جەنگی سێیەمی جیهانیی، جەنگێكی بەنوێنەرایەتیی خەڵك دژی خەڵك دەیکات

هەژێن

٢٤ی ئازاری ٢٠١٥

هەر کات، زلیهێزەکان بە باڵای دەوڵەت و فەرماندارییەکدا هەڵیاندا، ئەوا بزانە ئەو دەوڵەت و فەرماندارییە بەرژەوەندیی ئابووریی و ڕامیاریی کۆمپانییەکی جیهانخۆری مسۆگەرکردووە و کۆمپانییەکەش بە زلهێزەکەی دەستی ڕاسپاردووە، کە ئەو فەرماندارییە دیکتاتۆری و بیرۆکراتییە بکاتە کۆتری “ئاشتی” و” دێمۆکراسی”!

دەهەی هەشتای سەدەی ڕابوردوو، دەهەی لە دێمۆکراسی-کێشانی دیکتاتۆرییەکانی ئەمەریکای لاتین بوو لەلایەن هاوپەیمانانی (ناتۆ)وە، وەك پارسەنگی لە سۆشیالیزم-کێشانی دیکتاتۆرییەکانی ئەفریکا و خۆرهەڵاتی نێوەڕاست بوو لەلایەن هاوپیمانانی (ڤارشۆ)وە، وەك “پارتیی بەعسی سۆشیالیستی”ی هاوبەرەی پارتیی کۆمونیستی عیراق.

پاش کۆتاییهاتنی ئەو جەنگە داخە بەناو ساردە، ئیدی هیچ بواری کایەکردنی دەوڵەتە پاشکۆکان لەنێوان ئەو دوو جەمسەرەدا نەما و بۆ ماوەی دەهە و نیوێك جیهانی چینایەتی تاک-یەزدان بوو و ئەو تاک-یەزدانییەش بواری بە دەوڵەتی ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی دا، کە چەندین دەوڵەت هەڵوەشیننەوە و چەند جەنگ لە بالکان و خۆرهەڵاتی نێوەڕاستدا بەرپابکەن؛ کە کۆسۆڤۆ و هەرزەگوین و کەنداوی دووەم و ئەفگانستان و کەنداوی سێیەم سەرتۆپی ئەو جەنگانە بوون.

چەند مانگێك پێش پەلاماردانی دەسەڵاتداریی تاڵیبان لە ئەفگانستان، قسەکەری فەرمی ئەمەریکا و هەروا هاوپەیمانەکانی بە باڵای (تالیبان)دا هەڵیاندەدا، کە گوایە هیچ دەوڵەت و هێزێكی دونیا نەیتوانیوە وەك تاڵیبان کەرەستە بەنگەرەکان (تلیاک و هیرۆئین و …تد) و هەروەها کەس وەك ئەو ئاساییشی تەواوی بۆ خەڵك دابینەکردووە. ئەو کات بۆ بیسەری ئاسایی پشتپەردەی ئەم پێداهەڵدانە دیارنەبوو، کە بەڵێن و ئامادەیی تالیبان بوو بۆ ڕێگەدان بە تێپەڕبونی بۆریییەگازەکان، بەڵام کاتێك کە تاڵیبان لەو بەڵینە پەشیمان بووەوە و داوای پاداشتی زیاتری دەکرد، ئیدی لە شەوڕۆژێکدا هەموو پێداهەڵدانەکان ئاوەژووبوونەوە و پەلاماری ئەفگانستان دراو و داگیرکرا.

ساڵی ٢٠٠٣ هەر ئەو ڕژێمی (بەعس)ەی کە لە کۆتایی ئازاری ١٩٩١ گڵۆپی سەوزی بۆ هەڵکرا و بەرانبەر ڕاپەڕین و بزووتنەوەی شورایی بەهێزکرایەوە، لە ڕێکەوتی ٠٩ی نیسانی ٢٠٠٣دا بەبیانووی هەبوونی چەکی کیمیایی و ئەتۆمی، وەك دواتر دەرکەوت درۆبوو، پەلاماری درا و عیراق داگیرکرا، تا ئێستاش ڕۆشن نییە، لەبەر چی بوو، ئەمەریکا و هاوپیمانانی داوای چییان لە ڕژێمی بەعس کردووە و ئەو ڕەتکردبێتەوە، ئاوا لە شەو و ڕۆژێکدا کردیانە ڕابوردوویەکی لەبیرکراو.

ساڵی ٢٠٠٦ لە کۆبوونەوەی نوێنەرانی سندووقی دراوی نێودەوڵەتی و بانکی جیهانی و دەوڵەتی عیراق (فەرمانداریی ئەو کات) لە کوێت بڕیاردرا نرخی سووتەمەنی تا لە سەدا دوو سەد بەرزبکرێتەوە و سیستەمی پشتیوانی و کۆپون (باییعی) هەڵوەشێندرێتەوە و بانکەکانی تایبەتیی بکرێنەوە و زۆر شتی دیکەش بگۆڕدرێن و هەڵوەشێندرێنەوە، بەڵام لەبەر ناڕەزایەتی خەڵك تاکو ئێستا هەندێك لەو خالانە ئەنجامنەدراون، هەر ئەمەش بووە هۆی هێنانی ئافاتی (داعش) بۆ سەر عیراق، بۆ زایتر قەرزارکردنی و ناجارکردنی بە بەرنامەکانی سندوقی دراوی نیودەوڵەتی و بانکی جیهانی و کۆمپانییە جیهانخۆرەکانی دیکە.

بەڵام وەك دەبینین، پاش بەهێزبوون و بەهێزبوونەوەی زلهێزی وەك دەوڵەتی چاینا و ڕوسیا و هەروەها بەجۆرێك یەکێتی (ئەوروپا)ش ئیدی کۆتایی بە جیهانی یەك جەمسەری پاش کۆتایی جەنگی سارد هاتوو و پەلاماردانی گەلەکۆمەکییانەی وڵاتان و داگیرکردنیان ئاسان نەمایەوە و کۆمپپانییە جیهانخۆرەکان لە بەرانبەر پەلهاویشتنی کۆمپانییەکانی چاینا و ڕوسیا ناچاربوون ڕێگەیەکی دیکە بگرنەبەر، ڕێگەی بەرپاکردنی جەنگە نێوخۆییەکان، دروستکردنی ‌هێزی وەك (داعش) و فاشیستەکانی ئۆکرانیا و (بوکو حەرام)، تاوەکو لە ڕێگەی جەنگی نێوخۆییەوە جەنگی خۆیان بەرانبەر زلهێزەکانی دیکە بکەن و ئەو دەوڵەتانەی بازنەی زلهێزەکانی چاینا و ڕوسیا تێکبشکێنن و بەخۆیان جێگەیان بگرنەوە. بۆ ئەم مەبەستە فاشیستەکانیان کردە دێمۆکراتخواز و چەك و تەقەمەنییان بە (داعش) و (بولو حەرام) بەخشی و جیهانیان کردە قەسابخانە.

ئیدی لێرەوە جەنگی نێوان زلدەوڵەتان گۆڕدرا بە جەنگی نێوان هێزە ڕامیارییەکانی هەر وڵاتێك و جەنگی جیهانیی کە گومانی جەنگی ئەتۆمی لێ دەکرا، گۆڕدرا بە جەنگی خەڵك دژی خەڵك؛ جەنگی مەزهەبی و جەنگی ناسیونالیستی و جەنگی پارتایەتی و ئادیۆلۆجیا، جەنگێك کە هەرگیز کۆتایی نییە و بە هەموو شێوەیەك هەوڵی کۆمەڵایەتییکردنەوەی دەدرێت، تاوەکو پاشکارییەکانی بە مێژووی چەند هەزار ساڵی داهاتوودا درێژبێتەوە و بە بەردەوامیی خۆی سەروەریی چینایەتی بپارێزێت و مانەوەی سیستەمی سەرمایەداریی مسۆگەربکات و مرۆڤایەتی لە دۆزەخی جەنگێکی کولتووریی بەردەوامدا ڕابگرێت و سیستەمی دێمۆکراسییی پارلەمانی و بازارئازاد وەك تاکە ئەڵتەرناتیڤ خۆی پشنیاربکات.

