واژۆنامە بۆ کردنەوە و بە گەڕکەوتنەوەی ئەکاونتی سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان

واژۆنامە بۆ کردنەوە و بە گەڕکەوتنەوەی ئەکاونتی سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان

 (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان) بۆ کردنەوەی ئەکاونت و پەیج و گروپە داخراوەکانی لە فەیسبووك، پێویستی بە پشتیوانی و واژۆکردنی ئەم واژۆنامەیە هەیە.

دۆستان، هاوڕێیان

وەك خۆتان ئاگادارن لە مانگی ئۆکتۆبەری ساڵی ٢٠١٥ تاکو ئێستا٢١ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٦ سەرپەرشتیکارانی تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووك ئەکاونت و پەیج و گروپەکانی (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمانی) لەنێو تۆڕی فەیسبووك ڕاگرتووە و داخستووە، بەو بیانووەی کە دەبێت شوناسنامەی کەسیی ئەو ئەکاونتەی سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان بسەلمێندرێت.

لەو کاتەوە تاکو ١٥ی جولای ئەم ساڵ ٢٠١٦ چەندین جار لەلایەن هاوڕێیانی (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان) هەم شوناسنامە نێردراوە و هەم داخوازییەکانی دەسەندکارانی فەیسبووك وەڵامدراونەتەوە. بەڵام سەرباری ئەوەش هێشتا هەر ئەکاونت و پەیج و گروپەکانی (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان) داخراوماونەتەوە. لەبەرئەوە و بۆ ئەوە، ئێمە هاوڕێیانی (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان) بڕیارماندا ڕێگەیەکی دیکە بگرینەبەر و واژۆنامەیەك ئاراستەی دەسەندکارانی تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووك بکەین، هیوادارین تۆی خوێنەر وەك ئازادیخوازێك  پشتیوانی لە داخوازینامەکەی (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان) بکەیت .

ڕێکەوتی ئەو نامە و وەڵامانەی کە لەلایەن (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان) ئاراستەی سەرپەڕستیکارانی فەیسبووك کراون : 11/18/15 at 6:59 AM ،  2/24/16 at 9:21 PM،  3/13/16 at 10:35 AM ،  6/22/16 at 9:09 PM ، 06/28/2016 at 15:18 ، 6/30/16 at 7:16 AM ، 7/15/16 at 1:46 PM

لیستی ئەکاونت و پەیج و گروپەکانی (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان) کە لەلایەن دەسەندکارانی فەیسبووك داخراون :

 ئەکاونتی سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان www.facebook.com/kurdistan.anarchists.forum ڕۆژی ١٥ی نۆڤەمبەری ٢٠١٥ داخراوە ،  پەرتووکخانەی ئەنارکی www.facebook.com/groups/pertukxaney.Enraki/   ڕۆژی ١٥ی نۆڤەمبەری ٢٠١٥ داخراوە ،  یانەی ئەنارکیستان www.facebook.com/groups/anarkistan/   ڕۆژی ١٥ی نۆڤەمبەری ٢٠١٥ داخراوە ، یانەی (گۆڕینەوە و بەخشین لەجیاتی فڕێدان وکڕین) www.facebook.com/profile.php?id=100009554550402   ڕۆژی ١٥ی نۆڤەمبەری ٢٠١٥ داخراوە ، یانەی ئازادیخوازان https://www.facebook.com/groups/azadiwazan/  ڕۆژی ١٤ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٦ داخراوە ،   پەرتووکی ئەنارکی  https://www.facebook.com/groups/Pertuky.Anarky   ڕۆژی ١٤ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٦ داخراوە ،  یانەی (گۆڕینەوە و بەخشین لەجیاتی فڕێدان وکڕین) ، https://www.facebook.com/groups/978063422320020/   ڕۆژی ١٤ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٦ داخراوە

خوێنەری هێژا، ئەگەر کرانەوە و  هەبوونی ئەو ئەکاونت و پەیج و گروپانە بە پێویست و هەروەها وەك ماف و ئازادی هەر کەسێکی دەزانێت، تکایە لەسەر ئەم لینکەی خوارەوە کلیکبکە و بەشداری واژۆنامەکە : http://petitions.moveon.org/sign/kurdish-speaking-anarchist?source=c.em&r_by=16582771

سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی-زمان

٢٠ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٦

گێڕانه‌وه‌ی مێژوو، یاخود چه‌واشه‌کردنی خوێنه‌ر

گێڕانه‌وه‌ی مێژوو،  یاخود چه‌واشه‌کردنی خوێنه‌ر

                                                             زاهیر باهیر – له‌نده‌ن

                                                                        20/10/2016

دووهه‌فته‌ له‌مه‌وپێش برا و  دۆستی  44 ساڵه‌م له‌ په‌ناو بیانوی پۆستێکمدا* که‌ ‌ لینکه‌که‌ی له‌ خواره‌وه‌ داده‌نێم،  هێڕشێکی زۆری کردۆته‌ سه‌ر خۆم و هاوڕێیانی سه‌کۆی ئه‌نارکیستانی کوردزمان و هه‌روه‌ها بزوتنه‌وه‌ی ئه‌نارکیسته‌کان  له‌سه‌رده‌می جه‌نگی ناوخۆی  ئیسپانیا .  له‌و وتاره‌دا ئه‌نارکیسته‌کانی کردوه‌ به‌ مرۆڤکوژ و وێرانکار و فاشی ڕه‌فتار.

پێشه‌کی ده‌بێت ئه‌وه‌ بڵێم گه‌رچی شتێکی وا گه‌وره‌ نه‌بووه‌ له‌ نێوانی من و ئه‌ودا  من تێناگه‌م که‌ ئه‌م دۆسته‌ی  من بۆ ” شه‌ڕی ئه‌و دۆڵه‌ ده‌هێنێته‌ ئه‌م کۆڵه‌” به‌ ڕاست و به‌ چه‌پدا، که‌وتۆته‌ به‌خشینه‌وه‌ی ‌ تۆمه‌ت و کردنی  پاگه‌نده‌ی خراپ‌.

من له‌م کورته‌ وه‌ڵامه‌دا ، سه‌باره‌ت به‌ خۆم و نوسینه‌کانم ، خۆم له‌ هێڕشکردن ده‌پارێزم و  به‌رگریش له‌ خۆم ناکه‌م، به‌ڵكو ده‌یهێڵمه‌وه‌ بۆ خه‌ڵكی  که‌ حوکمی خۆیان بده‌ن .  من هیچ وه‌خت نه‌ك له‌گه‌ڵ هاوڕێ و براده‌ر، به‌ڵکو  ئه‌وانه‌شی که‌ نایانناسم شه‌ڕی که‌سی ناکه‌م. دونیای خه‌باتی من که‌ دژی ئه‌م سیسته‌مه‌یه‌ ، له‌گه‌ڵ سیسته‌مه‌که‌دایه‌، نه‌ك تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ به‌ سه‌رکرده‌کانیشه‌وه‌.  به‌ڵام پێشئه‌وه‌ی بچمه‌ سه‌ر کرۆکی باسه‌که‌ با له‌ شتێکدا ڕاستی بکه‌مه‌وه‌ ، گه‌ر چی ئه‌و کوردییه‌کی زۆر باشده‌زانێت به‌لام نوسیوێتی ئه‌و ” موراقه‌به‌ ناکات ، چاودێری ده‌کات ” به‌ڵام هه‌ردوو وشه‌که‌ هه‌ر یه‌كشتن ، یه‌که‌میان عه‌ره‌بییه‌ و دووه‌میان  کوردییه‌ .

  • …. بابه‌ ئیشته ‌‌ که‌س گوتوویه‌تی**:

ئیشته‌ که‌س گوتوویه‌تی ئه‌نارکیزم له‌گه‌ڵ ئایندا دێته‌وه‌، که‌س گوتوویه‌تی بزوتنه‌وه‌ی ئه‌نارکیسته‌کان له‌وێ وایان کردوه‌ یا نه‌ ، که‌س گوتویه‌تی سه‌کۆی ئه‌نارکیستان شانیان وایه‌ و باڵیان وایه‌، ئیشته‌  که‌س گوتویه‌تی ……؟

ئه‌م دۆسته‌ی من ڕكوکینه‌که‌ی به‌رامبه‌رم به‌و ڕاده‌یه‌یه‌ ته‌نها به‌ ته‌سه‌وراتی خۆی له‌سه‌ر پۆسته‌که‌ی من قسه‌ده‌کات‌.  فه‌رموون با خوێنه‌ر کرته‌ی لینکی پۆسته‌که‌ی من بکات و بیخوێنێته‌وه‌ و بۆخۆی حوکم بدات.  من خۆم چه‌ند جارێك پۆسته‌که‌مم خوێنده‌وه‌ به‌ڵام له‌گه‌ڵ نوسینه‌که‌ی ئه‌ودا هیچ په‌یوه‌ندییه‌کم بۆ نه‌به‌سترا.  نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌، به‌ڵکو گه‌ر خوێنه‌ر دیقه‌تی لێبگرێت بۆی ده‌رده‌که‌وێت که‌ من به‌ناوی ئه‌نارکیسته‌کانه‌وه‌ و ته‌نانه‌ت به‌ ناوی ‘سه‌کۆ’ شه‌وه، قسه‌م نه‌کردووه‌.‌ من نوسیومه‌ “..له‌ دیدی منه‌وه‌ …” چونه‌ک من ئه‌وه‌ ده‌زانم نه‌ ئه‌نارکیزم ئایدۆلۆجییه‌ تاکو خاوه‌ن ده‌ق بێت و حوکم بدات  ، نه‌ ده‌شکرێت له‌سه‌ر هه‌موو شت وه‌کو حیزبی و ئایدۆلۆجیسته‌کان ، ئه‌نارکیسته‌کان یه‌ك ڕایان هه‌بیت یا هاوڕابن، هاوکاتیش که‌سیش مافی ئه‌وه‌ی نییه‌ مافی ئه‌نارکیستبوون و نه‌بوون ببه‌خشێته‌وه‌.

لێردا ده‌بێت ئه‌وه‌ش بڵێم من مافی خۆمه‌ له‌سه‌ر هه‌ر شتێك بنوسم که‌ ده‌مه‌وێت‌،  ئه‌وه‌نده‌ی: یه‌که‌م خوێنه‌ر چه‌واشه ‌نه‌که‌م و به‌ به‌ڵگه‌وه‌ بدوێم. دووهه‌م وتاره‌کانم  ڕه‌گه‌زپه‌رستانه و ڕه‌یسیستانه‌ ‌ نه‌بێت، بۆیه هه‌تا ئیرهابی فکریشم له‌سه‌ر بێت،‌ من هه‌ر به‌رده‌وام ده‌بم له‌سه‌ر نوسین. ‌.

ئه‌م دۆسته‌ی من واچاوه‌ڕوان ده‌کات که‌ من و هاوڕێکانم شتێك بنوسین که‌ ده‌قاو ده‌ق له‌گه‌ڵ نوسینی بیریاره‌ کۆنه‌کانی ئه‌نارکیزمدا، بێته‌وه‌.  جوانی ئه‌نارکیزم و فراونبیریی ئه‌نارکیسته‌کان له‌وه‌دایه‌ ، که‌ ئه‌مان جیاوازن له‌ مارکسییه‌کان و کۆمۆنیسته‌کان یاخود موسڵمانه‌کان ، بۆ ئه‌وه‌ی  پاش نزیکه‌ی 180 ساڵ ئه‌نارکیسته‌کان بێن بۆ حه‌لی کێشه‌کانی ئێستا دوو توێی کتێبه‌کانی که‌سانێك که‌ ئێسقانیشیان نه‌ماوه‌، بگه‌ڕێن ، یا وه‌کو موسڵمانه‌کان پاش ئه‌م هه‌مو ساڵانه‌ تازه‌ به‌ تازه‌ بێن قورئان بکه‌نه‌ ده‌ستوری تاك و به‌ڕیوه‌بردنی کۆمه‌ڵ.  هه‌ر ئه‌مه‌شه‌ که‌ ئێمه‌ ده‌ڵێین نه‌نارکیزم ئایدۆلۆجی نییه،‌ به‌ڵکو هزره‌ ، هزریش به‌ به‌رده‌وامیی‌ له‌خۆ تازه‌کرنه‌وه‌دایه‌ .

  • به‌ ڕیش نییه‌ به‌ ئیشه‌ :

ئه‌و دۆسته‌م نوسیوێتی که‌ ” ئه‌م براده‌رانه‌ له‌ په‌نجه‌ی ده‌ست تێناپه‌ڕن”  من نازانم ئه‌و به‌ چ پێوه‌رێك و به‌ڵگه‌یه‌ك ئه‌م قسه‌یه‌ فڕێ ده‌دات .  ڕاستییه‌ك هه‌یه‌ که‌ ده‌بێت هه‌موو خوێنه‌ر بیزانێت ، که‌ ئێمه‌ خۆشمان نازانین ‘ سه‌کۆ ‘ چه‌ند که‌سی له‌ ده‌وره‌.  هۆکاری ئه‌مه‌ش ڕون و ئاسانه‌ ، چونکه‌ ئێـمه‌ نه‌ حیزبین و نه‌ ڕێکخراوین و نه‌ ئابوونه‌ ده‌ده‌ین و نه‌ سجلی ئه‌ندامان‌ و پاڵێوراوان و لاینگرانمان هه‌یه ‌و نه‌سه‌رکرده و‌ به‌رکرده‌ش.  دوای ئه‌وه‌ش ئیمه‌ یه‌ك که‌س بین و هه‌زار که‌س مه‌سه‌له‌یه‌ک نییه‌ چونکه‌ ڕه‌نگدانه‌وه‌ی  ته‌یارێکی هزرین. زیاتریش له‌مه‌،  بانگه‌وازی به‌ره‌و ده‌سه‌ڵات و پاگه‌نده‌ی ڕزگارکردنی کۆمه‌ڵمان نه‌کردوه‌ تاکو که‌سێك پێمان بڵێت، ئێمه‌ هیچین یا هیچنین.

ئێمه‌ خۆمان فشنه‌کردۆته‌وه‌ و خۆشمان باشده‌ناسین، ده‌زانین کاری هه‌نووکه‌یی  ئێمه‌ کاری ڕۆشنگه‌ریییه‌ ، داکۆکی و ناساندنی هزری ئه‌نارکیزمه‌ له‌ کوردستاندا ، که‌ بێ هیچ زیاده‌ڕه‌وییه‌كیش ده‌ڵێم ڕۆڵێکی که‌م تا زۆرمان هه‌ر  بینوه. ‌ بۆ نموونه‌ له‌ته‌ك زه‌مینه‌ی‌  زاتی و بابه‌تییه‌کانی  کوردستان‌، هه‌ند‌ێك له‌ تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ له‌ باشوور، خۆیان به‌ ئه‌نارکیزم ئاشناکردووه‌ و کار له‌سه‌ر ناساندنی زیاتری ده‌که‌ن.  ئێستا  به‌ ده‌گمه‌ن به‌رگوێت ده‌که‌وێت که‌ ئه‌نارکیزم وه‌کو جاران به‌ فه‌وزه‌وی یا فه‌وزا ناوببرێت.  ئه‌مه‌ش له‌ سای هه‌وڵی هاوڕێیانی ‘سه‌کۆ’ و هاوڕێیانی دیکه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ‘سه‌کۆ’ یه.‌‌

باشه‌ ئه‌گه‌ر ئێمه‌ هیچ نین بۆچی له‌ مانگی ئۆکتۆبه‌ری پاره‌که‌وه‌ ئه‌کاونتێکی ‘سه‌کۆ’ داخراوه‌ و هه‌موو به‌ڵگه‌ داواکراوه‌کانیش ده‌خه‌ینه‌ به‌رده‌می تیمی فه‌یسبووك که‌چی هێشتا ئاماده‌نین بیکه‌نه‌وه‌؟ باشه‌ بۆچی ناو به‌ناو له‌ لایه‌ن فه‌یسبووکه‌وه‌ تیرۆری فکری ده‌کرێین، هه‌ر له‌م ڕۆژانه‌دا دوو په‌یجی دیکه‌ی ‘سه‌کۆ’ و ئه‌کاونتی دوو هاوڕێ تیرۆرکران؟  باشه‌ بۆچی ئه‌و خۆی خه‌ڵکیمان لێ هانده‌دات که‌  گوایه‌ ئێمه‌ مه‌ترسین؟

  • تا خاوه‌نماڵ دزی گرت ، دز خاوه‌نماڵی گرت:

به‌ڕاستی جێی سه‌رنج و هه‌ڵوێست ‌و پرسیاره‌ ، کابرایه‌ك خۆی 5 ساڵ له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی  ” گۆڕاندا”  بوو ، ئاگه‌داریشم له‌ نزیکه‌وه،‌ که‌ پاره‌یه‌کی یه‌کجار زۆریشی  له‌و ڕێگایه‌دا سه‌رف کردبێت، که‌ له‌ کاتێكدا که‌  مه‌ترسی گۆڕان هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ له‌ لای ئێمه‌ی ئه‌نارکیستان ئاشکرا بوو ، که‌ چۆن سواری کۆڵی ناڕه‌زاییه‌کانی خه‌ڵکی ده‌بێت و ده‌یقۆزێته‌وه‌.  من یه‌که‌م که‌س بووم هه‌ر له‌سه‌ره‌تای دروستبوونی ئه‌و حیزبه‌وه‌ ‌ وتارێکم له‌ژێر تایتڵی ” نه‌وشیروان موسته‌فا پێشئه‌وه‌ی خۆی له‌ گوناهه‌کانی پاکبکاته‌وه‌ ، داوای به‌یعه‌تمان لێده‌کات!!” .  ئه‌و دۆسته‌م ‌ خۆی ئاگه‌داره‌ و داوای لێکردم  که‌ نه‌ینێرم بۆ بڵاوکردنه‌وه‌.  سه‌مه‌ره‌که‌ لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌م دۆسته‌ی  من زۆر به‌ ڕاشکاوانه‌ ‌ ‌ به‌ مافی خۆی  و به‌ ڕه‌وای ده‌زانێت که‌  به ‌خه‌ڵکی بڵێ ئه‌مانه‌ مه‌ترسیدارن و بووه‌ به‌ خێرخوازێك تاکو له‌و مه‌ترسییه‌ به‌ئاگایان بهێنێته‌وه‌ و بیانپارێزێت.

ده‌بێت مه‌ترسی له‌ هزرێكدا ، له‌ که‌سانێکدا یاخود له‌ بزوتنه‌وه‌یه‌کدا، که‌ دژی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵات و خاوه‌ندارێتی تایبه‌تی و پله‌و پایه‌ و هیراشییه‌ت  بێت  و بۆ ‘کۆمه‌ڵێکی’  به‌تاڵ له‌وانه‌ خه‌بات بکات، چی بێت؟!!.    مه‌ترسی له‌ حیزبایه‌تیدایه‌، له‌و بزوتنه‌وه‌ی که‌ ئه‌و بۆ ماوه‌یه‌کی درێژ نه‌ك خۆی بۆته‌رخانکردبوو به‌ڵکو ده‌نگیشی له‌ هه‌ندێك له‌وانه‌ی  که‌ دژی بوون ، دابڕیبوو، یا ساردبوبووه‌وه‌.

  ئه‌وه‌ حیزبه‌کان و بزوتنه‌وه‌کانیانه‌ که‌ مه‌ترسی له‌سه‌ر تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ و خودی کۆمه‌ڵ دروستده‌که‌ن، نه‌ ئه‌نارکیزم و نه‌ ئێمه‌ی ئه‌نارکیستان.

