ڕۆشنکردنەوە و وەڵامدانەوەی ناڕۆشنییەکانی خۆم

ھەژێن

٨ی سێپتەمبەری ٢٠١٧*

بەرایی، خوێنەری ھێژا ئەوەی لێرەدا دەیخوێننەوە، ڕۆشنکردنەوەی چەند شتێکە، کە ھاوڕێ (زاھیر باھیر) لەنێو وەڵامەکەی خۆی [١] بۆ ڕەخنەکەی من[٢]، ئاراستەی منی کردوون و وروژاندوونی. ڕاستییەکەی من ڕۆشنکردنەوە و وەڵامێكم بۆ وەڵامەکەی ھاوڕێم لەنێو بیست (٢٠) لاپەڕە نووسی، بەڵام ئەم بەیانییە لە دوا چرکە و کاتی ناردنی، پاشگەزبوومەوە و بڕیارمدا لەنێو کەشکۆڵی خۆم بمێنێتەوە و لەجیاتی ئەوە ئەم چەند ڕۆشنکردنەوەیە بنووسم.

من لەنێو ڕەخنەکەی خۆم، لەسەر بنەمای تێگەییشتنی خۆم وەك خوێنەرێك لە بابەتەکەی نووسەر، حەفتا و حەوت (٧٧) پرسیارم ئاراستەی نووسینەکەی ئەو کردوون. بەداخەوە ھاوڕێی من، لەجیاتی ھەوڵدان بۆ وەڵامدانەوەی پرسیارەکان وەك ڕۆشنکردنەوەی بابەتەکەی خۆی، کەچی کۆمەڵێك تۆمەتی داونەتە پاڵ من و دەمی ڕەخنەی بە قوڕ گرتووە، بۆ نموونە:

مەبەستەکەی تیادا فەرامۆشکراوە “، ” نە سەرنجی بەدیقەتی لە وتارەکەم داوە،  نە وەکو سەرنجیش تێبینییەکانی خۆی دەربریوە ” ، ” هەندێك لە بڕگە و نوسینەکانی من شێوێنراون “، ” ئەمە شێواندنی نوسینەکەی منە .” ، ” هاوڕێ هەژێنن  غەدرێکی یەکجار زۆرم لێدەکات چونکە   ئەمە شێواندنی مەبەستەکە و نوسینەکەی منە ” ، ” هەموو کەس دەتوانێت شتێك لە وتاری کەسێکی دیکەدا دەربێنی و بە ئارەزوی خۆی بە لاڕێدا بیبات و بە خواستی  خۆی قسەی لەسەر بکات” ، ” ئەمەی کە هاوڕێ هەژێن دەیڵێت هەڵگێڕانەوەی قسەکانی منە ” ، “هەر لەبەر ئەوە دەڵیم کە بە دیقەت وتارەکەمی نەخوێندۆتەوە یا هەر دەوەن بەئشکردنە.” ، “دەبوایە لە مەبەستی من باشتر بگەیشتایە و لەو پرسیار و برگەیە،  خۆی بپارستایە.” ، “لێرەدا واهەست دەکەم کە بۆ چەندینجارە ڕاو وتارەکەی من شێوێنراوە .” ، ” لێرەدا مەبەستەکەی من لەو پەڕەگرافە بەو لایەنەدا براوە کە تاکو خوێنەر خوێندنەوەی هەڵە بۆ نوسینەکەی من بکات، یا بەو بارەدا دەخرێتە دەمی خوێنەر .” ، ” نەك ئەوەی کە هاوڕێ هەژێن [ ناتوانم بڵێم هەڵیگێڕاوەتەوە] بەڵام دیقەوتی لەسەر نەداوە.” ، …..

ئایا باشتر و دروستتر نەبوو، کە ھاوڕێم (نووسەر) لە جیاتی بەکاربردنی ئەو دەستەواژە نادروستانە، ھەوڵیبدایە بنووسێت (ڕەخنەگر لە مەبەستەکەی من، یان، لە دەربڕینەکەی من، یان، لە داڕشتنەکەی من، ھەڵە|خراپ تێگەییشتووە، یان بینووسیایە، بەداخەوە لە مەبەستەی من تێنەگەیشتووە) ؛ ئەدی جیاوازی ئێمەی ئەناکیست-ھزر لەتەك ئەوانی دیکە چییە؟ ئەی کامەیە جیاوازی ڕەخنەگرتن و وەڵامدانەوەی ڕەخنە وەك ئەنارکیست-ھزرێك؟ مەگەر یەکێك لە جیاوازییە سەرەکییەکانی نێوان ئەنارکیست-ھزران و ئەوانی دیکە، ھەر ئەوە نییە، کە ھزر و بۆچوون لەجیاتی کەسایەتییەکان دەدوێن و بە مشتومڕدەکەن لە دوای وەڵامی دروستتر و ئەزموونگیری زیاتر و گونجاتر دەگەڕێن؟