لەم جەنگە نوێییەدا؛ لە جەنگی سێیەمی جیهانییدا، جەنگی زلهێزەکان بە نوێنەرایەتی دەکرێت، ئەگەر دەوڵەتێك سەر بە زلهێزیی چاینا و ڕوسیا بوو، بۆ ئەوەی دەوڵەتەکە هەڵوەشێننەوە یا فەرماندارییەکەی لەنێوبەرن وەك لیبیا و سوریە هەرچی بەرەی ناسیونالیستی و مەزهەبیی هەیە، لەوێدا دروستیدەکەن، ئەگەر دەوڵەت سەر بە زلهێزیی خۆیان بێت وەك عیراق، ئەوا بەرەی وەك (داعش) دروستدەکەن و وەك قەساب بەریدەدەنە گیانی خەڵك، تاوەکو خەڵکی وەك گەلەیەك خۆی لە پشتی شوانە ڕامیارییەکانی بشارێتەوە و بە پشتیوانی خۆی بزانێت. لەم بارەوە سەرنجدانی سێ ساڵی ڕابوردووی عیراق ئاشکراترین نموونەی ئەو سیانریۆیەیە.

لە پاش ڕاپەڕینەکانی وڵاتانی باکووری ئەفریکا و خۆرهەلاتی ناوین، جەماوەریی ناڕازیی لە مەیدانی شارەکانیان سەکۆی ڕاپەڕین و ناڕەزایەتیان چێکرد، فەرمانداریی [حکومەتی] عیراقی کەوتە دووڕیانی مان و نەمان، بزووتنەوەی جەماوەریی هێندە ڕادیکاڵ بوو، کە ئامادە نەبوو نوێنەر هەڵبژێرێت و بینێرێتە بەغداد، تا دەسەڵاتداران دەمی چەوربکەن، لەشکری عیراق لەو شارانە کرابووە دەرەوە، ڕۆژانە سوپای عیراقی بۆ جاوترسێنکردنی خەڵك گوندەکانی تەختدەکردن. لە هەرێمی کوردستان بەهەمان شێوە ناڕەزایەتیی خەڵك لە ١٧ی (شوبات)دا تەقییەوە و سەرانی سلێمانی کرا بە مەیدانی ئازادی، بەڵام لێرەدا بەهۆی لاوازیی بزووتنەوەکەوە، توانرا بە هەڵبژاردنی نوێنەر، ناڕەزایەتیەکانی خەڵك وەك چەپکەگوڵی سپی لەسەر مێزی دەسەڵاتداریی سەری ڕەش دابنێن و وەك کارتی فشار بۆ مسۆگەرکردنی کۆمەڵێك دەستکەوتی ئابووریی و ڕامیاریی بۆ بەنوێنەرکراوان، ئاشبەتاڵ بە بزووتنەوەکە بکرێت.

بەڵام سەرکەنەکەوتنی دەسەڵات لە بە نوێنەرییکردنی ناڕەزایتییەکانی شارە سوننە-نشینەکان و ئاشبەتاڵپێکردنی، پێویستی بە سیناریۆیەکی دیکە هەبوو، کە تەنیا هێنانەوەی کۆنەبەعسییەکان بوو لە بەرگی (دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی-داعش)دا بۆ ئەوەی سێبەر بەسەر بزووتنەوەکەدا بکات و بەو بیانوووە بە ئاسانی بتوانن سەنگەرەکانی خەلك بۆمبارانبکەن و کۆمەڵکوژیی بکەن. بەداخەوە ئەوەی لەو نێوەدا ڕوویدا هەر ئەو سەرەنجامە بوو، کە سیناریۆسازان خواستییان؛ بە (داعش)کردنی هەر ناڕەزایەتییەك و کۆکردنەوەی خەڵکی ناهوشیار لە پشتی دەسەڵاتدارانەوە، وەك دەبینین لە خوارووی عیراق و هەرێمی کوردستان ناڕازییانی دوێنێیان لە پشتی دەسەڵاتداران کۆکردنەوە و ڕەوایەتی بە فاشیزمی دەوڵەت بەناوی “بەرەی دژی داعش” درا و بۆ درێژکردنەوەی پەردە و دیمەنەکانی سیناریۆکە، دەرپەڕاندنی (داعش) کرا بە مەتەڵ و بە چەند ساڵی داهاتوو سپێردرا.

بە بۆچوونی من ئەمەی لە لیبیا و سوریە و میسر و عیراق و یەمەن ڕوویدا و ڕوودەدات، بەشێکە لە دیمەنە سەرەتاییەکانی جەنگی سێیەمی جیهانی لە سیناریۆیەکی ئەزموونکارانەدا بۆ گۆڕینی جەنگی نێوان دەوڵەتان بە جەنگی خەڵك دژی خەڵك، هەر ئاوا کە لە میسر لە (مەیدانی ئازادی) دیتمان لایەنگرانی دەسەڵات بە پۆشاکی سڤیلەوە پەلاماری خۆنیشاندەرانیان دا، یا ئەوەی کە لایەنگرانی فەرمانداریی ئیخوان بە پۆشاکی سڤیلییەوە پەلاماری خۆنیشاندەرانیان دا و لە سەربانانەوە خەڵکی نارازییان فڕێدەدایە خوارەوە، هەروا کە لە هەرێمی کوردستان لە سلێمانی لاینگرانی دەسەڵات بە پۆشاکی ئاساییەوە تەقەیان لە خۆنیشاندەران کرد و لە ئێستاشدا دەسەڵاتدارانی عیراق هێزێکی فاشیستییان بەناوی گەلەکۆمەکێی گەلیی “الحشد الشعبي” دروستکردووە و هەمان ڕەفتاری فاشیستی هێزەکانی (داعش) دووبارە دەکاتەوە و ئەوەی دەسەڵات ڕاستەوخۆ بۆی ئەنجامنادرێت، ئەم گەلەکۆمەکێ فاشیشتییە ئەنجامیدەدات.

********************************************

* ئاشتی (ڕێکەوتنی سەروەران لەسەر سەرکوتی ناڕازییان) نەبوونی مەترسی بۆ سەر بەرژەوەندییە ئابووریی و رامیارییەکانی گەورە کۆمپانییەکان

** دێمۆکراسی (دێمۆکراسی پارلەمانی) پارێزراویی و خۆشباوەڕیی خەڵك بە سەروەریی چینایەتی

************   *********** http://www.hejeen.wordpress.com

Advertisements

ئەگەر چەکدارانی دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی “شەهید” نەبن، ئەدی کێ “شەهیدە”؟

هەژێن

٢٣ی ئازاری ٢٠١٥

سەرنجێك لەسەر ڕاگەێندراوی “بۆردی راوێژکاری میدیایی لقی سلێمانی سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان 19/3/2015”

سڵاو بەڕێزان، هەوڵەکەتان بۆ بەرەنگارییکردنی جەنگێکی دەروونی کە میدیای دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) دژی کۆمەڵی “ڕۆژاوا” و عیراق و کوردستان و ئەوروپا..تد بەرپایکردووە و هەروەها بۆ هوشیارکردنەوەی تاکی کورد لە تٶرە کۆمەڵایەتییەکاندا تا نەبنە بەشێك لە میدیای دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) و “في سبیل‌اللە” پاگەندە بۆ دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) نەکەن، کارێکی فرە پێویست و گرنگە و دەستخۆشیتان لێ دەکەم.