ئه‌و دۆسته‌م  ماڵی ئاوا بێت ، بڕوانامه‌ی ‘ نیازپاکیمان’ ده‌داتی به‌ڵام هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وه‌ره‌ی کرده‌وه‌ که‌ هه‌ر ئه‌و بڕوانامه‌یه‌ش‌ به‌ حیزبیه‌کان وڕابه‌ره‌کانی وه‌کو لینین و ڕه‌نگه‌ چه‌کداره‌ ئاساییه‌کانی داعشش ، ببه‌خشێت .  بۆ نموونه‌ باسی له‌ لینین کرده‌وه که‌ ‘ نیازپاك’ بووه‌ و که‌ به‌ڕای ئه‌و ئه‌‌وه‌شی لێده‌رچوو ‌ که‌ بینیمان .  ئه‌زموونه‌کان وانیشانی ده‌ده‌ن که‌  به‌ گشتی، ئه‌ندامانی حیزبه‌کان ، ڕابه‌ره‌کانیان و بزوتنه‌وه‌کانیشیان ‘نیاز پاك ‘ نین، هۆکاره‌که‌شی ڕونه‌.  ئه‌وان هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ داخوازی ده‌سه‌ڵات ده‌که‌ن و بۆگرتنه‌ده‌ستی ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌ت خه‌بات ده‌که‌ن ، هه‌ر هه‌مووشیان لێره‌دا دوو شت ده‌زانن . یه‌که‌میان: له‌ سه‌رکه‌وتنی حیزبیانا پایه‌ و پله‌ به‌ده‌ستده‌هێنن.  دوو‌هه‌میش هه‌موویان پێشوه‌خت ده‌زانن که‌ ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌تیان ده‌وێت ، ئه‌وه‌شیان لاڕونه‌ که‌ نه‌هامه‌تییه‌کانی خه‌ڵکی و ده‌رده‌سه‌رییان ، سه‌رچاوه‌که‌ی ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌ته و پایه‌‌کانی مانه‌وه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌ته‌ش زوڵم و  زۆر و کوشتن بڕین و ڕاو و ڕووته‌ ‌.

  • وتنه‌وه‌ی قسه‌ی دووژمنانی ئه‌نارکیزم و بزوتنه‌وه‌ی ئه‌نارکیستی:

له‌م خاڵه‌دا من زۆر له‌سه‌ری ناڕۆم ، چونکه‌ یه‌که‌م:  ئه‌و دۆسته‌ی من ‌ که‌ باس له‌ ڕه‌فتارفاشێتی ئه‌نارکیسته‌کانی سه‌رده‌می جه‌نگی ئیسپانیا ده‌کات، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ سه‌رچاوه‌کانی  نه‌خستۆته‌ به‌رچاو، گه‌رچی ئه‌وه‌ زۆر ئاسانه‌ سه‌رچاوه‌ هه‌یه‌ له‌وه‌ خراپتریشی بۆ ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌ هه‌ڵبه‌ستووه‌.  دووهه‌م: من لێره‌دا نامه‌وێت قه‌ناعه‌ت به‌ خه‌ڵك بکه‌م که‌ قسه‌کانی ئه‌و دۆسته‌ی من ناڕاسته‌، گه‌ر که‌سێك به‌هه‌ر بارێکیاندا ئه‌و پرسه‌ی  مه‌تڵه‌ب بێت ، ده‌توانێت له‌ چه‌ند خوله‌کێکدا پشکنینێك له‌ گووگڵدا بکات.  ئه‌وه‌نده‌ی من بزانم ‌ جۆرج ئۆرێڵ سه‌رچاوه‌یه‌‌کی ناسراو و ئه‌مینه‌ و خۆشی له‌ ته‌ك ئه‌نارکیسته‌کاندا به‌شداری شه‌ڕی دژ به‌‌ فاشییه‌کانی فرانکۆ و ستالینی کردووه‌.  په‌رتوکێكی له‌و باره‌وه‌ له‌ژێر ناوی The Homage to Catalonia    نوسیوه‌ ڕه‌نگه‌ بۆ عه‌ره‌بیش وه‌رگێڕرابێت، گه‌ر که‌سێك بخوازێت، ده‌توانێت  چاوێکی پیادا بخشێنێت.  سێیه‌م: ئه‌و باس له‌ 80 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ده‌کات که‌ دونیایه‌کی دیکه‌ بوو، نه‌ك هه‌ر له‌ ئیسپانیا به‌ڵکو له‌ هه‌موو شوێنێکی ئه‌م جیهانه‌دا، من دڵنیام که‌ ئه‌و زۆر باشده‌زانێت که‌ قه‌شه‌ و که‌نیسه‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ پایه‌یه‌کی گه‌وره‌ و به‌هێزی  ده‌وڵه‌ت بوون، که‌نیسه‌ و ده‌وڵه‌ت وا ئاوێته‌ بووبوون که‌ ڕۆڵیان له‌ دژی هه‌ژاران و ڕاپه‌ڕین و شۆڕشدا، له‌ یه‌کدی جیا نه‌ده‌کرانه‌وه‌.

 له‌ ڕاستیدا به‌ گوێره‌ی قسه‌ی جۆرج ئۆرێڵ و نوسه‌رانی دیکه‌ش ئه‌و که‌نیسانه‌ی  که‌ له‌به‌رده‌م ده‌بابه‌و تۆپه‌کانی ستالین و فرانکۆدا ، هیشتا به‌پێوه‌ مابوون، ئه‌نارکیسته‌کان ده‌ستیان به‌سه‌ردا گرتون و  وه‌کو باره‌گای شؤڕش له‌ بواری داڵده‌دان و چاره‌سه‌رکردنی خه‌ڵك و چێشتخانه‌ی  هه‌ره‌وزیی، به‌کاریانهێناون.

‌……………………………………………………………………………

لینکی پۆسته‌که‌ی من:

http://www.penusakan.com/Article-2456

**هاوڕێیه‌کی که‌رکوکیم گێڕایه‌وه،‌ ‌ له‌و سه‌رده‌مه‌ی که‌ کوردایه‌تی له‌ بره‌ودا بوو، له‌ شۆڕیجه‌ی که‌ركوك که‌ زۆربه‌ی دوکانداره‌کان تورك بوون، خۆپیشاندان به‌ سرودی “ئه‌ی ڕه‌قیبه‌وه‌ ده‌کرا …..که‌س نه‌ڵێت کورد مردووه‌” .  ئه‌مه‌ جارێ نه‌بوو به‌ڵکو به‌رده‌وام بوو که‌  خۆپێشانده‌ران به‌به‌رده‌م دوکانه‌کاندا ده‌هاتن و ده‌چوون و ئه‌ی ڕه‌قیبیان ده‌وته‌وه‌.  ڕۆژێکیان حاجییه‌کی دوکانداری تورکمان ده‌گاته‌ تینی و خوای نامێنێت ، هه‌ڵده‌سێته‌‌ سه‌ر پێ و ده‌ستی ده‌خاته‌ به‌ر که‌له‌که‌یی و به‌ خۆپیشانده‌ران ده‌ڵێت ” بابه‌ ئیشته‌ ‌ که‌س گوتوویه‌تی کورد مردووه‌؟”

متفکری که ویلیام گادوین* نامیدنش

فرشید یاسائی

“…اگر عدالت و مساوات برقرار باشد. نیم ساعت کار در روز برای انسانها کفایت می کند. هرقدر قیود حیات کم شود ، حوائج زائد از میان مردم رخت بر خواهد بست. دیگر انسانها برای کار کردن و نقض حقوق ، متوسل به خشونت و ستمگری نخواهند شد. اگر وضع زندگی ساده باشد و فشار و اجباری به مردم وارد نشود ، طغیان و انقلابی هم صورت نخواهد پذیرفت.آزادی و استقلال فرد فرصتی است برای استقرار جامعه آزاد…” ادامه

مقدمه : ویلیام گادوین در سال 1756 در کمبریج شایر انگلستان متولد و در 80 سالگی ( 1836 ) بدرود حیات گفت. جوانی را با دوره کوتاه کشیشی بسر آورد و در 26 سالگی این شغل را ترک کرد. طبیعتش وی را از پشت میز نشینی برحذر داشت  و به تحقیق و تتبع در فلسفه و ادبیات پرداخت تا جائی که به نویسنده ای بزرگ و فیلسوفی سیاسی -اجتماعی زمان خویش در آمد. گادوین با بزرگان علم اقتصاد دیوید ریکاردو ، آدام اسمیت ، ربرت اون…  (از بنیانگذاران سوسیالیسم) هم عصر بود. ربرت مالتوس* ( …گفته شد زمینه فلسفی نظریه جمعیت مالتوس به عقاید گادوین مربوط می شود). با نظریه گادوین مبنی بر ایجاد جامعه ای فارغ از دولت مخالف بود. گادوین در مورد سوسیالیسم روبرت اون* و آدام اسمیت* که بیشتر جنبه اقتصادی داشت نیز مخالف و به سوسیالیسم اخلاقی و ضد اقتدار بیشتر نظر داشت. در سال 1797 مجموعه ای تحت عنوان  جوینده* از وی بیادگار مانده که نویسنده بخشی از آنرا « تحقیق در خست و تبذیر . خساست و ولخرجی *» نامید. این رساله گامی بود برای معروف ترین اثر تاثیر گذار در قرن خویش بنام : « تحقیق در باره عدالت سیاسی و تاثیر آن در اخلاق و نیکبختی *» . به جرات میتوان گفت تدوین این رساله به یکی ازاصول اولیه معتقدات سوسیالیسم قرن هیجدهم بشمار آمد و نقش راهی برای متفکران بعد از خود و اکثر متفکران انقلاب فرانسه…بود. کتاب عدالت سیاسی گادوین  نخست در 1793 و چاپ دوم آن در 1795 منتشر شد. در همین کتاب بیان میدارد که از خرمن فکر و دانش متفکرانی چون جان لاک* ، دیوید هیوم *، دیوید هارتلی* … خوشه چینی کرده است.  گادوین با تدوین این کتاب به یکی از بنیانگذاران سوسیال – هومانیسم  در آمد. تدوین این کتاب متفکران هم عصر خود و بعدی را که اقتدار پرست و  جامعه و تاریخ را طبقاتی فرض میکردند ؛ رنجاند. وی در سال 1796 با مری ولستون کرافت*  نویسنده فمینیست مدافع حقوق زنان ازدواج کرد.

آغاز : از خود میپرسیم چرا متفکری که از زمان خویش جلوتر است و نظریاتش دوقرن بعد از خودش دوباره مطرح میشود تا جائیکه وی را از آنارشیستهای سوسیالیست اولیه در تاریخ سیاسی ، منظور میدارند؛ در موردش سکوت شده است ؟ متفکری که پیشگام در دفاع ازحقوق زنان بود . عقاید وی موجب تحول و انقلاب بی نظیری در علم اقتصاد و مناسبات اقتصادی است که افراد و طبقات اجتماعی را به مسلک سوسیالیسم آشنا ساخت. شاید دلیلش اعتقاد راسخ به هومانیسم بود که وی را به این نتیجه رسانده بود : یکی از اختلافات مهم بشر با یکدیگر  نتیجه فقدان برابری حقوقی است. گادوین نظرات مابعد الطبیعی فیزیوکراتها را رد میکرد. وی اعتقاد داشت که توسعه و تکامل انسان ها حد و مرزی ندارد.سوسیالیسم وی را از آن جهت اخلاقی نامیدند چون  نخست : در مقابل حس سرکشی  و خود پسندی انسان ، حس نوع دوستی را با اهمیت تلقی میکرد. دوم : لزوم تغییرات کلی در اسلوب دیرین مالکیت و ثروت را برای همه آشکار ساخت.

کتاب مهمی که از وی بجای مانده است ، تحت عنوان « عدالت سیاسی …» متضمن هشت فصل است که نخستین آن تشریح مصیبت و بدبختی های گوناگون بشری در جامعه سیاسی است…بنا بر عقیده وی جمیع مصائب و آلام انسان ها از طرز حکومت و سیاست دول است که در روابط انسان ها تاثیرات منفی گذاشته و حیات اجتماعی را با خطرات بسیاری روبرو میسازد…. ادامه میدهد که انسان ها اما قابلیت آن را دارند که این مصائب را رفع و توان آن را  نیز دارند که از بروز هرنوع بیماری های سیاسی و اجتماعی  جلوگیری کنند. در فصل دوم و سوم کتاب ، نگارنده در جستجوی قواعد و قوانین به ظاهرلایتغییر است که عدالت سیاسی را از چنبره آن ؛ خارج سازد. بدین منظور است که  خواستار نگرش برعقاید و اخلاق اعضا جامعه است . در فصل چهارم جهت درمان سیاسی – اجتماعی  و اقتصادی جامعه و راه تغییر کلی اخلاق و رفتار انسان ها را نشان میدهد. در فصول پنجم، ششم و هفتم اجرائی کردن عدالت در اسلوب جامعه و اداره امور مملکت ، توسعه فکری و تمدن معنوی و حقوقی در جامعه می پردازد. در فصل آخربه اقتصاد پرداخته و اصل مالکیت را مورد انتقاد قرار داده است. ناگفته نماند گادوین مانند متفکران معاصر خویش برهان قیاس* را وسیله کشف واقعیت میداند و از استقراء * مطلقا دوری می کند. اینکه امروزه علمای اقتصاد مطالعات اقتصادی را مستلزم بکار گیری از هر دو  برهان قیاس و استقرارء میدانند. موردی است که دویست سال بعد از گادوین انجام میشود و جای تعجب نیست. اتفاقا گادوین در همان زمان مطالعات اقتصادی خود را مطلق فرض نکرده و به کمبود های نظریات اقتصادی خویش واقف بوده است!

وی اعتقاد داشت تعقل در امور جهان نشان میدهد که عدالت و برابری حقوقی در کلیه شئونات اجتماعی باید بسط یابد.گادوین بخوبی میدانست و تجربه کرده بود که وقایع اتفاقیه در جوامع گوناگون نتایج منفی از خود بیادگار گذاشته و انسان ها را با خطر انحطاط روبرو ساخته و این انحطاط همواره مانع پیشرفت و ترقی بشر بوده است. می اندیشید : ” هیچ رسم و قاعده ای فقط بدین سبب که در گذشته مورد قبول بوده ، اگر با عدالت تطبیق نکند ، مشروعیتی ندارد و باید از میان افراد جامعه برافکنده شود” . گادوین عکس نظریه آدام اسمیت که هدفی جز ایجاد و استقرار آزادی اقتصادی نداشت بدین منظور دولت را در مداخله اقتصادی برحذر میداشت. لذا با هرگونه ارشاد و راهنمائی مسئولین دولتی مخالف بود و دخالت هیئت حاکمه در سرمایه ها و مالکیت مردم مخالفت میکرد. گادوین  اما از این حد نیز تجاوز کرد و تحقیقات خود را از جائی آغاز کرد که فیزیوکرات* ها و آدام اسمیت توقف کرده بودند.

آدام اسمیت در کتاب معروف خود « تحقیق در ماهیت و علل ثروت ملل » معنی عدالت را عدم مداخله دولت  در کارهای مردم میدانست. عقیده گادوین در مورد عدالت  اما تنها احتراز از ارتکاب اعمال بد نیست . کسانی که به دیگران آسیب نمی رسانند یا در امور اجتماعی مداخله نمی کنند نمیتوان  آنان  را به صفت ” عادل ” توصیف کرد. عدالت مفهوم مثبتی نیز دارد و آن سودمندی به نفع اعضا و جامعه است که وجود دولت مانع از گسترش آن میباشد. وی معتقد بود هر عملی که بتواند فردی را به سوی سرمنزل سعادت برساند و حداکثر رفاه و آسایش جامعه را تامین کند؛ عادلانه است. برای وی اختیار ، رفاه ، نوع دوستی در  طبیعت انسان و لازمه جامعه میباشد. گادوین اعتقاد داشت اگر کمک و احترام متقایل به همنوعان از قوه به فعل درنیاید،  جامعه حقیقی نخواهیم داشت و تنها در مورد عدالت یاوه گوئی کرده ایم.

مینویسد: ” تاکنون هیچ عاملی در تنزل فضیلت و کاهش قدرت نوع انسان به اندازه این فکر موثر نبوده که چون ما حقی داریم – چنانکه برخی گفته اند – پس می توانیم با آن هرچه میخواهیم بکنیم! در حقیقت هیچ چیز به ما تعلق ندارد و جمله هنرهای ما نیز باید به نفع جامعه بکار برده شود”. وی تقریبا از نخستین متفکرانی بود که  مشخصا وجود قوه مجریه را برای تنظیم جامعه نادرست میدانست. انسان ها را به تعاون ، همکاری و احترام متقابل دعوت میکرد تا قادر باشند در جامعه ای بدون دولت با رعایت آزادی و احترام بیکدیگر و رعایت حقوق دیگران ، آزادنه زندگی کنند. لزوم اعمال زور برای آنانی که به وظایف انسانی خود رفتار نمی کنند؛ فقط و فقط زاده اشتباهات عده معدودی است .

بارها تاکید میکرد که ” جامعه ” و ” دولت ” در موضوع متفاوتند و مبداء پیدایش آنان مختلف است….ادامه میداد که جامعه را احتیاجات بشری بوجود می آورد. تاسیس دولت (جمله معروف :  ” دولت تنها زنان و مردان بیکاره پرورش می‌دهد” از گادوین است ) را رذالت و بدخواهی ما ایجاب می کند. بنابراین نتیجه میگیرد که جامعه عنصر خیر و دولت چیزی جز شر نیست! البته تعدادی از متفکران و فیزیوکراتهای قبل و هم عصر وی در مورد مفهوم دولت انتقاداتی داشته اند اما در نهایت دولت را ” شر لازم ” ( جان لاک ) میدانند ، در صورتی که گادوین وجود دولت را ” شر موجود ” دانسته و لزوم دولت را ضروری نمی داند . به نظر وی هرچه جامعه به پیش رود اثر جنایات و خبط های دول و حکومت ها بیشتر ظاهر میشود و هرچه افراد رو به کمال روند از اختلافات مادی و حقوقی بین آنان کاسته خواهد شد.

برای گادوین بزرگترین عامل پیشرفت تمدن و مهمترین وثیقه استقرار برابری میان افراد را همانا پیشرفت علوم و دانش است. تنها با اتکاء به آن است که از تنگنای جهل ، خرافات و توحش…بیرون خواهند آمد. یکی از این علوم سیاست است که میتوان با آن حوائج واقعی انسان ها را شناخت و در جستجوی راه های جدید برای نیل به منظور و تغییر روش بود. گادوین با مجاهدات بسزائی در ((چهار اصول )) به ما میخواهد مدلل کند که نخست : سیاست هم علمی است مانند سایر علوم . دوم : قوانین و رسومات اجتماعی باید متوجه یک منظور باشند. استقرار مساوات حقوقی بین مردم . این مقصود حاصل نخواهد شد مگر با علم و علم منشاء اثر نمیشود مگر در زمانیکه در اذهان مردم جایگزین شود. سوم : پیشرفت معنوی در جامعه زمانی آشکار میشود که عقل فردی رشد کافی نماید. این مهم توسط آموزش و پرورش ممکن خواهد بود تا به جامعه مطلوب رسیم. چهارم: به اعتقاد وی فرد باید مستقل و آزاد تربیت شود. هر وقت این استقلال فکری و معنوی تحصیل شد ، نظام اجتماعی نیز قوام و دوام خواهد یافت و وجود دولت غیر ضروری خواهد بود. هومانیسم گادوین با عدالت خواهی و اخلاق توام است.