بەداخەوە، لێرەدا ناچارم و ناچارم بە پێویستی دەزانم لەسەر (ئەو ھەمووە تۆمەتبارکردنە بە شێواندن و نەخوێندنەوە و بەلاڕێدابردن و ھەڵگێرانەوەی دەق)،ڕۆشنکردنەوەیەکی داتایی بۆ خوێنەر و ھاوڕێ زاھیر بدەم. نووسینەکەی (ھاوڕێ زاھیر: ” ئایا کرێکاران چینێکی شۆڕشگێڕن؟ ” ) ھەزار و شەست سەد و شەست و چوار (١٦٦٤) وشە بوو، من لەنێو ڕەخنەکەی خۆم (بەڵێ کرێکاران شۆڕشگێڕترن*)، وەك نموونەوەرگرتن لە بۆچوونەکانی نووسەر، لەنێو نووسینەکەی ئەو، ھەزار و سەد و پەنجا و ھەشت (١١٥٨) وشەم گواستنەوە، تاکو ھەم ئاسانکاریی بۆ خوینەر و ھەم ویژدانی خۆم ئاسوودە بکەم و ھەم دڵی ھاوڕێکەم نەڕەنجێت و ھەم من بە “شێوێنەر” تۆمەتبارنەکات و ھەم ئەرکی خۆم وەك ڕەخنەگر بە دروستی و دەستپاکی ئەنجامدابێت.

بە پێچەوانەی تێگەییشتنی نادروستی ھاوڕێـم [نووسەر] لە ڕەخنە و ئەرکی ڕەخنە و ھاندەری من بۆ نووسینی ڕەخنەکەم، کە پێش ھەموو شت فریاکەوتنی خودی نووسەر و ئینجا بزووتنەوەی تازە دەرکەوتووی ئەنارکیستی لەنێو کۆمەڵی ھەرێم بوو [کە نووسەر، ناپێویست و ناپەیوەست و نابەجێ و لە خۆڕا پێناسەی ھزری ئەنارکیزم بەبێ ھۆ دەئاخێنێتە نێو بۆچوونەکانی خۆی]،ئەگینا لەم بارە ناتەندروستەی شان و مەچەك و پەنجەکانی خۆم، ھیچ شتێکی دیکە نەبوو شاییستەی ئەوە بێت و نەیدەتوانی من بۆ ئەنجامدانی ئاوا ئەرکێك ھانبدات. بەڵێ بەپێچەوانەی تێگەییشتنی نووسەر لە ئامانجی ڕەخنەکەی من، من ھەوڵمداوە ناڕۆشنییەکان و لاوازی بەڵگەکانی نووسەر و نادروستیی تێگەییشتنەکانی ئەو لە ڕۆڵی مێژوویی چینێکی سەرەکی  کۆمەڵی سەرمایەداری [چینی کرێکار] و نەدیتنی ھۆکاری تێکشکانی بزووتنەوەکانی ئەو چینە و لەبەرچاونەگرتنی بارە خۆیییەکانی بزووتنەوەکە و بارە بابەتییەکانی کۆمەڵ و ھەر ئاوا خوێندنەوە و تێڕامانی نامێژووییانە و نالۆجیکیانەی نووسەر بۆ باردۆخەکان و پێگە و ڕۆڵی چین و توێژە پڕۆلیتێرییەکان، بە شێوەی پرسیار نەك ئامۆژگاری و چەپ و ڕاست دیاریکردن، نیشانبدەم؛ چونکە ڕێگەنیشاندان و ڕاستکردنەوە و ئامۆژگاری ئەرکی ڕەخنە و ڕەخنەگر نین.