بەڵام پێویستە، ئەوەش بۆ خوێنەران و خۆتان ڕۆشنبێت، ئێوە دوا کەسن، کە لەم بارەوە بانگەوازدەکەن و کەوتوونەتە هەوڵدان و پێش ئێوە زۆر کەس لەم بارەوە قسەیانکردووە، بەرێز (عومەر موحەمەد) یەکێکە لەو کەسە دیارانە و چەندین کەسی وەك منیش بە ئەرکی سەرشانی خۆمان هەستاوین. بەڵام ئەوە میدیای دەسەڵاتی بۆرجوازی کورد خۆیەتی کە تاکی کوردی بەو نەزانییە گۆشکردووە و کاناڵە کوردییەکان بەخۆیان لەسەر بڵاوکردنەوەی وێنە و تۆمارە ڤیدیۆییە پاگەندەییەکانی دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش)، نۆرەبرێدەکەن و هەروەها زۆرینەی ئەوانەی کە بوونەتە بەشێك لە میدیای دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی ئەندام و لایەنگری (پدک) و (ینک) و (لیستەکەی نەوشیروان)ن بە هەمانکاریی گروپە ئیسلامییەکانی هەرێمی کوردستان!

دووەم، پێداگریی ئێوە لەسەر واژەی “شەهید” بۆ جیاکردنەوەی قوربانیانی دەستی چەکدارانی دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) لەتەك چەکدارانی ئەو هێزە فاشیستە زۆر نادروستە. چونکە بەپێچەوانەی تێروانین و پێداگریی ئێوەوە، ئەو واژەیە هی ئیسلام و بزووتنەوە و خەلافەت و دەسەڵاتە ئیسلامییەکانە و دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) لەم ڕۆژگارەدا خاوەنی ڕەوا و ڕاستەقینەی ئەو واژەیەیە، کە وەك واژە کوردیی نییە و وەك واتا و پشتەوانەی زمانەوانیی و پێشینەی کولتووریی واژەکە، کوردیی نییە!

بەداخەوە ئێوە لەبەر دوو هۆ نەتانوێراوە ئەم پرسە یەکلابکەنەوە، کە بە بۆچوونی من، لەو بارەوە تەنانەت گروپە ئیسلامییەکانی کوردستان و (دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی)یش دژتان نەدەبوون و ترسی نەگەرەکە، ئەویش جیاکردنەوەی (گیانبەختکردوو/ گیانبەخش/ گیانفیدا)ی پاراستنی گەل و کۆمەڵی هەرێمی کوردستانە لە (شەهید) کوژراوانێك کە لەپێناو چوونەبەهەشت و حەفتا پەری و تەوەزەلیی بەهەشت، کیژۆڵانی مەسیحی و شەبەك و ئێزیدی و کاکەیی و شیعە دەکەنە کەنیزەك و لە بازارەکانی ڕەقە و موسڵ دەیانفرۆشن و پیاوان و منداڵان و ژنانی بەتەمەن کۆمەڵکوژدەکەن!

ئێوە ناتانوێت و ناتوانن ئەو پرسە یەکلاییبکەنەوە، چونکە وابەستەی دەسەڵاتن و دەسەڵاتی بۆرجوازی کورد وەك هەموو دەوڵەتانی ناوچەکە پێویستی بە ڕۆڵی چەواشەکارانەی ئایین و فریودانی خەڵك بە بەهەشتی ئاسمانەکان هەیە، تاوەکو خەڵك بەرانبەر سەرکوت و نایەکسانی و نادادوەریی و گەندەڵی و چەپاوڵ و پاوانگەریی و بەفیڕۆدانی سامان و داهاتی کۆمەڵ و بەخشینی بە داگیرکەران، ناڕەزایەتی دەرنەبڕێت و ئەوان لەسەر تەختی فیرعەونییان بمێننەوە!

ئەگەر ئەوە هۆکار نییە، ئەدی چی دەتوانێت بکوژ و کوژراو، داگیرکەر و داگیرکراو، ستەمکار و ستەمدیدە، داعش و “پێشمەرگە” لەیەك واژە “شەهید”دا کۆبکاتەوە، چی ئێوە ناچار بە هەوڵدان بۆ قەرزکردن و دزین و زەوتکردنی واژەی (شەهید) لە دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) دەکات، لە کاتێکدا کە هەزار و چوارسەد و چواردە ساڵە ئەو واژەیە هی ئاڵاهەڵگرانی ئیسلامە و ئیسلامیش ئایدیۆلۆجیای داگیرکردنی وڵاتان و کوردستانەکەی ئێوەشە؟

*****************************************************************************************

خوێنەری هێژا، بۆ خوێندنەوەی بۆردی راوێژکاری میدیایی لقی سلێمانی سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان، لەسەر ئەم لینکە کرتەبکە:

https://www.facebook.com/sulaymaniy.sandika

*********www.hejeen.wordpress.com ***********hejen@journalist.com *********

چهارمین راهپیمایی جهانی زنان برای آزادی و برابری

چهارمین راهپیمایی جهانی زنان روز ٨ مارس آغاز شد و پایانش برای ١٧ اکتبر ٢٠١۵ برنامه ریزی شده است. هدف این راهپیمایی مبارزه با مردسالاری، سرمایه داری و نژادپرستی است که نه فقط زندگی روزمره زنان، بلکه مردان را نیز تحت تأثیر عواقب وخیم خود قرار داده اند. بدیهی است که این سه پایه ی اصلی ستم گری منشائی به جز برنامه های دولت ها ندارند که برای نجات قدرت های اقتصادی و مالی، سیاست هایی را برمی گزینند که خود بحران های متعدد مالی، غذایی، زیست محیطی و اجتماعی را موجب شده اند. زنان در نظم مردسالار کنونی بیش از پیش در معرض این بحران ها قرار دارند. زنان در کشورهای «پیشرفته» سرمایه داری بیش از مردان قربانی عروج نیروهای ارتجاعی راست افراطی هستند. در برخی از کشورهای به اصطلاح در حال توسعه نیز، ارتجاع دینی گریبانشان را گرفته است. خشونت علیه زنان در محیط های کاری و خانوادگی در بطن بحران های کنونی افزایش یافته است. زنان مهاجر، زنان همجنسگرا و زنان معلول باز هم بیش از دیگر زنان در جامعه های پیشرفته یا کشورهایی که قواعد دینی بر آن ها حاکم اند، رنج می برند.

پیش از پرداختن به مضامین اصلی راهپیمایی جاری جهانی زنان، خالی از لطف نیست که یادآوری کوتاهی از سه راهپیمایی نخست کرد.

فدراسیون زنان کبک (کانادا) در سال ١٩٩۵ راهپیمایی دویست کیلومتری را برای «نان و گل سرخ» ترتیب داد. منظور از نان، کار و دستمزدهای عادلانه برای همه و برابری حقوق زنان و مردان بود. گل سرخ نیز به زندگی بهتر و آشتی مسئولیت های حرفه ای و خانوادگی اشاره داشت. تأمین اجتماعی و سیستم درمانی عمومی بخش دیگری از مطالبات بود. روز ٢۶ مه ١٩٩۵، صدها زن راهپیمایی ده روزه ی خود را به سوی پارلمان آغاز کردند و علیه فقر زنان دست به اعتراض زدند. زنان مبارز موفق شدند برخی از مطالبات خود را به حاکمان بقبولانند.

فعالان زن کبک و چندین کشور نیمکره ی جنوبی تصمیم گرفتند برای آغاز سده ی بیست و یکم، دومین راهپیمایی جهانی زنان را علیه فقر و خشونت برضد زنان سازماندهی کنند. کمیته های هماهنگی در چندین کشور تشکیل شدند و بیش از پنج میلیون زن و مرد در جهان تظاهرات کردند. دومین راهپیمایی جهانی زنان بیست و یک خواسته را در چهار فصل مطرح کردند: برنامه ای برای مبارزه با فقر و خشونت، توزیع ثروت ها برای بهبود وضعیت زندگی، برچیدن تبعیض علیه زنان و تدوین قانون های جدید برای احترام به حقوق زنان.

