ڕۆژی ٨ی مارچ، بۆ ؟

لێرەدا پرسیارەکە لەسەر ئەوە نییە، کە چۆن ئەو بۆنەیە لەو ڕۆژدا سەریهەڵداوە، چونکە یەکەم بۆ کەسانێك کە دڵەخورپەی ئازادی و یەکسانییان هەیە، بەدڵنیاییەوە بەسەرهاتی ئەو ڕۆژە و چۆنیەتی بوونی بە ڕۆژی جیهانی دەزانن و ئەوەش دەزانن کە جیهانیبوونی ئەم ڕۆژە بارەتەقای کۆششی تەنیا ژنێك (کلارا زیتکین) نییە وەك چەپەکان پاگەندەی بۆ دەکەن، بەڵکو بەرهەمی تێکۆشانی نەپساوەی بزاڤی ژنانی ئازادیخواز و یەکسانیخوازە شانبەشانی بزاڤە سۆشیالیستییەکان لە چەند ساڵی یەکەمی پاش ڕووداوەکە لە جیهاندا و بەو جۆرە بەردەوامی تێکۆشان لەو پێناوەدا گەیاندییە ئەو ئاستە کە زۆرێك لە وڵاتان ناچاربوون مل بەوە بدەن، کە بیکەنە پشووی فەرمی.

بەڵام هەر زوو وەك هەر ڕووداو و دیاردە مێژوویی پاش پیرۆزکردنی و بەرتەسککردنەوەی لە یاد و ئاهەنگگێڕان، گۆڕا بە ڕۆژێکی ناکارا لە کۆڕی تێکۆشانی یەکسانیخوازانە و تەنانەت لەو وڵاتانەشدا کە چەپەکان تێیدا لە دەوڵەتدا بوون، ئەم ڕۆژە لە هەلی پاگەندی پارتیی و نیشاندانی هێزی دەوڵەت، هیچی دیکە نەبوو. ئەوەش بەگوێرەی ڕەوتی مێژوویی ڕووداوەکان و ئاڵوگۆڕی دیاردەکان لەژێر کارایی گۆڕانی مێژوویدا، شتێکی چاوەڕوانکراوە، هەروەك بۆنە ئایینییەکان و سەردانی مەرقەدەکان بەگوێرەی ڕەوتی مێژوویی بوونەتە شوێنی بەیەکگەیشتن و ڕابواردن، هەر ئاواش ڕۆژی جیهانی ژنان بووەتە بۆنەی پاگەندەی دەسەڵاتداران و چەپە دەسەڵاتخوازەکان و کڕۆکەە شۆڕشگێڕییەکەی لەدەستداوە. لەوەش خراپتر ئەوەیە کە ئەم ڕۆژە لە هەر وڵات و ناوچەیەك و لە بەرنامەی هەر پارتیێکی ڕامیاریدا، ڕوخسارێکی دیکەی بەخۆوە گرتووە و کراوەتە بۆنەی ئایینی و ناسیونالیستی و پارتیی و لە بۆنە و یادێکی شۆڕشگێڕانەوە کراوە بە ڕۆژێك بۆ پەخشکردنی ئایدیۆلۆجیا جۆراوجۆرەکان و هەلێك بۆ بازرگانی، بۆ نموونە ساڵانی پێشتر لە هەرێمی کوردستاندا لەجیاتی پشووبوونی ئەم ڕۆژە، دەسەڵاتداران فەرمانیان دەدا، کە هەموو کەسێك (ژنان) دەبێت بە پۆشاکی کوردییەوە بچێت بۆ سەرکار و خوێندن، کە بێجگە هەلی بازرگانی و کەوڵکردنی ننێوەڕۆكی ئەو ڕۆژە هیچ پەیوەندییەکی بە ئازادی ژن و بە جیهانیبوونی ئەم ڕۆژەوە نییە. ئەی ئەم ساڵ کە چەند مانگە کرێکاران و فەرمانبەران و مامۆستایان و خانەنیشان مووچەیان وەرنەگرتووە و خەڵك نان نییە بیخوات، دەسەلاتداران چ فەرمانێك بۆ ژنان دەردەکەن؟ ئەی چەپە ئاهەنگێڕەکان چ داخوازییەك بەرزدەکەنەوە؟

ئەگەر لەوانەش بگوزەرێین، پرسیارێکی دیکە یەخەماندەگرێت، ئەگەر ژنان لە ساڵێکدا ڕۆژێکیان هەیە، ئەی 364 ڕۆژەکەی دیکە هی کێن؟ ماف و ئەرك و ڕۆڵ و پێگەی ژنان لە ڕۆژەکانی دیکەدا چییە و چۆن دەبێت؟