بە بۆچوونی من، ڕەخنە واتە خوێندنەوەی قووڵ و وردی دەق یان سەرنجدانی بیرکردنەوە و بۆچوون و تێگەییشنێك، دۆزینەوە و دەستنیشانکردنی ناڕۆشنییەکان، ئاراستەکردنی پرسیار، تاکو نووسەر وەك خوێنەرێك نووسینەکەی خۆی ببینێت و گۆشە تاریکەکانی بۆچوون و بیرکردنەوەی خۆی ببینێت. لەسەر ئەو بنەمایە ڕەخنە دەبێتە تەواوکەری دەق و پڕکردنەوەی کەلێنەکانی و کۆمەکێکی گەورە بۆ نووسەر. بێجگە لەوە، سێ دەھە دەبێت، کە گوتوومە و ئەو بنەمایە پەیڕەودەکەم، کە ھزر و ژیان و بوون بەبێ ڕەخنە، بۆگەن دەبن و دەبنە زۆنگاوێك بۆ کوشتنی ژیان و ھزر و بوون. ھەر ئاوا حەڤدە ساڵ دەبێت، کە گوتوومە ڕەخنەیەك وێرانگەر نەبێت، ناتوانێت ڕۆنەربێت؛ وێرانگەری کەسایەتی نووسەر نا، بەڵکو وێڕانگەری بۆچوونە ناڕۆشنەکان و نادروستەکان. ئینجا دەڵێم، ئەگەر نووسینێك شاییستەی سەرنجدان نەبێت، ھیچ کات ڕەخنەگر کاتی خۆی بۆ ڕەخنەگرتن لە نووسینەکان تەرخانناکات و بەفێڕۆنادات. لەسەر ئەو بنەمایە دەبوو، ڕەخنەکەی من لە نووسینەکەی ھاوڕێ زاھیر، زیاتر ئەوی دڵخۆش بکردایە و بە ھێرش و پەلاماری کەسیی نەچوواندایە و ڕەخنەی وەك خۆی بخوێندایەتەوە، نەك تووڕەبوون لە ڕەخنە و نووسینی بابەتێکی دیکە بەناوی “جیاوازی نێوانی ڕەخنە و سەرنج لە دیدی منەوە” [٣]، کە ڕەخنەکەی من و سەرنجەکانی پێشووتری من لەسەرئای چۆن ڕاستییه‌کان ده‌شوێنرێت تاکو زیاتر و زیاتر چه‌واشه‌مان بکه‌ن. “[٤]، ” ڤێنزویەلا و دوو تێبینی” [٥] کە سەرنج و ڕەخنەی من بوون لە سیستەمی دیکتاتۆریی کوبا و “کاسترۆییزم” و فێنزویلا و “چاڤێییزم” و بوون بە ھۆکاری نووسینەکەی ھاوڕێ زاھیر بۆ ڕسواکردنی ڕەخنە[٣]. من زۆر بەداخەوەم، کە نزیکترین ھاوڕێ و ھاوبیرم ئاوا ڕەخنەی من لە یەک بۆچوون یان چەند بۆچوونێکی خۆی،بە ڕەتکردنەوەی گشتێتی بیرکردنەوەی خۆی و ھەر ئاوا لێدان لە کەسایەتی خۆی دەخوێنێتەوە.

ھاوڕێ زاھیر لەنێو وەڵامەکەی نووسیویەتی  ” …  هەر ئەمەش هۆکار بووە بەوەی کە هاوڕێ زیاتر ڕەخنەیەکی ئەکادیمیانە نەك واقیعانە و مەیدانانە لە وتارەکەی من بگرێت.  “

من نازانم، ئایا ڕەخنەکەی من “ئەکادێمسیتییە” یان نا. بەڵام لەو ھۆکارە تێنەگەییشتم، کە بۆچی “ڕەخنەی ئەکادێمیستی ناکەتواری و نامەیدانی”یە و “مەیدانی” و “نامەیدانی” ڕەخنە چییە؟ ئەی ئەگەر ئێمە بتوانین ڕەخنەی ئەکادێمیستی بنووسین، خراپی چییە؟  بۆچی ڕەخنەی ئەکادێمیستی ناکەتوارییە؟

هەرگیز هەستم نەکردووە کە من و ئەو سەبارەت بە ڕۆلی کرێکاران ، ناڵێم پێناسەی کرێکاران ، هیچ ناکۆکییەکمان هەبووبێت، هەمیشەش شؤخیمان بە پیرۆزکردنی کرێکار کردووە …… نەك هەر ئەوە بەڵکو ڕۆڵی تاکەکانی کۆمەڵیش بە گشتی ….. لە ڕاستیداس من ئێستا نازانم بۆچی هاوڕێ، کرێکارانی لابۆتە شؤڕشگێڕ!! ئەمە بۆ من ئەوەندە نوێیە، کە لە مانگێک کەمترە.

