشمه‌رگه‌ کۆمه‌ڵکوژی بۆ ئه‌وان هێنا و حاشای کوردبوونیان له‌ خۆیان ده‌کرد ، ده‌یانگوت گه‌ر کورد بوونایه‌ به‌رگرییان لێده‌کرا و ده‌پارێزران. هاوکاتیش ڕۆلی یه‌په‌گه‌ و یه‌په‌ژه‌یه‌یان پاڵه‌وانانه‌ ده‌ناسی له‌ به‌رگریکردن لێیان و کۆمه‌كپێکردن و گواستنه‌وه‌یان له‌ شۆوێنه‌ مه‌ترسیداره‌کانه‌وه‌.         بێ گومان گه‌ر به‌ ویژدانه‌وه‌ گوێ له‌ گله‌ییه‌کانیان بگرین ، ئه‌مه‌ ڕاستییه‌که‌ و تا ئێستاش من به‌شبه‌حاڵی خۆم سه‌ری لێده‌رناکه‌م . که‌ ئایا ئه‌وه‌ی که‌ که‌ ڕویدا به‌ فرمانی بارزانی بوو؟ ڕێککه‌وتنی نێوانی ئه‌و و داعش و حکومه‌تی تورکیا بوو؟ بوده‌ڵه‌یی و ترسنۆکی پێشمه‌رگه‌کانی بارزانی بوو؟ یاخود پلانێکی شاراوه‌ی دیکه‌ی له‌ پشته‌وه‌ هه‌بوو؟!!!! . ئه‌وه‌ ده‌بێت بهێڵینه‌وه‌ بۆ ڕۆژگاری داهاتو تاکو بۆمان ئاشکرا ببێت.

حکومه‌تی تورکیا هه‌ر تاکتیکه‌کانی دژی کورد گۆڕیوه،‌ نه‌ك ستراتیجییه‌که‌ی:

له‌و سه‌فه‌ره‌ماندا هه‌ر شوێنێك چوبێتین و هه‌رکه‌س و لایه‌نێکمان بینیبێت ، له‌ خاڵێکدا یه‌کیان گرتۆته‌وه‌ که‌ ئه‌ویش ” له‌ ده‌ستپێکردنی سیاسه‌تی ئاگربه‌ستی مانگی دیسه‌مبه‌ری 2012 وه‌ تا ئێستا گۆڕانکاری بنه‌ڕه‌تی ڕوینه‌داوه‌” تۆقاندن و توندوتیژی و سه‌رکوتکردن به‌رده‌وامه‌، تا ئێستاش کۆمۆنێتی کوردی په‌راوێز خراوه‌، هێشتا جیاوا‌زییه‌کی گه‌وره‌ له‌ نێوانی شاره‌کانی کوردستان و ئه‌وانی دیکه‌دا به‌ ئاشکرا ده‌بینرێن. هاوکاری و یارمه‌تیدانی والیییه‌کانی شار و حکومه‌تی ناوه‌ند و شاره‌وانییه‌کانی که‌ له‌ لایه‌ن کورده‌کانه‌وه‌ کۆنترۆڵکراون ، یا هه‌ر نییه،‌ یا زۆر ده‌گمه‌نه‌، کۆمۆنێتی کوردی له‌سای بێکاری و گیروگرفتی ته‌ندروستییه‌وه‌ ، زۆر به‌ خراپی ده‌ناڵێنن ، هێشتا خه‌ڵکی له‌وێ له‌ ترس و خۆفێکی گه‌وره‌ی به‌رده‌وامدا هه‌م بۆ ژیانی خۆیان و هه‌م بۆ ژیانی ڕۆڵه‌کانیان، ده‌ژین، هه‌راسانکردنیان له‌ لایه‌ن پۆلیسه‌وه، به‌رده‌وامه‌‌ ، ده‌ستگیرکردن و گرتن و به‌ندکردنیان بۆ ماوه‌ی دوور و درێژ بێ هۆکارێک بێ دادگایی کردنیان ، به‌شی هه‌ره‌ زۆری خه‌ڵکی کوردستانه‌ .

ئه‌مه‌ ڕاسته‌ که‌ کورد له‌ ئێستادا کۆنترۆڵی گه‌لێک له‌ شاره‌وانییه‌کانیان کردوه‌ ، ڕێکخراو و گروپی لۆکاڵی و لیژان و نقابه‌ و کۆمه‌ڵه‌یه‌کی زۆریان، دروستکرده‌وه‌ ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، یارمه‌تییه‌کی زۆر که‌م له‌ لایه‌ن حکومه‌ته‌وه‌ ده‌درێن و هاوکاری زۆر ده‌گمه‌نه‌. ئه‌وه‌ی تێبینی ده‌کرێت کورد له‌وێ خۆیان ، خۆیان سه‌پاندووه‌ حکومه‌تی تورکیایان ناچار کردووه‌ ‌ که‌ ملیان بۆ بدا، هیچ هه‌ڵبژارده‌یه‌کی دیکه‌یان بۆ حکومه‌ت نه‌هێڵاوته‌وه‌ جگه‌ له‌سه‌رکوتکردن و کوشتن و بڕین که‌ ئه‌وانه‌ش دادی حکومه‌تی نه‌ له‌ ساڵانی ڕابوردوودا، داوه‌ و نه‌ له‌ ئێستا و ئاینده‌شدا ده‌دات.   کورد له‌وێ ئه‌و بارودۆخه‌ی ژیانی ڕابوردووی ، ڕه‌تده‌کاته‌وه‌ و ئاماده‌ نییه‌ به‌رده‌وامی پێبدات، ده‌یه‌وێت به‌رگری له‌ خۆی و مافه‌کانی بکات ، نایه‌وێت شۆڕشه‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌که‌ی که‌ له‌ سه‌ره‌تادایه، بوه‌ستێنرێت. ‌ هۆکارێکی دیکه‌ش لێره‌داڕه‌نگه‌ ڕۆڵی خۆی ببینێت که‌ ئه‌ویش ئو‌مێدی تورکیایه‌ به‌ چوونه‌ ناو یه‌کێتی ئه‌وروپاوه‌ .

ئه‌و شتانه‌ی که‌ ده‌توانرێت له‌ وه‌رچه‌رخاندنی ئه‌م شۆڕشه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌دا، ڕووبده‌ن، به‌ڵام نابێت ڕوو بده‌ن:

بارو دۆخه‌که‌ یه‌کجار کرژو ناسکه‌. پرۆسه‌ی ئاشتی له‌وه‌ده‌کات وه‌ستابێت، کۆبانی هێشتا له‌ژێر ڕه‌حمه‌تی داعشدایه‌، داعشیش تا ئێستا مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌یه‌ بۆ ناوچه‌که‌ و لابردنی ئه‌سه‌دیش له‌ ئێستادا له‌وه‌ ناکات کارێکی ژیرانه‌ و پراکتیکانه‌ بێت و رووبدات. له‌ لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌ ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ئه‌وروپای ڕۆژاوا له‌وه‌ ده‌کات سیاسه‌تێک له‌ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی داعش یا پوچکردنه‌وه‌یاندا، له‌ هه‌گبه‌که‌یاندا نه‌ما بێت، هاوکاتیش حکومه‌تی تورکیاش له‌ پرۆسه‌ی وتووێژدا، له‌گه‌ڵ په‌که‌که‌ جددی نییه .   ئه‌م فاکته‌رانه‌ هه‌ر یه‌ک به‌ ده‌وری خۆیان کارایی خۆیان له‌سه‌ر بارودۆخه‌که‌ی تورکیا داده‌نێن.

به‌ڕای من ئه‌و فاکته‌رانه‌ی که‌ گرنگن له‌ وه‌رچه‌رخاندنی ئه‌م شؤڕشه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌دا، ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ن:

  • کۆتاییهێنانی پرۆسه‌ی ئاشتی له‌ لایه‌ن په‌که‌که‌وه‌ و گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ جه‌نگی گه‌ریلا ئاسا ، که‌ ئه‌مه‌ش کاره‌سات ده‌هێنێت هه‌م بۆ کۆمه‌ڵی تورکی و هه‌م بۆ کۆمۆنێتی کوردیش ، ئه‌مه‌ ڕاستیه‌ گه‌ر ئه‌مه‌ ڕووبدات ،‌ کوشتن و بڕینی زیاتر و ، وێرانکردنی پتر، هه‌ڵکه‌ندنی خه‌ڵکانێکی زیاتر له‌ جێگاو ڕێگای خۆیان ، خولقاندنی هه‌ستی کینه‌دۆزی له‌ نێوانی کورد و تورك، زیادبوونی شه‌پۆلی رایسیزم   کاراییه‌کی نێگه‌تیڤانه‌ له‌سه‌ر ناوچه‌که‌ به‌ گشتی و کوردستانه‌کانی به‌شی ‌ عیراق و ئێران و سوریا به‌تایبه‌تی، داده‌نێن.
  • هه‌ڵوێستی ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ڕۆژاوا و مامه‌ڵه‌یان له‌ته‌ك په‌که‌که‌ که‌ وه‌ك هێزێکی تیرۆریست، ده‌یده‌نه‌ قه‌ڵه‌م ، یارمه‌تیده‌ر ی بارودۆختی ناوچه‌که‌ نییه‌ . ئه‌م وڵاتانه‌ ده‌بێت سیاسه‌ت و هه‌ڵوێستی خۆیان له‌ به‌رامبه‌ر په‌که‌که‌دا بگۆڕن، به‌رده‌وامبوون به‌م سیاسه‌ته‌ی ئێستایان نه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی کورده‌و نه‌ ‌ هاوپه‌یمانه‌کانیانه‌ . ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ڕۆژاوا ده‌بێت له‌وه‌ تێبگه‌ن که‌ په‌که‌که‌ هه‌مان پارت و ڕێکخراوی سه‌رده‌می نه‌وه‌ده‌کان نییه‌ ، ده‌بێت حسابی ئه‌وه‌ بۆ په‌که‌که‌ بکه‌ن که‌ هێزێکی سه‌ره‌کییه‌ له‌ ناوچه‌که‌دا و زۆریش جه‌ماوه‌رییه‌، که‌ له‌ ڕستیدا ئه‌مان گۆڕانکارییان به‌سه‌ردا هاتووه‌ و له‌م ساڵانه‌ی دواییدا هه‌نگاوی گه‌وره‌یان ناوه‌ و گه‌لێك له‌ سیاسه‌ته‌ کۆنه‌کانیان وه‌لاوه‌ ناوه‌، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌ش ناتوانرێت په‌که‌که‌ په‌راوێز بخرێت.       ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ڕۆژاوا ده‌بێت حکومه‌تی تورکیا ناچار بکه‌ن تاکو ‌ پرۆسه‌ی ئاشتی فه‌رامۆش نه‌کات و ئاگربه‌ستی به‌ خاڵی لاوازی په‌که‌که نه‌زانێت، هه‌ر هه‌موویان ده‌بێت ئه‌م هه‌له‌ مێژوییه‌، هه‌لی ئاگربه‌ستی، بۆ کۆتاییهێنان به‌م کێشه‌ مێژوییه‌، بقۆزنه‌وه‌.
  • حکومه‌تی تورکیا په‌یوه‌ندییه‌کی گوماناوی له‌گه‌ڵ داعش و ڕێکخراوه‌ تیرۆریسته‌کانی دیکه‌ی ناوچه‌که‌دا هه‌‌یه، له‌م حاڵه‌ته‌دا حکومه‌تی تورکیا ‌ بۆ شه‌ڕکردن وه‌کو وه‌کیلێك به‌کاریانده‌هێنێت که‌ ڕه‌نگه‌ ئه‌مه‌ش به‌ زیانێکی گه‌وره‌ له‌سه‌ر خودی تورکیا بگه‌ڕێته‌وه‌. ئۆردگان و حکومه‌ته‌که‌ی ده‌بێت ده‌ستبه‌رداری خه‌ونی دێرینی دامه‌زراندنی ئیمپراتۆرێتی عوسمانی، له‌ چه‌رخی بیست و یه‌کدا ، ببن و له‌ جیاتی ئه‌وه‌ گرنگی به‌ کێشه‌ ناوخۆییه‌کانی تورکیا بده‌ن ،به‌ تایبه‌ت کێشه‌ی کورد.
  • تا ئستاش ململانێیه‌کی توند له‌ نێوانی جێنڕاڵه‌ سه‌ربازییه‌کان و سیاسیه‌کان له‌ تورکیادا هه‌یه‌. هه‌موانیش ئه‌وه‌ ده‌زانین که‌ پرۆسه‌ی ئاشتی هه‌رگیز له‌ به‌رژه‌وه‌ندی سه‌کرده‌ و جێنڕاڵه‌ سه‌ربازیییه‌کان نه‌بووه‌، گه‌رچی له‌ ئێستادا ئه‌و کێشـمانکێشه‌ خاوتر بووه‌ته‌وه ‌و ڕۆڵێکی که‌می هه‌یه‌ ، به‌ڵام مه‌ترسییه‌که‌ی هه‌ر له‌وێدایه‌ که‌ له‌ کاتێکدا ده‌ستتێوه‌ردانی تۆڕه‌‌ سیخوڕییه‌کانی ناوچه‌که‌و ده‌ره‌وه‌ی وه‌کو ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ڕۆژاوا و ئه‌وانی دیکه‌شیان، له‌ ئارادایه،‌ به‌ ئاسانی ده‌توانن ئه‌م ململانێیه‌ی نێوانی عه‌سکه‌رییه‌کان و سیاسییه‌کان که‌ له‌ حاڵه‌تی نوستندایه‌ ، به‌ ئاگا بهێننه‌وه‌ و کوده‌تایه‌کی سه‌ربازی به‌رپا ببێت. گه‌ر ئه‌مه‌ش رووبدات دیاره‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی پرۆسه‌ی ئاشتی و شۆڕشه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌ نابێت چونکه‌ ‌ سه‌رئه‌نجام سیاسه‌تی کۆنی سه‌رکوتکردن و داپڵۆسین و کوشتن و بڕینی خه‌ڵکانی بێتاوان ، له‌ ئێستا خراپتر ، دێنێته‌وه‌ و هه‌موو هه‌نگاوه‌کانی که‌ هه‌وڵ و کۆششێکی زۆری تیادا نراوه و کراوه‌ ‌ ، ده‌گێڕێته‌وه‌ بۆ گۆڕه‌پانی یه‌که‌م.