بێجگە لەوە پارتییە ڕامیارییەکان لەپێش هەموویانەوە پارتییە چەپەکان، هەموو ساڵ لەم ڕۆژەدا دەزگەی پاگەندەیان دەخەنەگەڕ و ڕۆژی پاشتر تەنانەت ژنە پاشرەوەکانیشیان دەگەڕێنەوە ڕۆڵی ئاساییان و بوخچەی ئازادی و یەکسانیخوازییان تا ساڵێکی دیکە دەپێچنەوە و سەدان ڕووداو و کارەسات و کوشتوبڕ و بازرگانی بەسەر ژناندا دێن و دەکرێن، چەنەبازە ڕامیارەکان بێجگە لە بەیاننامەی پاگەندەیی بۆ پارتییەکەیان و ئایدیۆلۆجییەکەیان، هیچی دیکە بە ئەرکی خۆیان نازانن!

ئەوە وێنە ڕاستەقینەکانی پشت پاگەندە و هەوڵی دەسەڵاتەکان و چەپەکانە، لەبەرئەوە بەبڕوای ئێمە بەشداریکردن لە بەئاهەنگکردنی ئەم ڕۆژە و واڵاکردنی مەیدان بۆ پاگەندەی ڕامیاریی دەسەڵاتخوازان خزمەتکردنە بە کۆنەپەرستی و کۆیلەڕاگرتنی ژنان لە کۆمەڵدا.

ئێمە ژنان و پیاوانی ئازادیخواز و یەکسانیخواز، لەو بارەوە بۆچوونگەلێکی دژەتەوژممان هەیە، کە لەم خاڵانەی خوارەوەدا کورتدەبنەوە :

– ڕۆژی 8ی مارچ و بەجیهانیبوونی ئەم ڕۆژە بارەتەقای پاڵەوانبازیی هیچ سەرکردە و دەستەبژێرێك نییە و تەنیا بەرهەمی تێکۆشانی نەپساوەی بزاڤی ڕزگاریخوازانەی ژنان و بزاڤی سۆشیالیستیی جیهانە بەگشتی.

– ڕۆژی 8ی مارچ، ڕۆژی ئاهەنگگێران و خۆڕازاندنەوە و مەیخواردنەوەی نێو هۆڵ و باڕەکان نییە، بەڵکو ڕۆژی ڕژانە سەر شەقامەکان و دەستکێشانەوە لە کار و داگیرکردنی پارلەمان و کارگێڕییەکانە.

– ڕۆژی 8ی مارچ، ڕۆژی تیندان و باگەوازکردن بۆ ئایدیۆلۆجییە ئایینی و ناسیونالیستی و چەپی و نیئۆلیبراڵییەکان نییە، بەڵکو ڕۆژی بانگەوازکردنە بۆ تێکۆشانی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی بۆ پاشەکشێکردن بە ڕەوتە کۆنەپارێزەکان کۆمەڵ.

– بە بۆچوونی ئێمە چەوسانەوەی ڕەگەزیی ژنان کاری تاکە پیاوێك نییە، وەك ئەوەی فێمینیستە بۆرجوازییەکان و چەپەکان پاگەندەی بۆ دەکەن، بەڵکو کارکرد و بەرهەمی دەسەڵاتی ڕامیاریی و دەسەڵاتی کولتوورییە، کە جیاوازی چینایەتی مامانی لەدایکبوونیانە.

– ئێمە لەو بڕوایەداین، تا سەروەری مرۆڤ بەسەر مرۆڤدا بمێنێت و تاوەکو پێناوێك بۆ چەوسانەوەی مرۆڤ بمێنێت، ژنان وەك بەشێك لە کۆمەڵ ڕزگاری یەکجارەکی بەدەستناهێنن، هەروەها بەپێچەوانەی پاگەندەی فێمینیستە بۆرجوازییەکانەوە، لە سایەی پارلەمانیترین دەسەڵاتی بۆرجوازی و لە سایەی لیبرالیترین یاسایاندا، کەمی کرێ و پیشەسازی سێکسی و کۆیلەتی ژنان و مناڵان لە پەرەسەندنەوەدایە.

– بە بۆچوونی ئێمە، ڕزگاری هەر تاك و توێژ و چین و ئێتنییەك تەنیا لە دەستی خودی خۆیدایە و هیچ هێزێك ناتوانێت کۆیلەیەك ڕزگاربکات، ئەگەر خۆهوشیاری ئەو کۆیلەیە خۆی نەبێتە هاندەری تێکۆشانی بۆ ڕزگاربوونی، لەم پەیوەندەدا تاوەکو ژنان ڕزگاری خۆیان لە پاشکۆیی پرسی ئێتنیی و وابەستەیی پارتییە ڕامیارییەکان و چەقبەستن لە پیرۆزیی ئایدیۆلۆجیاکان جیانەکەنەوە، وەك ئەزموونە مێژووییەکان نیشانیدەدەن، شکست لەدوای شکست گەورەتر و بەئازارتر دەبێت.