ئەوە زۆر ڕاستە و بەدڵنیاییەوە ئێشتاش و تاکو دەمرم، ھەر بە گاڵتە و  تەنز لەبارەی ئەو ڕۆڵەی کە “پارتییە پێشڕەوەکان” بە کرێکارانی دەدەن، دەدوێم و دەنووسم. چونکە ناکرێت “کرێکار بگۆڕ و گۆڕھەڵکەنی سیستەمی چینایەتی بێت” و  ھاوکاتیش “پێویستی بە “پارتیی پێشڕەو” و “پێشڕەویی کەسانی دەرەوەی خۆی” ھەبێت. بێجگە لەوە، من ھیچ بە نیگەتیڤی گاڵتەم بە ڕۆڵی کرێکاران نەکردووە، چونکە ھەر زوو ڕۆژگار خۆمی کردە کرێکار و مۆری کرێکاربوونی|کرێگرتەبوونی تاکو مردن لەنێوچەوانی من داوە. لەبەرئەوە ھەر ئاوا بە ئاسانی ناتوانم گاڵتە بە ڕۆڵی خۆم وەك کرێکار بکەم، چونکە بە بۆچوونی من، ڕۆڵی کرێکاری ھوشیار بنکۆڵکردنی کۆمەڵ و سیستەمی چینایەتییە، نەك ئەوەی پارتییە چەپەکان وێنایدەکەن و ئاماژەیدەدەن.

بەپێچەوانەی گومانەکەی نووسەر، لەوە دەچێت ئەوە بۆچوونی خودی نووسەر بێت، کە لە ماوەی ئەو مانگە “ڕامیاریی” [٦] بووبێتەوە و گۆڕانی خۆی نەبینێت و تەنیا بە ڕەخنەی بەرانبەر ھەستەوەر بێت.  من دەمێکە گۆڕان لە کۆی بۆچوونی نووسەر دەبینم، بەڵام وەك ئێستا خۆی زەق نیشاننەداوە و ئەوە یەکەم جارە، کە “ڕامیاریکردنی داخوازییەکان” دەکاتە پێشمەرجی “شۆڕشگێڕبوون”. ئەگەر نووسەر بگەڕێتەوە، سەر نووسینێکی پێشووتری خۆی “جیاوازی نێوانی گروپه‌فشارییه‌کان و گروپه‌لۆکاڵییه‌ڕادیکاله‌سه‌ربه‌خۆییه‌ئاسۆییه‌کان“[٧]، ” کۆمه‌ڵه‌ خێرخوازییه‌کان یه‌کێکن له‌و ده‌زگایانه‌ی که‌ کۆمه‌كی ئه‌م سیسته‌مه‌ ده‌که‌ن و به‌رده‌وامی پێده‌ده‌ن و به‌هێزی ده‌که‌ن “[٨]. لەوێدا “ڕامیارییبوون” پێشنیار و پێشمەرجی شۆڕشگێڕبوونی گروپە خۆجییەکان نەبوو، بەڵکو بەپێچەوانەوە “ڕامیاری” بەشێك بوو لە ھەوڵەکانی سیستەمەکە لە ڕێگەی ڕێکخراوە خێرخوازییەکانەوە.

پێویستە ئەوەش بڵێم، کە گۆڕانی بۆچوونی ھەر یەك لەئێمە ئاساییترین ڕوداوە، چونکە ئێمە دوو کەسین، دوو گەردوونی جیاوازین**، ئەگەر ھەر کەس چاوەڕوانی نەگۆڕانی بیرکردنەوە و بۆچوونی کەسێکی دیکەی ھەبێت، بەدڵنیاییەوە لەنێو جیھانی ئایینگەرایی چەقیوە. ئاساییترین شت گۆڕانە، بەڵام نائاسایی ھەراسانبوون بە ڕەخنە و لێکدانەوەی ڕەخنەیە بە ھێرش و شکاندنی کەسایەتی؛ ھەر ئەو ھۆکارەشە دەبێتە ھۆی نەدیتنی گۆڕانی خۆ و خراپ لێکدانەوەی گۆڕانی بەرانبەر.