Interview: Slovenia â uprising in Europe â what happened next?

Britain, The Anarchist Federation (AFED), Organise! #83 – Interview: Slovenia â uprising in Europe â what happened next?

Date Sat, 22 Nov 2014 11:37:39 +0200


GOTOVI SO! They are all finished! —- In November 2012 people in Slovenia (an ex-Yugoslavian country bordering Italy, Austria, Croatia and Hungary, EU member since 2004 and in Schengen area since 2007) rose up in a massive and widespread decentralised revolt that marked an intense and largely self-organised resistance to the economic crisis and cronyism. The uprisings started in the industrial city of Maribor against the corrupt mayor and city council, initially sparked by their introduction of a punitive traffic camera system which clocked up 5000 traffic tickets in its first 36 hours, with minimum fines a third of the average workerâs monthly salary for going even slightly above the speed limit. They were in reality born out of more than 20 years of transition politics from the break-up of Yugoslavia with capital accumulations and privatisations that had further increased inequality and powerlessness. Protestors readily torched the new cameras, which were such a visible and real act of municipal corruption during a time of austerity measures and privatisations, and then took to the streets.

The local anti-corruption protests, which had already grown in numbers to tens of thousands by early December 2012, quickly spread from Maribor to other cities, towns and villages throughout the country. During the uprising, state and municipal responses to the protests were harsh, with the use of riot police, and their attacks on demonstrations even included tear-gassing from the air by helicopter. The protests carried on until March 2013. Following the uprisings, the mayor of Maribor, Franc Kangler, the leader of the right-wing government, Janez JanÅa, and the leader of the opposition, Zoran JankoviÄ, were all officially accused by a Commission for the Prevention of Corruption.

A strong feature of the uprisings was the response of anarchists who included the Federation of Anarchist Organising, a sister organisation of the AF in the International of Anarchist Federations. AF members later participated in the 2013 Balkan Anarchist Bookfair, held in the Slovenian capital Ljubljana, and were most inspired by the activities of the anti-capitalist bloc that had been formed to bring together libertarian efforts during and following the uprisings. Organise! asked a member of FAO about developments since the uprisings.

When and how did the uprising end? Were there political concessions/changes?

This is hard to say. For sure, the window of opportunity closed after first three weeks. By this we mean the time when the impossible is possible, when the protests and riots were uncontrollable because they were simultaneously happening in many cities around the country and there were protests in small towns and villages that never saw them before. When the protests became more centralised they were more predictable, less dangerous for the system and therefore started to lose strength even though there were more and more people on the streets. For many it ended in the beginning of 2013 when the right-wing government fell. The anti-capitalist bloc that included many anarchists finished with the uprising in April 2013, after a protest during which an abandoned suburban community cinema was occupied for a few hours. Some structures like neighbourhood assemblies in Maribor have survived until today.

Did police/state repression continue after the end? Was there a support campaign?

Repression hits hardest at the end, when there are no more people on the streets. Hundreds of people were arrested, some already in jail sentenced, some still waiting for the trial. We try to keep in contact with everyone and there are several groups involved with the support campaign for them, demanding the release for all political prisoners and an immediate end of all legal processes around the uprising.

Can you name the organisations and groups involved in the uprising? Which organisations or groups still exist after the uprising? What are they doing now? Do they have continued discussion with FAO?

The uprising was egalitarian, decentralised and spontaneous in the sense there were no political parties or unions involved in it, and not even (mostly) any NGOs. People formed connections on the streets and new groups were emerging every day. Some are still active, others not. We tried to take the opportunity to make connections with as many as possible to find ways to co-operate to this day. The anti-capitalist bloc is one such structure that has survived and has still organises. Some who were not as progressive turned their energy into political party organising (like Syriza in Greece). That is unfortunate of course, but also
expected that people find it easier to trust their faith in the hands of (new) politicians, who will eventually disappoint them again, than in self-organising.

Do you think public attitudes have changed about anarchism since the uprising?

This is always hard to tell. What we know is that during the uprising people were ready to talk to us. Our tactics, ideas, strategies and methods, slogans, banners etc. were widely adopted. So this certainly contributed to the building of a culture of resistance. Whether we managed to transfer this collective experience into the next phase of struggle can only be told in time.

What is the situation like now with respect to political corruption? Has there been any social-democratic response?

New elections brought to power new parties and faces. The official left invented them in order for things to stay the way they are. Even if it was not planned – let’s not spread conspiracy theories! – they are a logical result of a ruling class that is fighting for their privileges. They are promising the rule of law but of course those laws are laws that keep the privileged, privileged and the poor, poor.

What is the economic situation like in Slovenia now?

More and more unemployment, more people in precarious jobs, bad atmosphere, no hope for future, the division among poor and rich is growing… Although the uprising didn’t change that it’s important we learned what we could have done better in order to be prepared for the future.

Have there been any other (smaller) actions from people since the end of the uprising?

Several, there have been strikes, protests, direct actions, debates… the atmosphere is bubbling and people are fighting at the level of everyday life to make their lives better.

What are the most positive things to come out of the uprising? Any negative things?

It was the biggest adventure of our lives (so far). Nevertheless, we don’t fetishise it. Events of such magnitude made us humble in the sense that we know now even better that even such great upheaval is only one dot in a long struggle against capitalism and all forms of domination. We try to change fear, depression and disappointment into strength, our mistakes into lessons for the future and our victories into courage to reach further. The best thing that came out were new connections, new lessons and experiences, the feeling the change is possible and the taste of a revolutionary moment that gives you strength to carry on.

Will there be discussion of the uprisings at the Balkan bookfair (Sept 2014 in Bosnia)?

Comrades from FAO joined forces with the US anarchist collective Crimethinc as part of their ongoing investigation and speaking tour âAfter the Crestâ. Comrades from Slovenia and US will therefore present a talk at the bookfair that addresses questions of lifecycle of movements aimed at sharing, among other things, experiences we got during our uprising in order for all of us to be better prepared when the next one comes along.

More information

Federacija za anarhistiÄno organiziranje/Federation of Anarchist Organising (FAO): http://www.a-federacija.org/english/ (the site includes articles and many excellent photos and videos of the uprisings)
Eighth Balkan Anarchist Bookfair, Mostar Bosnia, 5th-6th September 2014: http://bask2014.wordpress.com/
Crimethinc: http://www.crimethinc.com/blog/2013/09/09/after-the-crest-the-life-cycle-of-movements
_________________________________________
A – I N F O S N E W S S E R V I C E
By, For, and About Anarchists
Send news reports to A-infos-en mailing list
A-infos-en@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://lists.ainfos.ca/mailman/listinfo/a-infos-en
Archive: http://ainfos.ca/en

nterview with a Ukrainian anarcho-communist “Anarchists have become the main obstacle to anarchy”

France, Alternative Libertaire AL #243 – Interview with a Ukrainian anarcho-communist “Anarchists have become the main obstacle to anarchy” (fr, pt) [machine translation]

Date Sat, 22 Nov 2014 11:34:16 +0200


Donetsk, a city in south-eastern Ukraine was the scene of clashes between pro-Russian separatists and Ukrainian population. A libertarian communist activist who lives there and campaigning gives us some tools to understand what forces and the reasons for the weakness of the libertarian movement. —- What is the situation in Ukraine? —- Life continues with two parallel realities: people continue their daily life, with children around, with the same place of the dead, violence, hatred. The division of society grows stronger every day. It is a political revolution of the national bourgeoisie in the context of civil war and ill-disguised Russian intervention. —- What is the social composition of the protesters Southeast and those of Maidan? —- Maidan and separatist South East does not greatly differ from one another. Both bring together a variety of social classes, intellectuals, employees, contractors, rural, students, lumpenproletariat, former military… All become hostages and puppets economic clans.

Maidan people have the power of new oligarchs, and the people of Southeast ensure the order of the family of deposed President Yanukovych and his master’s in Moscow. All this rhetoric is flavored with nationalism. With the result of bloody wounds and anger for decades. In fact, the enemy is the Kremlin, the Capitol and the Bundestag. Leaders Maidan as the separatist leaders are fractions of the national bourgeoisie and its radical elements.

In the East, they scare people with Pravyi Sektr (“Sector Law”) and the call to fight fascism, as they are inspired by the imperial fascism of the Russian nation. In Donetsk, according to their logic, you have the choice between being Russian or be a fascist. For a Ukrainian word, you are beaten or killed. It happened at Maidan and it happens now in the Southeast.

What about the referendum of May 11 [1]?

This is a referendum marked by its polling without observers and under the watchful eye of masked person. It was a farce is part of a strategy aimed at creating popular independent republics, and then apply for admission in the Russian Federation. But there is a lot of people from Donetsk and its region who favor a united Ukraine. The separatists are better organized, have better administrative resources and support from the neighboring state, that’s all.

Do you think that there are Russian experts in the Southeast?

I do not think, I can confirm. And many of them are in training bases in the Donetsk and Lugansk, where groups of 400 to 500 local volunteers and Russia are coached by military instructors direction. (…) The majority of people who are fighting under the flag of the separatists are local, ordinary workers or military veterans. But a significant number and authoritative is trained volunteers who organize the Russian process. Supplies, weapons and money from Russia. The current head of government of the self-proclaimed “People’s Republic” in Donetsk Boroday strategist appointed by the Kremlin administration.

Will it a possibility that the protests turn into a social revolution?

For now, this is an unlikely scenario. A social revolution is possible only in the presence of two factors: a massive demand for radical change and the political organization of the revolutionary wing anarchists, who will be able to defend the change process.

In reality, there is no demand for a social revolution. The only change is conceived within a political framework. And even those timid shoots anti-autoritaritarisme that may have arisen, as they are not supported by a strong anti-authoritarian revolutionary organization will be destroyed by the political agenda of the bourgeois and nationalist parties.

What are the prospects for anarchists in the current context?

The main problem of the anarchist movement is the lack of an anarchist organization. The anarchists were unable to use the situation because they were captives of anti-organizational illusions.

The organization is an incubator, a school, a mutual aid society and a productive platform for ideas and projects; but most importantly, it is a tool for the realization of ideas, it is an instrument of influence and control instrument. It can not be replaced by peer groups.

Anarchists today as in 1917, missed the opportunity to be influential in the process. The RKAS [2] claiming anarchist Makhno reformist platform has survived many crises, was involved in the miners’ strike, and had several long-term projects, but were not without quarrels and divisions internal.

We can remember the anti-electioneering splitting the RKAS the Mezhdunarodnyj Souz Anarkhistov [3] in Donetsk. The separatists argued the alleged authoritarianism RKAS. Once freed from the “dictatorship of organizational office RKAS” which was to go into the mines and factories, the newspaper spread anarchy, and discuss with the unions and cooperatives, and was building a “black guard” self-disciplined, they showed their strategic and ideological capacity pasting posters made by hand, with the message “Do not go to elections, eat vegetables. “

All attempts to build the organization through the RKAS project resulted in a crusade against “authoritarianism and extremism.” Finally, anarchists have become the main obstacle to anarchy. I used this paradox to bring your attention to this old disease “anti-corporate” destructive and irresponsible (…). Perhaps the RKAS reborn taking into account all the errors and modernizing; we can create something new. (…) We will not give up and we do not disappear.

In what are you involved in now?

Unfortunately, I can not tell you everything. Otherwise, a lot of good people and I have multiple problems, and we have a lot of project in the future. RKAS officially was dissolved, but its core has shifted in illegal actions.

This is a summary, reshaped by Jacques Dubart, interview an activist RKAS – Revolutionary Confederation of anarchist-syndicalists – available on anarkismo.net translated text published in English on August 9

[1] 1. As a reminder, it is the self determination referendum in Donetsk which has “asked” for unification with Russia.

[2] International Confederation anarchist association.