نمایندگان بین المللی دومین راهپیمایی جهانی زنان روز ١۶ اکتبر ٢٠٠٠ با مدیران صندوق بین المللی پول و بانک جهانی دیدار کردند. روز بعد، در حالی که ده هزار زن، آمده از سراسر جهان، در خیابان های نیویورک تظاهرات می کردند، نمایندگان زنان با معاون دبیر اول سازمان ملل متحد گفت و گو کردند.

سومین راهپیمایی جهانی زنان در سال ٢٠٠۵ پس از دوره ای نسبتاً طولانی برگزار شد. ده ها گروه کاری از سراسر جهان موفق شدند «منشور جهانی زنان برای بشریت» را پس از یک سال و نیم بحث و گفت و گو در ١٠ دسامبر ٢٠١۴ در شهر کیگالی (رواندا) در پنجمین نشست بین المللی راهپیمایی جهانی زنان به تصویب برسانند. منشور خواهان جهانی است که بر پایه ی برابری، آزادی، همبستگی، عدالت و صلح پی ریزی گردد. روزهای ٢٨ و ٢٩ مه ٢٠٠۵، راهپیمایان سراسر اروپا به شهر فرانسوی مارسی رسیدند، چرا که در آن جا نشست اروپایی راهپیمایی جهانی زنان برگزار می شد. فعالان منشور روز ١٧ اکتبر ٢٠٠۵ به کشور آفریقایی بورکینا فاسو رفتند.

زنان در چندین کشور جهان اکنون در حال برگزاری چهارمین راهپیمایی هستند. مضامین چهارمین راهپیمایی در پنج فصل مطرح شده اند. فصل اول به وضعیت مناسب برای آب و هوا و غذا اختصاص یافته است. زنان می گویند که همه ملت ها حق دارند از تغذیه سالم که با روش های مناسب اکولوژیک تولید می شوند، برخوردار باشند. سیاست های غذایی نباید بر اساس منافع بازارها و شرکت ها برنامه ریزی گردند، بلکه باید تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و مصرف کنندگان در نظر گرفته شوند. زنان در روند تولید، در کشاورزی و در آماده سازی برای توزیع نقش فراوانی دارند. به همین جهت است که زنان خواستار تقسیم عادلانه ی زمین ها و شرایط برابر بین زن و مرد در روند تولید هستند.

فصل دوم مطالبات چهارمین راهپیمایی جهانی زنان با خشونت علیه زنان مرتبط است. در حالی که چند سالی از آغاز سده ی بیست و یکم می گذرد هنوز در بسیاری از کشورها، بی تفاوتی، پیش داوری و نفی حقوق زنان وجود دارند. هر چند که خشونت ها جنبه ای فراملی و فرافرهنگی دارند، اما آن ها علیه زنان کماکان گسترده هستند. وجود خشونت علیه زنان پدیده ای اجتماعی است که در همه ی طبقات، همه ی فرهنگ ها، همه ی دین ها و غیره دیده می شود. خشونت علیه زنان در تنفر از دیگری و اعتقاد به برتری مردان ریشه دارد. زنان در چهارمین راهپیمایی جهانی اشان علیه سلطه طلبی جنسی، نژادپرستانه، استعماری، انسان هراسانه یا سرمایه داری مبارزه می کنند.

سومین فصل راهپیمایی جهانی زنان به مبارزه علیه افراط گرایان راست و دینی پرداخته است. عروج افراط گرایی در جنبش های سیاسی راست افراطی و بنیادگرایان دینی واقعیتی است که در سراسر جهان وجود دارد. همه ی این جنبش های افراطی در زمینه ی بحران هایی رشد می کنند که نظم سرمایه داری باعث و بانی آنهاست. جنبش های افراطی راست و بنیادگرایان دینی از ناامیدی مردم سوء استفاده می کنند، مردمی که با فقر، بیکاری و بی ثباتی دست و پنج نرم می کنند.

در چنین شرایطی است که باید از لائیسیته دفاع کرد و دست رد به سینه ی افراط گرایانی زد که حل مشکلات را در رد دیگری خلاصه می کنند. دفاع از دست آوردهای مبارزات گذشته به موضوعی جدی تبدیل شده است. با این حال نباید ذره ای از به دست آوردن حقوق جدید برای برابری زن و مرد کوتاهی گردد. تربیت غیرجنسی و آموزش مدنی و لائیک کودکان بیش از گذشته اهمیت دارد.

چهارمین بخش از مطالبات به مهاجرت و جهانی سازی اختصاص یافته است. ویژگی زنان مهاجر چنان است که باید حرکت های جمعی و مطالبات خاصی را در نظر گرفت. تبعیضات مضاعفی به زنان مهاجر تحمیل شده است. این تبعیض ها با جنسیت، طبقه ی اجتماعی، اصلیت و رنگ پوستشان ارتباط دارند. مادام که حقوق زنان به صورتی جهان شمول به رسمیت شناخته نشود، حق شهروندی، خودگردانی اقتصادی و رهایی جنسی زنان مهاجر نیز حواب و خیالی بیش نخواهد بود. برای مثال در فرانسه زنان مراکشی و الجزایری تبار بر اساس قراردادهای دوجانبه ی دولت فرانسه با دولت های مراکش و الجزایر زیر لوای قوانین این دو کشور هستند که به مراتب از قوانین فرانسه نابرابرانه تر و ضدزن تر هستند.

پنجمین و آخرین بخش از مطالبات چهارمین راهپیمایی جهانی زنان به کار زنان و خودگردانی مالی پرداخته است. زنان برای داشتن خودگردانی مالی و اقتصادی باید بتوانند به هر شغلی دسترسی داشته باشند. هر چند زنان در بازار کار حضور گسترده ای دارند، اما واقعیت نشان می دهد که هنوز دارای خودگردانی مالی و اقتصادی نیستند. زنان همچنان به سوی رشته ای از مشاغل فرستاده می شوند که اکثراً کم ارزش تر از بقیه هستند. زنان و مردان برای کار مساوی، دستمزد برابر ندارند. مهارت های زنان در نظر گرفته نمی شود و کارهای پاره وقت به زنان بیش از مردان پیشنهاد می گردد. قوانینی که در برخی از کشورها برای برابری بیش تر بین زن و مرد در این زمینه ها وجود دارند، به ندرت اجراء می شوند.

چهارمین راهپیمایی جهانی زنان روز هشت مارس گذشته در چندین کشور جهان آغاز شد. روز ٢۴ آوریل زنان در جهان از ساعت دوازده تا سیزده علیه وضعیت اسف بار کارگران زن در شرکت های چندملیتی با اشاره به کارگران رانا پلاتزا دست به اعتراض می زنند. سال ٢٠١۳ ساختمان رانا پلاتزا در بنگلادش خراب شد و دست کم هزار کارگر که بیش ترشان زن بودند، جان خود را به علت حرص و آز سرمایه داران از دست دادند.

چهارمین راهپیمایی جهانی زنان روزهای ۶ و ٧ ژوئن در شهر نانت فرانسه گردهم آیی را در نظر گرفته است.

زنان کشورهای پیرامون مدیترانه روز ١٩ سپتامبر در شهر فرانسوی مارسی گردهم می آیند تا در رابطه با عروج راست افراطی و بنیادگرایی دینی و راه های مبارزه با آن گفت و گو کنند.

چهارمین راهپیمایی جهانی زنان روز ١٧ اکتبر ۲٠١۵ در لیسبون، پایتخت پرتغال، پایان خواهد یافت.