من کاتێك گۆڕانی ھەڵوێست یان بەرخورد، یان بۆچوونی بەرانبەر بەرانبەر بە خۆم یان ھەر شتێکی دیکە دەبینم، پێش ھەموو شت لەنێو گوفتار و ڕەفتار و ئەتوار و بیرکردنەوە و بۆچوونەکانی خۆم بۆ ھۆکارەکان دەگەڕێم، ئەگەر گەڕانەکەم سەرەنجامێکی نەبوو، ئینجا وردبینی|گەردبینی گومانکردن دەخەمە سەر بەرانبەر و لە سێیەمین ھەنگاو پرسیار ئاراستەدەکەم؛ ئەرێ بۆچی ئاوا بۆ دواوە گۆڕاوی؟

لێرەدا مەبەستم ھاوڕێ زاھیر و ھیچ کەسێکی دیکە نییە، تەنیا ڕۆشنکردنەوەی بنەماکانی بەرخورد و خوێندنەوە و بڕیاردانی خۆمە. بێجگە لەوە، ئەگەر ئێمە نەگۆڕێین و نەگۆڕابین، کەواتە گرفتێك ھەیە و پێویستە لەسەری کاربکەین و بەخۆمان بچینەوە، مەبەستم گۆڕانی پۆزەتیڤە؛ ڕۆشنتربوون و بنچینەیی-بوونەوەی ئازادیخوازیی. بۆ نموونە، کاتێك کە ئێمە پاش چەند دەھە لە پاگەندەی ئازادیخوازی و یەکسانیخوازی و دادپەروەیخوازی ھەمان گوفتار و ڕەفتار و ئەتواری پێش ئەو پاگەندانەمان بەرانبەر ئێتنییەکان، ژنان، منداڵان، ژینگە، ئاژەڵان، پەیوەندی، گفتوگۆ، نەیاران و …تد ھەبێت، ئایا پێویست نییە، کە لە خۆمان بپرسین؛ ئەڕێ گۆڕانەکانی ئێمە کامانە بوون و کامانەن؟ دیسانەوە، تکادەکەم ھیچ کەس ئەم دێرانە نەکێشێتە سەر خۆی، تەنیا مەبەستم بنەما گشتییەکانی گۆڕان و ئازادیخوازین بە گوێڕەی تێڕوانین و پێگەییشتنی من.

ئەوەیە کەمن دەڵێم کرێکاران لەم وڵاتانەدا ژیانی خۆیان لەسەر ژیانی کرێکاران و چەوساوانی دیکەی دوونیا بنیاتنراوە و دەنرێت.   من و هاوڕێ هەژێن  پێشتر قسەمان لەسەر ئەمانە بە درێژی کردووە و هەردووکیشمان هاواڕا بوین .  “