[3] International Union of Anarchists.
_________________________________________
A – I N F O S N E W S S E R V I C E
By, For, and About Anarchists
Send news reports to A-infos-en mailing list
A-infos-en@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://lists.ainfos.ca/mailman/listinfo/a-infos-en
Archive: http://ainfos.ca/en

وەڵام بەو هێزە (ڕامیاریی) و (ئایینی) و (كولتووریی)ەی كە لە پشت مەلا كامەران خۆی حەشارداوە

وەڵام بەو هێزە (ڕامیاریی) و (ئایینی) و (كولتووریی)ەی كە لە پشت مەلا كامەران خۆی حەشارداوە

هەژێن

١٥ی نۆڤەمبەری ٢٠١٤

بەر لە هەر شتێك، من لەجیاتی هیچ كەسێك وەڵامنادەمەوە، كە مەلا كامەران نامەكەی ئاراستەكردووە، چونكە من سەر بە هیچ پارتییەك و هیچ دەسەڵاتێك و هیچ ئایدیۆلۆجییەك نیم و لەوەش واوەتر دژی هەموو ڕێكخستنێكی ڕامیارییم واتە دژی هەموو پارتییەك و گروپ و سیستەم و فەرمانداریی و دەوڵەتێكم!

هەروەها پێویستە ئەوەش بڵێم، هەر ئاوا كە كانتۆنەكانی “ڕۆژاوا” مافی خۆیانە چۆنیان پێخۆشە بڕیار لەسەر ژیان و ڕێكخستن و بەڕێوەبردنی كار و چالاكییەكانیان بدەن، هەر ئاواش كۆمەڵێكی دیكە مافی خۆیەتی قورئان و حەدیس و شەریعەت بكاتە سیستەمی بەڕێوەبردنی خۆی؛ هەر ئاوا مەلا كامەران مافی ڕەوای خۆیەتی ڕەخنەبگرێت و پێشنیاربكات و سیستەمی ئۆتۆنۆمی فێدەراڵیزمی دێمۆكراتیك ڕەتبكاتەوە، منیش وەك خوێنەڕێكی بۆچوونەكانی ڕاستر بڵێم هەڕەشەكانی مەلا كامەران، سەرنج و وەڵامی خۆم بە هێزە كاراكانی پشت وتارە ئایینییەكانی هەیینی مەلاكان دەرببڕم و بدەم، وەك گوتم ئەم بابەتە تەنیا سەرنجی منە و پەیوەندی بە هیچ كەس و لایەن و ئایدیۆلۆجییەكەوە نییە !

مەلا كامەران دەنووسێت ” به‌و پێیه‌ی به‌نده‌ یه‌كه‌م مامۆستایه‌كی ئاینی بووم كه‌ دژایه‌تی خۆم بۆ هه‌ڵوێستی گروپه‌ ئیسلامیه‌كان و به‌تایبه‌تیش به‌ره‌ی نه‌سره‌ ده‌ربڕی ئه‌وكات كه‌ له‌ عفرین و ناوچه‌ كوردیه‌كان له‌ دژتان ده‌جه‌نگان، هه‌روه‌ها یه‌كه‌م مامۆستایه‌كی ئاینی بووم كه‌ دژایه‌تی خۆمم ده‌ربڕی له‌ چوونی گه‌یاند كه‌ هه‌ر كوردێك له‌شه‌ڕی دژی كوردستانی رۆژئاوا بكوژرێت پێی ناوترێت شه‌هیدو سته‌مكاره‌، … “

مەلا گیان، بەڕێزم، ئەوە هەڵەی خۆتە و بۆ تێنەگەییشتنی خۆت لە سیستەمی خۆبەڕێوەبەرایەتی كانتۆنەكان دەگەڕێتەوە، كە بە دێمۆكراسی ڕاستەوخۆ و سەربەخۆیی و خۆبەڕێوەبەرایەتی [ئۆتۆنۆمی] و تاك و كۆمەڵ لەسەر بنەمای یەكێتی ئازادانەی فێدەراڵیستی لە خوارەوەرا ڕۆنراوە. مەلا گیان دەزانم كە تێگەییشتن لەو سیستەمە و لەو چەمكانە بۆ تۆ گرانە و پێویستە كاتێكی بۆ تەرخانبكەیت و لەبارەیەوە بخوێنیتەوە، ئەزیزم گرفتە لەوەدایە، كە تۆ ئەو بوونەی ئەویش هەر بە سیستەمە گەندەڵەكەی هەرێمی دۆلارستان تێگەییشتووی، كە هەزاران تەمەڵ و كارنەكەری بەناوی “زانای ئایینی”یەوە وەك بەرخ بۆ پاییز خڕتكردووە و كاتێك كە دەبیستی لە سایەی خۆبەڕێوەبەرایتییەكانی “ڕۆژاوا” پەیوەندییەكانی خێزان و نێوان ژن و پیاو لەسەر بنەمایەكی سڤیلی ڕێكدەخرێن و بوار بۆ كار و كاسبی مەلایان نامێنێتەوە و قێزەونترین دیاردەی ئایینی “مارە بەجاش” وەلادەنرێت، ئیدی دادەچڵەكێت و هاوارت لێ بەرزدەبێتەوە. هەڵبەتە وەك خۆر دیارە، كە ئەوە تەنیا تۆ نیت تووشی شۆك بوویت، بەڵكو دەسەڵاتداران و سیستەمەكیش كە مووچەی مفتە بۆ مەلایان دابیندەكات، لە تۆ زیاتر تووشی شۆك بوون و گرفتی تۆ جێبەجێكردنی ئەو یاسایە نییە لە كانتۆنەكانی ڕۆژاوا، بەڵكو ئەوەیە كە تۆ و سەروەران ترسی هەڵكردنی ئەو نەسیمەی پاییزی ٢٠١٤ بەرەو هەرێمی دۆلارستان ترساندوونی و سەرۆك و پارلەمانتارەکان لەوە دەترسن ئەو هەواڵانە بگەنە گوێی ژنەکانیان و خەیاڵی ئازادی دێوارە پۆڵایینکانی خێزانی خێلەکییان ببڕێت و کنە بکاتە مێشکیان، ئاخر مەگەر تۆ بزانیت کە چەند-ژنە چ ناز و نیعمەتێکی پاشایانە بۆ سەرمایەداران و دەسەڵاتداران و سەرۆکی پارتییەکان و ئێوەی مەلایان، تۆ خەمی نەمانی مریشکە ڕەشەکە و “مارە بەجاش”ت لێنیشتووە، ئەزیزم !

” …. به‌هه‌مان شێوه‌ش بیسه‌پێنن به‌سه‌ر گه‌لانی ژێر ده‌سته‌تانداو ره‌چاوی ئاین و بیروباوه‌ڕی زۆرینه‌ی ئه‌و خه‌ڵكه‌ نه‌كه‌ن!، به‌تایبه‌تی ئاینی پیرۆزی “ئیسلام” كه‌ ئاین و به‌رنامه‌ی ژیانی زۆرینه‌ی خه‌ڵكی كوردستانه‌و ده‌بێت رێزی لێبگیرێت، “

لێرەدا دەبێت ئەوە بڵێم کە مەلا كامەران زۆر بە وردی و زیرەكییەوە هەنگاو بە هەنگاو ئەوەی دەسەڵاتداران بە ئاشكراو و بە شێوەی ڕامیارییانە لە ئێستادا ناوێرن دنەیبدەن و ئاژاوەی بێبنەما بنێنەوە، هەر ئاوا كە لە دوو ساڵی ڕابوردوودا بە ناردنی چەندین تیمی تیرۆریست بۆ تەقاندنەوە و دروستکردنی ئاژاوە لەنێوان كوردان و ئێتنییەكانی دیكە، هەروا لەنێوان موسوڵمانان و پەیڕەروانی ئایینەكانی دیكە ناردە هەرێمی کانتۆنەکان، بەڵام بۆیان نەچووەسەر، لەوە دەچێت لە ناتوانایی و بێڕۆلیی (ئەنەكەسە)دا دەسەڵاتدارانی هەرێم هانایان بۆ نامە و وتاری ئاگراویی مەلایان هێنابێت. مەلا گیان، لە كوێی گوتار و دەق و بەڵگەنامە و یاسا و ڕاگەیاندنی كانتۆنەكانی “ڕۆژاوا”دا دژایەتی ئایینەكان بەگشتی و ئایینی ئیسلام بەتایبەتی كراوە، تاوەكو تۆ لە خەیاڵی خۆتدا جەنگەكیكی ئاوا دژی خۆبەڕێوەبەرایەتی ڕابگەییةیت ؟

بەبۆچوونی من لەوێندەرێ، بەو ڕاگەیاندنە یاساییە و بە هەنگاوە کردەییەکانی دوو ساڵی ڕابوردوو، هەم ڕێزیان لە ئایین وەك بیروباوەڕێکی تاکەکەسیی گرتووە و هەم یەکسانی و هاومافییان بۆ هەموو ئایینەکان دابینکردووە و هەم ئایینیان لە دەسکەلایی و دەستتێوەردانی دەسەڵاتخوازان و ڕامیاران و مفتەخۆران و باندە نێودەوڵوەتییەکانی وەك دەوڵەتی ئیسلامی، پاراستووە! لێرەدا وەك دڵسۆزییەك بۆ تۆ و مەلاکانی دیکە، تکاتان لێ دەکەم، هەوڵبدەن لە ڕەهەندە پۆزەتیڤەکانی جیایی ئایین لە بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵ، من ناڵێم “جیایی ئایین لە دەوڵەت” چونکە پێویستە خودی دوڵەت وەك دومەڵ و وەرەمێکی کوشندە لەسەر جەستەی کۆمەڵ ڕیشەکێشبکرێت، تاوەکو چیدیکە ئایین نەکرێتە ئامرازی سەرکوتکردن و چەپاندنی منداڵان و ژنان و پەیڕەوانی ئایینەکانی دیکە و ئازادیخوازان بەگشتی. تکایە هەوڵبدەن بە لۆجیك و بە خوێندەوەی ورد بۆ دەسەڵاتداریی “خەلافەت” و ڕەهەندە نیگەتیفەکانی بۆ ئایین، بەراوردی جیایی ئایین لە بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵ و ملهوڕیی پارتیی و گروپە ئیسلامییەکان بەناوی ئایینەوە، بکەن!

” زۆر به‌داخه‌وه‌ وا خه‌ریكه‌ قسه‌ی نه‌یاره‌كانمان له‌سه‌رتان ده‌بێت به‌ڕاست و گومانه‌ باشه‌كانی ئێمه‌ش ده‌بنه‌ هه‌ڵه‌ و به‌رگری كوێرانه‌و ده‌مارگیری! “

مەلا گیان، قسەی نەیارەكانتان كامانەن، كە خەریکە ڕاست دەردەچن، بۆ بە ئاشكرا و بێبەردە ئاماژەیان بۆ ناكەیت! پاشان ئەو “ئێمە”یە كامەیە كە بەڕێزتان بەناوییەوە دەئاخفیت؛ مەلایان، دەسەڵاتداران یا كوردان؟ بۆ من و سەدان هەزار ئازادیخوازی كوردزمان ئاساییە كە تۆ بەناوی دەستەی یەكەم و دووەمەوە قسەبكەیت، بەڵام ڕێگەنادەین بەناوی هەموو كوردانەوە قسەبكەیت، چونکە كوردان هەم موسوڵمان و هەم مەسیحی و جولەكە و ئێزیدی و كاكەیی و بێدین دەگرێتەوە و بەهیچ لۆجیكێك تۆ ناتوانیت بێچەندوچوون بەناوی گشتەوە قسەبكەیت، یا دەتەوێت وەك خەلیفەی موسوڵمانانی جیهان (ئەبوبەکر بەغدادی) تۆش بەناوی گشت کوردانەوە بدوێیت؟!

” جگه‌ له‌وه‌ی هاوسۆزی و هاو خه‌می موسڵمانان و زانایانی ئاینی میلله‌ته‌كه‌ی خۆت له‌ ده‌ست ده‌ده‌یت، هیچ به‌رهه‌مێكی باشیشی نابێت و سه‌رئه‌نجام ده‌بێته‌ هۆی به‌هێزبوونی بزوتنه‌وه‌ ئیسلامیه‌كان و ئینتمایی ئاینی، … “

باشە مەلا گیان، بۆ سێ هەرێمی “ڕۆژاوا”، كە ناتۆنەكانیان پێكهێناوە مەلایان تێدانییە و لەوێ كەس نییە داكۆكی لە ئیسلامبوونی خۆی بكات، كە ئاوا تۆ لە پایتەختی ڕۆشنبیریی دۆلارەوە ناچاریت ئەو ئەركە بخەیتە سەرشانی خۆت؟ ئەگەر سیستەمی ئۆتۆنۆمی دیمۆكراتیكی كانتۆنەكان دژی ئایینی ئیسلامە، بۆچی موسوڵمانێك، فەقێیەك، مەلایەك دەنگی لێ بەرزنەبووەوە، یا ئەوەیە کە تۆش بە دەردی ڕامیارەكان و دەسەڵاتداران لە لوتكەی لوتبەرزیی و لەخۆباییبوونەوە دەتەویت لە بڵندگۆی میدیا کۆنەپارێزەکانەوە خۆت بكەیتە ئامۆژگاریكەری كانتۆنەكان، ئەو كانتۆنانەی كە ئەگەر ژنانی ئەوێ نەبوونایە، هەنووكە پایتەختە نەوتینەكە و پایتەختە ڕۆشنبیرییەكەی هەرێمەکەی بەرێزتان كرابووە حەرەمسەرای خەلیفەی دەوڵەتی ئیسلامی!