برای اطلاعت بیش تر می توان به تارنماهای زیر که فرانسوی، آلمانی و هلندی زبان هستند، مراجعه نمود:

https://marchemondialedesfemmes2015.wordpress.com   http://www.marchemondiale.ch/index.php/fr

http://www.mmf-france.fr

http://www.marchemondialedesfemmes.be/?lang=fr&var_mode=recalcul

نادر تیف

۵ فروردین ١۳٩۴- ۲۵ مارس ۲٠١۵

قۆناخی دووەمی بەرخودانی کۆبانێ و پێداویستییەکان

قۆناخی دووەمی بەرخودانی کۆبانێ و پێداویستییەکان

پاش ١٣٤ ڕۆژ بەرەنگاریی ژنان و پیاوانی کۆبانێ و هاوسەنگەرانیان لە هەر چوارلای جیهانەوە بە پشتیوانی ملیۆنان ئازادیخوازی جیهان، توانرا هێرشی چەکدارانی (داعش) و خەونی نیئۆ-ئوسمانییەکان تێکبشکێنرێت و خۆزگەی هاریکارانی (داعش) و دەوڵەتی تورکیە لە گۆڕبنرێت.

بەڵام هێشتا پاشکاراییەکانی جەنگی دەوڵەتان بە نوێنەرایەتی ئیسلامیان دژی خۆبەڕێوەبەرایەتی ئازادانەی گەلیی لە “ڕۆژاوا” کۆتایینەهاتووە و لە ڕووی دەروونی و جڤاکییەوە هێشتاکە قورسایی لەسەر خەڵکی کۆبانێ و ئاوارەکانی ئەو کانتۆنە هەیە؛ هێشتاکە شوێنەوارەکانی هێرشی (داعش) پەیامە ترسناکەکان دەگەیێنن. لەبەرئەوە بەبێ هەڵمەتی سڕینەوەی ئەو شوێنەوارانە، ئەستەمە سەرکەوتنی یەکجارەکی بەسەر دوژمنانی ئازادیخوازییدا مسۆگەربکرێت. لێرەدا قۆناخی دووەمی بەرخودان دەستپێدەکات، کە سەرەتاکەی بە دەرهێنانی مین و تەمەنییە شاردراوەکان و پاکژکردنەوەی ژینگە دەستپێدەکات، کارێکی ئاوا بێجگە لە پارێزەرانی کۆبانی، پێویستی بە هاریکاری و پشتیوانی شارەزایان لە هەر گۆشەیەکی جیهانەوە هەیە، هەروەها گەلکاریی دانیشتووانەکەی و بەشداریی هەمەلایەنەی پشتیوانیگەرانی خۆبەڕێوەبەرایەتی گەلیی و سەربەخۆیی کانتۆنەکان لە جیهاندا بە هەر شێوەیەك و بە هەر ڕادەیەك کە بۆیان دەلوێت و بە هەر شتێك کە شکیدەبەن، مسۆگەرکەری سەربەخۆمانەوەی کانتۆنەکانی “ڕۆژاوا”یە لەسەر بنەمای پشتبەخۆبەستن و خۆبەسێی ئابووریی و ویستی لێبڕاوانەی گەل.

چەند پێشنیارێك لەبارەی شێواز و جۆری کۆمەککردن و پشتیوانی جیهانی بۆ ڕۆنانەوەی وێرانەکانی جەنگ:

– پێکهێنانی کۆمیتەکانی کۆکردنەوەی کۆمەکی دراوی و کەرەستەی تەلارسازیی و پاکژکردنەوەی کێڵکەکان لە هەموو وڵاتانێکدا کە بواری چالاکی و پشتیوانی بۆ بەرخودانی “ڕۆژاوا” هەیە.

– کردنەوەی هەژماری بانکی لە هەموو وڵاتاندا و سەرپەرشتیکردنی کۆمەکەکان لەلایەن کۆمیتەکانی پشتیوانیکردنەوە.

– هەڵدانی چادری کۆکردنەوەی کۆمەکی جۆراوجۆر لە وڵاتانی دراوسێ، کە بە ئاسانی کەرەستەی ئاوەدانکردنەوە و ڕۆنانەوە، شیاوی گواستنەوەیە بۆ کۆبانێ و کانتۆنەکانی دیکە، هەروەها دیاریکردنی هەنبار لە شار و گوندە سەر سنوورییەکانی عیراق و تورکیە و ئێران گەیاندنی کۆمەکە کەرەستەییەکان.

– کۆکردنەوەی دەرمان و کەرەستەی پزیشکی بۆ هەر سێ کانتۆنی عەفرین و کۆبانێ و جزیرە.

– دروستکردن و کردنەوەی فێرگە و نەخۆشخانە و یاریگە و شوێنی تایبەت بە چارەسەری باری دەروونی بەرکەوتووانی جەنگ و ئاوارەکان.

– هەوڵدان بۆ دابینکردنی پەیوەندی تەلەفۆنی و ئێنتەرنێتی دوور لە کۆنترۆڵی لە وڵاتانی ناوچە بۆ هەر سێ کانتۆنەکە.

– ڕێگەخۆشکردن بۆ کەسانی خۆبەخشکار کە لە ڕووی کاری ماسوولکەیی و کاری هۆشییەوە توانای هاریکاریکردن و بەشداریکردنی ڕاستەوخۆیان لە چێکردنەوەی شار و گوندەکانی کانتۆنی کۆبانێ هەیە.

– ڕێگەخۆشکردن بۆ کەسانی شارەزای خۆبەخشکار لە بوارەکانی پیشەسازی و کشتوکاڵ و وزە و تەلارسازیی بۆ بەشداریکردن لە ئاوەدانکردنەوە و پێشخستنی هەر سێ کانتۆنەکە.

– بە بۆچوونی ئێمە، پێویستە هەموو ئەم هەنگاوانە پابەندی ڕاپرسیی ڕاستەوخۆی دانیشتووانی کانۆنەکان بن و لە ڕێگەی کۆمون و کۆمەڵە و ڕێکخراو و دەزگە کارگێڕیی و جەماوەریی و کۆمەڵایەتییەکانەوە، جەماوەر بڕیار لەسەر پەسەندکردنی شێوەی ڕۆنانەوە و وەرگرتنی کۆمەکەکان و چۆنیەتی دابەشکاریی هێزی کار و کۆمەكەکان بدەن.

– ئێمە بەشداریکردن و پشتیوانیکردن لەم بوارەدا وەك ئەرك و مەیدانێکی ئەنارکیستی دەبینین و هیوادارین ئەم پێشنیارانە و چەندین پێشنیاری دیکە، کە لەوانەیە لەم ساتەدا لە هۆشی ئێمەیان نەدابێت ، وەك مەیدانی کاری کردەیی ئەنارکیستەکان لە هەر گۆشەیەکی جیهان و بۆ هەر بار و دۆخێك لەبەرچاو بگیردرێن و هاورێیان بە هەر جۆڕێك بۆیان دەلوێت لە ناوچە جەنگ-زەدە و کارەسات-زەدەکاندا بەشداریبکەن و هەوڵی چاکەکاریی و نیشاندانی ڕۆڵی بنیاتنەرانەی ئەنارکسیتەکان بدەن.

هیچ شتێك لە سەرووی ڕەخنەوە نییە و ئەم پێشنیارانەی ئێمەش بە ئامانجی وروژاندنی گفتوگۆ و مشتومڕێژی بەردەوام و هەردەمی دەخەینە بەرچاوی هاوڕێیانمان لە هەر گۆشەیەکی جیهاندا بن و هەروەها پێشنیارەکانیشمان تەنیا بۆ کۆبانێ و خۆرهەڵاتی ناوین نین، بەڵکو ئەگەری ئەوە هەیە کە بەیانی لە گۆشەیەکی دیکەی ئەم جیهاندا ئەرکێکی ئاوای دیکە بکەوێتە سەر شانی هەموو لایەکمان.