به نظر وی تکامل اخلاقی و معنوی منوط به تکامل و توسعه فهم و درایت ماست. کسانی که گمان کرده اند که انسان فقط به امر شهوت و احساسات ، طرز رفتار خود با دیگران را تنظیم می کنند؛ راه خطا میروند. گادوین این رای را درست تشخیص نمی دهد که انسان محکوم طبیعت حیوانی و شهوانی خود است و نمی تواند از عقل خویش بهره گیرد.پاسیفیسم گادوین ساکن و نظاره گر نیست. مینویسد: ” تا آنجا که ممکن است انسانها باید بکوشند تا از اعمال غیر ارادی دست بردارند و اراده خود را تابع احکام منصفانه و صحیح و عقلانی سازند…. ادامه میدهد : عیب و ضعف بر اساس قضاوت غلط استوار است و خطاهای انسان ملازم با طبیعت وی نیست. بدین جهت میتوان از آن پرهیز کرد. حربه آن برای مبارزه با خطاهای انسانی و قضاوت های بیمورد و غیر ضروری ،« حقیقت » است.هر حقیقتی که توسط یک فرد به دیگران انتقال یابد،در جامعه رسوخ خواهد کرد و اثرات عظیمی در رفتار و کردار آدمیان بجای خواهد گذاشت.

در اینجا بیمورد نیست : کلامی در مورد آنارشیست بودن وی جهت یادآوری ابراز داریم. گادوین را از متفکران نخستین آنارشیسم میدانند، نگارنده نیز با این نظر موافقم. اما اضافه میکنم که در هیچ یک از آثار وی چیزی از آنارشیسم بیان نداشته است. احتیاجی هم نبوده که خود را بدین صفت نام بنامد. با رجوع به آثار باقی مانده از وی با گنجینه ای از خرد و دانائی روبرو میشویم که آنارشیسم را در خود ذخیره دارد، بدون آنکه نامی از آن ببرد. این مطلب را آنارشیستهای اروپائی بعد از وی ، آنرا کشف کردند و اکنون بیکی از متفکران اولیه آنارشیسم مبدل شده است. هومانیسم و خوش بینی  بی حد وی نسبت به انسان و رفتار او تا جائی پیش میرود که حتی منتقدانش را نیز به تحسین بر می انگیزد… نظریات گادوین فرای زمان خود بود و چنان درنظرات و عقاید متفکران هم عصر  ( قبل و بعد از خود…) خویش تحت تاثیر گذاشته بود که کمتر بدان خرده گرفتند. منتقدانش بیشتر گله از خوش باوری بیش از حد  وی به انسان  داشتند که جای تامل دارد!

میگوید اختلافات عادی مابین افراد جامعه معمولا به محیط های متفاوتی است که انسان ها از آن می آیند. این محیط که محل نشو و نمو و ارتقای آنان است وابسته به طبیعت و سرشت انسان ها نیست. یکی از این محیط ها ، سیاست است. دوم و سوم محیط اجتماعی و تاریخی و چهارمی و مهم محیط جغرافیائی بشر است. کیفیت و مقتضیات محیط ، افراد متفاوت میسازد . طبیعی است که رشد اجتماعی انسان در طبقات ، اقوام و ملل ؛ مختلف است. ادامه میدهد : اگر قادر باشیم تغییری در این محیط بوجود آوریم ، جامعه بشری نحو دیگری پرورش می یابد. مینویسد : ” …ما تاکنون نادران و درشتخو و فاسد بوده ایم . بیائیم و علل نادانی و درشتخوئی و حساب های غلطی که تخم فساد  را در نهاد ما پاشیده اند، نابود کنیم. خواهیم دید که معلول آنها نیز پس از چندی محو خواهند شد…” .

با جمله فوق است که جیمز بنار* مفسر و منتقد  گادوین سراسیمه و عجولانه مینویسد :” واقعا گوی ایندوآلیسم و بلند پروازی را از افلاطون نیز ربوده و به راستی گمان میکند ، ممکن است جامعه بشری را تبدیل به انجمن فیلسوفان نمود. جای تردید نیست که اندیشه گادوین از افکار افلاطون هم عالی تر است. اما افسوس که هرچه افکار و آراء حکیمان بزرگتر میشود؛ امکان بکار بستن آنها کمتر میگردد” . خوشبینی بی حد گادوین به  ساحت انسان گویا  اشکالات بیشماری برای متفکران هم عصرش بوجود آورده بود. آنان استدلال میکردند که انسان همیشه از عقل تبعیت نمی کند. گادوین ضمن اینکه این مورد را باور داشت اما مضافا میگفت انسان ” فقط محکوم و تابع شهوات نیست ” و این به اثبات رسیده است. او آرزو داشت که انسان به صلح درونی ، تعادل و تعامل با دیگران برسد و بدان عمیقا اعتقاد داشت.

گادوین صرفنظر از  اعتقاد راسخ به هومانیسم ، نقش مالکیت و رابطه اش با انسان را دقیقا زیرنظر داشت. در سده هیجدهم در این مورد دو نظر متضاد در مورد اصل مالکیت رواج داشت. یکی از این نظریه ، نظر فیزیوکراتها بود که فرد شاخص این نحله فکری فرانسوا کنه* بود. دیگری نظریه سوسیالیستها بود که متفکرانی مانند گادوین ، مورلی * و مابلی … * این نحله فکری را نمایندگی میکردند. بعقیده آنان نعمت آزادی و نیکبختی نباید به طبقه خاصی تعلق داشته بلکه تمام طبقات اجتماعی باید از ثروت  های جهان برخوردار باشند و به توزیع عادلانه ثروت معتقد بودند.

برخلاف نظریه فیزیوکراتها که طبقه معینی را شایسته هدفشان مفروض بودند؛ سوسیالیستها نظرشان اصلاح وضع موجود را از راه تغییر در سیستم مالکیت دانسته و به مبارزه طبقاتی مبادرت ورزیدند و مقصودشان استقرار عدالت و مساوات بین افراد جامعه بود. این مسئله باعث شد که افراد شاخص ومتفکراین دو نظریه اقتصادی ( و مالکیت ) به جنگ قلمی دست زنند وعلیه یکدیگر قلمفرسائی کنند. هیچیک از این متفکران این دو نحله فکری کوشش نکردند در مقابل یکدیگر سکوت کنند. در نتیجه هیچگونه سازشی هم بین آنان صورت نگرفت.

گادوین در بین متفکران سوسیالیست تقریبا تندروتر از هم مسلکان خود بود. برای وی پایه مالکیت در اخلاق است و معتقد بود بدون تغییر اساسی اصول مالکیت ( به نحوی متعارف ) اصلاح هیچ جامعه و هیچ ملت و قومی امکان پذیر نیست. در باب هشتم رساله خود مینویسد : ” …هیچ مصیبتی تاکنون به اندازه عقیده نادرست که مابین مردم در مورد تملک اموال و اشیا ء شایع است در فساد افکار بشر تاثیر نداشته است. باید تصدیق کنیم که مصائب منتج از کردار زشت پادشاهان ؛ دروغگوئی روحانیان و ظلم و ستم قوانین « کور » در مقابل اجحافی که بر اکثر افراد جامعه صاحب مالکیت تحمیل میگردد ، هیچ و ناچیز است…” ادامه میدهد…:  ” مالکیت بنیان سیاسی جامعه است.اگر مستحکم و توام با عدالت و انصاف باشد . نیکبختی افراد جامعه تامین میشود و از ایجاد دولت و حکومت بی نیاز خواهیم بود.”

به عقیده حکیم انگلیسی نخسین حقوق بشر که بهیج وجه نمیتوان آنرا از انسان سلب کرد ، حق حیات است که به تمامی افراد  جامعه تفویض شده است و هیچکس در هر مقامی حق تخطی بدان را ندارد. دومین آن حق طبیعی انسان مربوط به آزادی  کار و استفاده از تمامی ثمرات حاصل از آن بدون حصر و حد است. تملک بر اشیا را وی تابع عدالت می داند که افراد در حقیقت نگهبانی از آن میکنند. سومین نوع مالکیت : حقی است که برخی برای خود ایجاد کرده اند و بموجب آن از نتیجه کار و زحمت ؛ هنر و صنعت دیگران جهت رفاه خویش بهره میگیرند. انسانهای لایق را به بردگی مجبور میکنند. آزادی آنان را سلب و عقل و درایتشان را میربایند و با این رسوم ظالمانه و غلط با قوانین خودساخته ؛ کل جامعه را فدای تجمل و خودپرستی می کنند. برای بقا و حفظ مالکیت خود دست به تشکیل دولت میزنند تا عدم تساوی و نابرابری را به زور سرنیزه و شمشیر حفظ کنند. چون دریافتند تنها با تشکیل دولت نیل به منظور صورت نمی گیرد، بر روی اصل عدالت خط بطلان کشیده اند. ظلم های تازه اختراع کردند، کیفرهای جدید وضع نموده اند. بردگی را به صور گوناگون در آورده اند و بر تعداد بردگان افزودند.

ناگفته نماند پرودون* متفکر آنارشیست فرانسوی تحت تاثیر مستقیم افکار اقتصادی  گادوین در صدد برآمد که بوسیله « ارزش* » و قاعده « توزیع ثروت *» هر نوع مالکیتی را شایسته انتقاد و عیب جوئی بداند . جمله معروف  : ” مالکیت دزدی است ” از پرودون است. گادوین عکس تصور متفکران سوسیالیست ( خصوصا فرانسوی ) همعصر خویش ، هرگز جهت تغییر وضع موجود ، خونریزی و خشونت را نسخه مطبوع نمی دانست . در هیچ جا از رسالات وی یک چنین نسخه ای وجود دارد. رای وی در برابر مظالم و بی عدالتی ها ، توسعه و ارتقای عقل ، ادراک و تعمیم فرهنگ بود. مینویسد : “… اگر در عادات و رسوم معمولی ما تغییری نشود… هرگونه تحول سیاسی – اجتماعی خشونت آمیز نتایج مثبتی از آن منتج نخواهد شد. افراد جامعه طعمه ظلم و ستم جدید قرار خواهند گرفت . بدون آنکه عدالتی در کار باشد .”… کسانی که امروزمتبوعند فردا تابع خواهند گردید. آنان که ظلم و ستم روا میدارند، خود قربانی ظلم و ستم قرار خواهند بود. گروهی که امروز در ناز و نعمت غوطه ورند به مذلت و بدبختی دچار خواهند شد و جمعی که بینوا و درمانده اند بیش از حد احتیاج خود ثروتمند خواهند شد… “

با شرح این تجربه یادآوری می کند که باید  در راه انهدام رسوم زشت و عادات نکوهیده مبارزه کرد و برابری حقوقی – اجتماعی را با تربیت اخلاقی و معنوی به پیش برد. برای رسیدن به این امر مهم مطلقا از اعمال زور و خشونت و تشبث به اموری که اثر موقت دارد؛ باید دوری جست. عقیده داشت به هرکس طرز و طریق و نیل به مقصد را میتوان آموخت. نتیجه میگرفت : ” اگر انسان آزاد و مستقل پرورش یاید ( از اصول اولیه آنارشیسم ) بار گران اسارت و بردگی را تحمل نمی کند… اگرمظالم مختلف در جامعه در وی تاثیر مستقیم گذارد، نمی تواند امری خلاف عدالت انجام دهد…. اگر دنیای ما از این گونه افراد پرورش دهد…همواره قوانین عاطل دول ازبین خواهند رفت.بدون شک از عصر فیزوکراتها تا اقتصادیون قرن بیستم هیچکدام موضوع آزادی و اختیار انسان را مورد توجه قرار ندادند.این تنها گادوین و آنارشیستها بودند که آزادی و اختیار انسان از اصول مهم آنان است و برای رسیدن به این اصول مبارزه خویش را ادامه میدهند.

اگر علل عمومی جرم و جنایت را که از فقدان مساوات و برابری است، ریشه کن شود و حق هرکسی محفوظ شود …بالطبع صفحه روزگار نیز عوض خواهد شد.استقرار برابری زمانی امکان پذیر خواهد بود که در انسان ارتقا و پیشرفت معنوی صورت گیرد. مینویسد اگر ایمان به مساوات در قلوب انسانها جای گیرد و افکار عمومی بدان رغبت کند. سازمان اجتماعی نمی تواند بدین شکل کنونی ادامه یابد و طبیعتا متزلزل خواهد شد. این انسان است که تعیین کننده است. انتقادی که به وی میگیرند در مورد تن پروری انسان ها است. میگویند : عصر طلائی گادوین هیچوقت به منصه ظهور نخواهد رسید…اما دلائل آنرا ابراز نمی دارند یا نمی دانند. چون قوه تخیلشان ضعیف است! وی با صراحت به موردی انگشت میگذارد که تا کنون بیسابقه است. حتی  نظر گادوین ازآنارشیستهای امروز که بیست ساعت کار در هفته را برای انسان ها تبلیغ می کنند. جلوتر است.

مینویسد: اگر عدالت و مساوات برقرار باشد. نیم ساعت کار در روز برای انسانها کفایت می کند. ادامه میدهد : هرقدر قیود حیات کم شود ، حوائج زائد از میان مردم رخت بر خواهد بست. دیگر انسانها برای کار کردن و نقض حقوق ، متوسل به خشونت و ستمگری نخواهند شد. اگر وضع زندگی ساده باشد و فشار و اجباری به مردم وارد نشود ، طغیان و انقلابی هم صورت نخواهد پذیرفت.آزادی و استقلال فرد فرصتی است برای استقرار جامعه آزاد. بدین منظور با هر نوع کمونیسم که انسان را به شی  و ماشین در می آورد؛ مخالف است. برای وی تعقل به معنی پیش بینی و عاقبت اندیشی. مینویسد : …کیست که بتواند به جرات ادعا کند که بشر در آینده درمان دردهای خود را نخواهد یافت و علاج واقعه را قبل از وقوع نخواهد کرد؟

ادامه میدهد : ترقیات جدید و اختراع ماشین های تازه از رنج و مشقت انسان ها می کاهد . فشار قانونی و اجتماعی نیز کمتر تحمیل میشود.تولید موالید و افزایش جمعیت را با آموزش و روشنگری کنترل خواهد شد. اجرای اصل عدالت و مساوات این است که بشر به تکامل نائل آید و انسان باید قادر باشد بر امور غیر ارادی فائق آید و دانش  بشر بجائی برسد که مرگ و نیستی را بشود از میان برداشت و یا لااقل طول عمر طبیعی را افزایش دهد. اگر نظام اخلاقی بر جهان حکمفرما شود ، توانائی های بشر نیز افزون خواهد شد.استعداد ها شکوفا و باید ها به نباید ها تبدیل میشود. عنان اختیار و امیال بشر در دست خویش خواهد بود. اعمال انسان از روی تعقل و اراده و اختیار انجام خواهد گرفت. وی را به خیالبافی متهم کرده اند…اما پاسخی برای پرسش های تاریخی وی نیافتند. از قدرت تخیل و آرزوهای وی در شگرف بودند…اما جرات تائید بخود ندادند چون از آینده ترس داشتند.

در خاتمه بهتر دانستم چند کلامی در مورد دختر و همسر وی مری شلی – گادوین و مری ولستون کرافت متفکر فممینیست انگلیسی بنویسم .  همسر وی از نخستین افراد در جنبش  حقوقی زنان بود. متولد آپریل 1759 در حومه لندن است. در مورد احقاق حقوق زنان فعال و اولین کتاب* فمینیستی در جهان را برشته تحریر درآورد. تحت تاثیر انقلاب فرانسه سفری به این کشور کرد …در آپریل 1792 با ویلیام گادوین آشنا و یکسال بعد با وی ازدواج کرد. ثمره این ازدواج تولد فرزند دخترشان با نام مری شلی – گادوین ( Mary Wollstonecraft Godwin) بود که همسر پرسی شلی  (Percy Bysshe Shelley)) شاعر  و غزالسرای معروف انگلیسی بود. معروفیت مری بخاطر نوشتن داستان فانتزی فرانکنشتاین(Frankenstein) بود که چندین فیلم از شخصیت  و خالق موجودی ترسناک از این رمان ساخته شد. مری ولستون کرافت همسر گادوین  یکسال بعد از تولد مری سپتامبر(1797) در گذشت. تحقیقات جدید نشان میدهد که مری دختر گادوین سالها به ویراستاری و بازنشر اشعارهمسرش شلی سرگرم بود. مری در سن 53 سالگی بر اثر تومور مغزی درگذشت. سالها بعد از مرگ وی در سالهای (1970- 1980) سفرنامه هائی که نوشته بود مورد تحقیق و بررسی قرار گرفت و فعالیت وی در جنبش زنان ( تحت تاثیر مادر و پدرش ) در جامعه مطرح میشود.پایان پائیز 2016

www.abgun.net

William Godwin (3 March 1756 – 7 April 1836) *

The Enquirer . La Cherheure *

Essai sur I et la prodigalite *

Enquiry Concerning Political Justice and its Influence on Morals and Happiness *

Condorcet * Hohn Locke* Daivid Heume * David Haartley* Thomas Robert Malthus*Robert Owen  Adam Smith*Francois Quesnay * Étienne  Gabriel   Morelly * Gabriel Bonnot de  Mably * P. J . Proudhon

* Theorie de la valeur * Repartition des richesses

Mary Wollstonecraft*

Induction * * Deduction

*…مالتوس در بحث خود از رشد و توسعه ی اقتصادی مطابق با پیش فرض اسمیت، انباشت سرمایه را مهم می داند، لیکن در شرایطی که منابع طبیعی ثابت است، بر رشد جمعیت به عنوان مانع اصلی توسعه ی اقتصادی تأکید می گذارد.

* فیزیوکراسی   *Physiocracy

فیزیوکراسی یا فیزیو کراتیسم به معنی تسلط طبیعت و در واقع آموزه اقتصاد ملی طبیعت می‌باشد. دوران حیات این مکتب از سال ۱۷۵۸ همزمان با «تابلوی اقتصادی» دکتر کنه بنیان‌گذار این مکتب تا سال ۱۷۷۶یعنی در تاریخ انتشار کتاب معروف و ارزشمند «ثروت و ملل» آدام اسمیت می‌باشد. در واقع حیات این مکتب همزمان با پیشرفت علوم و فنون مکانیک وگسترش افکار ناتورالیستی (یک جهان بینی فلسفی است که بر اساس آن همه چیز به وسیله طبیعت و طبیعت تنها به وسیله خودش توضیح پذیر است) بوجود آمد. فیزیوکراتیسم اولین مکتب اقتصادی است که به بیان قواعد علمی اقتصاد پرداخت و بیشترین سهم را در شکل گیری اصول اولیه نظام اقتصادی سرمایه‌داری داشت. مبنای این مکتب بر پایه فلسفه دئیسم استوار بود. دئیسم یا «مکتب خداپرستی طبیعی» از ریشه لاتین دئوس به معنی خداست که در قرن ۱۷ و ۱۸ پدید آمد و با کلیسا مخالف بود و منکر وحی بود و عقل و ندای طبیعت را برای سعادتمند شدن انسان کافی می‌دانست و کلاً بر طبق نظر این فلسفه خداوند منشأ هستی می‌باشد و دنیا را خلق نموده و و پس از خلقت هیچ چیز در جریان عالم دخالت نمی‌کند. در واقع خداوند دخالتی در این دنیا بعد از خلقت نمی‌کند مانند ساعت سازی که ساعتی را می‌سازد اما بعد از آن ساعت خود کار می‌کند ونیازی به دخالت سازنده اش ندارد. همین‌طور جهان هستی نیز با قواعد طبیعی که خداوند در بدو خلق کردن در آن نهاده به حیات خود بدون نیاز دخالت خدا ادامه می‌دهد در واقع تعبیر دئیسم از خداوند معمار باز نشسته است…ویکی پدیا

* A Vindication of the Rights of Woman: دفاع از حقوق زنان

برای اطلاع بیشتر رجوع شود به ویکی پدیا

 

Kurdish speaking Anarchist Forum need your help to unblock Facebook account, page and groups

Dear Friends and Comrades,

We as Kurdish speaking Anarchist Forum need your help to sign our petition

http://petitions.moveon.org/sign/kurdish-speaking-anarchist?source=c.em&r_by=16582771

As you are aware since 2015 our Facebook account : Kurdish-Speaking Anarchist Forum under the name of KAF ( Anarkistan Azadixwazan) www.facebook.com./Kurdistan.anarchists.forum have been blocked by Facebook team.