پاشان تكایە بۆ منی ڕۆشنبكەرەوە، چونکە خەریكە تووشی سەرگێژە دەبم؛ تۆ ترسی ئەوەت لێنیشتووە، كە بزووتنەوە ئیسلامییەكان بەهێزببن و ئینتیمای ئایینی زیاد بكات، یا ترسی هەڵكردنی نەسیمی جیاکردنەوەی ئایین لە بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵ، کە بەرەو هەرێمی دۆلارستان هەڵبکات و ببێتە هۆی نەمانی كار و كاسپیتان؟

” …. سه‌رئه‌نجام شكست ده‌خۆیت و له‌ لوتكه‌ی كۆشكه‌كه‌تدا ” قل هو الله أحد ” ده‌خوێنرێته‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ كۆشكی كرملن دا خوێنرا، یان سه‌رئه‌نجام وه‌ك ئێستای توركیات لێ به‌سه‌ردێ‌ دوای حه‌فتا ساڵ علمانیه‌تی تۆتالیتاری و سته‌م و نادادی به‌رامبه‌ر ئیسلام دواجار له‌سه‌رده‌ستی ئیسلامیه‌كان ملی شكا !”

مەلا گیان سەرت لە منیش شێواندووە، تێناگەم بۆ تۆ پێتناخۆشە ” قل هو الله أحد ” بخوێندرت و ئاكەپەیەكی دیكە لە “ڕۆژوا” ببێتە دەسەڵاتدار، ئەی مەگەر هەموو داخوازی و هیواخوازی ئێوە مەلایان سەرکەوتنی ئیسلام و دروستبوونی دەوڵەتی ئیسلامیی نییە لە سەرتاسەری جیهاندا؟! تێناگەم ئەو هەموو هەڕەشەكردن و ترساندنە لەپێناو چی و بۆچی؟ خۆ نە (خۆبەڕێوەبەرایەتی دێمۆکراتیکی كانتۆنەكان) و نە (یەكینەكانی پاراستنی گەل) و نە خودی (پەیەدە)ش پاگەندەی لەنێوبردنی ئیسلام و كوشتوبڕکردنی موسوڵمانانیان نەكردووە، ئیدی ئەو گرەوگرتنەوەیە لەسەر چی و دەتەوێت لە گۆمی لێڵی ڕامیاریی كام دەسەڵاتی ناوچەدا مەلەبكەیت؟ پاشان لەیادتنەچێت، كە (ئۆردوگان)ی خەلیفەی نیئۆ-ئوسمانییەكان هەموو كۆبوونەوەیەكی لەژێر وێنەكەی ئەتاتورك و لەسەر هەمان بنەماكانی بیركردنەوەی نەژادپەرستانە و فاشیستانەی ئەتاتورك بۆ دژایەتی بزاڤی ئازادیخوازی كوردان دەكات و فاشیزمی ئاكەپە، كەمالیستەكانی خستووەتە خانەی هێزێكی میانەڕەوی نەژادپەرست!

” ئه‌وه‌ش بزانه‌ ئیسلام پێویستی خه‌ڵكه‌ نه‌ك پێویستی به‌ خه‌ڵك بێت، ئیسلام ناسه‌په‌ێت به‌ڵكو ده‌بێت خۆت زۆر مه‌منونی ببیت ئه‌گه‌رنا منه‌تی پێت نیه‌، “

هەزاران درود لە گۆڕی پێشینان كە گوتوویانە “… بدوێنە خۆی لێكدانەوە لەسەر خۆی دەكات/ شەرحی خۆی دەکات”! باشە ئەگەر ئایینی ئیسلام پێویستی بە خەڵك نییە و ناسەپێنرێت، ئیدی بۆ بەیانی تا ئێوارە مێشكی ئەو خەڵكەتان کاسکردووە و كاتێكتان بۆ قسەی خۆش نەهێشتووەتەوە؟ ئەگەر ئیسلام ئایینی سەپاندن نییە، بۆ دەبێت یاسای كۆمەڵ و بەرێوەبردنبێت؟ بۆچی كاتێك كە كۆمەڵێك ئەوە هەڵنابژێرێت، تۆ لە دووری هەزران كیلۆمەترەوە لە پایتەختی ڕۆشنبیریی مەلایانەوە، شمشێرەكەت دەردەكێشیت و هەڕەشەی ئەوە دەكەیت، كە كانتۆنەكان وەك ڕوسیە و (توركیە)یان لێدێت و ئیسلام سەردەكەوێت؟ باشە مەگەر دانیشتووانی كانتۆنەكان كێن، تا ئیسلام بەسەریاندا سەربكەوێت؟ ئایا دەزانیت تۆ ئاگایانە خۆبەڕێوەبەرایەتی دیێمۆکراتیکی کانتۆنەکانی “ڕۆژاوا” بە دیکتاتۆریی ستالین و بە فاشیزمی ئەتاتۆرك دەچوێنێت و ئەمە هەمان فتواكەی خەلیفەی دەوڵەتی ئیسلامییە، كە كوردان بە دژە ئیسلام هەژماردەكات و ژنەكانیشیان بە شایانی کەنیزەكبوون لە حەرەمسەراکانی خەلیفە؟

” ئێمه‌ له‌ زووه‌وه‌ وتومانه‌ داعش لیزمه‌ له‌ ئیسلامیدا هه‌یه‌ و له‌ چه‌پ و ماركسی و علمانیه‌تیشدا هه‌یه‌، چونكه‌ لۆژكه‌كه‌ی سڕینه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌وانی تر و ره‌نگه‌كانی تره‌ ئه‌وكاره‌ی ئێوه‌ش كه‌ له‌”میرات و ماره‌یی ئافره‌تان” و وه‌ك پێده‌چێت له‌ هه‌مووشته‌كانی تردشدا هه‌ر وایه‌! “

باشە مەلا گیان، جارێكی دیكە “ئێوە” كێن؛ بزووتنەوەی ئیسلامی، كۆمەڵی ئیسلامی، یەكگرتووی ئیسلامی، انصاراللە یا قسەكەرانی سیستەمی دێمۆكراتی پارلمانی؟ پاشان تكایە جارێكی دیكە ئەو دوو دێڕو نیوە بێسەرەوبەرەیەت بخوێنەرەوە، بزانە بەخۆشت لێی تێدەگەیت، یا من كوردی نازانم؟

مەلا گیان، منیش پێداگریی لەسەر ئەوە دەكەم كە هەموو ئاراستە و تێڕوانین و ئایدیۆلۆجییە دەسەڵاتگەراكان سەرەنجام بە خاڵی (داعش) و (ستالین) و (ئەتاتورك) دەگەن و هەر سەریان لەوێوە دەردەچێت. دڵگران نەبێت بە هەر جۆرێك ماشینی ئیسلام بهاژوویت، سەرنجام سەری گەشتەكەی هەر لە وێستگەی ملپەراندنەكەی سعودیە و سێدارە-شەقامییەكانی كۆماری ئیسلامی و سەربڕینەكانی طالیبان و انصارالاسلام لەخێڵی حەمە و (داعش) دەردەچێتەوە! بەڵام دەكرێت بزانین بۆ فیكە دێمۆكراتییەكەی تۆ لە “میرات و ماره‌یی ئافره‌تان”دا باریكدەبێتەوە و كوتاییدێت؟ بێژی گرێ-دەروونەییەكەی تۆش هەمان گرێی دەروونی سەرانی (ئەنەكەسە) بێت، كە بە هەموو پارتییەكانیانەوە ژنێكیان لە سێ كانتۆندا بۆ پەیدانەكرا وەك ژنانی پارلەمانی دۆلارستان مل بۆ ملهوڕیی پارتییەكانی بازارئازاد كەچبكات! دیسانەوە ناچارم بێژم، كە نائاگایت لە سیستەمەكانی دیكە و تەنیا سیستەمی بۆرجوازی دەناسیت، كە سیستەمەكەی ڕژێمی بەعس و سیستەمەكەی هەرێمی دۆلارستان و سیستەمەكەی ئاكەپە و سیستەمەكەی (داعش)یش دەگرێتەوە!

” ئه‌وكاره‌ی ئێوه‌ش كه‌ له‌”میرات و ماره‌یی ئافره‌تان” و وه‌ك پێده‌چێت له‌ هه‌مووشته‌كانی تردشدا هه‌ر وایه‌!، جۆرێكه‌ له‌ داعشێتی به‌سه‌ر زۆرینه‌یه‌كی موسڵماندا، “

مەلا گیان ئەگەر خۆبەڕێوەبەرایەتی دێمۆکراتیکی كانتۆنەكان و یاساكانیان ” جۆرێكه‌ له‌ داعشێتی به‌سه‌ر زۆرینه‌یه‌كی موسڵماندا،” ئیدی نازانم گرفتی تۆ لەچیدایە و بۆ خەمت لێنیشتووە؟ مەگەر تۆ دژی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) و خەلافەت و پەیڕەوكردنی قورئانیت؟ ئایا “داعشیەتی” ناكاتە كوردتكراوە (دەوڵەتی ئیسلامییەتی)، ئیدی بۆ پێتناخۆشە و هەراسان خۆت نیشاندەدەیت؟

مەلا گیان، كاتێك كە خەریكی خوێندنەوەی ئەم دەستەواژانەی تۆ بووم، بڕوام بكە گوێم لە دەنگی سەرۆكی هەرێم و سەرۆكی پارلەمانی هەرێم و هەموو پارتییە ناسیونالیست و ئیسلامییەكان بوو، گوێم لە قسەكەری کۆمەڵەی بانكی جیهانی و سندوقی دراوی نێودەوڵەتی بوو، ئاخر پرسی “میرات و ماره‌یی ئافره‌تان” پرسێكی ئابوورییە و پەیوەندی بە كۆی سیستەمە بۆرجوازییەكەوە هەیە!

” ئێمه‌ به‌رده‌وام ده‌بین له‌ هاوسۆزی و په‌رۆشی و یارمه‌تی و پشتیوانی بست به‌ بستی خاكی كوردوستان له‌ هه‌ر چوار پارچه‌كه‌داو جیاوازی سلێمانی و كۆبانی بۆ ئێمه‌ نییه‌و به‌ په‌رستاشیشی ده‌زانین، “

مەلا گیان، پێتناخۆشنەبێت/ دڵگرانەبیت، ئەم قسەیە هی خۆت نییە و ئەگەر سەرنجی ئەرشیڤی دژایەتی خۆبەڕێوەبەرایەتی گەلیی كانتۆنەكان لە دوو ساڵی ڕابوردووی (ئەنەكەسە) و (پدك) و (ئیسلامییەكان)یش بدەیت، دەبینیت یەكەم كەس تۆ نیت، كە ئەم قسەیەی كردبێت و هاوکاتیش هەوڵی دروستکردنی ئاژاوە و کنەکردن و کردنەوەی شوێنپێی سیخوڕەکانی ئاکەپەی کردبێت!

” خۆ ئه‌گه‌ر ئێوه‌ په‌شیمان نه‌بنه‌وه‌ له‌و هه‌ڵوێسته‌تان به‌رامبه‌ر به‌ ئیسلام ئه‌وه‌ ئێمه‌ په‌شیمان ده‌بینه‌وه‌و ته‌وبه‌یه‌كی نه‌سوحیش ده‌كه‌ین له‌وه‌ی گومانی باشمان زۆر بوو پێتان و زۆر به‌توندی رووبه‌ڕووی زۆرێك له‌ مامۆستایانی ئاینی و برا موسڵمانه‌كانی ناو خۆمان ده‌بوینه‌وه‌، “

مەلا گیان، ئەگەر ئەمە هەڕەشەی سرێنەوەی بەرانبەر نییە، ئەدی چییە؟ ئەگەر تۆ و ئەوانی پشتپەردەیش كە مووچەی ئێوە دەدەن، بڕواتان بە ئازادی دیگەران هەیە، دەی هەر ئاوا كە ئێوە [مەلاكان و دەسەڵاتداران و سەرمایەداران] هەرێمی كوردستانتان كردووە بە بەهەشتی تەراتێنی كۆمپانییە جیهانلووشەكان و وێرانەی بازارئازاد، با ئەوانی دیكەش ئازادبن و بەخواست و ویستی خۆیان سیستەمی ژیان و بەرێوەبردنی کۆمەڵەکەیان دیاریبكەن !