سەکۆی ئەنارکیستانی کوردستان

٤ی فێریوەری ٢٠١٥

********************************************************

تێبینی : ئەم پێشنیارە لە کۆنگرەی ١٤- ١٥ی فێبریوەری ٢٠١٥  فێدراسیۆنی نێونەتەوەیی ئەنارکیست خراوەتەڕوو.

قۆناخا دوویەمینا بەرخوەدانا کۆبانێ و پێدڤییان

پشتی ١٣٤ رۆژان بەرخوەدانا کەچ و خورتێن کۆبانێ و ھەڤچەپەرێن وان ژ ھەر ٤ ئالی جیھانێ و ب پشتگیریا ملیۆنان ئازادیخوازێن جیھانێ، (داعش)ێ و خەونێن نەۆ-ئۆسمانییان ھاتن شکاندن و ھێڤییا هەڤکارێن (داعش)ێ و دەولەتا ترکیە ھات بن ئاخ کرن.

لێ ھین ژی پێکانینێن دەولەتان بە نڤوێنەرایەتێ دەولتا خەلافەتا ئسلامێ دە ل ھەمبەر خوەبرێڤەبرییا گەل ل “رۆژاڤا” ب داوی نەبوویە و د ئالی دەروونی و جڤاکی ھین ژی گرانییا خوە ل سەر خەلکێ کۆبانێ و کۆچبەرێن کانتۆنێ، ھین ژی بادۆرا ب ترس و خۆفا ئێرشێن (داعش)ێ ھەیە. ژ بلی کامپانییایەکە ژ بۆ بەرتەرەفکرنا ڤی باندۆرێ، نە مومکنە کوو سەرکەفتنا داوی ل ھەمبەر دوژمنێن ئازادییێ وەرێ تۆماکرن. ژ ڤر قۆناخا دوویەمینا بەرخودانێ، دەستپێکێ ژی ب دەرخستنا مایین و پاقژکرنا ھاوریدۆرێ دەستپێدکە. کارەکە وسا ژ بلی پارێزڤانێن کۆبانێ، ھاوجەیێ ب ئالیکارییا کەسێن پسپۆر ل ھەموو دەڤەرێن جیھانێ ھەیە. د ھەمان دەمێ دە کارێن کۆلەکتیف خەلکێ خوەجھی و پشتەڤانێن خوەسەرییا گەل و سەربخوەا کۆنتۆنان د جیھانێ دە ب کیژان رەنگێ دبە بلا ببە و د ھەر ئاستێکی دە کوو ژ وان رە موساید بە، ژ بۆ گەرەنتی کرنا سەربخوەبوونا کانتۆنێن رۆژاڤایە ل سەر بنگەھا ب خوە باوەربوون و سەربخوەیییا ئابۆری و ئیرادەیا تەقەزا گەل. چەند پێشنییارێن دەربارا شێوازا ئالیکارییا و پشتەڤانییا ناڤنەتەوی ژ بۆ ئاڤاکرنێ وەھانە:

– سازکرنا کۆمیتەیێن کۆمکرنا ئالیکارییان مادی و پێدڤییێن بناسازی، پێدیڤییێن پاقژکرنا کانتۆنێ ژ مایین. ڤان کۆمیتەیان ل ھەموو وەلاتێن کوو دەرفەتێ چالاکی و پشتەڤانییا بەرخوەدانا “ڕۆژاوا” ھەبە.

– ڤەکرنا ھەژمارەکە بانکێ ل ھەموو وەلاتان و کۆردنەکرنا کارێن کۆمکرنێ ژ ئالی کۆمیتەیێن پشتگیرییێ.

– کۆن ڤەدان ل وەلاتێن جیرانێ کوو پێدڤییێن بناسازی زێدەترن گۆھاتنا وان ھێسانە ژ بۆ کۆبانێ و کانتۆنێن دن، دەستنشان کرنا ئەمباران ل باژار،باژۆراک و گوند ل سەر سنۆرێن ترکیەیە، ئیراق و ئیرانێ ژ بۆ ڤەگھۆستنا ڤان پێدڤیان.

– کۆمکرنا دەرمان و پێدڤییێن پزیشکی ژ بۆ ھەرسێ کانتۆنێن ئەفرین، کۆبانێ و جزیرە.

– سازکرن و ڤەکرنا خوەندنگەھ ، نەخوەشخانە، ستادۆم و جھێن تایبەت ژ بۆ چارسەرکرنا دەروونیا مەخدوورێن شەر و کۆچبەران.

– ھەولدان ژ بۆ تەمین کرنا خەتیێن تەلەفۆنێ و ئینتەرنێتێن سەربخوە ل وەلاتێن ھەرێمێ ژ بۆ ھەر سێ کانتۆنان.

– ئاڤاکرنا زەمینا تەڤلیبوونا راستەراست ژ بۆ ئالیکارییا بناسازی ل کۆبانێ.

– ئاڤاکرنا زەمینا ژ بۆ کەسێن ژ دل کوو دخوازن تەڤلیبوونا ئاڤاکرنا کۆبانێ د ئالی پیشەسازی، چاندنی، ئەنەرژی و بناسازی و پێشخستنا ھەرسێ کانتۆنێ ببن.

– دڤێ ڤان گاڤان ھەموو گرێدایی راستەراستا خەلکێن کۆنتۆنان وەرێ کرن و ب رێیێ کۆمین ، کۆمەلە ، رێخستن و دەزگاەھێن رەڤەبرییا گەل، جڤاکی بیار وەرێ دایێن ل سەر شێوازا گرتنا ئالیکارییان و پارڤەکرنێ.

– ئەم تەڤلیبوون و پشتگیرییا د ڤی واری دە وەکە ئەرک و مەیدانێ ئانارشیستان دەبینن و ھێڤیدارن ڤان پێشنییاران ویێن کوو نھا ناکەڤن بیرا مە، ژ ئالی ئانارشیستێن جھانێ ل کوو دەرێ ڤێ جیھانێ بن، بەر چاڤان بگرن و ھەڤالێن مە ل کوو دەرێ بن تەڤلی کارووبارێ ھەرێمێن کارەساتێن شەر ببن و ھەولدانێن وان د رۆلا ئاڤاکارا ئانارشیستان ھەبە.

ڤان پێشنییارێن مە ب ئارمانجا بەردەوامییا گفتووگۆیا ھەڤالێن مەنە ل کیژان کۆشەا جیھانێ بن و پێشییارێن مە نە تەنێ ژ بۆ کۆبانێ و رۆژھلاتا ناڤین نینە، دبە کوو سبە ل کۆشەیەکە دنا جیھانا مە ئەرکەکە ب ھەمان رەنگێ بکەڤە سەر ملێ مە.

پلاتفرۆما ئانارشیستێن کوردستانێ

٤ سباتێ ٢٠١٥

Qonaxa dûyemîna berixwedana kobanê û pêdvîyan

Piştî 134 rojan berixwedana keç û xurtên kobanê û hevçeperên wan ji her 4 alî cîhanê û bi piştgîrya milyonan azadîxwazên cîhanê, (daiş)ê û xewnên neo-osmanîyan hatin şkandin û hêvîya hevkarên (daiş)ê û dewleta tirkye hat bin ax krin.