Many times we have made Facebook aware that our account is a group account not individual account. In response, they asked us to provide them evidence/identities to prove our statement. We always replied and in many occasions we met their demands by providing Iraqi identity of the group’s members but still have not received a satisfied answer from them.

Please see below the dates that we contacted Facebook:

11/18/15 at 6:59 AM

2/24/16 at 9:21 PM

3/13/16 at 10:35 AM

6/22/16 at 9:09 PM

06/28/2016 at 15:18

6/30/16 at 7:16 AM

7/15/16 at 1:46 PM

In every response we have provided the documents that Facebook team requested. Unfortunately they have not taken them seriously, instead, again and again they asked for the same information .

While we provided Facebook all the necessary documents as before , but we still have not received their reply to our e-mail of 15/07/2016 . It is clear for us that Facebook have ignored our request and failed to satisfied us as to why they do not want to open our accounts. Facebook’s attitude is clearly very hostile to anarchism and anarchist movement that we are a part of it. We, therefore , have no choice but protesting against their discrimination and prejudice attitude towards us and towards our pages that we listed down:

www.facebook.com/kurdistan.anarchists.forum                                        closed at 15. Nov. 2015

www.facebook.com/groups/pertukxaney.Enraki/                        closed at 15. Nov. 2015

www.facebook.com/groups/anarkistan/                                        closed at 15. Nov. 2015

www.facebook.com/profile.php?id=100009554550402                            closed at 15. Nov. 2015

https://www.facebook.com/groups/azadiwazan/                       closed at 14. Oct. 2016

https://www.facebook.com/groups/Pertuky.Anarky                    closed at 14. Oct. 2016

https://www.facebook.com/groups/978063422320020/                          closed at 14. Oct. 2016

We are sure while Facebook monitoring our pages they are also aware of our messages as they are against repression, wars, terrorism, racism, sexism, nationalism, discrimination, abusing children and women, corruption, coercive and many more. We are fighting for achieving : freedom, equality, social justice, living collectively, solidarity and classless society.

Dear Supporter our accounts are still closed, therefore we ask you to sign our petition as a form of protest against Facebook team’s discrimination . Please forward this petition to anybody you know for signing it , in order to force the Facebook to open our pages as above.

http://petitions.moveon.org/sign/kurdish-speaking-anarchist?source=c.em&r_by=16582771

With solidarity

Kurdish-speaking Anarchist Forum

KAF

ئابووری،خه‌ڵک و خۆسه‌ریی،هه‌ره‌وه‌زیی و سه‌ربه‌خۆکردنی شاره‌وانییه‌کان‌

وه‌رگێڕان و ڕووماڵکردنی له‌ ئینگلیزییه‌وه‌: هاوکار

مارت 2016

وه‌رگێڕان و ڕووماڵکردنی له‌ ئینگلیزییه‌وه‌: هاوکار

ئابووری،خه‌ڵک و خۆسه‌ریی،هه‌ره‌وه‌زیی و سه‌ربه‌خۆکردنی شاره‌وانییه‌کان‌

جانێت بیهل:نوسه‌ر وچالاکوانێکی ڕامیارییه‌و له‌ڕوانگه‌ی ‘ مووره‌ی بووکچین ‘وه‌ئه‌نووسێت. جانێتله‌م وتاره‌یدا ئه‌ڵێت: له‌گه‌ڵ به‌رده‌وامیی ڕه‌وتی شۆڕشله‌ ڕۆژاڤای کوردستان،زۆر قسه‌ له‌سه‌ر سروشتی ئابوورییه‌که‌ی ئه‌کرێت. وه‌کو پێشتر له‌ نووسینه‌کانمدا ئاماژه‌م پێداوه‌،ڕۆژاڤاخوازیاری ئابوورییه‌کی ‌جڤاکییه‌/کۆمه‌ڵایه‌تییه،له‌سه‌ر بنه‌مای هه‌ره‌وه‌زیی. ئه‌وبه‌ پشتبه‌ستن به‌و سه‌رچاوانه‌ی که‌له‌ ده‌قی نووسینه‌که‌یدابه‌ ئینگلیزیی ڕیزبه‌ندیکردون،کورته‌یه‌ک له‌سه‌ر تێڕوانینی ‘بووکچین’له‌مه‌ڕ پرسیاری وه‌کو:” شێوه‌کانی ئابووری سه‌ربه‌ست و ئازاد کامانه‌ن؟ “جانێتئه‌‌ڵێت: له‌ سیسته‌می سه‌رمایه‌دارییدائامڕازه‌کانیبه‌رهه‌مهێنان،بۆ نموونه‌ له ‌بواره‌کانی:پیشه‌سازیی،زه‌وی،ماده‌،که‌ره‌سته‌ی خاوو سامانی ئابووریی…هتد.ئه‌مانه‌ گشتله ‌ژێر ده‌ستی خاوه‌ندارییه‌ تایبه‌تییه‌کاندا کۆکراونه‌ته‌وه. ئه‌و ئه‌ڵێت:سیسته‌می ڕێگه‌چاره‌بۆ ئه‌و سیسته‌مه‌ سه‌رمایه‌دارییه‌،ئابوورییه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌تێیدا،ئه‌و خاوه‌ندارێتییه تایبه‌تییانه‌‌به‌ته‌واویییان به‌شێکیانئه‌گێڕدرێنه‌وه بۆ کۆمه‌ڵگه‌. مه‌به‌ست له‌و ڕێگه‌چاره‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی دیکه‌ پێکبهێندرێتکه‌تێیدا،ژیانی ئابووریی ڕاسته‌وخۆ بسپێردرێت به‌و ژن و پیاوانه‌ی که‌ له‌و ژیانه‌داشێلگیر و چالاکانه‌ به‌شدارن.

سیسته‌می ڕێگه‌چاره:‌ئه‌و سیسته‌مه‌یه‌‌ که‌ هه‌ڵگری بارگه‌ی ویست و توانایه،بۆ که‌مکردنه‌وه‌یان له‌ناوبردنی شوێنکه‌وتنی قازانج،له‌ پێناو پشتگیریکردن له‌ بایه‌خه‌ مرۆڤایه‌تییه‌کان و دامه‌زراوه‌ جڤاکییه‌کان. جانێت ئێژێت: هه‌روه‌کو ‘ بووکچین ‘‌ ئاماژه‌یپێداوه‌،ئابووری جڤاکیی ئه‌توانێت چه‌ند شێوه‌یه‌ک له‌ خۆیبگرێت،له‌ ئه‌‌وانه‌:

هه‌ره‌وه‌زییه‌کان

هه‌ره‌وه‌زییه‌کانئه‌و نیمچه‌ پڕۆژانه‌ن که‌له‌ ڕێگه‌ی خاوه‌ندارێتی هاوبه‌شه‌وه به‌ڕێوه‌ ئه‌‌برێن. ئه‌مانه‌ئه‌‌کرێت که‌به‌رهه‌مهێنه‌رانی هه‌ره‌وه‌زییبنیان‌‌به‌هه‌ره‌وه‌زیی کرابنو له‌و پڕۆژانه‌بن که‌خۆیان به‌ڕێوه‌ئه‌به‌ن،وه‌کو ئه‌وانه‌ی کهئا‌نارکیسته‌ سه‌ندیکالیسته‌کان پشتیوانیان لێئه‌‌که‌ن.ئه‌مانه له‌ناو خۆیاندا به‌شێوه‌یه‌کی هاوتاوهاوبه‌شپێکهاتوون و ڕێکخراونکه‌نیشانه‌یسه‌رهه‌ڵدانی هاوتایی و هاوبه‌شییه‌له کۆمه‌ڵگه‌دا.

له‌ ساڵانی حه‌فتاکاندازۆر له‌ئامریکییه‌ ڕادیکاڵه‌کان چه‌ند هه‌ره‌وه‌زییه‌کیان پێکهێنا،به‌هیوای ئه‌وه‌ی که‌ بتوانن پڕۆژه‌گه‌وره‌کان بگۆڕنو له‌ ئاکامیشدا ببن به‌ جێگره‌وه‌یان. جانێت ئه‌ڵێت: ‘بووکچ    هاتوون وشێوه‌یه‌ین’ پێشوازی له‌و گه‌شه‌کردنه‌کردبه‌ڵام به تێپه‌ڕبوونی کاتهه‌ستی به‌ ئه‌وه‌ ‌کرد که‌ئه‌و یه‌که‌ ئابوورییه‌ ڕادیكاڵانه‌/ڕیشه‌ییانه‌له‌ ئابووری سه‌رمایه‌دارییدائه‌‌توێنه‌وه‌. ئه‌مه‌له‌ کاتێکدا که‌بیری هاوتایی و هاوبه‌شیی هه‌ره‌وه‌زییه‌کانبه‌ په‌سه‌ندکراویی،چۆن بوو هه‌ر ئاوا له‌ جێگه‌ی خۆیدا مابوویه‌وه؛ به‌ڵام ‘بووکچین’ ئاوابیری ئه‌‌کرده‌وه‌ که‌ئه‌‌کرێت ئه‌وانه‌‌زۆر به‌ سانایی له‌ بازاڕداببنه‌ جۆرێکیتر له‌و پڕۆژه‌ بازرگانییانه‌ی که‌هه‌م هه‌ڵگری به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تیی خۆیاننو هه‌م له‌گه‌ڵ پڕۆژه‌ بازرگانییه‌کانیترداله‌ پێشبڕکێدان،به‌هه‌مان شێوه‌ له‌گه‌ڵهه‌ره‌وه‌زییه‌کانیشدا له‌پێشبڕکێدا ئه‌بن.

جانێت ئه‌‌ڵێت: له‌ ڕاستییداوا بۆ دوو سه‌ده‌یه‌ کههه‌ره‌وه‌زییه‌کانبه‌بێ ڕه‌چاوکردنی ویست و خواستیدامه‌زرێنه‌ران و پشتیوانیکه‌رانیان،زۆر جارناچاربوون کهشوێن فه‌رمانی بازاڕ بکه‌ون. کاتێک که هه‌ره‌وه‌زییه‌ک ‌بۆ یه‌که‌مجارله‌ تۆڕی گرێبه‌ست و ئاڵوگۆڕکردندا تێوه‌ئه‌‌گلێت؛دواتر ئه‌وه‌ی بۆده‌رئه‌‌که‌وێت که‌ئه‌و بازرگانانه‌ی که‌پێشبڕکێیان ئه‌‌که‌ن،هه‌ر له‌و کاڵایانه‌یان پێئه‌ده‌ن که خۆیان ئه‌یده‌نبه‌ڵام به‌ نرخێکی هه‌رزان. هه‌موو کارگه‌یه‌ک یان پڕۆژه‌یه‌کئه‌وه‌ی بۆده‌رئه‌‌که‌وێت که‌ئه‌گه‌ر بیه‌وێت له‌ بازرگانییدا بـمێنێته‌وه،ئه‌‌بێت له‌ پێشبڕکێی دابه‌زاندنی نرخدا بێت،ئه‌مه‌ش بۆئه‌وه‌ی که‌بتوانێت کڕیار په‌یدابکات. یه‌کێک له‌و ڕێگانه‌ی که‌نرخه‌کانیان پێدائه‌‌به‌زێندرێت،گه‌وره‌بوونی کارگه‌کان یان پڕۆژه‌کانه‌له‌ قه‌باره‌داله‌ پێناو قازانجکردنی ئابوورییدا.که‌واته‌بۆ هه‌ر هه‌ره‌وه‌زییه‌ک،گه‌وره‌بوون ئه‌‌بێته‌ پێویستییو که‌وتنه‌ناو دووڕیانی:” یان گه‌وره‌ببه‌‌ یان بمره‌.”‌‌‌ته‌نانه‌تبۆ بزێوترین هه‌ره‌وه‌زییشهه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ئه‌بێت،ئه‌‌بێت یان ملبداتیان به‌ نرخێکی هه‌رزانبه‌ لایه‌نی پێشبڕکێکه‌ری بفرۆشێتیان د‌‌ه‌ست له‌خۆی بشوات و هه‌ره‌وه‌زییه‌که‌ی دابخات؛ڕوونتر بڵێین: ئه‌‌بێت له‌سه‌ر حسابی بایه‌خه‌ مرۆییه‌کانبه‌شوێن قازانج دا بگه‌ڕێت. بۆیه به‌ره‌به‌ره‌چمکی پێشبڕکێکردنڕووخسار و ڕه‌فتاری سه‌رمایه‌دارییبه‌ به‌ریهه‌ره‌وه‌زییه‌که‌دائه‌‌کات. ئه‌مه‌ له‌ کاتێکیشدا که‌هه‌ره‌وه‌زییه‌که‌خاوه‌ندارێتی گشتیی بووه‌و به‌ شێوه‌یه‌کی گشتیش به‌ڕێوه‌چووه‌. گه‌رچی‌ هاریکاریکردنی یه‌کتربه‌شێکی پێویسته‌له‌و سیسته‌مه‌ ئابوورییه‌ی که‌جێگه‌ی سیسته‌می ئابووری سه‌رمایه‌داریی ئه‌گرێته‌وه،به‌ڵام هه‌ره‌وه‌زییه‌کانخۆیان به‌ ته‌نیائه‌و توانایه‌یان نییه‌ که به‌ره‌نگاری سیسته‌می سه‌رمایه‌داریی ببنه‌وه‌.

جانێت ئه‌‌ڵێت: به‌ دڵنیایی’ بووکچین’ دژی ئه‌و یه‌که‌ ئابوورییانه‌یه‌‌ که‌خاوه‌ندارێتی تایبه‌تن‌،ئیتر ئه‌وانه‌ به‌ شێوه‌ی هه‌ره‌وه‌زیی به‌ڕێوه‌ببرێنیان هه‌ڵبسوڕێن،ئیتر ئه‌وانه‌‌ هی کرێکارانبنیان هی خاوه‌ندارییه‌ هاوبه‌شه‌کان،ئه‌مانه هه‌موویانبیانه‌وێت یان نه‌یانه‌وێت لاوازن و به‌رگه ناگرن و ئه‌توێنه‌وه. تاکو ئه‌و ده‌مه‌ی که‌سه‌رمایه‌داریی بوونی هه‌بێت‌،چمکی پێشبڕکێکردنهه‌میشه ئه‌وه‌ی له‌ کارگه‌کان یان پڕۆژه‌کان ئه‌‌وێت که‌: هه‌موو ده‌مێکبه‌ شوێن نرخی که‌مدا بگه‌ڕێن(به‌ نرخی کرێده‌ستی کرێکاریشه‌وه‌)،هه‌میشه‌ به‌دوایبازاڕه‌ گه‌وره‌کان دا بگه‌ڕێن،هه‌میشه‌ به‌ دوای به‌رژه‌وه‌ندیدا بگه‌ڕێنو له‌ پێشبڕکێدابن له‌گه‌ڵ ڕقه‌به‌ره‌کانیاندا،له‌ پێناوزیاترکردنی قازانجه‌کانیان؛هه‌میشه‌شمه‌به‌ستیانه‌ که‌نرخی مرۆڤبه‌ پێوه‌ریئاستی به‌رهه‌مهێنان و به‌کاربردنبخه‌مڵێنن.

خه‌ڵک و خاوه‌ندارێتیکردن له‌خۆیان/خۆسه‌ریی

جانێت ئه‌‌ڵێت: به‌ جڤاککردنی ڕاسته‌قینه‌ی ئابووریئه‌و ئابوورییه‌یه‌‌ کهتێیدا،گه‌ڕان به‌شوێن قازانج دا ڕائه‌‌گیرێتیانباشتره‌ که‌ بڵێین له‌ناوئه‌برێت. یه‌که‌ ئابوورییه‌کان تا هه‌نووکه‌نه‌یانتوانیووه که‌له‌ناو خۆیانداگه‌ڕان به‌شوێن قازانج دا ڕابگرن،بۆیه‌‌پێویسته‌ که‌ ڕابگیرێن. که‌واته‌بۆئه‌وه‌ی که‌یه‌که‌ ئابوورییه‌ جڤاکییه‌کانله‌ توانه‌وه‌ ڕزگاربن،ئه‌‌بێت له‌ناو کۆمه‌ڵگه‌دابوونیان هه‌بێت،هه‌ر له‌م ڕێگه‌یه‌شه‌وه‌یه‌ که‌ئه‌تواننله‌ده‌ره‌وه‌ی خۆیانه‌وه،گه‌ڕانبه‌شوێن قازانج دا ڕابگرن.بۆیه‌ یه‌که‌ ئابوورییه‌ جڤاکییه‌کان ئه‌‌بێتله‌ناو‌ کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی به‌رفراوانتردا بچه‌سپێن،ئه‌و کۆمه‌ڵگه‌یه‌ی که‌نه‌ک هه‌ر خاوه‌نی ئه‌و هێزه‌یه‌ که‌ڕێگریی له‌و پڕۆژانه‌ یان کارگه‌ تایبه‌تییانه‌ بگرێت که شوێن قازانج که‌وتوون،بگره ئه‌و توانایه‌شیان هه‌یه‌ که‌ژیانی ئابووریی‌ به‌ گشتیی به‌ڕێوه‌ ببه‌ن. هیچ کۆمه‌ڵگه‌یه‌ک نییه کهتێیدا‌ڕێگه‌ به‌ بوونی سه‌رمایه‌داریی درابێتو به‌ سه‌رکه‌وتووییتوانیبێتی‌ڕێگه‌ له‌ گه‌ڕانبه‌شوێن قازانج دا بگرێت. ڕێسا پاوانخوازه‌که‌یسه‌رمایه‌داریی،هه‌میشهله‌ هه‌وڵ و هه‌ڵپه‌ی ئه‌وه‌دایهکه‌ به‌سه‌ر به‌ربه‌سته‌ ده‌ره‌کییه‌کاندا زاڵببێت و له‌ پێشبڕکێدابێت بۆ پاوانخوازیی.

کۆمه‌ڵگه‌ی جڤاکیی ئه‌بێت ئه‌و کۆمه‌ڵگه‌یه‌ بێت کهخۆی”خاوه‌نداره‌” له‌ یه‌که‌ ئابوورییه‌کان. که‌واته‌ئه‌و سامانانه‌ی که‌له ڕووی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ گرنگن،به‌ هۆیه‌کانی به‌رهه‌مهێنانیشه‌وه‌،ئه‌‌بێت به‌ خه‌ڵک سپێردرابن. ڕوونتر بڵێین: تاکو ئه‌و ئاسته‌ی که خاوه‌نداریی بوونی هه‌بێت،ئه‌بێت ئه‌و خاوه‌ندارێتییه‌جڤاکیی بێت.

ئه‌وڕۆبیروباوه‌ڕی’خۆسه‌ریی’باونییه،هۆکاره‌که‌شی ئه‌وه‌یه‌ که‌‌تاهه‌نووکه‌باوترین شێوه‌ی ناسراو،شێوه‌ی سۆشیالیزمی ده‌وڵه‌تییه‌ که‌یه‌کێتیی سۆڤیه‌ت نموونه‌یه‌ک بوو لێی. ئه‌گه‌ر پرسیاری ئه‌وه بکه‌ین که‌ ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌چی ئه‌کات؟وه‌ڵامه‌که‌ی ئه‌وه‌یه که‌: ده‌ست به‌سه‌ر سامانی تایبه‌تییدا ئه‌‌گرێتو ئه‌‌بێته خاوه‌نی. بۆیه خاوه‌ندارێتیی ده‌وڵه‌تبه‌لای بیری ئابووری هه‌ره‌وه‌زییدا ناڕوات،به‌ڵامهه‌نگاو ئه‌‌نێتبه‌ره‌و زۆرداریی و خراپ به‌ڕێوه‌بردن و گه‌نده‌ڵییو هه‌موو ڕه‌فتارێکیتری بێفه‌ڕ.