” هێشتا كات زووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی دڵنیابیته‌وه‌ له‌ سه‌لامه‌تی و سه‌قامگیری حكومه‌ته‌كه‌ت و بێ منه‌تیت له‌ ئیسلام و هاوسۆزی موسڵمانان و زانایانی ئاینی!!! “

بەداخەوە دیسانەوە ناچارم ئەوە بڵێمەوە، كە مەلا گیان تۆ هیچ زانیارییەكت لەبارەی سیستەمی خۆبەڕێوەبەرایەتی گەلیی لەسەر بنەمای فێدەراڵیزمی دیمۆكراتیك و پشتبەستن بە دێمۆكراسی ڕاستەوخۆ نییە، لەبەرئەوەیە كە هەرچەندە ئەوان و زۆڕێكی دیكە دەیڵێن ئەوەی لە “ڕۆژاوا” هەیە فەرمانداریی “حكومەت” و دەوڵەت نییە، كەچی تۆ و زۆر ناسیونالیستی دیکەش هەر دەڵێن بیدۆشە! ئەگەر ئەو دەستەواژانەت كورتبكەمەوە، دەكاتە “شیوەنی هەریسەكە”، واتە هاوسۆزیی بۆ مەلایان “زانایانی بێزانستی ئایینی”، کە لە یەکسانی ژن و پیاودا کاروکاسپی و “مارە بەجاش”یان نامنێت و لە جیاکردنەوەی ئایین لە بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵ مووچەی مفتی تەمەلییان نامێنێت !

” زۆر به‌توندی رووبه‌ڕووی زۆرێك له‌ مامۆستایانی ئاینی و برا موسڵمانه‌كانی ناو خۆمان ده‌بوینه‌وه‌، تا ئه‌وه‌ی ئێمه‌ ئه‌وانمان به‌ خه‌ڵه‌فاوو ئه‌وانیش ئێمه‌یان تكفیر ده‌كرد له‌سه‌ر پشتوانیمان له‌ جه‌نابت و پارته‌ ئایدلۆژیه‌كه‌ت!، …… ئه‌گه‌رنا هه‌ڵوێستمان زۆر له‌وه‌ش توندتر ده‌بێت ئه‌وكات لۆمه‌ی كه‌س نه‌كه‌ن خۆتان نه‌بێت!. “

ئەوان كێن؛ ئەو برا موسوڵمانانەی خۆتان كە ئێوە دژیان وەستانەوە وئەوانیش ئێوەیان “تكفیر” كرد؟ خەلیفەی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) و شانە نووستووەكانی لە هەرێمی ژێر دەسەڵاتی کۆنەپەرستی و خێڵگەرایی یا هێزێكی دیكە هەیە كە ئێمە ئاگاداری نین و نایناسین؟ پاشان كە بەڕێزتان و هاوپیشەکانتان پەشیمان ببنەوە چیدەكەن، بێجگە لەوەی كە لاوانی خۆشباوەڕی هەرێم بنێرنە نێو لەشكری دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) بۆ تێكشكاندنی بەرەنگاریی كانتۆنەكانی ڕۆژاوا؟

بەکوتی و بە کوردی لەم ساتەوە، هەر لاوێك لە هەرێمی ئێوەوە بچێتە سنووری دەسەڵاتی خەلیفەی موسوڵمانان (ئەبوبەکر بەغدادی) یا (جەبهة النصرة) و جەنگی خۆبەڕێوەبەرایەتییەکانی “ڕۆژاوا” بکات، ئەوە ئەنگۆ و بەدیاریکراوی تۆ لێی بەرپرسیت! هەر لاوێکی خوێنگەرمی مێشکسڕاوە ژنێك هەراسان بکات، ئەنگۆ و تۆ بەدیاریکراوی لێی بەرپرسیت! هەر کەسێك لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا هەڕەشە لە هەر ئازادیخواز و لایەنگرێکی یاسایی یەکسانی ژن و پیاو لە “ڕۆژاوا” بکات، ئەوا ئەنگۆ و تۆ بەدیاریکراوی لێی بەرپرسیت! هەروەها ئەگەر موسوڵمانانی سلێمانی دژی تیرۆر و هێڕش بۆ سەر (کۆبانێ) و (عەفرین) و (جەزیرە) و (شەنگال) بن، ئەوا پێویستە ڕیزەکانی نوێژکردن لە پشت سەری تۆوە چۆڵبکەن و بایکۆتی گوێڕادێریی وتارەکانی ڕۆژانی هەیینی تۆبن، ئەگەر نا ئەوانیش هاودەنگ و هاوسەنگەری تۆ دەبن لە دژایەتی یەکسانی ژنو پیاودا و بێدەنگەکردنی پارتییەکان و دەسەڵاتدارانی هەرێم لە ئاستی نامەکەی تۆدا، هیچ پاساوهەڵناگرێت و نیشانەی هاودەنگیی و هاوبۆچوونییانە لەتەك تۆدا.

من لێرەدا کۆتایی بە سەرنجەکانم دەهێنم و ناچمە سەر هەندێك لایەنی دیکەی نامەکەت، چونکە هاوڕێیان و هاوەڵانێکی دیکە وەڵامی تەسەلیان بە کۆدەکانی هەڕەشەکەت داوەتەوە، تەنیا دەمەوێت شتێك بڵێم بەڵام بە خۆت نا، بەڵکو بە گوێگرانی وتارەکانی ڕۆژانی هەیینی و ئەو میدیایانەی کە فوویانکردووەتە تۆ و کردوویانی بە شێرە-باڵۆنە [شێری-باڵۆنی] دژی هێرشەکانی دەوڵەتی ئیسلامی بۆ سەر کۆبانی، کە ئازادی ژنان لە “ڕۆژاوا” بەرەنجامی خودهوشیاریی و تێکۆشانی ڕاستەوخۆی کۆمەڵایەتیی و جەماوەریی و قوڵکردنەوەی شۆڕشی کۆمەڵایەتییە بۆ نێوەندی خێزان لە دڵی هەرێمەکانی میزۆپۆتامیادا لەلایەن ژنانی هەرێمەکانی عەفرین و کۆبانێ و (جەزیرە)یەوە، ئەگەر ناشتانەوێت لە کەتواری ئەو ڕاستییە تێبگەن، دەتوانن و ناچارن لەسەر هەڕەشەکردن و ناردنی لاوان بۆ ڕێزەکانی (داعش) بەردەوام بن!

**********************************************************

تێبینی: هەم بۆ بەرێز مەلا كامەران و هەم خوێنەران، مەبەستم لە بەكاربردنی دەستەواژەی “مەلا گیان” هیچ سووكایەتی و كەمنرخاندنی ئەو نییە، بەڵکو تەنیا پەیوەندی بە شیوازی دوانی منەوە هەیە و بەس، كە فرەتر حەز بە بەكاربردنی ئازیز و گیان دەكەم تا زۆر بارەكردنەوەی واژەی “بەڕێز”، كە لە میدیاکانی دەسەلات و پارتییەکاندا بە درۆ و نێوەڕۆكی بۆشەوە بەکاردەبرێت.

بۆ خوێندەوەی نامەكەی مەلا كامەران http://xendan.org/dreja.aspx?=hewal&jmara=18570&Jor=1

The social revolution will sweep Turkey Kurdistan sooner or later

The social revolution will sweep Turkey Kurdistan sooner or later

 

By Zaher Baher from Haringey Solidarity Group and Kurdistan Anarchists Forum

Below is the outcome of my visit to Northern Kurdistan in Turkey between 02/11/14 to 08/11/14 as one of a delegation from United Kingdom, organised by Peace in Kurdistan Campaign (PIK), People’s Democratic Party (HDP) and Democratic Society Congress (DTK).

Throughout the visit we had a chance to meet many organisations, including political parties, local and regional Trade Unions, co-Mayor of Diyarbakir and Suruc, the Coordination of humanitarian aid to the refugees, Refugees Camps, Villages at the border of Kobane, representatives of Democratic Free Movement of Women, Human Rights Association, representatives of democratic Region’s Party, the Bar Association of Diyarbakir and finally meeting with the Federation of the Families of Detainees.

During our meeting with the people we had total freedom to ask the relevant questions about the situation, their responsibilities, their approach to the problems they are facing, and their current and future tasks.

There is no doubt that each of the above organisations was overloaded with work, shortage of funds, humanitarian aid and lack of support from the central government. These were because of the following  reasons:

a – The war in Kobane had created a big problem in the region due to the overwhelming number of refugees form the city and by the Eyazidis from Shangal (Sinjar Province). This has created a big problem for each of the above departments.

b – The slow pace of the peace process between PKK and the Turkish government, which is nearly halted. This obviously made the people angry, frustrated and disappointed.

c – Continuing the war in Kobane has caused more killing and displacement of people, while there is no clear sign of defeating the Isis. There is evidence that the Turkish government is supporting Isis.  These are reasons for more demonstration and protest and vicious response from the police that destabilises the situation further.

The most important observation in our visit is the fragmentation of organisations, and the formation of a variety of bodies in different places.  A few of these were old but many had developed during the last couple of years. Each of them is working for progress of the society towards stability situation, peace, freedom, social justice, human rights, There was some signs of coordination among them.

Many of these bodies have been formed as a default and forced themselves over the situation and the central government.  This is a reason for seeing some tension between them and the government. It is amazing to notice that while the Municipality of Diyarbakir is elected by the Kurdish people but has no contact with either the head of the police or the governor of Diyarbakir. This is the case with other departments. For instance, when we asked the Human Right Association whether they have written to the police about their behaviour and harassment of local people, they replied saying that “There is no point to write to them as they never answer us.” There are many Kurdish schools but the state does not recognise them. The people however strongly support these and are confident that one day they can force the state to recognise them. It is interesting the people are defying and challenging the power and the state. There is a power within the power. There is ‘’people’s power’’ that people believe in, work with, have forced themselves through the actual state’s power and have made it workable and powerful.  This is the way for them to gradually take back the power form the elite minority. While this is not difficult in the cities that overwhelming majority are Kurdish and believe in changes. This is how the social revolution starts from the bottom of the society, and not from the top.

After 28 years of war, PKK has realised that they must change their direction of their struggles, their aims and their strategy otherwise their future won’t be better than the future of other movements,

In my opinion PKK or at least the dominant faction or group within the PKK, has taken the right decision and the right direction by silencing their weapons and opening their minds, changing from military forces to people’s power and from political revolution to social revolution. The wave of the social revolution is so strong it will be extremely hard for anybody or any political party to change its direction let alone to stop it.  It became a culture, custom especially for the young generation, they have realised that is the only way to defy the power, to challenge the system and make major changes.

Through talking to people, they are so confident that they can make changes.  In meeting Democratic Free Movement of Women, there were 9 women present.  They told us how they deal with women’s problem in the society, like domestic violence, rape and other abuses, how to support individuals in every ways to make them confident to tackle their problem. A few of them were talking about their own experience and told us since they joined the movement, in fact they have nearly became another person. They take part in women’s peace camp, sharing mission, they discuss the books they read and working with Kobane democratic federation women. When we asked them whether there was a gay or lesbian groups in Diyarbakir? In reply they said “ there are a couple of groups  in the town, we  have contacts with them and we  are very supportive to them.”  It is amazing to see in a town like Diyarbakir there are women’s movement with very brave and open minded individuals and are very supportive.

The Federation of the Families of Detainees (Tuhad-FED) is another group we had a couple of hours to meet with.  This group was formed in 1996 under the nose of the government. It has 14 volunteers, half of them are women working tirelessly. Most of the foundation members of the group had very bitter experience of being in prison, as they were tortured or detained for a period of time. Its co-president of the federation is still held in prison. This federation is very active and has regular contact with the families and parents of the detainees.  They support them by keeping in touch, finding a lawyer for the detainees and fund the families of the poor to visit their beloved ones in prison.

This group is in contact with the different groups abroad and locally with the Human Rights Association (IHD).  In our meeting with the IHD, they confirmed that the police have arrested many people in the demonstration of 06/10 and 07/10/2014 against the Turkish authority. This was when many thousands fled from Kobane to Turkey against the wishes of the government. The demonstrations were against the silent policy of the state of Turkey supporting Isis. The head of IHD confirmed that just 5 minutes before our arrival, a couple of people came to their office to inform them that their sons, aged 16 and 17 years, have been taken away by the police. They were informed that during the demonstration 42 people and 2 police officers were killed, some 1128 people were arrested including 53 children, with 221 still in prison.

In a meeting with co-president of one of the Unions who works in a hospital, she confirmed the arrival of 128 injured and some very sick people at their hospital. The police have raided the Union office and the hospital a few times to find out whether anybody who helped the people at Kobane has been treated in the hospital.  When they found the presence of sick and injured people from Kobane they harassed her and other nurses, abusing them verbally and taking their identity documents from them.

In our meeting with the Bar Association of Diyarbakir, we met 5 Lawyers.  They told us that they have about 1000 lawyers in Kurdistan region working in different departments, caring for the rights of women and children or working at legal aid centres funded by the state.  They confirmed that no major changes have taken place since the start of the peace process. They were optimistic and felt that the situation will improve by next year when the constitution changes. They pointed out that there was a bail system but this did not apply to people who were involved in politics and their case had to be settled in court. When we asked them about making complaints about the police behaviour, they replied “We do not think it is worth complaining because the police do not listen and they will not change their attitudes.”

They confirmed that 2000 students were arrested and all over turkey some 3000 to 4000 people are still in prison This is in spite of the constitution which states that people should not be arrested for political activates or opinions. However, if one belongs to a certain political party or found carrying some sort of a banner or placard with slogans inciting hatred, he becomes liable to be arrested.