Lê hîn jî pêkanînên dewletan be nivwênerayetê dewilta xelafeta slamê de li hember xwebrêvebrîya gel li “rojava” bi dawî nebûye û di alî derûnî û cvakî hîn jî granîya xwe li ser xelkê kobanê û koçberên kantonê, hîn jî badora bi tris û xofa êrşên (daiş)ê heye. Ji blî kampanîyayeke ji bo berterefkirna vî bandorê, ne mumkne kû serkeftna dawî li hember dujminên azadîyê werê tomakrin. Ji vir qonaxa dûyemîna berxudanê, destipêkê jî bi derxistna mayîn û paqijkirna hawrîdorê destipêdke. Kareke wsa ji blî parêzvanên kobanê, hawceyê bi alîkarîya kesên pispor li hemû deverên cîhanê heye. Di heman demê de karên kolektîf xelkê xwechî û piştevanên xweserîya gel û serbixwea kontonan di cîhanê de bi kîjan rengê dbe bla bbe û di her astêkî de kû ji wan re musayd be, ji bo gerentî kirna serbixwebûna kantonên rojavaye li ser bingeha bi xwe bawerbûn û serbixweyîya aborî û îradeya teqeza gel. Çend pêşnîyarên derbara şêwaza alîkarîya û piştevanîya navnetewî ji bo avakrinê wehane:

– sazkirna komîteyên komkirna alîkarîyan madî û pêdvîyên bnasazî, pêdîvîyên paqijkirna kantonê ji mayîn. Van komîteyan li hemû welatên kû derfetê çalakî û piştevanîya berixwedana “rojawa” hebe.

– vekirna hejmareke bankê li hemû welatan û kordnekirna karên komkirnê ji alî komîteyên piştgîrîyê.

– kon vedan li welatên cîranê kû pêdvîyên bnasazî zêdetrin gohatna wan hêsane ji bo kobanê û kantonên din, destinşan kirna embaran li bajar,bajorak û gund li ser snorên tirkyeye, îraq û îranê ji bo veghostna van pêdivyan.

– komkirna derman û pêdvîyên pzîşkî ji bo hersê kantonên efrîn, kobanê û czîre.

– Sazkrin û vekirna xwendingeh , nexweşxane, stadom û chên taybet ji bo çarserkirna derûnya mexdûrên şer û koçberan.

– hewildan ji bo temîn kirna xetyên telefonê û înternêtên serbixwe li welatên herêmê ji bo her sê kantonan.

– Avakirna zemîna tevlîbûna rasterast ji bo alîkarîya bnasazî li kobanê.

– avakirna zemîna ji bo kesên ji dil kû dixwazn tevlîbûna avakirna kobanê di alî pîşesazî, çandinî, enerjî û bnasazî û pêşxistna hersê kantonê bbin.

– dvê van gavan hemû grêdayî rasterasta xelkên kontonan werê krin û bi rêyê komîn , komele , rêxistin û dezgaehên revebrîya gel, cvakî byar werê dayên li ser şêwaza girtna alîkarîyan û parvekrinê.

– em tevlîbûn û piştgîrîya di vî warî de weke erk û meydanê anarşîstan debînin û hêvîdarn van pêşnîyaran wyên kû nha nakevin bîra me, ji alî anarşîstên chanê li kû derê vê cîhanê bin, ber çavan bigrin û hevalên me li kû derê bin tevlî karûbarê herêmên karesatên şer bbin û hewildanên wan di rola avakara anarşîstan hebe.

Van pêşnîyarên me bi armanca berdewamîya giftûgoya hevalên mene li kîjan koşea cîhanê bin û pêşîyarên me ne tenê ji bo kobanê û rojhlata navîn nîne, dbe kû sbe li koşeyeke dna cîhana me erkeke bi heman rengê bkeve ser mlê me.

Platifroma anarşîstên kurdistanê

4 sbatê 2015

داچلەکان و هەراسانبوونی فمینیستانی هەرێمی کوردستان بە بەرخودانی ژنانی “ڕۆژاوا”

هەژێن

١٨ی ئازاری ٢٠١٥

پێش ئەوەی لە دووی هۆکار بگەڕێین، پێویستە ڕۆڵی فیمینیستانی کورد بە چەپ و ڕاستەوە لە هەرێمی کوردستاندا لە ٢٤ ساڵی ڕابوردوودا بخوێنینەوە. لە ڕاپەيڕین و بزووتنەوەی شوراییدا ژنانی ئازادیخواز و یەکسانیخواز بە دیاریکراو سۆشیالیست و کۆمونیستەکان ڕۆڵە کلاسیك و خێڵەکی و بۆرجوازییەکەیان ژێرپێ خست و هاتنە مەیدان. لە بەرانبەردا پارتییە ناسیونال-بۆرجوازییەکانی بەرەی کوردستانی کەوتنەدروستکردنی دەستەکانی تیرۆر و ڕەشەکوژیی ژنان و بۆ ئەو مەبەستە هاریکاریکردنی ڕژێمی بەعس لەلایەن هەندێك ژنەوە کرا بە پاساو، ئەمە لە کاتێکدا کە بۆ پیاوان هاریکاریی و بەرلەشکریی ڕژێمی (بەعس) کرا بە میدیاڵیای ” چەکداری شۆڕشگێڕ” و لە بەرۆکیان درا. لەو کاتەدا تەنیا چالاکانی بزووتنەوەی شورایی و ژنانێك کە ئاراستەی سۆشیالیستیی و کۆمونیستییان هەبوو، دژی ئەو تیرۆر و ڕەشەکوژییە وەستانەوە.

لە مانگی فێبریوەری ساڵی ١٩٩٢ ژنان و پیاوانی ئازادیخواز و یەکسانیخواز، کە بە زۆری لە ڕێکخراوە کۆمونیستییەکاندا کۆبووبوونەوە، بۆ یەکەم جار لە مێژووی عیراق و کوردستندا کەوتنە بەرپاکردنی ساڵیادی ڕۆژی ٨ی مارچ وەك ڕۆژی تێکۆشان و بەرەنگارییکردنی تیرۆر و ڕەشەکوژیی ژنان و لەوێدا تیرۆری هەر ڕۆژەی ژنان پاش تێكشکانی ڕاپەڕین لەلایەن دەستە تیرۆریستییەکانی پارتییە ناسیونالیستەکانەوە، ڕسواکرا و بوو بە سەرەتای دەنگهەڵبڕین بەڕووی تیرۆرکردنی ژنان. هەر ئەو کات زۆربەی ئەو فێمینیستە دەسەڵاتخوازانەی ئێستا، دژی بانگەوازەکانی ٨ی مارچ بوون و پاساوی نامووسپەرستییان بۆ تیۆرکردنی ژنان دەهێنایەوە و ڕێکخراوە پاشکۆکانی هەموو پارتییەکانی بەرەی کوردستانی ڕەوایەتییان بەو تیرۆرکردنە دەدا.

بەداخەوە بەهۆی چەقبەستنی ئایدیۆلۆجی و ئایدیۆلۆجیکردنی بزووتنەوە کۆمەڵایەتیی و جەماوەرییەکانەوە، پاش چەند ساڵێك بزووتنەوەی ڕادیکاڵی یەکسانیخوازیی هەرێم بە هۆی پاشکۆکردنییەوە بۆ پارتیی و ڕێکخراوە چەپەکان، ناکارا بوو و کەوتە پەراوێز و بە لێدان و یاساخبوونی خودی چەپەکان، ژنانی پاشکۆش کەنارگیرکران و کۆتایی بە ئامادەیی مەیدانی بزووتنەوەکە هات و لێدانێکی گیانی و دەروونی و جەستەیی و مەیدانی بەر بزووتنەوەی یەکسانیخوازیی سەرەتای دەهەی نەوەدی سەدەی ڕابوردوو کەوت.

لە وەها هەل و بۆشاییەکدا فێمینیستانی ناسیونالیست، کە تا ئەو کات بە نامووسپەرستیی پاساوی ژنکوژییان دەدایەوە، بۆ بەلاڕێدابردنی ناڕەزایەتی ژنان کەوتنەخۆ و فمینیزمی دەسەڵاتخواز [بۆرجوازی]یان کردە ئاڵاهەڵگری مەیدانەکە و زەمینە بۆ بەدەستهێنانی ناوبانگخوازیی و بەرتەریی و مشەخۆریی و دەسەڵاتخوازیی خۆشبوو و کەوتنە بژی بژیکردن لەتەك سەرانی دەسەڵات و نامەنووسین بۆ سەرۆک و سەرۆکشالیاران و جۆرج بووش و ..تد، تا دواجار توانیان ئایدیۆلۆجی و تێڕوانینی فێمینیزمی بۆرجوازی بەسەر بزووتنەوەکەدا زاڵبکەن و هەم بزووتنەوەی ژنان بۆ دەسەڵات دەستەمۆبکەن و هەم بۆ خۆشیان تەلار و مووچە و پاداشت و ناوبانگ بەدەستبهێنن.