ده‌سته‌واژه‌ی “خۆسه‌ریی” به‌ واتای خه‌ڵک و خاوه‌ندارێتیکردن له‌ خۆیان دێت.به‌ڵامخاوه‌ندارێتییده‌وڵه‌توه‌کو خاوه‌ندارێتییخه‌ڵک نییه‌،ئه‌گه‌ر بپرسین بۆچی؟ چونکه‌ ده‌وڵه‌تپێکهاتێکی هه‌ڵبژارده‌یهو  به‌سه‌ر خه‌ڵکه‌وه‌ دانراوه‌. بۆیه‌خۆماڵیکردنی سامانله‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌،جڵه‌وی ژیانی ئابوورییناداته‌ ده‌ست خه‌ڵک،بگره‌ به‌ ته‌نیا هێزی ده‌وڵه‌ت و ئابوورییه‌که‌یپێبه‌هێزترئه‌‌کات. بۆ نموونه‌،ده‌وڵه‌تی یه‌کێتییسۆڤیه‌تده‌ستی به‌سه‌ر سه‌رچاوه‌ی به‌رهه‌مهێنان دا گرتوبۆ به‌هێزکردنی خۆی به‌کاریهێنا،به‌ڵام هیچ ده‌ستی له‌و پێکهاتی پله‌وپایه‌ی ده‌سته‌ڵاته‌نه‌دا که‌له‌سه‌ر بنه‌مای گه‌وره‌یی و بچووکیی دانرابوو. خه‌ڵکی سۆڤیه‌تزۆربه‌یان زۆر به‌که‌میییان هه‌رهیچڕۆڵێکیانله‌و بڕیارانه‌دا نه‌بوو که‌په‌یوه‌ندییان به‌ ژیانی ئابوورییانه‌وه هه‌بوو.

سه‌ربه‌خۆکردنی ده‌سته‌ڵاتی شاره‌وانی

خاوه‌ندارێتیی ڕاست و ڕه‌وان ئه‌وه‌یه‌ کهخه‌ڵک خۆیان سه‌رداری خۆیانبن.

جانێت ئه‌ڵێت: پڕ به‌پێستئه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌’ بووکچین’وه‌کو ڕێگه‌چاره‌یه‌ک پێشنیاریکردبووکه‌شێوه‌یه‌کی ڕاست و ڕه‌وانی خۆسه‌رییه‌. واته‌ئابووری نه سپێردراوه‌به‌ خاوه‌ندارێتیی تایبه‌ت و نه‌ به‌سه‌ر گچکه‌ هه‌ره‌وه‌زییدا پشک،پشک کراوه‌ونه‌ خۆماڵیش کراوه‌. به ‌پێچه‌وانه‌وه،ئابووریسه‌ربه‌خۆ کراوه‌ و له ‌ژێر خاوه‌ندارێتی و چاودێری خه‌ڵکدا دانراوه‌.

جانێت ئه‌‌ڵێت: سه‌ربه‌خۆکردنی ئابوورییبه‌و واتایه دێت که‌هاووڵاتییان خۆیان،خاوه‌نی ئابوورییه‌که‌ن وبه‌ڕێوه‌یئه‌‌به‌ن.واته‌ئه‌و سه‌رمایانه‌ی که‌له‌‌ژێرده‌ستی چینی سه‌رمایه‌داراندان‌،له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌ن و یه‌کێتییه‌کانی هاووڵاتییانه‌وه کهوه‌کو(جووت هێزێک ڕه‌فتار ئه‌که‌ن) له‌ سه‌رمایه‌دارانئه‌سه‌ندرێنه‌وه‌و به‌ خه‌ڵکئه‌سپێردرێن،بۆئه‌وه‌ی که‌بۆ به‌رژه‌وه‌ندی گشتیی به‌کاربهێنرێن.له‌م ڕێگه‌یه‌وه‌ هاووڵاتییانهه‌موویان پێکه‌وه،ئه‌‌بنه‌ خاوه‌ن سه‌رچاوه‌ و سامانیکۆمه‌ڵگه‌که‌یان.

که‌واته‌هاووڵاتییان خۆیانئه‌بنه‌ داڕێژه‌ریبه‌رنامه‌ی ئابوورییو هه‌رخۆشیان ئه‌و به‌رنامه‌یه‌ بۆ کۆمه‌ڵگه‌که‌یان په‌سه‌ند ئه‌که‌ن.هاووڵاتییانخۆیان له‌سه‌ر ژیانی ئابووریی بڕیارئه‌ده‌ن،به‌بێئه‌وه‌ی که‌ئه‌وه‌یان به‌لاوه‌ گرنگبێت کهله‌ چ شوێنێکداکارئه‌که‌نیان به‌ چ کارێک هه‌ڵئه‌‌ستن. بۆ نموونه‌،ئه‌گه‌ر چه‌ند که‌سێک له‌ کارگه‌یه‌کدا کار بکه‌ن،نه‌ک هه‌ر ئه‌توانن له‌ داڕشتنی به‌رنامه‌ی ئه‌و کارگه‌دا به‌شداربن،بگره‌ ئه‌تواننله‌ داڕشتنیبه‌رنامه‌ی کارگه‌ی دیکه‌شدا به‌شداربن؛به‌ هه‌مان شێوه‌ ئه‌توانن له‌ داڕشتنیبه‌رنامه‌ی کێڵگه‌کانیش دا به‌شداربن.به‌شداریکردنی هاووڵاتیان له‌ بڕیارداندابه‌ ته‌نیا وه‌کو: کرێکار و جووتیار و هونه‌رپیشه‌ و ئه‌ندازیاریان که‌سانی کارامه‌ نابێت؛بگرهوه‌کو هاووڵاتییئه‌‌بێت‌. بڕیاره‌کانی هاووڵاتیانله‌سه‌ر بنه‌مایپێداویستی تایبه‌تیی کارگه‌یه‌ک یان پیشه‌یه‌ک یان بازرگانییه‌ک نابێت،بگره‌له‌سه‌ر بنه‌مای پێداویستی کۆمه‌ڵگه‌ ئه‌‌بێت به‌ گشتیی.

جانێت ئه‌ڵێت: ئه‌نجومه‌نه‌کانله‌سه‌ر بنه‌مای ڕه‌وشت و ئاوه‌زیان بڕیار له‌سه‌ر ئاستی پێداویستییه‌کانی خه‌ڵک ئه‌ده‌ن و ده‌ست ئه‌‌که‌ن به‌ دابه‌شکردنی ئه‌و که‌ره‌ستانه‌ی که‌بۆ ژیان پێویستن،تاکو ئه‌و ئاسته‌ باڵایه‌ی که‌ته‌ڤگه‌ره‌ کۆمۆنیستییه‌کانله‌ ڕابردودا خوازیاریبوون. واتهله‌سه‌ر بنه‌مای‌: ” له‌ هه‌ر که‌سێک به‌پێی تواناو بۆ هه‌رکه‌سێک به‌پێی پێویست،” به‌م شێوه‌یه‌گشتئه‌ندامانی کۆمه‌ڵگهبه‌بێ له‌ به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ی که‌چ کاره‌نیان چییان پێئه‌کرێت،ئه‌توانن ببنه‌ خاوه‌نیئه‌و شتانه‌ی کهبۆ ژیانیان پێویسته‌.

هه‌ر وه‌کو ‘ بووکچین’ نووسیوویه‌تی: ئه‌نجومه‌نه‌کانی هاووڵاتیانزۆر به‌ هۆشیارییه‌وه‌ناهێڵن‌‌کارگه‌کان یان پڕۆژه‌کان له‌گه‌ڵ یه‌کتردا بکه‌ونه‌ پێشبڕکێکردن. به‌پێچه‌وانه‌وه گشت یه‌که‌ ئابوورییه‌کان له‌سه‌ر‌ بنه‌مای ڕه‌وشتی هه‌ره‌وه‌‌زیی و هاوکاریکردنی یه‌کتر پابه‌ند ئه‌بن.‌

ئه‌نجومه‌نه‌کانله ناوچه‌یه‌کی به‌رفراواندا و له‌ ڕێگه‌ی یه‌کێتییه‌کانیانه‌وه،بڕیار له‌سه‌ربه‌رنامه‌ ئابوورییه‌کان ئه‌‌‌ده‌ن. کاتێک که ده‌ست به‌سه‌ر سه‌رمایه‌ی سه‌رمایه‌دارانیشدا ئه‌گیرێت،سه‌رمایه‌که‌ به‌ ته‌نیا له‌ناو یه‌ک شاره‌وانییدا دابه‌ش ناکرێت،له‌نێوان هه‌موو شاره‌وانییه‌ سه‌ربه‌خۆکانیتری هه‌رێمه‌که‌دا دابه‌ش ئه‌کرێت. ئه‌گه‌ر شاره‌وانییه‌ک هه‌وڵیدا که‌له‌سه‌ر حسابی شاره‌وانییه‌کانیتربازاڕ قۆرغبکات،له‌م کاته‌داهاوپه‌یمانه‌کانی که‌بریتین له‌ شاره‌وانییه‌کانیتر،ئه‌و مافه‌یانئه‌بێت که‌ڕێگه‌یئه‌و کاره‌ی پێنه‌ده‌ن. به‌ ڕامیارییکردنی سه‌رانسه‌ری ئابووریی له‌ هه‌رێمێکی به‌رفراواندا،بره‌و به‌و ئابوورییه‌ ئه‌دات که‌له بنه‌ڕه‌تدا ‌له‌سه‌ر بنه‌مای: چاکییودادپه‌روه‌ریی و ڕه‌وایی ڕێکخراوه‌.

جانێت ئه‌ڵێت: هه‌روه‌کو ‘ بووکچین ‘ له‌باره‌ی ئابووری به‌ شاره‌وانیکراوداگوتی: ” ئابووری،به‌واتای وشه‌ ئه‌وه‌ستێتوته‌نیا ئه‌بێته‌وه‌ به‌خۆی،واته‌ به‌ ئابووری. ئیدی ئه‌و ئابوورییه‌ ‘ بازرگانیی’ بێت،هی ‘بازاڕ’بێت،هی ‘سه‌رمایه‌داریی’ بێت یانهی ئه‌و پڕۆژانه‌ بێت که‌’جڵه‌وه‌کانیان له‌ ده‌ستی کرێکاران دایه‌‌’. ئه‌و ئابوورییه‌ئه‌‌بێته‌ ئابوورییه‌کی ڕامیاریی ڕاسته‌قینه‌. ڕوونتربڵێین،ئه‌بێته‌ ئه‌و ئابوورییه‌ی که‌له‌سه‌ر بنه‌مای چاکییودادپه‌روه‌ریی و ڕه‌وایی ڕێکخراوه،و به‌ پێوه‌ری ژیریی و ژینگه‌ییدامه‌زراوه‌ و ئاراسته‌ئه‌کرێت.

هه‌بوونی گیانی هه‌ستکردنبه‌ به‌رپرسیارێتیی له‌لایه‌نخه‌ڵکه‌وه‌ڕێگه‌ له‌: به‌فیڕۆدانولووتبه‌رزییو ده‌ستکه‌وتنی کاڵاله‌ ڕێگه‌ی نابه‌جێوه‌ئه‌گرێت،هه‌روه‌هاڕێگه‌ له‌ وێرانکردنی ژینگه‌ و پێشێلکردنی مافه‌کانی مرۆڤ ئه‌‌گرێت. بڕوابوون به‌ په‌یڕه‌وکردنیبیردۆزی باوی(سنووردانان و هاوتایی)جێگه‌ی سه‌رمایه‌دارییوپاوانخوازییو پێشبڕکێکردن وگه‌ڕان به‌دوای قازانجدائه‌گرێته‌وه. خه‌ڵک له‌ کۆمه‌ڵگه‌دابایه‌خ په‌یدا ئه‌کات،نه‌ک له‌به‌ر به‌رهه‌مهێنان و به‌کاربردن،بگره‌له‌به‌ر ئه‌و یارمه‌تییه‌ ئه‌رێنییانه‌ی کهپێشکه‌شی کۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌کات.

For more on the municipalized economy, please refer to these sources:

Murray Bookchin, “Municipalization: Community Ownership of the Economy,” Green Perspectives 2 (1986)

Murray Bookchin, The Rise of Urbanization and Decline of Citizenship (San Francisco: Sierra Club Books, 1987), pages 260-65. (This book was later republished under the titles Urbanization Against Cities and Urbanization Without Cities.)

Janet Biehl, The Politics of Social Ecology: Libertarian Municipalism (Montreal: Black Rose Books, 1998), chapter 12.

 

 

 

دولت گرائی و نقش ذهنیت مسدود (٢)

فرشید یاسائی

” جامعه و مردم با هنر لطیف و با ایدئولوژی ، خشن خواهند شد “

 

مقدمه: در قسمت اول سعی شد  با هشدار به جامعه  تحت تاثیر ” عالمان ” دین و فلسفه و…نشان دهیم که تنها با عبور از تفکرات ارتجاعی آنان ، جامعه قادر است نفس عمیق بکشد و به آینده خویش امیدوار شود. مردم در جامعه باید لمس کنند که ” ایدئولوژی ” مذهبی و غیر مذهبی ، سمی است که قلب جامعه را از طپش می اندازد و این تنها آزادی ( * آدرنالین ) است که میتواند آن  را زنده و پایدار نگه دارد. بخش مهمی از  ” عالمان و فلاسفه ” ….ما بعد از جنگ (1918-1914) جهانی اول ، تحت تاثیر مستقیم تعدادی از  فلاسفه  خشونت طلب غربی متاثر از انقلاب فرانسه . همزمان با بعضی از مبلغان دینی متاثر از فقه سیاسی و… بذر نفرت و خشونت را در جامعه مستعد کاشتند و جامعه را به مرور از نفس انداختند. این بذر شیطانی که اکنون به درختی تنومند تبدیل شده ، نه به توسعه و پیشرفت و نه  به مدرنیته در ایران یاری رساند. معجونی  است از سنت و مدرنیته ناقص و من درآوردی  که ثمره اش افراط و تفریط ، تزویر و ریا ، اخلاق دوگانه و…که سخت گریبانگیر جامعه ما گردیده است. البته ” عالمان ” ما این نتایج را حاصل کار و اندیشه و تعالیم خود ندانسته و روند غلط جامعه امروز را درعدم توجه مردم نسبت به هشدارهای آنان مفروضد! حالا در این دور و تسلسل ؛ دولت و” عالمان” و یا مردم  ؛ کدام مقصر و یا مقصرترند… !؟ بحث را ادامه میدهیم.

این موضوع را  لااقل باید جامعه فرهنگی کشور بداند که : فرهنگها متفاوت ( اگر نبود، مشکل بود!) است و از برخورد با یکدیگر اندیشه جدید زائیده و رشد می کند که آینده ساز است. اصرار زندگی در چنبره سنت و زیر پوشش ذهنیت بسته … کدامین جامعه بشری را بسوی ترقی و توسعه راهنما  و مثمر ثمر بوده است!؟ زمانیکه جامعه آکادمیک و فرهیختگان کشور که خود محبوس حلقه های شوم از افلاطون تا هایدگر بسر میبرند! چگونه و با چه جراتی از جامعه کتابخوان توقع خواندن و خرید کتابها و ترجمه های ناقص و اشنباهی را دارند که در بازار آشفته ادبی کشور توسط خودشان (” فرهیختگان “)  ترجمه و یا نوشته شده است!؟…

آغاز :علم جامعه شناسی در ایران با سابقه ای هشتاد ساله هنوز دچار مشکل است. چرائی آن را نمی توان با  تاکید برچند مورد پاسخ داد.بخشی از این مشکلات را میتوان چنان حدس زد که این علم از رونشناسی گریزان است. چون علم روانشناسی و توضیحات اجتماعی آن را در شان خود نمی بیند. کتابها و ترجمه های علم جامعه شناسی  در ایران که عموما از ادبیاتی که در خود اروپا نسخ شده ؛  بهره میبرد. هنوز زبان وجامعه شناسی ما زبان قرن بیست مابین جنگهای اول و دوم شناور است که نه پایه علمی دارد ( بعضی از این اندیشه ها “مانند مارکسیسم” که خود را علمی می داند : رویائی شاعرانه است) و نه تجربه که پرسش های نوین جامعه اروپای بعد – خصوصا – از جنگ  جهانی دوم  را پاسخ دهد! لذا جامعه شناسی امروز محتاج خانه تکانی است. باید کتب و ادبیات امروز اروپا وآمریکا یعنی کشورهائی که بیشتر در این علم تبحر یافته اند ، ترجمه ( دقیق ) و در اختیار دانشجویان قرار گیرد.  روی گردانی از این مورد ادامه همین مشکلی است که شاهدیم: بحران عدم گفتگوی سالم و مفید مابین استادان و دانشجویان ، کل جامعه  فرهنگی را دچار سردرگمی کرده است. غیبت تخصص گرائی در کلیه امور و خصوصا جامعه آکادمیک محسوس است. افت فرهنگی از صدر انقلاب تا کنون ، جامعه و مردم را دچار مشکلی کرده است که نامرئی است. نمی خواهیم این افت و سقوط را مشاهده و درموردش صحبت کنیم. دور از شان خود و جامعه می دانیم و از ابراز آن ابا داریم. این بحث در خانواده ها و دوستان و نزدیکان در جریان است اما در سطح عمومی توسط مطبوعات وابسته و مسئولین ( بی مسئولیت )  و ارگان های حکومتی ، سانسور میشود و کوشش میشود واقعیت را قلب کنند و در سایه آن آرامش ( نداشته ) خود را حفظ کنند!

 

علیرغم آشفتگی و نکبت فرهنگی که جامعه شناسان و ” متفکرین ” ایدئولوژی زده به جان جامعه خام و بی اراده

 انداختند؛ نباید دست روی دست گذاشت. باید تکلیف شبانه ” متفکرین ” بی تفکر و بدون اراده را دوباره یادشان آورد . باید بیآموزند که : جامعه شناسی و جامعه شناسان موظفند هر مورد مطرح در جامعه را در جای خود بررسی و مطالعه و با مخاطبان در میان گذارند.جایگاه موضوعات گوناگون باید طبقه بندی و معین و مشخص شود تا مخاطبان گمراه و اسیر مفهوم شیطانی و شوم « قیاس مع الفارق*» نشوند. این مفهوم شیطانی متاسفانه تحت تاثیر ” فرهنگ آخوندی ” به جامعه حقنه شده و به اعتیاد عمومی تبدیل شده است!. طبیعی است که جامعه شناسی را نباید با نگاه ریاضیات و فیزیک دید و ارزیابی کرد.اما این مورد از توضیحات و دیدن زوایای گوناگون جامعه و تبیین آنان کم نمی کند. جامعه شناسان  تنها با شناخت جامعه قادرند ، حواص جامعه را به هدف مندی معطوف دارند. اگر جامعه شناس رنج جامعه را با نسخه های مچاله شده قبل از جنگ جهانی دوم ارزیابی کند، زوایای رنج ها کم رنگ و نسخه درد مفقود میشود.

 

گرچه کشورما از جنبه پیشرفت تکنولوژی و صنعت حرفی برای گفتن در سطح بین الملل ندارد. اما شهروند ایرانی – خصوصا نسل جدید و جوان – تحت تاثیر دنیای مجازی روشن تر از چند دهه – قبل از انقلاب – است و نسبت به تکوین جامعه و اندیشه های مترقی ، کنجکاوی بیشتری از خود نشان میدهند و  اعتنائی به اکثر موضوعات مورد پسند ” فرهیختگان ” ایدئولوژی زده کشور ندارند…اما دقت کنیم که هنوز اول کار هستیم!

