ئایا ده‌وڵه‌ت خواستی پڕۆلیتاریا، کرێکارانه‌، یا خواستی ده‌سه‌ڵاتخوازانه‌؟

زاهیر باهیر

23/09/2016

ئایا ده‌وڵه‌ت خواستی پڕۆلیتاریا، کرێکارانه‌، یا خواستی ده‌سه‌ڵاتخوازانه‌؟

سه‌رجه‌می چه‌په‌کان به‌ لینینی و مارکسیی و سۆشیالیسته‌ ده‌سه‌ڵاتخوازه‌کانه‌وه‌ ، ده‌یانه‌وێت کرێکاران بخه‌نه‌ ژێر بارێکه‌وه‌ نه‌ خواستی ئه‌وانه‌ و نه‌ ئه‌وانیش که‌ری ژیر ئه‌و باره‌ن .  کورد ده‌مێکه‌ وتویه‌تی: “مه‌تی نه‌ ئه‌تڕیا به‌ ‌زۆر ئه‌یان تڕان”.  ده‌قاو ده‌ق هه‌مان مه‌سه‌له‌یه،‌ کرێکاران ده‌وڵه‌تخواز نین که‌چی به‌زۆر ده‌یانکه‌نه‌ ده‌وڵه‌تخواز.

بابێمه‌ سه‌رجه‌وهه‌ری مه‌سه‌له‌که‌.  ئه‌گه‌ر کرێکاران بارودۆخ و زه‌مینه‌ی ‌ ژیانیان و هه‌ل و مه‌رجه‌کانی کارکردنیان هۆشمه‌ندییان دیاری بکات و دواتریش هۆشمه‌ندییه‌که‌ به‌ره‌و ئامانجه‌کانیانی به‌رێت، ئه‌وه‌ به‌ دڵنیاییه‌وه‌ کرێکاران نه‌ حیزبیان ده‌وێت نه‌ ده‌وڵه‌تیش.

 ئه‌وان له‌ بواری کارکردنیاندا ته‌نها نقابه‌یه‌کی چالاکی  رادیکالیان ده‌وێت تاکو ئه‌و ناکۆکی و ململانێیه‌ی سه‌ر کار که‌ له‌ نێوانی خۆیان و خاونکاردا هه‌یه‌ ، به‌ قازانجی خۆیان ( کرێکاران )  لابه‌لاببێته‌وه‌ .  هاوکاتیش ده‌وڵه‌تیشیان ناوێت ، ڕاسته‌ ئه‌وان ده‌زانن که‌ چینی فرمانڕه‌وای خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات ، به‌رگریی له‌ خاوه‌نکاره‌کانیان ده‌که‌ن ، به‌ڵام ئه‌وان ده‌زانن که‌ هه‌ر که‌س ده‌ه‌وڵه‌ت بگرێته‌ ده‌ست هه‌ر پشتگیری ئه‌وان ( کرێکاران) ناکات ، سه‌ره‌ڕای ئه‌مه‌ش ئه‌وان ده‌زانن که‌ خه‌باتیان ده‌بێت له‌ جێ پێیی خۆیان ، له‌ شوێنی کار و ئیشه‌وه‌ ده‌ستپێبکات ، نه‌ك له‌ په‌ڕله‌مان و ده‌وڵه‌ته‌وه‌ چونکه‌ ئه‌وان باشده‌زانن ئه‌وانه‌ی که‌ ڕووبه‌ڕووی ئه‌وان له‌ یه‌که‌م هه‌نگاودا ده‌بنه‌وه‌ ، ده‌وڵه‌ت نییه‌،  به‌ڵکو خاوه‌نکاره‌کانه‌ بۆیه‌ خه‌باتی ئه‌وان لۆکاڵیانه‌یه‌ ، واته‌ له‌ جێی کاره‌کانیانه‌وه، ده‌ست پێده‌که‌ن‌ .  ئه‌مان هۆشمه‌ندی ئه‌وه‌شیان هه‌یه‌ که‌ ده‌بێت پشتگیری هاوه‌ڵه‌ کرێکاره‌کانی دیکه‌یان بکه‌ن چونکه‌ ده‌زانن سه‌رکه‌وتنی ئه‌وان له‌ به‌دیهێنانی بڕێك له‌ داخوازییه‌کانیاندا ، سه‌رکه‌وتنه‌ بۆ به‌شه‌کانی دیکه‌ی کرێکاران.

که‌واته‌ کرێکاران ئه‌رکێکی گه‌وره‌ی شۆڕشگێڕانه‌یان که‌ هه‌ڵته‌کاندنی ده‌وڵه‌تی مه‌وجوده‌ و دروستکردنی ده‌وڵه‌ی خۆیان ( دیکتاتۆری پڕؤلیتاریا، حکومه‌تی کارگه‌ریی، ده‌وڵه‌تی کرێکاریی  و … هتد) که‌ خراوه‌ته‌ سه‌رشانیان،  وه‌همه‌ و هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای هاتنی ئایدۆلۆجی مارکسه‌وه‌ تا ئه‌م ده‌قه‌یه‌ کراونه‌ته‌ په‌یژه‌یه‌ك بۆ ده‌سه‌ڵاتخوازان تاکو له‌ ڕێگایه‌وه‌ بگه‌نه‌ ده‌سه‌ڵات .  مێژوش ئه‌و ڕاستییه‌ی سه‌لماندووه‌ ‌ کاتیکیش که‌ ده‌گه‌نه‌ ده‌سه‌ڵات ، گه‌ر له‌  فرمانڕه‌واکانی پێشتر  خراپتر نه‌بن ، ئه‌وه‌ له‌وان باشتر نابن.

پیرۆزکردنی کرێکاران و بارکردنییان به‌ باری ته‌ماحی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵات ، که‌ ئه‌مڕؤ له‌ لایه‌ن هه‌ر هه‌موو مارکسی و لینینییه‌کانه‌وه‌ ده‌یخوازن،  یا له‌ نه‌زانینیانه‌وه‌یه‌ ‌ یاخود بۆ به‌کارهێنانیانه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆیان که‌ پێی بگه‌نه‌ ده‌سه‌ڵات.  ئه‌وان ده‌بێت ئه‌وه‌ تێبگه‌ن به‌و چه‌مکی تێگه‌یشتنه‌یان بۆ شؤڕش و شؤڕشگێڕێتی ،‌ کرێکاران هه‌رگیز نه‌ شؤڕشگێڕ بوون و نه‌ ده‌شبن.  

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s