بەرهەمی ئەم سەردەمەی تێکشکانی بزووتنەوەی ڕادیکاڵی یەکسانیخوازیی و زاڵبوونی فێمینیزمی بۆرجوازی، پەسەندکردنی یاسای چەند-ژنە بوو لەلایەن پارلەمانی هەرێمی کوردستان و خۆسووتاندن و کوژران و تیرۆرکردنی زیاتری ژنان و ئاساییکردنی کوشتنی ژنان بەپاساوی نامووسپەرستی، کە تاکو ئێستاش ئەم بارە لە هەرێمی کوردستاندا بەردەوامە و هێرشهێنانی چەکدارانی دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) و داگیرکردنی ناوچەکانی هەرێمی کوردستان، نیشانیدا کە ژن لە هەرێمی کوردستاندا لەسایەی دەسەڵاتی بۆرجوازی کوردا زۆر لە سەردەمی ڕژێمی بۆرجوازی بەعس خراپتر و نزمتر و پلەچەندتر کراوە.

لە وەها بارودۆخێکدا ژنانێك کە خۆیان بە درێژەی بزووتنەوەی ڕادیکاڵی یەکسانیخوازیی دەزانی و پاگەندەیان دەکرد، لە نەزۆکی ئایدیۆلۆجییەکەی خۆیان و سەرگەردانی هزریی و پاشکۆبوون و ئامرازبوون بۆ پارتییەکەیان، زوو کەوتنە ژێر کارایی فێمینیزمی بۆرجوازی یا خرانە ژێر ئەو کاراییە، تاوەکو بە ڕەدووکەوتنی هەژموونی ڕەوتی باو، پارتییەکەیان لە شکست ڕزگاربکەن و ئەوانیش وەك ژنە فێمینستە دەسەڵاتخوازەکانی دیکە کەوتنە بڵاوکردنەوەی وێنەی خۆیان هەر لەسەر مێزی خواردنەوە تا بەردەم مایکرۆفۆنی خۆنیشاندان و گەشتەکانیان وەك پێشرەو و ڕابەر و ڕزگارکەری ژنان.

لەم ساتەدا چەکدارانی دوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) پەلاماری ناوچەکانی زومار و شەنگال و (مەخموور)یان دا و هەزاران ژن و منداڵ و پیاویان بە بارمتە گرت و ژنان وەك کەنیزەك بۆ بازارەکانی کۆیلەفرۆشی (ڕەقە) و (موسڵ) بەڕێکران و نمایشدران، لە بەرانبەردا سەراپای کۆمەڵ و فێمینیستانی دەسەڵاتخواز و تەنانەت فێمینیستانی خۆ بە ڕادیکاڵزان تووشی شۆك و دۆشدامان بوون و دەستی نزا و پاڕانەوەیان بەرەو پارلەمان و فەرمانداریی و سەرۆك و زلهێزەکان بەرزکردەوە و چاوەڕێی بڕیاری “حەکیمانەی” ئەوانەیان کرد. ژنانی “هەرێمی کوردستان”یش کە هەزاران ساڵە بەتایبەت لە ٢٣ ساڵی ڕابوردوودا بێدەسەڵات و پەراوێزدەخرێن و دەکرێنە سیمبولی بێتوانایی و بە ڕابەریی و پێشڕەویی دەستەبژێرەکان و ڕامیاران خۆشباوەڕدەکرێن و ئەوانیش وەك چارەنووسێکی بێگەڕانەوە، چاوەڕێی هاتنی سۆپەرمانەکانی دەوڵەتانی ئەوروپا و (ئەمەریکا)یان کرد یا لە نائومێدیی فریاگوزاریی ئەواندا، ناچار بۆ دابەزینی فریشتەکانی ئاسمان دەستیانهەڵبڕی و لە ڕیزی نزاکەراندا نۆرەیانگرت.

بەڵام هێزی ڕزگارکەر و بەرەنگار نە لە ئاسمانەوە دابەزی و لە سەربازگەکانی زلهێنەکانەوە هات، بەپێچەوانەوەی تێروانینی فێمینیستانی پاشکۆ و دەسەڵاتخوازەوە لە گۆشەیەکی بێدەنگ و فەرامۆشکراو و چاوەڕواننەکراو و لەبیرکراوی ئەم جیهانەوە لە “ڕۆژاوا”وە هاتن و نەك فریای هاوڕەگەزە سەرکوتکراوەکانیان کەوتن، بەڵکو تەواوی پیاوانی سمێڵ بافڕی هەرێمی کوردستانیشیان لە هێرشی چەکدارانی دەولەتی ئیسلامی پاراستن و نیشانیاندا کە ژنان بۆ بەرخودان پێویستیان بە پێشڕەوان و ڕابەرانی وێنەپەخش و دەڵاڵانی پارلەمان و بازار و یارانی جۆرج بوش نییە، ژنان بەخۆیان خودانی خۆیانن و تەنیا ئازادیخوازیی و یەکسانیخوازیی و دادپەروەرییخوازیی سروشی بزاڤەکەیانە و نەك تەنیا ڕەگەزەکەی خۆیان ڕزگاردەکەن، بەڵکو پیاوانی دەبەنگکراوی ئایین و ڕامیاریی و پارتایەتیش ڕزگاردەکەن، ڕێز بۆ تاك و کۆمەڵ دەگڕێنەوە . لە چاوتروکانێكدا هەموو پێناسەکان و پیرۆزیی ئایدیۆلۆجیاکان و دەقە ئایینییەکان و تێروانینی ئایینی-خێلەکی-ناسیونالیستی بۆ ژن و ڕۆڵی ژن لە کۆمەڵدا بەدرۆدەخەنەوە و دەمی هەرچی ڕامیار و پارلەمانتار و سەرانی پارتایەتی و زلهێزەکان هەیە، دەیکەنە تەڵەی تەقیو.

کاتێك لە ئەم دیوە شادراوەی کەتواری ٢٤ ساڵی ڕابوردوو ورددەبینەوە، ئیدی تێگەییشتن لە هۆکار و دنەدەر و بنەمای هەراسانبوونی فێمینیستانی دەسەڵاتخوازی “هەرێمی کوردستان” ئاسان و سادەیە و دەتوانین بە بەراوردێکی خێرای جیهانبینی و تیئۆری و تێروانینی فێمینیستانی ئازادیخواز لەتەك فێمینیستانی دەسەڵاتخواز بە چەپ و ڕاستەوە، بە وەها سەرەنجامێك بگەین؛ لەوە تێبگەین، کە ژنانی ئازادیخوازی کانتۆنەکانی خۆراوا دژی سەروەریی ڕەگەزێك و خوازیاری سەروەریی ڕەگەزەکەی خۆیان نین، ئەوان دژی سەروەریی ڕەگەزین و شەیدا و خەباتکاری جیهانێکن خاڵی لە هەڵاواردنی ڕەگەزیی و هەر ئەم پەیامە بەرز و ئازادیخوازانەیەیە، کە وەها ورە و بوێریی و نەبەزییەکیان پێدەبەخشێت و دەیانکاتە سیمبولی ئازادیخوازیی و یەکسانیخوازیی لە سەرتاسەری جیهاندا نەك پەخشکردنەوەی وێنەی پشت مایکرۆفۆن و مێزی هٶلە گەرمەکان و نامەنووسین بۆ جۆرج بوش و پارانەوە لە سەرۆکان و دەڵاڵانی بازار!

************************** http://www.hejen.wordpress.com *************************************hejen@journalist.com *******************