 

گفته میشود جامعه فعلی ما منفعل شده است! جامعه خود بخود منعفل نمی ماند. این ذهنییت مسدود است که  تحت تاثیر ایدئولوژی ( چه مذهبی و غیر مذهبی ) آن را در حالت منفعل نگه میدارد. زمانیکه جماعت آکادمیکر خصوصا در رشته جامعه شناسی جامعه و ذهنیت آن را دعوت  به تفکر ، تعقل و تحقیق نمی کنند و تنها از آنان اطاعت را می طلبند!. نباید انتظاری از جامعه منفعل کرد! روی سخن جامعه شناسان ما مستقیما به دولتهای سیاسی است. آنان میکوشند دولتها را به خاستگاه های خویش نزدیک کنند. لذا با دهن کجی به ذهنیت جامعه ، توجه ای به احساس ، سطح عقلانیت …ذهنیت تشکیل دهنده جامعه ( مردم ) را به بازی نمی گیرند و به زبان دیگر به حساب نمی آورند. این طبیعی است که ذهنیت جامعه ای که تحت تاثیر مسئولین سیاسی و جماعت آکادمیک مسدود شده است… قدمی در بالندگی  و پویائی بر نمی دارد و تنها و تنها به داده هایئ توجه دارد که تبلیغش میشود و تنها حس تقلید را بالا نگه داشته است.

 

در مبحث گذشته توضیح آن رفت که : ابهام و ایهام در زندگی فرد ، نتیجه اش وسوسه و اضطراب است که می تواند به اندیشه و عقل صدمه جدی وارد سازد. باید قبول کنیم شکل زندگی آدمیان با سایر موجودات درطبیعت تفاوت پیدا کرده است. زندگی و ذهنیت انسان به یاری اندیشه مدرن  و تکنولوژی ارتقا یافته است. مسیر خاصی در برابر انسان قرار گرفته است که قابل مقایسه با سده های پیش نیست وتفاوت های ماهوی دارد. انسان  دیگر موجود تک ساحتی ( خلاف نظر ایدئولوژی زده ها ) نیست. رشد و تعالی وی با داشتن امکانات متفاوت ( در جوامع مختلف ) ادامه و شکوفا خواهد شد.

 

انسان موجودی است اجتماعی ، لذا نیازمند جامعه است که خاستگاه اجتماعی خود را با همنوعان خویش در میان گذارد و با مساعدت و تعاون به حیات خویش ادامه دهد. انسان  با رجوع به تفکر و تعقل در می بابد که به تعامل و تعاون  با دیگران جهت بهره از تجربه و تخصص آنان محتاج است لذا  ضرورت ایجاب می کند دست همکاری به سوی دیگران دراز کند و با کمک آنان بار مشکلات را کمتر کند. اینرا بخوبی میدانیم که تحت تاثیر مستقیم ” فرهیختگان ” جامعه ، خصوصا مارکسیستها و اسلامیستها با اشاعه تفکر آنتی سمیتیسم ( یهودستیزی ) و آنتی آمریکانیسم ( آمریکا ستیزی ) … چه خسارات جبران ناپذیری به جامعه و سرنوشتش زده و میزنند. ادبیات کشور را به بیراهه بردند. با حمایت بیدریغ دولت اسلامی از این تزهای انحرافی… جامعه خام را آلوده به سموم خود کرده و به سرابی موهوم و بی نتیجه تا سرحد حماقت جلو بردند وگویا پایانی بر این حماقت نیست.

اگر واقع بینانه به مصادیق و موارد مشخص در زندگی امروز در ایران توجه کنیم ، تدبیر و تعامل نقش شایانی در روند اجتماعی ندارد. احساسات و بالطبع تبعیت از آن،  بیشتر نقش بازی می کند. تدبیر که قرار است با زندگی روزمره ما پیوند بخورد و استقرار یابد…چنان از استحکام ویژه ای برخوردار نیست. تدبیر و احساس شانه به شانه یکدیگر در حرکتند و گویا نمیخواهئد در نقطه ای مشخص بهم رسند و انسان را به اهدافش نزدیک سازند.  معلمان و جامعه شناسان درست زمانی قادرند نقش مهم خویش را خوب ایفا کنند که جایگاه های احساسات ، تدبیر و خرد را  تشخیص و  در  زمان مشخص به انسان ها یادآوری نمایند. علیرغم این که دولتهای سیاسی برای انبساط و انقباض جامعه چه اهدافی را در سر میپروراند…وظایف جامعه شناس چیز دیگر وفرای خاستگاه های رژیمهای سیاسی قرار دارد.

 

جامعه شناس و جامعه شناسی وظایفی دارند که از عهده سیاستمداران خارج است. یک انسان در مقام جامعه شناس نخست میباید ضرورت مطالبه گری اجتماعی را به مردم گوشزد کند. دوم : پیگیر مطالباتی باشد که در جامعه امروز عموما مورد غفلت سیاستمداران قرار میگیرد. وی باید نسبت به امورات سیاسی – اجتماعی مردم با انگشت گذاشتن بر روی پیگیر بودن مطالبات مردم نسبت به حقوقشان ، ضریب حساسیت ها را بالا برده و در تصریح شئونات اجتماعی تاکید ورزد.برشمردن آسیب های اجتماعی ، ضعف مشارکت عمومی و… کافی نیست. جامعه شناس مستقل و آزاد به خوبی میداند که مطالبات اجتماعی در حوزه های گوناگون بیش از آنکه وظایف دولتهای سیاسی باشد، مستقیما مربوط میشود به مردم و نهاده های مستقل آنان که مطالبات را پیگیری می کنند. دولتهای سیاسی در مجموع دوران کهولت خود را سیر می کنند و از عهده تامین اجتماعی برنخواهند آمد. گرچه در مواردی دولتمردان از حضور ومشارکت مردم خشنودند و لذت میبرند که توده به فعلگی خویش اذعان داشته باشند.

 

جامعه شناسی عموما نباید خود را وارد دنیای سیاست روز کند و تکلیف مشخصی برای دولتمردان تعیین کند و بدانان مشورت دهد. جامعه شناسی و جامعه شناس میباید طرح جامعه بدون اقتدار و دولت را تا سرحد خود کفائی در تمامی شئونات اقتصادی و اجتماعی مردم را تشویق کنند . خواستار نظارت شهروندان بر تمامی امور با تاکید بر حضور و مشارکت عمومی از طریق نهاد ها ( سمن ها ) و سندیکاهای گوناگون باشند. دولتها را به رژیم غذائی مجبور کنند تا دولتها به مرور درخود بمیرند.اینکه فکر کنیم دولتمردان خود را موظف به رفع آسیبهای اجتماعی … میکنند؛ کابوسی است که مردم شبانه روز با آن روبرو هستند. شهوت وصف ناپذیر قدرت  و مال پرستی  دولتمردان و مشاورین آنان ، جائی برای رسیدگی به امور مردم نمی گذارد. مردم باید یاد بگیرند که چگونه خود به رفع حوائج خویش می پردازند و جامعه شناسان مستقل و آزاد میتوانند نقشه راه را در اختیارشان قرار دهند. طبیعتا نقشه راهی که از فردید و … هایدیگر.. گذشته است!   

         

 برای باز کردن ذهنیت مسدود طبیعتا به راهکارها باید توجه کنیم. این از وظایف جامعه شناسی مدرن است که با بهره گیری از علم روانشناسی مردم را نسبت به حقوق و وظایف خویش در قبال جامعه آگاه میسازد. اینکه درمان هر دردی  ما را بطور خودکار به داروخانه های دولتی روان سازد… در موردش صحبت نشده و همین مورد به ذهنیت مسدود یاری رسانده است. مردم توسط ” فرهیختگان ” دولتی و غیر دولتی ؛ دولت را پدری متمول و دست – دل باز مفروضند که باید بدان دخیل بست و رفع حوائج کرد. زمانیکه مردم حقوق و  وظایف اجتماعی خویش را از یاد میبرند و مسخ قوانینی میشوند که عملا خودکفائی ، استقلال ، حقوق واختیار آنان را به دولتمردان میفروشند… نقش جامعه شناس مستقل و آزاد برجسته خواهد شد که با توجه به مطالبات مردم ، نقشه پیگیری حقوق ازدست رفته را به مردم گوشزد کند.

 

برای بازی شطرنج به تمام مهره ها احتیاج است. برای پیگیری مطالبات سیاسی – اجتماعی  نیز به مشارکت عمومی لازم است. گسترش آسیب های اجتماعی از سرمایه های جامعه میکاهد و به جرایم اضافه میشود که در نهایت به نفع دولتهای سیاسی و مشاورین آنان که « کاست* » خود را تشکیل داده اند، تمام خواهد شد. طبیعی است برای پیگیری مطالبات به سازماندهی محتاج است که توسط ساختار و نهاد ها ی مردمی مدیریت میشوند. هرچه بیشتر در تشکیل این نهاد های مردمی اقدام شود.نقش دولت و اقتدارش  در جامعه کمرنگ تر خواهد شد. لذا چشمداشت مردم نیز از دولت به مراتب کمتر خواهد شد. جامعه شناسی که نیتش مشارکت در قدرت سیاسی نیست و دغدغه مردم و حقوق تضییع شده آنان را دارد و نسبت به ذهنیت مسدود از خود واکنش نشان میدهد، با ارائه طرح و برنامه مشخص در تمامی ابعاد مردم را یاری میرساند. 

 

بار ها تاکید کردیم که سندیکا و نهاد های مردمی ( سمن ) غیر انتفاعی ، مستقل و آزاد ، نماد وجدان بیدار و چشمان تیزبین مردم هستند که اگر خوب برنامه ریزی و مدیریت شوند، قادرند آینده جامعه را دگرگون و اشکال سیاسی کهن را به تاریخ سپارند. این نهاد ها نخست با رصد کردن آسیب ها و مطالبات اجتماعی راه های برون رفت را توسط متخصصین و صاحبنظران پیدا خواهند کرد. ارائه راهکارهای جدید و تجربه شده در جوامع دیگر می تواند موجب ارتقای فرهنگ تعاون و سطح آگاهی شود. اینکه فکر کنیم دولتها و ” فرهیختگان ” دولتی و نیمه دولتی روی خوش به این نهاد ها نشان نمی دهند ، کاملا روشن است. نخست : آنان حضور این ساختار ها را در عرصه های گوناگون جامعه ؛ رقیبی متخاصم  برای خود ارزیابی می کنند. دوم : با تشکیل و خلق نهادهای مستقل و آزاد ؛ اقتدار خود را در خطر می بینند.

 

بر میگردیم به مفهوم دولت گرائی که به موازات آن ، ذهنیت مسدود را  نیز موجب شده است. ذهنیت مسدود  از آن دسته از آسیب های اجتماعی است که از خانواده کوچک شکل میگردد و در امتداد رشد خویش ، جامعه را در تسخیر خویش در می آورد. رویا و تخیل های بشر را شدیدا تحت تاثیر قرار میدهد. تحت عنوان ” واقعیت ” غیر واقعیت ها را تزریق جامعه مستعد می کند. شهروندان باید با این ” فرهنگ ”  بزرگ و آموزش ببینند که وجود دولت  ” طبیعی  و مقدس” و واجب است ! تنها دولت است که حوائج شهروندان را  برطرف می کند. این تئوری توسط ” فرهیختگان ” جامعه آکادمیک نوشته شده و دولتهای سیاسی آنرا مدیریت و اجرائی می کنند! چنانکه میدانیم با رشد سطح آگاهی مردم ، مسئله پیشرفت و توسعه به میان می آید.در راستای روند توسعه ، آسیب های اجتماعی نمایان خواهد شد و مطالبات مردمی از ذهنیت مسدود ، خارج میشود و پیگیری مطالبات و رفع آسیب های اجتماعی مورد توجه قرار میگیرد. یعنی موردی که با ذهنیت دولت گرائی و مسدود سازگار نیست!

 

زمانیکه ذهنیت مسدود که دولتها و و فرهیختگانشان آنرا نمایندگی می کنند ، تحت تاثیر مستقیم فرهنگ مطالبه گر قرار گیرند  که خشونت طلب نیست و در تمامی حوزه ها نقش خویش را خوب فرا گرفته است . رفع آسیبهای اجتماعی را تنها در ید قدرت شهروندان و نهاد های مستقل و آزاد میدانند؛ دولتها ناچارند واکنش از خود نشان دهند. یا به خشونت متوصل میشوند ( اکثر کشورهای استبدادی راه نخست را انتخاب کرده ، اعمال خشونت و وحشیگری را نسخه مطلوب فرض می کنند!) یا تجدیدنظر کرده و حاضر  به عقب نشینی خواهند شد. لذا بی تفاوتی و نا امیدی جایز نیست و باید در سازماندهی نهادهای مستقل و آزاد ، فعال شد تا بدینوسیله  روحیه کار جمعی و تعاون ارتقا یابد.

 

اگر امروز شاهدیم که نوعی بی تفاوتی و نا امیدی در میان مردم ( تخت عوامل مختلف ) رخنه کرده است و انگیزه مناسبی برای فعالیتهای اجتماعی نیست. چون روحیه کار دسته جمعی و تعاون صدمه خورده است. دلائل و مسببانش را  فرهیختگان دولتی  باید دانست که ذهنیت جامعه را با دفاع و ترویج ادبیات عقب افتاده ، ارتجاعی و سنتی ، مسدود کردند. جامعه را نسبت به افکار مدرن و امروزی بیزار کردند. با بزرگنمائی افکار و افراد مورد نظر خویش ، عملا  به غول وارگی دولت یاری رساندند. حال زمانی است که باید پرده دری کرد و نقش شوم آنان را بیادشان انداخت!

 

عدم شناخت و آگاهی و تجربه کافی نهاد (NGO – سمن ها ) ها ی مستقل و آزاد برای جلب افکار عمومی و تشویق شهروندان به فعالیت های دستجمعی و متشکل در نهاد ها… خود مسئله ای است که دوباره باید بدان پرداخت. طرح ها و روشها را دوباره باید نقد کرد تا ضریب اشتباهات کاهش یابد . فرهنگ کار دستجعی ، تعاون و غیر متمرکز مناسبات ویژه خود را دارد که باید فرا گیریم و از تجربه دیگران بهره مند شویم. و در این راه نیاز است که جامعه شناسان مستقل و آزاد شاخص های فرهنگی را ایجاد کنند و نهاد ها را از دولتی شدن ، منع کنند.

 

بارها این پرسش تکرار شده و میشود که چرا درمانی برای دردها یافت نمیشود؟… چرا فقط به ذکر مصیبت می پردازید و از نسخه مطلوب طفره میروید!؟ آنانی که در جستجوی حل معما و نسخه مطلوب برای رفع آسیبهای اجتماعی هستند… باید بدین مورد مهم  توجه داشته باشند که جامعه شناسی با فرمولهای ریاضی و فیزیک سروکاری ندارد.  در مورد مصائب اجتماعی و اقتصادی با انبوهی از داده ها طرف هستیم که نخست باید آنالیز شوند و پاسخ کلی بدانان داد. جامعه شناس ریاضی دان نیست که بتواند فرمولهای ریاضی را حل کند. جامعه شناس با کلیتی روبرو است که راه حل هائی را ارائه میدهد که میتواند در مواردی ، مثمر ثمر باشد ( میتواند هم نباشد). اتفاقا بحث اصلی ما نیز در این محور است و انتقاد ما به فرهیختگان دولتی و ایدئولوژی زده در این است که جامعه انسانی را نباید مانند اجسام  بی روح بررسی کرد و برای آنان مانیفست و شابلونهای… خاص درست کرد. انسان ها خمیری نیستند که بشود در فرم های خاص تبدیل به بندگانی مطیع در آیند و برای پخت به آجرپزی ها فرستاد.این از اعمال صاحبان ایدئولوژی است!

 

اصولا وظیفه جامعه شناسان مستقل و آزاد توضیح تمام مشکلات نیست. کسانی که بدنبال آنند، با رجوع به آیات عظام میتوانند پاسخ خویش را دریافت دارند. جامعه شناس با مشاهده آسیب های اجتماعی صورت مسئله را ترسیم و با شهروندان درمیان میگذارد. این وظیفه خود مردم هست که بدنبال راه حل بروند و با تشکیل  نهاد و سندیکا ها… سعی در رفع آسیبهای گوناگون کرده  و یا در حد توان آفت زدائی کنند. کسانی که در پی نقشه راهی مشخص و دقیق هستند که مستقیما بشود آسیب های سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی را رفع کرد و بحران های مختلف را درمان بخشید.باید در جستجوی پیامبران دروغین باشند ( که بقدر کافی در تاریج بشریت داشته ایم!)، نه جامعه شناسان مستقل و آزاد.

اگر در جهان امروز با پیشرفت و توسعه های شگفت انگیز برخورد داریم، نتیجه ذهنیت آزادی است که آنان را آفریده اند. بدون وجود چنین مردان و زنانی که هوش و استعداد خویش را جهت پیشرفت جهانی( در تمامی زمینه ها)  گذاشته اند؛ انسان هنوز در عصر بیخبری بسرمیبرد. جدی گرفتن آموزش بجای تزریق ایدئولوژی ، تبلیغ فراگیری علمی و فرهنگی. کسب تجربه علوم جدید در رابطه با نظام آموزشی در جهان . ایجاد انگیزه مثبت در دانشجویان کشور جهت ارتقای فرهنگی و تخصصی …انتقال ایده و توانائی ها که به کل جامعه اثر گذارد. باید این ذهنیت شیوع پیدا کند که ما محتاج دقت هستیم. قوام و دوام جامعه با دقت سامان میابد. نیاز جامعه آزاد ، بالا بودن دقت و توجه شهروندان نسبت به اموری که پیرامونشان در گردش است.  این نیازی است حیاتی برای جامعه و درست  نقطعه مقابل و دشمن دقت ، بی تفاوتی است که کل جامعه را با خطرهای گوناگون روبرو میسازد.

 

در مطلب گذشته با تاکید بر این موضوع که در دانشگاه های ایران بیش از هشت دهه است ، جامعه شناسی تدریس میشود. با این وجود خود جامعه شناسان راه خویش را پیدا نکرده اند.میکوشند مفاهیم  بقول خودشان ” غربی “( اصرار بی موردشان قابل فهم نیست)  را بومی کنند ، اما ناموفق.در ادامه نقل قول هائی از این اساتید در مورد جامعه شناسی جالب است! .  آقای غلامعباس توسلی، بنیانگذار انجمن جامعه‌شناسی ایران در مورد جامعه شناسی میگوید : “… من ۴۰ سال درگیر مقدمه هستم و نمی‌دانم چه زمانی از مقدمه جلوتر می‌رویم. از طرف دیگر مقدمه مهم است؛ چون مثل الفبا است. اکثر کتاب‌های جامعه‌شناسی ما یک پیشوند مقدمه دارد. عده‌ای هم اصرار دارند که کتاب خودشان را تدریس کنند و آخر مشخص نشد که مبانی جامعه‌شناسی چیست؟…” .در ادامه آقای سعید معیدفر، عضو بازنشسته هیات علمی دانشگاه تهران میگوید :  ” … با تاکید بر اینکه در ایران جامعه‌شناسی وجود ندارد، تصریح کرد: یکی از بسترهای اساسی جامعه‌شناسی این است که واقعیت اجتماعی بتواند تعین پیدا کند؛ نه اینکه در فیلتر قرار بگیرد و در نهایت ایده‌ها بیان نشود…” ( در جلسه رونماییپیش‌ازظهر دوشنبه ۵ مهر۹۵ – از کتاب «مبانی جامعه‌شناسی» ترجمه مهرداد هوشمند و غلامرضا رشیدی)

 

با این تفاسیر که از جامعه آکادمیک خصوصا جامعه شناسی میشنویم ، درمیابیم که نخست : سطح آگاهی و فرهنگی جامعه شناسی ما در مقایسه با جهان خارج چقدر عقب افتاده ، درمانده و دارای سطح نازل و بی ارزش علمی است که تنها دانشجویان و دانش پژوهان این رشته مهم اجتماعی را به بیراه هدایت میکند! دوم : سطح دانش نازل ” فرهیختگان ” جامعه شناسان را نشان میدهد که هنوز بعد از هشتاد سال تدریس علم جامعه شناسی ( البته سایر رشته های دانشگاهی وضع چندان بهتری از آن ندارد!)  گم کرده راه ،  پای در گل مانده و بین امام جعفر صادق و هایدگر در مانده اند.