The plights of the Refugees continue:

 

Since the capture of Mosul, in Iraq, by Isis and the genocide of the Eyzidis and the start of war in Kobane, the Kurdistan region in Turkey is overwhelmed with refugees from both Kobane and Sinjar. More than 100,000 Eyazedis have fled, with many of them ending in Iraqi Kurdistan and some 18000 arriving in Turkey.There are also about 4000 of them staying in one of the camps just at the outskirt of Diyarbakir. The co- Mayor of Diyarbakir confirmed that there has been no support from UN. People in the region donated money towards the tents, food and clothes.  He said ’’ 90% of the donation and help came to Diyarbakir Municipalities from the local people and only 10% from the state.’’  He told us they work very hard to provide basic necessities of life such as tents, food, clothes, hot water, electricity, shower facilities, health clink and schools to their children. He mentioned that they have great difficulties as all the services have to be done by volunteers; they do not have enough people. They also lacked skilled labour, doctors, nurses, beds, ambulances and medicine. The Turkish government does not support them in providing the services and everything has been organised by the Municipalities.

We also met with the Union of the South East Anatolian Region in which Gabb is in charge of the coordination of humanitarian aid to the refugees.  This body consists of 286 members of which 30% are women. They elect 7 people to be part of the active committee. Half of their budget comes from all the Municipalities in the region and they have contacts abroad.  Gabb told us that they have an intensive plan for the next 3 months to coordination between refugee camps, between the refugees from Kobane and Shangal and also with Turkey to obtain information and humanitarian support. They also have to classify the people in the camp in term of their gender, age, health and other problems. They confirmed that they supervise and support 9 camps of refugee in which 4 of them Eyazidis from Shangal.  They confirmed that already around 6000 of them returned to Iraqi Kurdistan but received 96000 more who settled in Suruc, and 2840 in Mardin.

We also visited the refugee camp of Eyazidis where over 4000 people live. These people complained about quality of the food, hot water, doctors and nurses. They told us that due to lack of transport it takes 15 days to be referred to a hospital and moneyless refugees have to pay for their treatment.

In Surus, we visited the Kobane refugee camp which was set up on 15/09/14.  They have the same facilities as the Shangal refugees. It looked they lived in reasonable condition. We were told that they have 15 doctors, 20 nurses and many more on call to look after them. It seems they are happier  than the Shangal  refugees, probably because of the following factors:

a – They are very close to Kobane, where they come from, as this psychologically influence them, compared to the Eyazidis from far away Shangal.

b – The Kobane refugees feel their stay is temporary and will returned home soon. Shanglys have little hope of returning while Isis are in control of their region.

C – The Kobane refugees had time to leave home and some managed to take their valuables with them. The Eyazidis, on the other hand were faced with immediate slaughter. They have left everything behind and many of their relatives were killed. hundreds of their women kidnapped by Isis and sold into sexual slavery following the raids is still unknown.

d – The refugees from Kobane left while there were still people behind fighting the Isis forces. The Eyazidis people are bitter towards Massoud Barzani’s forces (The peshmarga), They informed us that as soon as the Isis arrived the Peshamrga withdrew and let the Eyazidis face slaughter. The withdrawal of the Peshamarga is a mystery and nobody knows whether it was on the order of Massoud Barzani, an agreement among Isis, the Turkish government and Barzani or something else.  When we talked to people in the Eyazidis camp some of them did not hide their anger and frustration against Masoud Barzani’s Peshmarga.

Turkish government has changed its tactic but not its strategy against Kurdish people:

 

Everywhere there people had one thing in common: ‘There has been no major change since the ceasefire of Dec 2012.’ The suppression and the oppression are going on, still the Kurdish community is marginalised, still you can see a major difference between Kurdish and Turkish towns.

There is not much support from the governor of the cities or from the central government to Municipalities that are controlled by the Kurdish people. The Kurdish community suffers greatly from joblessness and from health problems. People still live in big fear either for their own safety or their children’s being harassed, kidnapped or detained without reason.

It is true that the Kurdish people  are now in control of their Municipalities, and setting up many organisations, association, Unions and a variety of groups. However, they receive very little or no help from the government. It is noticed that the Kurds have forced their case and the Turkish government has no choice but to accept it. This may be due to the government hoping to become an EU member. Also the Kurdish have simply rejected the old situation. They are prepared to fight back and do not want to stop their social revolution which is at its beginning.

Things can be happened but should not be happened to derail the social revolution:

The situation is very tense and delicate. The peace process seems to have come to standstill. Kobane is still being seized, Isis is still a big threat to the region and it seems removing Assad from power is not possible for the time being. The US and the rest of the western countries can run out of a clear policy or strategy to defeat Isis and the Turkish government is not serious in the negotiation with PKK. These factors have direct or indirect impact on the situation in Turkey.

However, factors more important than the above which may derail the social revolution are:

a – Ending the ceasefire by PKK and returning to guerrilla war. This will be a disaster for Turkish society and the Kurdish community.  No doubt this may bring more killing, more destruction, more displacement of people, creating the feeling of hatter between Kurds and Turks, increasing the wave of racism and will have a negative impact on the region as whole and the Kurdish region in Iraq, Iran and Syria in particular.

b – The attitude of US and the western countries treating the PKK as a terrorist organisation does not help the situation. Continuing such a policy will bring no benefits either to Kurdish people or to their allies in the region.  These countries need to change their attitudes about PKK, they should understand that it is not the same organisation as it was in the 1990s.  They should consider PKK as a main force in the region and is very popular. It has indeed changed and progressed considerably during the recent years. Therefore the PKK cannot be marginalised.  The US and the western countries should force the Turkish government not to take the ceasefire for granted, they should all grab this opportunity to end this very long dispute.

c – The Turkish government has doubtful relations with Isis and the other terrorist organisations in the region.  For instance it uses them in a proxy war which may become extremely harmful to Turkey. The president of Turkey, Mr Tayyip Erdogan, and its government should leave behind their dream of establishing the old Ottoman Empire in the Twenty first century. Instead they should concentrate on its internal problems, especially the Kurdish issue.

d- There is still a big struggle between the military Generals and politicians in Turkey over power.  The peace process has never been in the interest of the military Generals.  Although currently  the struggle is getting less effective, the intervention from spy networks within the region along with the US and the western countries could revive this struggle and strengthen the Generals to do a military kudeta .  This obviously is not in the interest of the peace process and the social revolution by bringing back the old polices of suppression, oppression and killing innocent people and to return to the first square.

چەوساوەبوون ناکاتە فریشتەبوون …. Çewsawebûn nakate frîştebûn

چەوساوەبوون ناکاتە فریشتەبوون

هەژێن

١٢ی نۆڤەمبەری ٢٠١٤

گەورەترین دیماگۆگیەتی ئایدیۆلۆجیبازان و سەرەکیترین گرفتی تاکی حاشامات ئەوەیە، کە هەردەم خەریکی پیرۆزکردنن.

ئەم ڕۆژانە پێداهەڵدانی ژنان وەك پێداهەڵدانی کرێکاران لە دەهی پەنجای سەدەی ڕابوردوودا باوە و وەها کەشێك سازێنراوە، کە چەوساوە کراوەتە فریشتە و لە هەموو بوونێکی کۆمەڵایەتیی و کولتووریی داماڵڕاوە. راستە کرێکاران بەگشتی چەوساوەن و ڕامیاران و سەرمایەداران بەهرەکێشیی لە ڕەنجیان دەکەن، راستە ژنان بەگشتی چەوساوەن و پلە دوون و ڕووبەڕووی توندوتیژی یاسایی و کولتووری دەبنەوە، بەلام هەرگیز ئەم دوو بوونەوەرە بێتاوان نین و لە دەرەوەی کۆمەڵ و کایە کولتووریی و دەسەڵاتە ڕامیاریی و ئابوورییەکانەوە نین!

ئەگەر کرێکاران ئەو بوونەوەرە فریشتە و دابڕاوەن لە تاوان و سیستەمەکە، ئەدی چینی سەروەر و مشەخۆر چۆن خۆی ڕادەگرێت، ئەدی کێ دەنگ بە ڕامیاران دەدات و دەیانکاتە سەروەر و مسەخۆر، ئەدی هێزی بزووتنەوە فاشیست و نەژادپەرست و دژە-پەنابەر و کۆچەر، ئەدی دز و ساختەچی و ئەدی پاسەوان و پۆلیس و سەرباز، ئەدی داعش و مافیا و تیرۆرستان کێن و لە کوێوە هاتوون؟

ئەگەر ژنان هەمووان فریشتەن و بێتاوان و دابڕاون لەو کولتوور و پەیوەندییە کۆمەلایەتییانەی کە شەرف و نامووس دەکەنە پاساوی کوشتن، ئەدی لە کوێن و لە کوێوە هاتوون، ئەدی مناڵئازاردەرەکان کێن، ئەدی دژە خەسووان و دژە بووکان و دژە هەوێ و دژە منداڵی هەوێیان کێن، ئەدی شووکەران بەسەر هەوێ کێن و ئەدی هاندەرانی پیاوان بۆ نامووسپارێزی کێن، ئەدی خەتەنەکەران کێن، ئەدی ئەندامانی رێکخراوەکانی ژنانی ئیسلامی کێن، ئەدی دەلاڵانی باندە سێکسفرۆشییەکان کێن؟

بە بۆچوونی من گەورەترین لێدان لە بزووتنەوەی ڕزگاری و ئازادیخوازی چەوساوان پیرۆزکردنی چەوساوەیە و گێلکردنییەتی. پیرۆزکردن ئامرازی گێلکردنە و گێلکردنیش ئامانجی لە پشتەوەیە:

پارتییە کۆمونیستەکان کرێکاران پیرۆزدەکەن، تاوەکو گێلیان بکەن و هەموو بڕوایەکیان بە هێز و توانانی خۆیان لێ بستێنن و خۆیان [سەرانی پارتییەکان] بکەنە فریادڕەس و لەو ڕێگەیەوە بە دەسەڵات و مشەخۆریی بگەن!

پارتییە ناسیونالیستەکان ئێتنییەکان لەژێر دێوجامەی “نەتەوە”دا پیرۆزدەکەن، تاوەکو تاکەکانی گێلبکەن و و هەموو بڕوایەکیان بە هێز و توانای خۆیان لێ بستێنن و خۆیان بکەنە فریادڕەس و لەو ڕێگەیەوە بە دەسەڵات و مشەخۆریی بگەن!

فێمنیستە دسەڵاتخوازەکان ژنان پیرۆزدەکەن، تاوەکو گێلیان بکەن و هەموو بڕوایەکیان بە هێز و توانای خۆیان لێ بستێنن و خۆیان [ژنانی دەسەڵاتەخواز] بکەنە فریادڕەس و لەو ڕێگەیەوە بەدەسەڵات و مشەخۆریی بگەن!

بەبۆچوونی من چەوساوە فریشتە نییە، چەوساوە بەشێکە لە هێزی چەوساندنەوەی خۆی؛ ڕاگری کۆیلایەتی خودی کۆیلان بوون، ڕاگری دەرەبەگایەتی خودی جوتیاران و نەوەکانی جوتیاران بوون، ڕاگری سەرمایەداری خودی کرێکاران و نەوەکانی کرێکارانن، ڕاگری نێرسالاری و پلەدووی ژنان خودی ژنانن، هەروەها هەموو ژنان ستەم لێکراو نین و ژنانی سەرمایەدار و دەسەڵاتدار وەك پیاوانی سەرمایەدار و دەسەڵاتدار چەوسێنەری ژنانن!

 

Çewsawebûn nakate frîştebûn

Hejên

12î novemberî 2014

Gewretrîn dîmagogyetî aydyolocîbazan û serekîtrîn griftî takî haşamat eweye, ke herdem xerîkî pîrozkirdnin.

Em rojane pêdahelldanî jnan wek pêdahelldanî krêkaran le dehî pencay sedey raburdûda bawe û weha keşêk sazênrawe, ke çewsawe krawete frîşte û le hemû bûnêkî komellayetîy û kultûrîy damallrrawe. Raste krêkaran begşitî çewsawen û ramyaran û sermayedaran behrekêşîy le rencyan deken, raste jnan begşitî çewsawen û ple dûn û rûberrûy tundutîjî yasayî û kultûrî debnewe, belam hergîz em dû bûnewere bêtawan nîn û le derewey komell û kaye kultûrîy û desellate ramyarîy û abûrîyekanewe nîn!

Eger krêkaran ew bûnewere frîşte û dabrrawen le tawan û sîstemeke, edî çînî serwer û mşexor çon xoy radegrêt, edî kê deng be ramyaran dedat û deyankate serwer û msexor, edî hêzî bzûtnewe faşîst û nejadpersit û dje-penaber û koçer, edî diz û saxteçî û edî pasewan û polîs û serbaz, edî da’şi û mafya û tîroristan kên û le kwêwe hatûn?