– ئێمە هاوکاتی ئەوەی کە کۆڕ و کۆمەڵی خۆهوشیاریی ژنان بەپێویست و کارا دەبینین، بەشداریی و چالاکبوونی ژنان لە ڕێکخراوەی سەربەخۆی جەماوەریی چین و توێژە کۆمەڵایەتییەکاندا بە مەیدانی سەرەکی تێکۆشان و چەکی کارا بۆ سەپاندنی داخوازییەکانمان و مەیدانچۆڵکردن بە دەسەڵاتی ڕامیاریی و دەسەڵاتی کولتووریی دەبینین و دەزانین. ژنان بەبێ بەشداری چالاکانەیان لە تێکۆشانی سەربەخۆی ئابووریی ئەو چین و توێژە کۆمەڵایەتییانەدا و بەبێ بەشدارییان لە پێکهێنان و بوونیان لە پەیکەربەندیی ڕێکخراوە سەربەخۆ جەماوەرییەکاندا، ناتوانن هاوکار و هاوچین و هاوەڵ و هاوسەرە پیاوەکانیان ناچار بە بەشداریکردن لە تێکۆشانی یەکسانیخوازانەدا بکەن و ناتوانن ببنە دینەمۆی تێکۆشانی کۆمەڵایەتی بۆ کۆتاییهێنان بە کۆیلەتی خۆیان.

هەڵبەتە نەوتراو نەمێنێتەوە، ئێمە هەموو ڕێکخراوێکی بەناو جەماوەریی ژنان، کرێکاران، خوێندکاران، ساڵمەندان و کەمئەندامان و مناڵان و … تد، کە لەسەر پەیکەربەندی قوچکەیی واتە دەسەڵاتداریی هەندێك بەسەر هەندێکی دیکە پێکهاتوون، ڕەتدەکەینەوە و ئاوای دەبینین کە دەستەمۆیی و نادەربەرستیی ژنان زیاتر و قوڵتر دەکەنەوە و ئەوە بۆ تێکۆشانی هەموو چین و توێژە کۆمەڵایەتییەکان بە هەمان شێوە دەبینین.

با ئەم ساڵ ئاهەنگ و کۆڕە فەرمانداریی [حکومەتی/ دەوڵەتیی] و پارتیی و دەسەڵاتخوازانەکان بایکۆتبکەین و لە بەرانبەردا خۆمان لە کۆڕ و کۆمەڵی سەربەخۆیی شوێنەکانی کار و خوێندن و گەرەکەکاندا ڕێکبخەین و داخوازییەکانمان بەڕووی کۆمەڵ و دەسەڵاتدارانیدا بەرزبکەینەوە و دەسەڵاتی ڕامیاریی و کولتووریی وەك بکەر و ڕاگری کۆیلەتی یاسایی و کۆمەڵایەتیی ژنان بخەینە ژێر پرسیارەوە.

ئازادی و یەکسانی ژنان تەنیا لە خۆهوشیاریی و خۆڕێکخستن و خۆکارابوون و خۆبیرکردنەوەی خودی ژناندایە

سەکۆی ئەنارکیستانی کوردستان

٥ی مارچی 201٦

What sort of Uprising do we need in Iraqi Kurdistan?

By; Zaher Baher
Feb 2015
Before the uprising of March 1991 in Kurdistan, the Patriotic Union of Kurdistan (PUK) and the Kurdistan Democratic Party (KDP) armed forces (Peshmarga) virtually did not exist, except for the ones on the borders with Iran and in very remote areas. This new situation resulted from the Iran/Iraq war and the Anfal campaign run by the former Regime that cost the life of over 180 thousand villagers who were evacuated and disappeared with their villages completely destroyed by way of demolition. When the uprising happened, the government forces were kicked out by the mass movement, and then the PUK and KDP with the help of US and Western countries came back. In the short time, they controlled these towns and cities that liberated by people. In May 1992, they formed and shared Administration through a scenario of the fake election. On 05/10/1992 they started fighting the PKK, this lasted about 3 months. In 1995, PUK and KDP became separated and started fighting one another and divided Kurdistan between them.
During the fighting PUK had defeated KDP almost completely, therefore, the head of KDP, Masoud Barzani, asked the former Iraqi president Saddam Hussein for his support.
On 31/08/96, the former regime’s army had arrived Erbil and rescued the KDP. Afterwards, the KDP launched attacks on PUK and managed to control many areas including towns, cities and villages, which were under the control of the PUK previously. The PUK had no choice but to ask the Iranian regime for support, so with the help of Iran, PUK managed to gain control of those places that been lost to the KDP and set up its own administration. After this fighting, PUK and KDP controlled different regions of Kurdistan. KDP set up its Administration in Erbil and the towns around it. PUK set up its own Authority in Sulaymaniyah and the towns around.
In 2003 the former regime fell after the invasion of Iraq by the US and Western countries, nonetheless an extraordinary opportunity was created for PUK and KDP to form Kurdistan Regional Government, the KRG has formed as the result of the election of 2005. The second election after the invasion was in 2009. From 2005 to 2014 both parties (PUK & KDP) were the major powers in KRG. In the last election of 2014, the balance of power slightly changed. The so-called Movement of Change (Goran) that was formed in 2007, came second in the election, it entered the government shared power with KDP, PUK, Islamic organizations and other small parties. However, the corruption, terrorizing of people, disappearances, killing and assassinating of political activists, writers, journalists and women continued.
In short, no serious reforms took place while ’Goran’ shared power with KDP, PUK and the rest. In fact, the situation has got worse. In October of 2015, the KDP sacked all the MPs, Ministers and the heads of Parliament from ‘Goran’, Movement of Change, and were not allowed to return to Erbil. Since then there has been no effective parliament in Kurdistan.