در یک چنین فضای آشفته جامعه شناسی امروز در کشور که علوم‌انسانی و علوم اجتماعی را نیز در بر می‌گیرد،  بجای رجوع به علم جدید جامعه شناسی و روانشناسی در جهان . بحث میشود که آقای شریعتی جامعه شناس و یا روشنفکر بوده است؟ در جائی که اصولا  تفکر آقای شریعتی نه به علم جامعه شناسی مربوط  میشود و نه در حیطه روشنفکری مدرن است. ایشان متفکری است با تفکری التقاطی و عقب افتاده  و مروج استبداد دینی که میشود در حاشیه تفکرات عقب افتاده  فردید و جلال احمد…گنجایند.وارد کردن وی به دنیای جامعه شناسی  ، مشروعیت بخشیدن به تفکر او است.

 

برای باز کردن گره جامعه شناسی ما که بیشتر تحت تاثیر مارکسیسم و خصوصا مکتبخانه فرانکفورت است ، ضرورت دارد نخست : به جنبش دانشجوئی کشور اشاره ای کوچک شود که متاثر از این فلسفه سیاسی ( مانند جنبش دانشجوئی اروپا ) به ترور و تشکیل سازمان های تروریستی دست زد. دوم اشاره ای میشود به   به منشا  و روند این جنبش یعنی اروپا .  اواخرسالهای (60-70) جنبش دانشجوئی  اروپا و ایران تحت تاثیر مکتبخانه تعطیل شده فرانکفورت … بحث توهم زا  ” جامعه شناسی مارکسیستی” به بازار آشفته آن زمان  – بیشتر هم تحت تاثیر مستقیم هربرت مارکوزه* آخرین متفکر این مکتبخانه – وارد شد . مارکسیستها ( آن دوره ) اصرار بیمورد داشتند که ” علم جدیدی ” ابداع کرده اند که خوشبختانه با دماغ بر زمین خوردند و جامعه روشنفکری خیلی زود از این توهم خارج شد. مارکس ، دورکیم ، وبر … نه جامعه شناس ( آنان مفسرین اجتماعی بودند) بودند و نه فیلسوف. این را باید دقیقا آشکار ساخت که جنبشهای دانشجوئی اروپا در بخش فرهنگی ، موزیک و هنر وجنبشهای اعتراضی صلح و هیپیگری تحت تاثیر مستقیم آنارشیسم بود. بخش تروریسم آن از مارکسیسم ( تشکیل سازمان های تروریستی مانند ارتش سرخ و…) نشات گرفت . این اشتباهی است که تعمدا مارکسیستها شایع کردند که جنبش های انقلابی  دانشجوئی دهه 60 – موزیک ، هنر و تعلیم و تربیت… – در اروپای مرکزی تنها متاثراز مارکسیسم و مکتبخانه فرانکفورت بود! در جائی که این بخش از جنبش مستقیم تحت تاثیر آنارشیسم بوجود آمد.

 

بدفهمی مفرط مفاهیم و اصطلاحات در ایران که بیشتر توسط کهنه کمونیستها و خصوصا مارکسیستها و اسلامیستها شیوع ( یا تلفیقی از این دو نظریه فرسوده ) دارد . معضلی است که به نادانی و جهل یاری رسانده است. این معضل در جامعه شناسی و تبعا در علوم انسانی و اجتماهی نیز مستتر شده و جایگاه مفاهیم را مخدوش کرده است.لذا توهمات ، اغراق … قادر شده دریافت معنای واقعی را تحت تاثیر قرار دهد که به رشد بدفهمی و کج فهمی دامن زده که بیشتر از سوی ” فرهیختگان و روشنفکران ” آکادمیک (مارکسیستها و اسلامیستها …) سرازیر جامعه خام شده است.توجیحات بدفهمی و کج فهمی مطلق ناشی از تفکرات توتالیتاریسم چنان اثر منفی درجامعه گذاشته است که اثرات شومش را میتوان در خانواده کوچک اقتدارمنش یافت.باید بدانیم عصر پرسشگری را آغاز کرده ایم و برای پرسش هائی که ما را به نحوی احاطه کرده اند؛ ناچاریم پاسخ روشن و واضح یابیم. اگر با زمان پیش نرویم  و به فرایند توسعه و پیشرفت پشت کنیم. ناچاریم عقب ماندگی و عقب افتادگی از دهکده جهانی را به جان و دل بخریم.

 

توضیح آن رفت که وضع جامعه شناسی و ” فرهیخته گانش ” چنان آشفته و بهم ریخته است که این بیریختی و آشوب را به دانشجویان این رشته نیز منتقل کرده اند. کار بجائی رسیده که شک دارند که آیا ما بالاخره ” جامعه شناسی ایرانی ” داریم یا خیر! با وجود اینکه این آقایان میدانند که جامعه بلازده ایدئولوژیک رهسپار سفر گذر از سنت به مدرنیته است ، معهذا جامعه شناسی جدید را دور میزند و پشتوانه فلسفی آنرا اخلاقی کرده و به افلاطون و در نهایت به هایدگر می چسبانند که آنقدر دم از اخلاق ( خوب و بد ) زد که نازی ها را به وجد درآورد و مقدمش را به جرگه خویش خوش آمد گفتند. ناگفته نماند این جناب ( هایدگر ) با ” دست و فکر مبارک”  با حساسیت مفرط و دیوانه کننده خویش به ” اخلاق ” که بیشتر کلیسائی است ؛ معنای بنیادین اخلاق را ویران کرد و در تهران برایش کف زدند و جشن تولد گرفتند و  برای نظرات جامعه شناسی و فلسفه ارتجاعی  او سینه چاک دادند و حالا که بن بست رسیدند، دست به دامان دولت شده و برای آن ، نسخه های ” اخلاقی ” صادر می کنند.

 

در مطلب گذشته در راستای بررسی ذهنیت مسدود به جایگاه حقوق و قانون که در کشورما جایگاه خویش را بهم سپرده اند؛کوتاه پرداختیم . در ادامه بحث بیشتر وارد این مفاهیم خواهیم شد. مفهوم قانون ( گویا  فرهیختگان دولتی کشور ما علاقه خاصی بدان میورزند و هرجا کم می آورند ، فریاد بی قانونی و ” آنارشی ” را سر میدهند!) بند نافش به وجود دولت سیاسی است که ضمانت اجرائی آنرا برعهده دارد و تنها دولت است که قادر ( این حق را برای خود قائل است!) به اجرای آن  میباشد که ” طبیعتا ” شهروندان  بالاجبار تابع اوامر و مطیع قوانین خواهند بود. حقوق عکس قانون قبل از تشکیل دولتهای سیاسی وجود داشته و مردم بدان احترام و رعایت آنرا لازمه قوام جامعه کوچک و بزرگ خود ، میدانستند. اینکه تصور کنیم که وجود و تاسیس دولت ( شر مطلق ) برای دفاع  از حقوق طبیعی انسان ها بوجود آمده است، رویائی است من درآوردی که  ( حامیان دولت گرا ) می کوشند مقام دولت را بالا برده و جایگاه طبیعی بودن دولت را به کرسی بنشانند. در جائی که دولت طبیعی وجود نداشته و ندارد و ساخت ذهنیت افرادی است که مایل به شراکت در قدرت متمرکز میباشند. بنابراین تشکیل دولت برای ممانعت از تجاوز به حقوق طبیعی انسان ها  درست نشده بلکه برعکس. وجود دولت  نشان از پاسداری از اقتدار و حفظ منافع افراد ( افرادی ) خاصی از جامعه بوده که تنها از طریق نیروی نظامی و تشکیل پلیس و ارتش… اعمال میشده و میشود. ساختار دولت ها ( حتی دولتهای مدرن ) با گذشت چندین قرن  هنوز دست نخورده باقی مانده است.

 

در خاتمه که به جمع کردن نظرات خویش میرسیم . این پرسش دقیق و وارد را ناچاریم پاسخ دهیم یا لاقل شرح دهیم که بالاخره باید چکار کرد و چه راه و روشی را انتخاب کرد که بتواند ( در صورت توان …) جامعه را از این وضعیت اسفناکی که ” فرهیختگان ”  و ” روحانیون ” مشترکا با آن روبرو ساخته اند ؛ نجات داد! میدانیم اندیشیدن اگر با تمام وجود نسبت به محیط خویش ، کار ، زندگی ، رفاه ، محیط زیست …حساس و دقیق باشد. به گشایش چشم اندازهای جدیدی خواهیم رسید که ما را به راهی که انتخاب کردیم؛ یاری میرساند. در جامعه ای زندگی میکنیم که استبداد با تمام ابعادش انسان ایرانی را با مشکل روبرو ساخته. روشنفکران و فرهیختگان ، هنرمندان ( نه همه آنان ) به جامعه  و مردم پشت کرده و دستگاه حاکمیت و دولت را بخدائی رسانده اند. پس شایسته و معقول است در مقابل این تهاجم دوگانه با قوت ایستاد و این مهم اجرائی نخواهد بود جز با اندیشه پویا، خشونت پرهیزی و تعاون.

 

اندیشه پویا با خصائصی  ویژه خود سد معبری برای ذهنیت و اندیشه مسدود  است که در ایران امروز تبلیغ میشود. توجه به هنر ، ادبیات … آزاد و مستقل و تبلیغ فرهنگ عاری از خشونت از اوصافی است که در مقابل اندیشه کج  و ایستا و ارتجاعی ما را عبور خواهد داد. حفظ وضع موجود و توقف در حاله سنت، خشک کردن نهر های جدید و زلال است .هنر ما باید این باشد از این عدم زایش ، عصر نوزائی را بیآموزیم و تجربه کنیم.  تعهد به تحول داشته باشیم… برای این امر طبیعی است به جامعه شناسی  و روانشناسی مدرن محتاجیم که قادر است ما را از این دور و تسلسل باطل و شوم دور سازد. مقوله زندگی در جامعه ای آزاد را دوباره باید نوشت و تعریف کرد.

 

توسعه و نوزائی ، به تحرک و تعاون محتاج است. رشد خلاقیت ، استعداد و شکوفائی فرهنگ و هنر… ریشه در اندیشه پویا دارند که تضمینی است برای جامعه آزاد. لذا کوشش ما باید بر این محور باشد که از تجربیات تاریخی بشریت در جهان درس بگیریم. خود را شریک توسعه و پیشرفت جهانیان کنیم. برای فراگیری از تجربیات موفقیت آمیز آنان رقابت کنیم و با توجه و اهمیت  دادن به استقلال رای و اختیار؛ خود را آماده پذیرش کمبود ها و جبران خسارت های ناشی از ذهنیت مسدود که ده ها سال است ما را از گردونه جهانی پیشرفت و مدرنیته دور ساخته، نمائیم. بدون انتقاد و دیدن کمبودهای خود، نمیتوانیم به آینده روشن خوشبین بود. باید با تمام وجود قدرت فراگیری خود را تقویت کنیم و از ندانستن هراسی نداشته باشیم.

 

حرکت در برابر سکون باید شعار محوری ما باشد. باید خود را برای تغییر مدام آماده سازیم. زیبائی زندگی در رفع کمبودها و پذیرش اشتباهات و تصحیح آنان است. بدان واقف باشیم که روند جاری و فرایندی را که طی میکنیم ، راهی نیست که ما را به مقصد خویش نزدیک کند. لذا ضرورت دارد از آن عبور کنیم و به وسعت فکر خویش بیفزائیم و قوای خفته درون خود را بیدار کنیم و این را بدانیم با داده های متاثر از فرهنگ رایج در مملکت رشد و نمو نخواهیم داشت و تکرار مجدد اشتباهات است. آینده به شجاعان  تعلق دارد. بنابراین اثر وجودی دگرگونی حرکت مستمر است. بذر بالندگی در مزرعه مناسب که همان اندیشه پویا است ، رشد می کند. پایان. abgun.net

 

* آدرنالین : Epinephrine, also known as adrenalin or adrenaline

« قیاس مع الفارق*» : 1-  قیاس چیزی با چیزی دیگر بدون علت و مناسبت و اشتراک 2- مقایسه اشتباه دو چیز با هم ـ مقایسه دو چیز کاملا متفاوت و بی شباهت ( فرهنگ دهخدا )

کاست* ( Caste ) برای اطلاع بیشتر از این نظم اجتماعیhttps://en.wikipedia.org/wiki/Caste ؛ رجوع شود به ویکپدیا .در اروپا بعد از جنگ  دوم سیستم کاست ، در جوامع دموکراسی شکل گرفت. کاست پزشکان ؛ وکلای حقوقی و جزائی . واسطه هائی که در تولید کوچکترین دخالتی ندارند. بورس بازان و بیمه های گوناگون…

*هربرت مارکوزه  (Herbert Marcuse)

Leftists and Communists have damaged the Socialist movement as much as the right-wing did

Leftists and Communists have damaged the Socialist movement as much as the right-wing did  

By: Zaher Baher

Sep 2016

The last century has seen a couple of historical catastrophes that continue to present day and the world still suffers from their fallout. The first one was so-called the Bolshevik revolution (Bolshevism) and the second was the “Iranian revolution”.  While none of them was revolution, in fact both stopped the revolution in the half way.

The first catastrophe has lasted almost for 80 years, it engaged nearly half of the world and its shade still looms over our heads. The second one helped to build religion political parties and their militia in the region, especially in Iraq, Syria, Lebanon and Afghanistan. This has caused deepest fear and wariness for its main rival, Saudi Arabia. To the Iran/Iraq war, incoming of Mujahidin, Taliban, al-Qaeda in Afghanistan then Isis and the current wars between Sunni and Shia, Sunni and Sunni and Sunni and the “infidels”, the “Iranian revolution” contributed greatly.  Dark time triggered by this movement is here to stay and nobody knows for how long.

Both of them were recognised and defined by many people, including the leftists and Communists themselves, as two different events/directions.  The first one as a left and the second as a right-wing, while both of them were the enemy of socialism/anarchism.  Both of them were the main obstacles to reach the socialism destination.  While both of them built upon their own principles, in practice both are being hostile to socialism, so recognising them by left or right for me in that aspect does not make a sense.  In addition both have a common principal “Ideology” that has given them strength and power.

In this article I mainly elaborate and highlight the communists and its ideology’s base, Marxism.  Here I want to explain briefly the source of hostility to socialism that the leftists and Communists have relied on and the affected realms.

  • Left in the past and present:

Leftists, from social democrats, the socialist political parties, green parties to the working class/labour parties throughout the world never could become revolutionary forces to take the society towards major changes.  Their slogans and demands, like freedom, social justice and equality have vanished as soon as they reached power. The Leftists’ struggle in non industrialised countries was represented the guerrilla’s war. In a sense of analyzing radical struggle, they never got anywhere or just simply built something, what in many cases was worse than the previous one.

In industrialised countries their struggle was the parliamentary election system.  Once they reached power, they were unable to fulfil what they promised to people, so they betrayed those who voted for them.  There is no doubt that among them there were faithful and dedicated people that their actual motivation to involve politics was to serve people, especially among the social democrats or labour parties. There were Marxist-Leninist people within these groups and most of the time they have/had more radical manifesto than their own party.

The power of people in political parties is very limited and they only project the illusion of changes, eventually disappointing their own supporters.

The socialist, the very radical people inside these political parties, in reality have left no doubt that, whether deliberately or not, they serve this system much better than their right-wing colleagues.  They do that by prolonging the system; by deceiving people that their life can be improved step by step through the historical lie of election.  They tell them this is the only way to make improvement, so there is no another way, no third way.

The experience and the realities proved while the leftist or socialists are in power, they are not only quelling the spirit of revolution among people, in fact they demoralise them, even killing their normal drive for resistance.  In Europe, especially in UK, the period when Labour Party has been in power the number of the protests and strikes decreased compared to when Tory Party were in power.

The link below shows how the strikes in UK since 1970s are decreasing and becoming less effective as well. Since 1990 each year the number of the strike actions and their effectiveness dropped apart from 2011 as it was slightly different.  The link also shows the reasons why there are fewer strikes every year although I personally disagree with the author’s reasoning.  http://isj.org.uk/why-are-there-so-few-strikes/

For many of the leftists, especially the Communists, distorting of the socialist movement for not achieving socialism go back to ‘Stalin’.  A minority thinks Stalin has done nothing except prolonging Lenin’s period and his theory.

However, if we look at the history and reality properly, we reach a conclusion that we cannot blame Stalin and Lenin for that because all of what Lenin did was originated from Marx and Engels.

Let’s briefly look at the excuses of those who believe Lenin and Marx were different from one another as if Lenin has distorted Marx’s theory and idea:

Organisation and working class party:

One of the factors pushed Lenin to build a political party was transferring a class consciousness to working class.  He did not believe that the class consciousness emerges from external conditions and their actual impact on working class itself. He also believed in controlling the working class through the strict discipline of political party as he did not believe in the spontaneous movement of working class.  He thought the spontaneous movement is chaotic and does not get the working class anywhere.

For victory of the revolution Lenin believed building a revolutionary political party is essential and also believed the communists are the most conscious people. This was the reason for him to build his party outside of the workers. So the Vanguard party is the best tool of the revolution and to build the Dictatorships of Proletariat.  In his famous book “what can be done?” he lied down the plans and principles for Bolshevik Party and made it as main guideline for the party members to work on and go by it.

Lenin has got the idea of building the working class party form Marx. Marx in the Manifesto of the Communist Party said “The Communists do not form a separate party opposed to other working class parties “

https://www.marxists.org/archive/marx/works/1848/communist-manifesto/ch02.htm

Clearly in this short line Marx tells us: a) the communists and the workers are different.  b) The working class can have their own political parties.

John Molyneux, academic, writer and one of the former leading SWP in Briton and now in Ireland has written various articles about Lenin and his theory.  I regard him as one of the best people who has excellent knowledge about Lenin, Trotsky and Marx and can connecting them in respect of analyzing many issues.  I refer here to him in some of his writings about the working class political party.  In the link below he said “But when one speaks of Marx’s theory of the party, the subject is not political parties in general, but the revolutionary party which has as its aim the overthrow of capitalism – specifically one is talking about Marx’s concept of a proletarian political party, because, of course, it was his view that ‘the proletariat alone is a really revolutionary class ..”  He continuous writing and says   “…Indeed Marx often suggests that the workers cannot be regarded as a class in the full sense of the word until they have created their own distinct party. Thus we find in The Communist Manifesto that ‘the organization of the proletarians into a class, and consequently into a political party, is continually being upset Again by the competition between the workers themselves’ [11], and in the decision of the London Conference (1871) of the First International that ‘the proletariat can act as a class only by constituting itself a distinct political party’. [12] This basic idea remained central to the theory and practice of both Marx and Engels from the mid-1840s to the end of their lives” in the same writing Molyneux carry on, he refers to Marx who said “This constitution of the proletariat into a political party is indispensable to ensure the triumph of the Social Revolution and of its ultimate goal: the abolition of classes. [45]

https://www.marxists.org/history/etol/writers/molyneux/1978/party/ch01.htm

Lenin and Marxists-Leninists wanted to share their idea and principles with the working class to debate the working class struggles and transferring them the socialist consciousness, but as the history since then shows in practice they have controlled them and while they were in power they exploited and suppressed them.

  • State, Centralism and Authority

In regard to the above, there are leftists and Communists again who believe that what Lenin did was not originated from Marx and Engels.  In my opinion that is not true. In fact Marx and Engels persisted on centralism and authority. In the first and second International  Workers’ Organisation  as the central and authoritarian organisation, the messages sent out  and order the working class was “ Workers of the world, unite!“.  Marx himself was on the top position in this organisation. It was then when Marx insisted on having a central authority in the organisation which was rejected by Bakunin.  Bakunin believed that centralism in organisation suppresses the spontaneous action and revolutionary enthusiasm.  This was one of the reasons that made Marx remove Bakunin and his comrades from the organisation.