Eger jnan hemuwan frîşten û bêtawan û dabrrawn lew kultûr û peywendîye komelayetîyaney ke şerf û namûs dekene pasawî kuştin, edî le kwên û le kwêwe hatûn, edî mnallazarderekan kên, edî dje xesuwan û dje bûkan û dje hewê û dje mindallî hewêyan kên, edî şûkeran beser hewê kên û edî handeranî pyawan bo namûsparêzî kên, edî xetenekeran kên, edî endamanî rêkixrawekanî jnanî îslamî kên, edî delallanî bande sêksifroşîyekan kên?

Be boçûnî min gewretrîn lêdan le bzûtnewey rizgarî û azadîxwazî çewsawan pîrozkirdnî çewsaweye û gêlkirdnîyetî. Pîrozkirdin amrazî gêlkirdne û gêlkirdnîş amancî le pişteweye:

Partîye komunîstekan krêkaran pîrozdeken, taweku gêlyan bken û hemû birrwayekyan be hêz û twananî xoyan lê bistênin û xoyan [seranî partîyekan] bkene firyadrres û lew rêgeyewe be desellat û mşexorîy bgen!

Partîye nasîwnalîstekan êtnîyekan lejêr dêwcamey “netewe”da pîrozdeken, taweku takekanî gêlbken û wi hemû birrwayekyan be hêz û twanay xoyan lê bistênin û xoyan bkene firyadrres û lew rêgeyewe be desellat û mşexorîy bgen!

Fêmnîste dsellatixwazekan jnan pîrozdeken, taweku gêlyan bken û hemû birrwayekyan be hêz û twanay xoyan lê bistênin û xoyan [jnanî desellatexwaz] bkene firyadrres û lew rêgeyewe bedesellat û mşexorîy bgen!

Beboçûnî min çewsawe frîşte nîye, çewsawe beşêke le hêzî çewsandnewey xoy; ragrî koylayetî xudî koylan bûn, ragrî derebegayetî xudî cutyaran û newekanî cutyaran bûn, ragrî sermayedarî xudî krêkaran û newekanî krêkaranin, ragrî nêrsalarî û pledûy jnan xudî jnanin, herweha hemû jnan stem lêkraw nîn û jnanî sermayedar û desellatdar wek pyawanî sermayedar û desellatdar çewsênerî janin!

Dîmane letek (kaf )* lebarey barudoxî ‘îraq û kurdistan

Dîmane letek (kaf )* lebarey barudoxî ‘îraq û kurdistan

Amadekirdnî ALB   **

3î sêptemberî 2014

Aya metrisî ewetan heye, ke hêrşekanî dewlletî îslamî ‘îraq û şam (da’ş) hêzî pêşmerge bbezênin?

Le rastîda hêrşî (dewlletî îslamî ‘îraq û şam- da’ş) tenya hêrş bo ser hêzekanî herêmî kurdistan nîye, ke be “pêşmerge” nasrawn, bellku hêrşe boser hemû takekesêk. Weku dezanin ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) yekêke le hêze here tarîkekan, le her hemû grupe tîrorîstekanî dîke drrindetre. Drrendeyî em hêze ta ew radeyeye, ke hîç cyawazîyek lenêwan xellkanî asayî û hellgranî çek ya çekdaran naken. Em hêze ke rûdekate her layek, beşêweyekî zor drrindane be kontrollkirdinyan, be kirrnûşpêbirdin û naçarkirdinyan be becêhênan û sepandinî yasay “şerî’et” beseryanda, mamelley danîştuwanî ew şwêne dekat.

Ême dillnyayn ke êwe bîstûtane, çyan beser êzîdîyekanda hêna, le katêkda ke ewan kesanêkî aştîxwazn û be hîç şêweyek hîç berengarbûneweyekî ewanyan, nekrid. Hellbete berxurdî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) letek letek mesîhîyekan û şî’ekanda kemtir drrinde nîyye, çunke ewan bawerryan waye sercemî ew komelle ayîn û mezheb cyawazane ehrîmenîn.

Ême zyatir peroşî ew şerreyîn, ke ‘êraq û kurdanî ‘êraq, rûberrûy debnewe, taku bezandinî “pêşmerge” leser destî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam), hêzekanî herêmî kurdistan “pêşmerge” hêzêkî gendellî ser be parte ramyarîye gendelle desellatdarekane. Hêzî serekîyan (partî dîmokratî kurdistan)e, serokekeyan (mes’ud berzanî)ye ke le heman katîşda serokî herêmî kurdistanîşe. Hêzî dûhemyan, hêzekanî yekêtî nîştmanî kurdistane, ke ta êstaş celal tallebanî kone serkomarî ‘êraq, serokî em partîye ramyarîye. Herweha hêzî dîkeş ke le rêkixrawe îslamîyekan û partîye bçûkekanî dîkewe, dên, hen.

Beher barêkda ême ewe dezanîn, ke ew hêzane (pêşmerge), amrazêkî çekdarîn le destî partîye ramyarîyekan û fermandarîy [hkumetî] herêmî kurdistanda. We ku dezanin ême xallêkî hawbeşman letek ewanda nîye û hemîşe behêzêkî daplloserman zanîîwn. Letek eweşda ke gutman, katêk ke lem sateda ‘êraq û kurdistan rûberrûy tarîktirîn hêzî mêjûy hawçerx dibnewe, bebê guman debêt êmeş derbestî bezînî pêşmerge, bîn.

Xallêkî dîkey gring heye, ke debêt bîxeyne pêşçawtan, ewîş eweye ke le seretada hêzî pêşmerge, nek her nebezî, bellku bebê teqandinî tenya fîşekêkîş, raykird. Eger behoy yekînekanî parastinî gel (yepege) û yekînekanî parastinî jnan (yepeje) nebuwaye û dwatrîş be hanahatnewey hêzekanî pekeke (gerîla), ewa ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) beasanî deytwanî paytextî herêmî kurdistan (hewlêr) dagîrbkat. Eger (hewlêr)yan dagîrbkirdaye, ewa sercemî şarekanî dîkey kurdistan bê hîç bergirîkirdnêk, ya kemokeyek bergirîkirdin, dekewte jêrdesellatî (dewlletî îslamî ‘îraq û şam) .

Aya êwe bexotan djî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) berengarî deken?

Ême weku (sekoy enarkîstanî kurdistan) pêştirîş eweman gutuwe, ke ême tenya sekoyekî/ forumêkî înternêtîn, nek grupêk ya rêkixraweyek, lem sekoyeda ne serkirdeman heye û ne binkirde. Zorbey ewaney ke le (seko)da denûsîn, le henderan dejîn, her lebereweş ême ştêkî kirdeyî ke bkewête qallbî bergirîkirdin le kurdistan, natwanîn encambdeyn.

Eger mebestîştan kesanêk bin le kudistan, ke le rûy bîr û têrrwanînewe le sekoy/ forumî enarkîstanî kurdistan (kaf ) nzîkin, bebê guman hewilldeden, ke xoyan le berengarbûnewey (dewlletî îslamî ‘îraq û şam) da rêkxen. Bew şêweye, leberewey ke le kurdistanda bzutneweyekî enarkîstî bûnî nîye, bedaxeweyn ke pêtandellên, grupêk ya bzûtneweyekî xoberengarîy weku ewey ke le kurdistanî beşî turkye “bakûr” û kurdistanî beşî surye”rojawa” heye, le kurdistanî beşî ‘êraq “herêmî kurdistan”da bûnî nîye. Ême lew bawerredayn , ke take hêzêk ya desellatêk ke bitwanêt (dewlletî îslamî ‘îraq û şam) bbezênêt, xoberengarîy serbexoyyaney xellkîye le xellkewe xoy. Bedaxewe ke em hêze ya em bzûtneweye le êstada, bûnî nîye.

Çon derrwanne bordumankirdnekanî dewlletî emerîka?

Pêş ewey ke dewlletî emerîka birryarî lêdanî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) bdat, gelêk lêdwan û hewall leser ewey ke ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) drustikrawî emerîka û brîtanya û (îsraîl)e, hebûn. Baştirîn bellgeş bo em dengoye ke detwanîn piştîpêbbestîn, rageyandnekey (îdward snodin) bû, bellam êsta ke emerîka û brîtanya birryaryandawe hêrş bkene ser ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) û çek be fermandarîy herêmî kurdistan defroşn, bekemgirtnî zanyarîyekanî (êdward snodin)e, ke zor bexêrayî û be hemû şwênêkda, bllawbûnewe.

Ême djî destitêwerdanî emerîka û (dewlletanî rojawa)în, herweha djî froştinî çekîn be fermandarîy herêmî kurdistan. Leberewe ême dezanîn, ke ewe bazirganîyekî gewreye bo ewan û detwanin lew mamelleyeda qazancêkî hêcgar zoryan destibkewêt. Herweha ême namanewêt kurdistan bbête meydanî cengî hemû cîhadîyekanî cîhan djî dewlletî emerîka û dewlletanî rojawa û kurd, ke leweda gelêk le kesanî bêtawan dekujrên û gelêk şwênîş wêrandekrên. Cge lewaney serewe, ceng û karesanekanî û karayî xudî ceng, hest û gyanî kînedozî le nêwan kurd û ‘ereb û kurd û sune, deafrênê û hawkatîş debête hoy serhelldanî grupgelêkî nejadpersit û faşîst le nawçekeda.

Be boçûnî ême tenya braweyek lem cengeda, her kompanîye gewrekanin, ke çek û teqemenîyekî zor defroşn, her weku hemîşeş dorrawî ceng komell û kesanî hejarn.

Aya êwe letek (peyede) û (pekeke) û (partî çareserî dêmokratî kurdistan)da kardeken?

Nexêr. Ême hemû komek û hawkarîyek letek her rêkixrawêkî quçkeyî (hîrarşî)da, letek her rêkixraw û grupêkî desellatixwazda retdekeynewe. Ême tenya bexoman piştestûrîn [ême şêwaz û rêçkey xomanman heye] û xwazyar û arezûmendî xoberengarîy û begjaçûnewey cemawerî û soşyalîstîn. Îdî le her şwênêkî cîhanda bêt, ême ewendey le twanamanda bêt, komekyan dekeyn û harîkarîyan letekda dekeyn.

Her êsta le ‘îraqda grupî xoparêzîy benawî yekînekanî parastinî şengal (yepeşe) hen. Awa bzanim ke destkirdî (yepege)n. (Partî çareserî dêmokratî kurdistan)îş mîlîşyay xoy drustikduwe. Away debînim, ke lewaneye hendêk le rîzekan û destekanî pêşmerge le êstada be sozdarîyewe sernicî yekekanî xoparêzîy deden. Aya lew bawerredan egerî ewe hebêt ke le mangekanî dahatûda kantonêkî xoberrêweberayetî herwek ewaney ke le “rojawa” hen, le ‘îraq serhellbdat? (Mebestim serbexobûne le fermandarîy herêmî kurdistan û dewllete yekgirtuwekanî emerîka û hemû layekî dîke)

Nexêr, bedaxewe ême lew birrwayedanîn ke weha ştêk bem zuwane û bew asanîye, bête rûdan, çunke yekem sîstemî parlemanî û berrêwebearyetî nêwendîyane [sêntrallîy] be hîç şêweyek bwarî ewe naden û duwem, le mawey 13 sall ablloqey abûrîy dewlletanî xorawa leser ‘îraq û lenêwîda herêmî kurdistan û herweha dagîrkirdnî ‘îraq û grêdadnewey be cîhangîrîy bazarazadî sermayedarîy û wabestekirdnî ‘îraq û herêmeke be mercekanî dagîrkeran û zlêhzekanî ewrupa û bankî cîhanî û sindûqî drawî nîwdewlletî, bêcge leweş fermandarîy [hkumetmedarîy] partîyane û pawankirdnî serapay jyanî xellk û lew rêgeşewe gorrînî mêntallêtî takî ‘îraq û herêm bo bekarberî naderbest û kêbrrikêkerî dewlletmendibûn û nehêştinî hîç bnemayekî serbexoyî abûrîy, umêdî weha rûdanêk dekene estem.

Bêcge leweş pêkhênanî yekînekan û egerî xoberrêweberayetî serbexoyî kantonî, tenya lejêr karayî (pekeke) û (peyede)daye û lew brrayedanîn hem desellatdaranî herêm û hem fermandarîy ‘îraqî û hem dewlletî emerîka û dewlletanî nawçeke bhêlln ew dû hêze bo drêjmawe têkell be jyan û pirsekanî xellkî herêm bbin, leberewe ew egere zor lawaze. Be boçûnî ême pêkhênanî yekîney serbexoy cemawerîy û hêzî gelîy nasupayî û herwa xoberrêweberayetî kantonekan leser bnemay herewezîy komellayetî û pêkhatey fêdrasyonî û komunî, pêwîstî be prosêsêkî komellayetî xobexoyî cemawerîy heye, ke têkoşan û serencamî pirsekanî komell byankate pêdawîstî bêçendûçûn. Raste le êstada behoy pîlangêrrîy û paşekşêy hêzekanî fermandarîy herêm [pêşmerge]da weha boşayyek bo serhelldanî berengarîyekî cemawerîy leser heman şêwazî yekînekanî “rojawa” lenêw xellkî aware û cînosaydkrawî êzîdî drustbuwe, bellam dîsan lenêw xudî êzîdîyekanda betaybet mîre ayînî û dewlletmend û pledarekanyanda layengranî desellatdaranî herêm hen û hemîşe le rêgey hejmûnî ayînîyewe detwanin metrisî bin û dûberekî drustibken.