بەڵێ ئێمە زۆر لەو بارانەوە قسەمانکردووە و دەتوانم بڵێم کەم پرس ھەیە ئێمە وەك دوو دۆستی کۆمەڵایەتی و وەك دوو ھاوبیر لە بارەی ئەوان قسەمانەکردبێت، بەڵام مەرج نییە جیاوازیمان نەبێت. من ھیچ کات بەو دەربڕینە لە دەمی ھاوڕێی خۆم نەمبیستووە، کە ناسیونال-سۆشیالیستانە بیربکاتەوە. بەڵێ من گوتوومە و دەڵێم، کە دەوڵەتانی ئەوروپا ھەر ئاوا پیڼج سەدە (١٤٩٢- ٢٠١٧) وڵاتانی داگیرکراو و پاشکۆیان وەك سەرچاوەی کەرەستەی خاو و  کۆیلە و کاری ھەرزان و ئاودیوکردنی گرفتەکانی خۆیان بەکاربردوون، ھەر ئاوا لە پاش یەك-جەمسەربوونەوەی بازار، بە کاڵای بەنگلادیش و پاکستان و ھیندوستان و چاینا و …تد بۆ کەمدەرامەتانی ژێردەستی خۆیان شۆپی (یەك یۆرۆ)ییان  بەڕێخستووە. بەڵام ئەوە کرێکارانی ئەوروپا نین، کە لەسەر ژیان و ھێزی کاری تاڵانبراوی کرێکارانی ئەمەریکای لاتین و ئاسیا و ئەفریکا مشەخۆرانە دەژین، بەڵکو ئەوە سەرمایەداران و دەوڵەتانن. زۆر بەداخەوەم کە ھاوڕێ زاھیر بەخشکەیی بۆچوونی ناسیونال-سۆشیالیستەکان لەسەری زاڵبووە. خوێنەر دەتوانێت بگەڕێتەوە سەر بابەتە فەیسبووکییەکانی من لەو بارەوە، بەتایبەت کرێکارانی بەرگدووری بەنگلادیش و بازرگانی پرچ-فرۆشی و منداڵسازی بە ژنان لە ھیندوستان و کۆیلەتی منداڵان و  ژنانی چاینا لە بواری کاڵا پلاستیکی و یاری و ئامرازە دیگیتاڵەکان و ژنانی مەغریبی لە بواری گوڵچنی و ھەر ئاوا بواری ئامادەسازیی خواردنی دەریایی. زۆر بەداخەوە بە پێچەوانەی تێگەییشتنی لنگاوقووچی ھاوڕێ زاھیر و چاوەڕوانی من و تێکۆشانی چالاکانی وڵاتانی ئەوروپا، بایکۆتکردنی کڕینی شمەکی بازارە ھەرزانفرۆشەکانی وەك (پڕای مارکێت) لەلایەن ئازادیخوازانی ئەوروپا، دەبێتە ھۆی نائومێدی و ترسی لەدەستدانی کاری ملیۆنان ژنی بەرگدووری بەنگلادیشی و پیاوانی ڕەنگڕێژی ھیندوستان و منداڵانی پاکستان و چاینا. من لە بێدەنگی و بێھەڵوێستی خەڵکی وڵاتانی ئەوروپی ڕەخنەمگرتووە، بەڵام ھیچ کات چین وتوێژە پڕۆلیتێرییەکانی ئەوروپا بە مشەخۆری سەر ڕەنجی کرێکارانی ئەو وڵاتانە نازانم و نەزانیوە و ناونەبردووە. چونکە مشەخۆری یان ژییان لەسەر کار و ژییانی کەسانی دیکە، واتە بەکرێگرتن و خۆشگوزەرانی لەسەر زێدەبایی بەھای کاری ئەوان. دەتوانم بە بەڵگەی نووسینەکانم و گەواھی ھاوڕێیانی سەردەمی (کۆڕەک ١٩٨٢-١٩٨٨) و ( “کۆمونیزمی کرێکاری”١٩٨٨-١٩٩٣) و  کۆمونیزمی شورایی (١٩٩٣-٢٠٠٠) چ بە نووسین و چ بە گفتوگۆ من ھەردەم دژی ئاوا بیرکردنەوەیەك بووم و دەبم، چونکە بیرکردنەوەیەکی ناسیونال-سۆشیالیستانەیە و لەتەك پێشینە و ئێستای بۆچوونەکانی من و بۆچوونە ئەنارکیستییەکان ناگونچێت و نەگونجاو و دژی بنەمای بیرکردنەوە و جیھانبینی ئەنارکیستەکان دەوەستێتەوە و زیاتر لەتەك بۆچوونی چەپە (مائۆتسە تۆنگ)ی و (چێ گوارا)یی و (کاسترۆ)یی و (چاڤێز)ی دەگونجێت.

من نازانم چ ستەمێکم لەو ھاوڕێیەی خۆم کردووە، ھەستناکەم. چونکە من لە سەراپای ڕەخنەکەم بۆچوونی خۆمم دەرنەبڕیوە، تەنیا شتێك کە ئەنجامداوە، ئاراستەکردنی پرسیار بووە؛ حەفتا و حەوت پرسیار (٧٧) و نووسینی  کۆمەڵێك (فیدبەیک)، وەك خوێنەرێك و زۆربەی جار نوسیوومە، من وەك خوێنەرێك ئاوا تێدەگەم، ئایا مەبەستی نووسەر ئەوەیە… . ئایا پرسیارکردن ستەمکردنە؛ ئایا پرسیارکردن لە نووسەر بۆ ئەوەی دڵنیابیت، کە بە دروستی لە مەبەستەکەی ئەو تێگەییشتوویت، ستەمکردن و شێواندنی مەبەستی نووسەرە؟