Marx believed after taking over control of the means of production there will be a temporary period of transition from the socialist society to Communism. Marx made his theory about that very clear in 1870 in his book, Critique of the Gotha Programme The transitional period is essentially a period of revolutionary change.  “Between capitalist and communist society,” wrote Marx, “lies the period of the revolutionary transformation of the one into the other.”24..  Although Marx in this book clearly talked about the authority but  the foundation of this ideas has back to 1843  “In fact, in The German Ideology itself, the theory of proletarian dictatorship (not yet given this name) is presented rather clearly: ”. . . every class which is aiming at domination, even when its domination, as is the case with the proletariat, leads to the abolition of the old form of society in its entirety and of domination in general, must first conquer political power in order to represent its interest in turn as the general interest, which in the first moment it is forced to do.”18    Marx and Engels, The German Ideology, 52-53. Please see the link below.

In fact the type and the reason of state that Marx and his successors wanted to establish are really not important at all.  Any type of state whether is small or big, proletariat or bourgeois state; all of them need bureaucratic administrations, police, military, courts and law and the spies’ network or institutions.

In reply to Marx, Bakunin said in his book:  Statehood and Anarchy, “If there is a state, then there is domination and consequent slavery. A state without slavery, open or camouflaged, is inconceivable—that is why we are enemies of the state. What does it mean, ‘the proletariat raised to a governing class?’”26.  Marx responded, “It means that the proletariat, instead of fighting in individual instances against the economically privileged classes, has gained sufficient strength and organisation to use general means of coercion in its struggle against them…”27.  Then Bakunin asks, “Will all 40 million [German workers] be members of the government?”28   Marx’s response, “Certainly! For the system starts with the self-government of the communities.”29

When Marx writes about the proletarian power and the peasantry he says “the proletariat… must, as the government, take the measures needed… “30, see the link below

http://www.marxisthumanistinitiative.org/alternatives-to-capital/karl-marx-the-state.html

However, from very beginning Bakunin idea and attitudes towards state were clear and never hidden; he made the following caustic remark about Communism “I detest communism, because it is the negation of liberty and because I can conceive nothing human without liberty. I am not a communist because communism concentrates and’ absorbs all the powers of society into state, because it necessarily ends the centralization of property in the hand of the state, while I want the abolition of state”

http://www.politicalsciencenotes.com/political-ideas/comparison-between-karl-marx-and-michael-bakunin/1207

Alas what Bakunin predicted about Marx’s state, after almost a half century the Communist and the Bolshevik party proved to be true.

Many Marxists deny that what came in Critique of the Gotha Programme, has anything to do with state. However, both Marx and Engels in other statements or correspondences were insisting on power and centralism.  Even for some countries or places Marx accepted election as the Parliamentary system can be a peaceful period to exchange the power Did they not advocate participation in bourgeois elections, and the election of workers’ candidates into parliament? In fact, in certain countries, they even thought that a working class parliamentary majority could be used for a peaceful transition to socialism”62

http://www.marxisthumanistinitiative.org/alternatives-to-capital/karl-marx-the-state.htm

A couple of issues were very important for Marx: centralism and industrialisation. He was very keen on having them. He always thought these two are main foundations for establishing socialism. That is why both Marx and Engels became a great advocate of centralism in the politics and in working places as well.  They never denied this fact; I have already mentioned centralism in regards of their politics above.

They believed that working in factory is good for the workers.  Engels praised the factory “as a school for hierarchy, for obedience and command” (Ecology or Catastrophe, the life o Murray Bookchin, By Janet Biehl), P 190.

In another book, Bookchin says “Karl Marx and Friedrich Engels were centralists – not only politically but socially and economically.  They never denied this fact, and their writings are studied with glowing encomiums to political, organisational, and economic centralisation.  As early as March  1850 in the Address of the Central Council to the Communist  League, they called upon the workers to strive not only for  the single and indivisible German republic, but also strive in it for the most decisive centralisation of power in the hands of the state authority lest the demand be taken lightly , it was repeated continually in the same paragraph, which concludes: As in France in 1793, so today in Germany the carrying through  of the strictest centralisation is the task of the really revolutionary party’.  The Murray Bookchin Reader Edited By Janet Biehl, P140.

On the same page Janet wrote: The same theme reappeared continually in later years.  With the outbreak of the Franco-Prussian War, for example, Marx wrote to Engels “The French need a thrashing. If the Prussians win, the centralisation of state power will be useful for the centralisation of the German working class”

On the personal level, Marx also was arrogant and authoritarian. He has not made much effort and was not ready to unite with those who differed with him, even they if they did not have significant differences.  Anybody who reads his correspondences with his opponent, like Proudhon, Bakunin, Max Stirner and the others realises that.

  • Working class and Technology

Marx was very concerned about the revolution and insisted that it was the task of working class only.  He, in other words, thought the advanced technology and industrialisation creates a strong working class that will be ready for the revolution.  This was the reason why we see almost his main writings and studding being about industrialisation, capital, added value, working class and its class struggle with bourgeoisie to prove that the future of socialism can only be in the hand of Proletariat.  This means that any society must go through the advanced capitalism before heading to socialism.  This is the reason for Marx to be very hopeful about Proletariat to the point “Marx had written that if the working class ever accepted capitalism as natural, then all hopes for revolution would be lost” Ecology or Catastrophe, Edited By Janet Biehl, P285.

While Marx connected the strengths of Proletariat to advanced technology, he did not hide his feeling and happiness even if that would happen through destroying many people’s life, displacing many thousands more, the environment, causing starvation and unemployed. The best example was East India Company, while   this company in the end became an empire on its own and ruled a very large area of India.

Janet Biehl in the same book on page 60 drawing our attention to what Bookchin remarkably said about Marx’s idea and thought “Marx had considered it capitalism ‘historical mission to develop technology to the point where it could provide for humanity’s material needs” In the same book on page 190 she wrote what Bookchin says “Marx had even thought capitalism, by destroying earlier economic forms and developing technology, had played a historically progressive role.  He thought class society had been historically necessary to achieve humanity’s ultimate liberation.  Such notions, Bookchin wrote, made Marxism, all appearance to the contrary, ‘the most sophisticated ideology of advance capitalism’.”

David Graeber in his new book: The Utopia of Rules on page 121 and 122 talks about Marx’s idea of technology and profit that actually did not come out true especially if it concerns revolution in the area of means of production.  He says “ Marx’s specific argument was that, for certain technical reasons, value, and therefore profits, can only be extracted  from human labour.  Competition forces factory owners to mechanise production, so as to reduce labour costs, but while this is to the short-term advantage of the individual firm, the overall effect of such mechanization is actually to drive   the overall rate of profit of all firm down.  For almost two centuries now, economists have debated whether all this is really true.  But if it is true the otherwise mysterious decision by industrialist not to pour research funds into the invention of the robot factories that everyone was anticipating in the sixties , and instead to begin to relocate their factories to more labour-intensive, low-tech facilities in Chain or the Global South, makes perfect sense”

Graeber in the same book on page 143 says “…that capitalism is in its nature technologically progressive.  It would seem that Marx and Engels in their giddy enthusiasm for the industrial revolution of their day were simply wrong about this.  Or to be more precise: they were right to insist that the mechanisation of industrial production would eventually destroy capitalism, they were wrong to production market competition would compel factory owners to go on with mechanisation anyway”

 

Even knowing that Proletariat was a minority within the society, Marx put a huge task on it. Not just fulfilling the revolution and even not controlling the state only; in fact he believed that the workers should have and set up their own committees in the factories and the other places of work to control the production and other issues.  This means giving the authority to a minority of people to overrule the majority; in other words, power to minority on the expense of majority. The power and authority, whatever its size anywhere that means there is no social justice, no equality and no freedom.

Murray Bookchin in his interview with Janet Biehl explained this point very well “ …Well unless the worker in an enterprise really begin to see themselves primarily  as citizens rather than workers, then we are opening up the very strong possibility that they will claim at the expense of the popular assembly.  To the extent that you withdraw power from the popular assembly and give to work place, to that extent you open cracks in the unity of the popular assembly  and increase the possibility that the  workplaces itself  will act as subversive  element in relation to the popular assembly.  let me put it simply: The more power the workplace has, the less power the  popular assembly has – and the less power the workplace has, the more power the popular assembly has.”  The politics of Social Ecology, Libertarian Municipalism, Edited by Janet Biehl, Page162.

In regards to the definition of Proletariat for Marxist today, especially the Marxists in Middle East they need to clarify themselves.  If they accept the same definition as Marx had in his day of Proletariat then that is quite far from the reality and they will be disappointed about the revolution. If they agree that everybody wherever they work and whatever they do including students, pensioners and disabled people are workers, and then in this case they should review their understanding of Proletariat.

However, it might not be very important really how they define proletariat.  What important is we know and very clear is the working class is much weaker and the hope of the revolution by them very slim than the time was Marx alive. Here, we can say that Marx’s prediction by increasing the quantity and quality of proletariat along side of advance technology, strong capitalism and getting frequent economic crisis that for him as coming a sign of the revolution did not happen.

If we look at the reality considering working class even the people’s movement are in a very low level, except in France and Greece.  Even the actual struggles in these two countries are not to achieve anything new, in fact to maintain, to keep what they had before.  This made me for the last 10 years to think that the economic crisis has not been capitalism crisis, it was our crisis.  To clarify my point I wrote a long article in Oct of 2015 under the title: Is Capitalism in Crisis, or Are We?

http://zaherbaher.com/2015/12/14/is-capitalism-in-crisis-or-are-we/

 

Technology and its Role: As I mentioned above technology and its advances were very important for Marx and Marxists in building socialism.  For them advanced technology was a historical development and condition to tackle scarcity of production and also to create dynamic revolutionary force, proletariat.  If we look into this topic closely we can make several points. First: Marx had no doubt that a strong proletariat emerge from an advanced technology and advanced technology is necessary for industrialising society; finally full industrialisation creates socialism.  This was how Marx has seen his final goal and that was also the reason as to why Marx thought the bourgeois is a revolutionary class and recommended the proletariat to offer its support.  Even now many of the Marxists think the bourgeois is revolutionary.  Second:  this analysis by Marx became the foundation for Lenin, Stalin and their successors to work on to clarify Marx’s point better and put it in practice in real world. With help of Marx’s theory they have divided the history of human beings society in respect to arriving of socialism into 5 to 6 stages.  It started from primitive society, slavery, feudalism, capitalism, socialism and then communism.  This division clarified the role of proletariat and technology as even more important.  They insist on that talking about building socialism in the non advanced economy countries was dream and not practical.

 

Technology and the quantity and quality of proletariat in fact are not even a secondary condition for emerging revolution and reaching socialism/anarchism society.  The grounds for this revolution are existing classes and hierarchical society dominated by the tiny minority of elites.  This condition has left the majority of people either having nothing or very little and the elites having everything.  This kind of societies existed throughout the history since the class society appeared, so it is really not important whether that tiny minority in that society was named feudal, bourgeois or capitalist.  It is very true the societies have been changed through the means of production but the exploitation, suppression, class and hierarchy society were always there.  The above was the main ground for emerging revolutions regardless of the type of the society that people lived in.

In general the Communist, Bolshevik parties in the world struggled to make bourgeois more stronger and to work on industrialising the society, even if their slogans praised socialism.  This was the reason for those parties to cooperate with the so called “patriotic bourgeois” to establish different kind of powers: socialist state, patriotic democracy state, popular democratic state, communist state. In few pre-capitalist countries, like Iraq, the Communists even participated in governments. They were trying to transform the society into socialist one, skipping the capitalist phase (the non- Capitalist path of development). In Iraq the Iraqi Communist Party, ICP, had a pact with Ba’ath party over 5 years between 1973 to end of 1978.

So whatever happened in Lenin period and after him, we will see its root in Marx’s theory and idea.

In my opinion this thinking of proletariat and advanced technology as necessary for the society to go through capitalism in order to reach socialism/anarchism greatly damaged our movement for the last 170 years. It is also quite obvious this idea has made the Marxists ideologist blind, as they cannot see the realities, pen their mind, think on their own rather than following someone who died 133 years ago. They now need to ask themselves if Marx’s revolution theory connects to the role of proletariat and industrialisation that means the revolution in the none industrialising countries will not be happening. More questions here are how this revolution can happen even in the industrialised countries? Is it through vanguards, even if history proved they are the suppressors of the revolutions rather than liberators? Let’s say it will be happened through them; but how do you transfer the society into full power through the Dictatorships of Proletariat, to Communism, classless society? The Marxists can only respond to these questions quoting Marx’s bible, not through the reality.

 

  • Technology, Nature, Environment and Ecology:

Marx and Engels exceptionally highly valued technology, for their own purpose. No doubt it was on the expense of environment, nature and whatever creatures live on the planet. Marx saw human beings precious and valuable to the extent of subduing the nature and dominating it by the human beings for their interests.  In this point Marx shares his interest with Qur’an because both of them believe that the nature has been created to serve human being.  This was the reason for Marx to produce his infamous line when he says “Human being is the most valuable capital in the world” According to this statement the other creatures are not very important, In other words, we can sacrifice them for the sake of human being’s interests.

I cannot recall Lenin writing a lot about ecology or environment like how Marx did.  Even Marx has not written as much as Peter Kropotkin and Murray Bookchin have.  However, whatever Marx wrote about this issue, showing his concern, in practice he was very hostile to nature by praising and advocating technology so much.  Marx wanted the nature to be dominated by the human being and this can only happened in his view by having advanced technology.  He did not pay any attention to damage and destruction of natural environment. He did not mind killing animals, birds and other creatures with displacing many more.  He missed the need of balance between technology and nature.  He ignored the fact that while nature in many ways serves people and the society and then in return it should be served by the Human being as well.

What is clear today is the whole natural disasters including raising global temperature are being created by mankind through the advanced technology for more money and profit.  I believe many of us agree that this is a clear hostility towards nature.

 

  • Self-Determination and Nation State:

Marx and Engels talked and wrote a lot about various issues.  As the nationalism and national movements at their time were a hot issue they tried to link it to proletariat question so that they could not avoid discussing it.

At the time there was Poland issue back to 1795 and Ireland that for a few centuries was a colony of Great Britain and from 1801 became a part of it.  There was also the Jewish question, in addition to Hungary, Slovaks, and Czech and Bulgarian issues as well.

When the Bourgeois revolution in France in Feb 1848 happened, it pushed Marx and Engels towards giving more attention to national question and their expectation from Bourgeois class.  Their definition for Bourgeois revolution was Democratic Bourgeois Revolution, struggling for nation’s freedom. So we should not be surprise to hear their opinion of the Bourgeois At this time, Marx and Engels believed the bourgeoisie could play a historically progressive role by sweeping away feudalism, despite clear signals that it was prepared to compromise with the old order because it feared the power of the growing working class that allied itself to the anti-feudal struggle”.  Marx and Engels did not pause here, when they spoke about Germany and its connection with Poland, they clarified their attitude about the National issue and laid down a duty for the Proletariat “Referring to the struggle in Germany at the time, Marx and Engels explained that this meant the working class must “fight [together] with the bourgeoisie whenever it acts in a revolutionary way, against the absolute monarchy, the feudal squirearchy, and the petty bourgeoisie”.3

http://links.org.au/node/164

Of course they believed that support or even union of proletariat and bourgeoisie in the anti-feudal struggle would be in the interest of working class, creating next step towards socialism

In Poland question, Marx and Engels were very much in favor of the Polish after seeing a clear exploitation and suppression; they supported them in their right of Self-Determination. In Nov 1847 in commemorating the 1831 Polish revolt in London meeting, Engels had a speech about the liberating Poland. He said “We Germans have a particular interest in the liberation of Poland. German princes have profited from the partition of Poland and German soldiers are still exercising oppression in Galicia and Posen [parts of Poland]. It must be the concern of us Germans, above all, of us German democrats, to remove this stain from our nation. A nation cannot be free and at the same time continue to oppress other nations. Thus Germany cannot be liberated without the liberation of Poland from oppression by Germans. And for this reason Poland and Germany have a common interest, for this reason Polish and German democrats can work together for the liberation of both nations”.5  (see: the previous link)

What is amazing here although above was Engels’ opinion about Poland as one of the “great historic nations” but in the meantime he did not approve the same right for some of other nation, like, Southern Slavs.  His justification was “ Engels’ view was based on the firm materialist reasoning that the various southern Slav peoples were not yet nations — were not oppressed as nations — and therefore could not exercise a self-determination independent of the reactionary Prussia-Austria-Russia axis (…) Apart from the Poles, the Russians and at most the Turkish Slavs, no Slav people has a future, for the simple reason that all the other Slavs lack the primary historical, geographical, political and industrial conditions for independence and viability. (…) While Engels noted the capitalist tendency towards centralization and the establishment of large states, he underestimated the countervailing tendency for small nations to fight against national oppression and for independent states of their own — that the path to the elimination of national boundaries might first have to go through a proliferation of them — a fact that Lenin was later to recognize” (The same previous link.)

In regards to Ireland Marx had different opinions. In a letter to Engels in 1867, Marx said   “I used to regard Ireland’s separation from England as impossible (…) I now think it inevitable, although federation may follow separation.”   He continued and said “I long believed it was possible to overthrow the Irish regime by way of the English working class ascendancy. A deeper study has now convinced me of the opposite. The English working class will never achieve anything before it has got rid of Ireland”.

I quoted Marx and Engels in respect of National Question to draw the reader’s attention to the fact that Lenin has got his opinions and principles from Marx.  It is not his own theory; however, we should acknowledge that Lenin has done this in practice.  The statement of “Self-Determination” became an article in the plan and program of Bolshevik alike parties in the world.  He has written a lot about this issue in very detail especially in his famous book, Lenin and National Liberation in the East.  This book has become a guide for the Communist people although in many countries the Communist parties have sacrificed the principle of Self-Determination to diplomatic relation between Russia at the time with the “Patriotic Government”.  In some of the countries the Communist Parties have sacrificed this principle because they got on very well with the Ruler Bourgeois.  Obviously in this circumstances the only interest the Communist party was concerned was the old Russia’s interest and clearly it was at the expense of their own people.

Conclusion:

Lenin followed Marx in whatever he has done and said.  Some of the analyzing from Marx for the Marxists became a Bible, but this is not right because many of Marx’s writings and predictions have not come out truth, in fact they damaged the socialist movement badly. The Marxists should have reviewed Marx rather than sacred him. Marx’s times in term of Proletariat and technology were very much different from now.  Many of Max’s writings and predictions were wrong for his time and are still wrong now.  Marx had a great fear about the scarcity of necessary production to sustain the life of people, this was one of his reasons of defending the technology and also technology for him has a great role in coming revolution.  The life proved that this was not true as well.  His definition for proletariat as only a revolutionary class might for his period was right, but certainly now have been proved wrong.  Not only they cannot unite in one day action even they cannot unite in one office, in one section, department (of course there are reasons for this).  Working class like the rest in the society are the main protectors of this system, it is them who hold the system tied and keep it intact.  What important for them are their jobs even if that comes at the expense of killing innocent people in other countries and destroying their lands.  We can see this fact today very clearly; any of us can bring up many examples.  Again setting up committees and assemblies only from the working class and them to be in control is wrong.  We want everybody should have a power not just the workers alone.

Marx and Marxists have been believing in political revolution and taking power from the top, while the revolution should be social revolution starts from the bottom of the society and should cover every single area.  The ecology issue is very important too; to certain extent if the revolution does not cover that area then the revolution will be failed.  We also cannot talk only about class issue without addressing the hierarchy issue seriously.

In dividing history of human beings in respect of arriving socialism, like how Lenin and Stalin developed later, Marxists are wrong.  This theory has caused a lot of problems for the countries in which the Communist parties betrayed the socialism by cooperation with the Bourgeois Ruler in the country and take a part in the dictator government or setting up their own one.