Bekurtî ne xudhuşyarîy danîştuwanî herêm û ne zemîney abûrîy û komellayetîy bo weha egerêk bem zuwane û bew destubrid û xêrayye le aradan û ne desellatdaranî herêm û ‘îraq bebê penanirdin bo agir û asn û serkut çawpoşîdeken û ne dewlletanî nawceke û ewrupa û emerîka, ke dû dehe zyatre sermayeguzarî abûrîy û ramyarîy leser behrebirdin lew barudoxe deken, destewejno dadenîşn, bedillnyayyewe hemûyan dezge sîxurrîy û bande mafîyayekanyan dexenegerr û wek gutman le rûy derûnî û mêntallîtîyewe takî em devere kirmoll û amadey wabestteyî û redûkewtinî bazarî xorawaye. Herweha eweşman lebîrneçêt ke dû deheye dewlletî turkye û êran berdewam bo lenêwbirdnî hîzekanî (pekeke) û herweha zor mebestî dîkey xoyan leşkirkêşî dekene herêmî kurdistan û nawçe snûrîyekan herdem lejêr bombaran û abillٶqe û metrisîda bûn û hen. Bêcge lemeş le herêmî kurdistanda bzûtnewey enarkîstî wek bzûtneweyekî komellayetî û cemawerîy lebarî nebûndaye û ewey ta êsta heye, bzûtnêkî hizrîye, raste çepekan û partîye komunîstekan hewllî drustkirdnî yekey xoyan benawî gardî mîlî ya berengarîy mîlî deden, bellam hem lerrûy twanawe, hêzêkî komellayetî nîn û hem eger bitwanin karêkî awa encambden, ewa le pêkhateyekî qûçkeyî/ hîrarşî baw wek her hêzîkî dîkey dewlletî û mîlîşyayî wawetir nabin û hem tenya hewllêkin bo sermayeguzarî ramyarîy beser nehametî xellkewe û ewanîş wek her grup û partîyekî dîkey ramyarîy mûçexorî fermandarîy [hkumet] û dewlletî borcwazîn.

Mangî raburdû çend jnêk le (pekeke) hatin bo berşelone. Yekêk lewan awa noy nasand ke enarkîste. Ew le (allmanya)we hatbû û xwazyarî ewe bû, ke lêre le îspanya lebarey enarkîzmewe fretir bzanêt. Aya êwe lew bawerredan ke lenêw rîzekanî (pekeke)da kesanî enarkîst hebin? Aya letekyanda peywendîtan heye? Aya le twanada heye, ke lenêw bzavêkî qûçkeyî/hîrarşîda rewtêkî çepî azadîxwaz hebêt?

Bellê, lenêw (pekeke) û (peyede)da jnan û pyawanêkî hzir û boçûn enarkî û azadîxwaz hen, hem ewey xoyan le ezmûnî têkoşanî xoyanewe bew serencame geyîştûn û hem heyane lejêr hejmûnî gorranî boçûnekanî ya bîrkirdnewey (ocelan) bew serencame geyîştûn, ke enarkîzm radîkaltirîn wellame be sîstemî sermayedarî û stem û hellawardinî êtnî û ayîn û bazne kultûrîyekan û xudî pêgey jnan wek regezêkî pledû le komellî paş-xêllekî û prro sermayedarî. Hellbete destey duwem ke lejêr karayî hejmûnî hizrîy (ocelan) û karêzmay ramyarîy ewda le enarkîzm nzîkbûnewetewe, zor cêgey dillxoşî nîn, çunke her awaş metrisî wergerraneweyan heye bedway wergoranî bîrkirdnewey (ocelan)da wek kesêkî otorîteger le serûy rêkxistinêkî qûçkeyyewe. Bellam wek gutman destey yekem betaybet jnanî gerîla û endamanî rêkxistnekanî xwarewe û hî nêw şar û gundekan fretir mayey umêd û çawerrwanîn. Ême gwêman le hendêk dîmaney ewan buwe û çend fîlmêkman lebarey çonyetî pêkewejyan û berrêkirdnî karubarî nêwan xoyan dîtûn, ke zortir komuneyye û peywendîyekî tarradeyek naqûçkeyye, bellam dîsan dekrêt awaş nebêt, leberewey ême lenêw ewanda najîn. Bêcge le eweş pêwîste eweş bllêyn lenêw parte destexuşkekanî (peyede) û (pekeke) le herêmî kurdistan û kurdistanî beşî êran betaybet herêmî kurdistanda, bedaxewe ew rewt û gorrane pozetîve nabînîn û ewan fretir wek (pekeke)î dehey newedî sedey raburdû derdekewn û nûqmî demargîr nasîwnalîstîn û komellêk ramyar û desellatixwaz le serûy rêkxistnekanyanewe westawn û tenanet awa berçawdekewn, ke letek bîroke tazekanî (ocelan) lebarey herewezîy abûrîy û komunekanî gund û şar û xoberrêweberayetî gelî û dêmokrasî rastewxo û sîstemî fîdralîstî û konfîdrasyone azadekanda nakok bin, çunke ewan hêşta pêdagrîy leser dêmokrasî parlemanî deken û xerîkî kayey ramyarîy û kêbrrikêkirdnin letek layene borcwazîyekanî dîke.

Herweha xoşbawerrîyekî metrisîdare, birrwa bexoman bhênîn, ke lenêw rêkxistin û pêkhatey ramyarîy û qûçkeyîda rewtî azadîxwazîy twananî geşekirdin û peresendinî hebêt. Çunke le jehrî ramyarîy û desellatixwazîy û aydyolocyay nasîwnalîstîda esteme korpeley azadîxwazîy twananî manewe û berdewamî jyanî hebêt. Bêcge leweş ême be hemû şêweyek le hewllî dyarîkirdnî hêlle hizrîye cyakerewekanî nêwan bzûtnewey komellayetîy lelayek û bzutinnewey ramyarîy û çepgerayî lelayekey dîkeweyn. Çunke çep û ramyaran herdem bereyekî desellatixwaz û serûxellk û mşexorixwazn û tenanet le jyanî asayî komellaytîyda çepekan hewllî destemokirdnî hemû hewll û têkoşan û bzûteneweyekî komellayetîy û cemawerîy deden û wek amrazêk bo sermayeguzarî ramyarîy û geyîştin be amance ramyarîyekanyan bekaryan deben û ême le paş raperrînî 1991 û dehey newedî heman sedey raburdû û dehey raburdûy em sedeyeş bînerî hemû hewllekanî çep bûyn û tenya belarrêdabirdin û naumîdkirdin û sazş û xoşbawerrîyan be nêwendgerayî û partayetîy û dewllet û fermandarîy (hkumet) benawî krêkaran û soşyalîzm berhemhênawe.

Bedaxewe ême ta êsta nematwanîwe letek ew rewtey nêw (pekeke) peywendî rastewxoy hizrîy û kirdeyî drustibkeyn, bedillnyayî û be dillxoşîyewe hewllî weha karêk dedeyn û demêke hewllî weha karêk dedeyn, bellam bedaxewe ta êsta serkewtû nebûyn, drusttir bllêyn ew heleman bo nerrexsawe.

Dwa pirsyar, çon derrwanne konfîdralîzmî dêmokratîk? Aya ewe raste ke (pekeke) layengirîy lewe dekat, ya prropagendeyeke bo ewey le wllatanî xorawa birrway pêbkirêt / bo ewey mitmaney wllatanî xorawa bedestibhênt? (Eger bo nmûne beheman şêwey zapatîstekan rewtdeken, lewaneye lenêwendî çepda sernicrrakêş derkewn)

Rastîyekey wellamî em pirsyare sexte, çunke yekem (pekeke) le turkye nawçeyekî wek nawçey zapatîstekanî lejêr destda nîye û bexoşî hêzêkî nêwendgera û qûçkeyye, çi wek hêzî mîlîşyayî û çi wek pêkhateyekî partîy, herwa êmeş le tewawî wirdekarîyekanî jyanî rojaneyan agadarnîn û bellgeyekî komellayetîş bo selmandinî rastî ya drobûnî nîye. Tenya ştêk ke detwanîn qsey lebarewe bkeyn, kantonekanî “rojawa”n, ke hawrrêyekman bo çend hefte lewê buwe û serdanîkridûn, ke bedillnyayyewe berawrid be berrêweberayetî herêmî kurdistan, azadîxwazane dêteberçaw, bellam dîsanewe leberewey ke xudî (peyede) zorîney deng û layengirîy cemawerîy xellkî heye û lewe bêxeme ke her core sîstemêk bigrêteber brawe her xoyetî û le rastîşda (peyede) bo ewey ber be hejmûnî desellatdaranî herêmî kurdistan, ke sîstemêkî prro nîolîbrallî abûrîy û ramyarîy heye, betaybet bergirtin be hejmûnî (pidk) le rêgey partîye kopîyekeyewe [albartî] û herweha bo ewey ber be hejmûnî grupe îslamîyekan, ke fermandarîy êstay turkye piştîwanî û hanyandedat û herwa ber be hejmûnî dewlletanî xorawa [emerîka û ewrupa] bigrêt, ewa ew sîstemey ke êsta pyadeydekat, baştirîn amraz buwe bo djayetî rkebere ramyarekanî.

Bellam ewey ke eger (peyede) bexoy hêzêkî kemîne buwaye, aya her leser em sîstemey êstay dêmokrasî rastewxo û yekgirtnî xoberrêweberayetî êtnîyekan û nawçekan le yekêtîyekî konfîdrallîda pêdagrîydekrid, eweyan hîç bellgeyek bo selmandin ya retkirdnewey weha guman û boçûnêk leberdestda nîye, eweş leberewey ke ştêkî awa rûynedawe ya le rûdanda nîye, taweku begwêrey rastîyekan ezmûngîrî le ketwareke bkeyn û tîorîzey bkeyn. Çunke dwacar ewanîş pêkhateyekî nêwendgera û qûçkeyî û ramyar û partîyn û kesanêkî otorîtegera le raseyanewe hen û hemû katêk egerî werçerxan û badaneweyan heye. Bellam ewe rastîyeke berawrid be sîstemî berrêweberayetî herêmî kurdistan, ke bêcge le polîsêkî bazarazadî sermayedarî hîçî dîke nîye, serincrakîştir û hîwabexiştre û ewey jnanî le komellêkî daxrawî mezhebî û bawksalarî xorhellatîda çalakkirduwe û hestî azadîxwazî û xorrizgarkirdin û serebexoyî kesayetî lela afrandûn, lem sateda karêkî zor gewreye û be hemû hêzêk nakrêt û karasanîyekî gewreyan bo bzûtnewey enarkî kirduwe, hellbete lepall herewezîyekan û rêkxistne komuneyyekanda, ke detwanin pêşekî bujanewe û peresendî şorşî komellayetî bin. Hîwadarîn jnanî xorawa bibne trisşikênî jnanî pledûy abûrîy û komellayetîy herêmî kurdistan, ke zyatir le her takêkî dîke lejêr hejmûnî bazarazadî sermayedarîy û kultûrî bekarberîy naderbestane û naderbestîy beranber pirse komellayetîyekan û komellî azad û xorizgarîyda denallênin.

Ewe rastîyeke ke yekînekanî jnanî “rojawa” wênay bawî jinyan le awezî komellekanî xorhellatî nawîn û pyawanî herêmî kurdistanda gorrî û twanyan waney rizgarîxwazîy û xohuşyarîy be komellî ême bden û eweman lela berceste bken, ke azadî û rizgarîy û serbexoyî koylan tenya le wîst û twananî xoyanewe serçawe degrêt û hîç hêzêk twananî rizgarkirdnî koyleyekî nîye, eger ew koyleye xudhuşyarîy rizgarbûnî xoy lela drustnebûbêt û nebûbête wîst [îrade] û xwastêêkî naçarî [îyçendûçûn].

Le kotayîda supasî bêpayanman bo hawderdî û betengewehatnî enarkîyanetan dekeyn, ke çend care delaqeyek be rûy komellî ‘îraq û kurdistan û xorhellatî nawîn û xudî êmeda bazdeken û sernicî azadîxwazanî ewrupa û cîhan betaybet îspanî û îngilîz-zmanekan bo pirsekanî herême lebîrkrawekan radekêşn û handanêk bo harîkarî hawpiştî enarkî bo xellkî ew devere helldexrînin, ke bedaxewe ême zor car hest be nebûnî hawpiştî û gringîpênedan ya orupa û emerîka-sêntirîsbûnî azadîxwazan û soşyalîstekan/enarkîyekan dekeyn, ke eme yekêke le nexoşîyekîye kuşindekanî bzûtnewey enarkî paş cengî cîhanî duwem.

***********************************

* [ kaf / KAF ] sekoy enarkîstanî Kurdistan : www.anarchistan.tk

** [ALB ] saytî www.alasbarricadas.org