It is People who are in crisis not the KRG:

Kurdish people in Iraqi Kurdistan (Bashur) under the control of KRG have dramatically suffered economically and politically. KRG has failed to pay its employees of 1.4 Millions since October 2015. From this month the teachers are supposed to receive only half of their wage. The KRG blamed the Iraqi central government for not sending the proportion of its annual budget of 17% when due. The KRG supposed to export 550 thousand barrels of oil daily via central government, then the central government should releases the proportion of the . I, the KRG has been selling the oil directly bypassing the central government and kept the money without showing any official record of the detail income, or how it was sold and to whom.
The KRG stated there are also other reasons contributing to the drying up its budget such as the tumbling of oil prices, war with Isis and the cost of having over 1.5 Millions of refugees from Syria and the south/ middle regions of Iraq.
Since October of 2015 trade, market, construction work has all slowed down and all projects have almost been stopped due to running out of money. In addition, thousands especially young people have left Kurdistan heading to Europe. It is difficult for people in Kurdistan to live in such miserable situation under the KRG. Therefore, people do not have any choice other than protesting and boycotting work, mainly in the towns and cities under the control of Patriotic Union of Kurdistan (PUK).
From the start of this month demos and protests of small scale have started in Erbil, the capital of KRG, that controlled by Kurdistan Democratic Party (KDP). Many of the offices and schools from primary to secondary have been closed because the teachers and other employees have no money to pay transports fares to reach their workplaces. The prices of everything has risen consequently, many shops and companies have been closed.
Like elsewhere it is the people who are in crisis not the system, not the government. It is people who are lack of confidence, dependant on political parties. It is the people lost faith in themselves and look for a leader to lead them. It is the people who have not learned from previous experiences, they still believe in the notorious and powerful historical lie of Parliamentary election.

We do not need any kind of uprising:

There have been many uprising in different countries in the past. More recently 1979 in Iran, 1991 in Bashur, Iraqi Kurdistan, and in the last five years the “Arab Spring” continues. However, the uprising in all these countries ended up with a terrible civil war or Regime change that in fact was not much better than their former rulers. The reasons for that are simple, either led by political parties or by people with no plan for the post-uprising and eventually tamed by US and Western countries. They mainly wanted to change the power not the society, they wanted the political revolution, not the social revolution, and they wanted to make changes from the top not the bottom of the society. Because of this they easily fell under the influences of the US, and other western countries’ political and neu-liberal economy. In the end, not only have failed to bring real changes, in fact, the post- uprising served the elites, upper class and the interest of the current system much better than previous regimes. The failure also disappointed people and made them not to believe in most of the protest, demos, and even uprising.
At present, there are lots of talks and suggestions among the Iraqi Kurdish especially into the ranks of communists, authoritarian socialists, lefties and the liberals for the uprising. What they want will not bring the better outcome than what has happened in the Arab Countries in my opinion.
In order to avoid that rout and bring the real changes we need to form radical, non-hierarchal local groups that are anti-authority, anti-state and anti-power. We need to organize ourselves in the neighborhoods, factories, work places, schools, universities, on the streets, and the villages. We need to form communes and cooperatives, to set up people’s assembly, citizen assembly, libertarian Municipalism in every village, city, and town. Using direct action and direct democracy in decision making that should be the way of progressing and developing people’s power. We need to do all these independently of the political parties.
Our goals must be to change the society from the bottom to the top, from the political and regime changes to economical, educational, social and cultural changes. We need to work on building people’s power instead of the dictatorship of the proletariat or any other class power.
We do not just need an uprising. We need a kind of uprising that enables us to make real changes in establishing a socialist/anarchist society. This can be done through Democratic Confederalism, Libertarian Communalism.