زۆر بەداخەوە، ھاوڕێ زاھیر لە جیاتی وەڵامدانەوە پرسیارەکانی من، وەك ڕۆشنکردنەوەی ناڕۆشنییەکانی خۆی، منی بە شێواندنی مەبەستەکەی خۆی ناوبردووە و ھەر ئەو ھەستەش بووە بە ھۆی ھەستکردن بە گۆڕانی یەك مانگەی من و ستەمکاریی من بەرانبەر بە خۆی. لە بارێکدا ئەگەر ئەو بینووسیایە “دارا دوو داری دی” و من دەستەواژەکەی ئەوەم گۆڕیبێت بە “دوو دار دارایان دی”، یان بۆ تەنیا جارێكیش گوتبێتم، تۆ ئاوات گوتووە، ئەوا ئەو بێچەندوچوون مافی خۆیەتی، من بە شێوێنەری مەبەست و نووسینەکەی خۆ تۆمەتباربکات و ئینجا بە ستەمکەریش من وێنابکات. بەڵام من بیست دانە نموونەگیریم لە نووسینەکەی ئەو ھێناون و تەنیا لەسەر ئەوانە پرسیارمکردووە و (فیدبەیک)ی خۆمم وەك خوێنەر نووسیوە. ئەوەش بڵێم، کە ئەو بیست نموونەیە زیاتر لە ٨٥% نووسینەکەی ئەو پێکدەھێنن، ئیدی نازانم لەسەر چ بنەمایەك دەڵێت، من بابەتەکەی ئەوم بە وردی نەخوێندووەتەوە، ئەوە لە کاتێکدا ئەو دەزانێت و من دەناسێت، کە شوێنی کۆما لێکدەدەمەوە و لەسەر خاڵبەندییەکانیش دەنووسم، بەڵام لەبەرئەوەی کە نەمویست، بۆ جارێکیش خۆم لە ئاوا پرسێك نەدا، ئەگینا خوێنەر دەزانێت، ئەوەی ئەو ناڕۆشنیانەی دروستکردوون، خراپ خوێندنەوەی من و شێواندنی من و ستەمکاریی من نین، بەڵکو ناڕۆشنی و تێکەڵ و پێکەڵیی دەستەواژەکانی نووسەرن، کە خوێنەر لەتەك پرسیار ڕووبەڕوودەکات. ئەگەرێکی دیکە ئەوەیە، من توانای تێگەییشنی نووسینەکەی نووسەرم نەبێت، ئەگینا ھەرگیز کاتی خۆمم بۆ نووسینی ئەو دوازدە لاپەڕە پرسیار و (فیدبەیک)ـە تەرخاننەدەکرد، کە لەسەر بنەمای وەڵامەکەی نووسەر دەتوانم بڵێم ، ھەمووی بە فێڕۆچووە، چونکە من ئەو ئامانجەم نەپێکاوە، کە سەرنجڕاکێشانی نووسەر بوو بۆ ناڕۆشنیی بیرکردنەوە و بۆچوونەکانی خۆی.

دواشت، ئەم بابەتە لەوە زیاتر نووسین ناخوازێت و بەردەوامبوونی لەنێوان من و نووسەر دەېێتە دووبارەکردنەوەی گوتراوەکان و سوێندخواردن و سەلماندنی ئەوەی من چیم گوتووە و تۆ چۆن تێگەییشتوویت، ئەوەش نووسەر و ڕەخنەگر دەخانە سوڕانەوە و یەکدی ڕاوکردن وەك (تۆم و جێری) لەنێو بازنەیەکی بۆش. بێجگە لەوە من و نووسەر ھەم ھاوزمانی یەکدین و ھەم ھاوبیری یەکدین. بڕواناکەم گوتەکانمان پێویستی بە لێکدانەوەی جیاواز و شارەزایی (نھج البلاغة) ھەبێت. خوێنەر بەخۆی توانای تێگەییشتن و بەراوردکردنی گوتەکانی من و نووسەری ھەیە و خوێنەرانی ھەر دووی ئێمە کوردی-زمانن. ئامانجی من لەم وەڵامدانەوەیە، ھەوڵدان بۆ سەلمانی کێ ڕاستدەکات و کێ نا، نییە، بەڵکو ڕۆشنکردنەوەی ئەوەیە، کە ھەموو ئەو دەستەواژانەی کە وەك نموونەگیرمکردوون، لەنێو نووسینەکەی نووسەر دەرھێنراون و لێکدانەوەم ھەر لەسەر ئەو بەشانە بووە و تێگەیشتنی خۆمم وەك خوێنەرێك نیشانداوە و لەو شوێنانەی کە بەھۆی خراپی داڕشتنی ڕێزمانی و ڕێنووس، لە مەبەستی نووسەر دڵنیانەبووم، وەك (فیدبەیک) لەنێو نیشانەی فیدبەیک ‘…’ ڕیزمکردوون، تاکو نووسەر بڵێت، ئایا مەبەستی چی بووە. بۆ نموونە ئەم ڕستەیە ” دەبێت ئەوەشمان لەبیر نەچیت کە ئەنارکیزم هزرە نەك ئایدۆلۆجی سڕبوو، ڕێڕەوی ژیان و بەڕێکردنێتی، مێتودێکی بەکردەوە و زیندوانەیە لە هەڵسەنگاندنی ڕوداوەکان و بارودۆخەکان بەڕۆچونی ناو واقیعەکە ، نەك نێو کتێبەکان . ” ، کە نووسەر لەنێو وەڵامەکەی ئەوەی ڕۆشننەکردووەتەوە، چ پەیوەندییەکی بە بابەتەکەوە ھەیە، کە ٥٠% مەبەستی ڕەخنەکەی من بوو، چ کارەبوونی ئەو ڕستە بوو، لەنێو بابەتی سەلماندنی “شۆڕشگێڕنەبوونی چینی کرێکار “؟ ئایا ھیچ سەرچاوەیەکی ھزر و بۆچوونە ئەنارکییەکان لە شتێنەر’ی تاکگەرا تاکو کرۆپۆکین’ی کۆمونیستگەرا  ھەیە، کە سەلمێنەری “ناشۆڕشگێڕبوونی چینی کرێکار” بێت، تاکو ھاوڕێ زاھیر ئەو دەستەواژەیە بکاتە پاڵپشتی بۆچوونەکەی خۆی؟

ئینجا لەسەر ھەمان کێش و سەروای نووسەر، کە دەڵێت “تۆ من باش دەناسیت و نەدەبوو ئاوا نووسینەکەی من بخوێنیتەوە …”، منیش دەڵێم، ھاوڕێ گیان، بەداخەوە دەبوو تۆ دوا کەسی نێو ئەم گەردوونە بیت، کە بنووسیت ” ھەژێن بە وردی  بابەتەکەی منی نەخوێندووەتەوە و مەبەستەکانی من شێوێنراون و ھەڵگێڕدراونەتەوە … “. چونکە پەیوەندی ئێمە و متمانەی نێوان ئێمە و ئامادەیی من و دەستگیرۆیی من لە پشت تەواوی نووسین و وەرگێڕانەکانی ٢٠٠٠-٢٠١٥ی تۆ، بۆ ئەوە بەسن، کە گومانی شێواندن و ھەڵگێرانەوەی بۆچوون و نووسینەکانی خۆت لە من نەکەیت. ئەوە لە کەیوە من و تۆ بووینەتە شێوێنەری بۆچوون و نووسینی یەکدی و چ ھۆکارێكە کە بووەتە دروستکەر و کنەدەری ئاوا گومانێکی وێڕانگەر. من ئێستاشی لەتەك بێت، لە کاتی وەڵامدانەوەی ئەم وەڵامەی تۆ، ھێشتا دۆستایەتی و ھاوڕێیەتی و متمانەی ھاوبیریی من و تۆ، بە من ڕێگەینەداوە گومانبکەم  و ئەو نموونانەی کە تۆ لەنێو ڕەخنەکەی من وەرتگرتوون، لەتەك نووسینەکەی خۆم بەراوردبکەم، ھەڵبەتە من نەك تەنیا لەتەك تۆ، بەڵکو لەتەك دوکاندارێکیش کە باقی پارەکەم دەداتەوە و بۆ کاسپی و قازانج و بەدەستھێنانی پارەی زۆرتر دانیشتووە، ھەمان متمانەم ھەیە و دەبەخشم.

—————————————————

 [١]   http://bit.ly/2xJnnUN

[٢]   http://bit.ly/2gKi4g7

[٣] http://bit.ly/2wBwSFg

[٤]  http://bit.ly/2xRCNpL

http://bit.ly/2vKYAOw

[٥]   http://bit.ly/2eOMYa5

[٦]  http://bit.ly/2xbmGWs

[٧]  http://bit.ly/2f8k2Xz

[٨]  http://bit.ly/2wNLqDz

* ڕۆژی ٤ی سێپتەمبەری ٢٠١٧ وەڵامێکی بیست (٢٠) لاپەڕەیی وەك ڕۆشنکردنەوەی ھۆکاری پرسیارە ڕەخنەییەکانی خۆم و  وەڵامەکەی ھاوڕێ زاھیر باھیر نووسی، ئەم بەیانییە، کە خەریکی ناردنی وەڵامەکەم بووم، بڕیاری خۆمم گۆڕی و ئەم کورتەیەم لە وەڵامەکە دەرھێنا و ئەوی دیکەم خستە ئەرشیڤ. چونکە ڕەخنە و وەڵامدانەوە کاتێك کەڵکی ھەیە، کە بەرانبەرەکەشت ڕەخنە بەو جۆرە بخوێنێتەوە، کە خودی ڕەخنە لەپێناوی سەریھەڵداوە.

** لە بواری پەیوەندی (کۆمیونیکەیشن) پێناسەیەك بۆ تاكەکەس ھەیە، کە دەڵێت “ھەموو تاکەکەسێك بۆ خۆی گەردوونێکی ئاڵۆزە”.

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s