بزوتنەوەی ژینگە [ یاخییبوون لە لەناوچوون] تەحەدای پۆلیس و بڕیارەکەی وەزارەتی ناوخۆ دەکات:

بزوتنەوەی ژینگە [ یاخییبوون لە لەناوچوون] تەحەدای پۆلیس و بڕیارەکەی وەزارەتی ناوخۆ دەکات:

17/10/2019

دوای ئەوەی کە ڕۆژی 2 شەمە 14/10 پۆلیس هەمو پرۆتێستێکی بزوتنەوەی ژینگەی لە لەندەن بە گوێرەی یاسا یاساخکرد ، بەڵام چالاکوانانی ئەو بزوتنەوەیە بە ئەنجامدانی  چالاکی ڕاستەوخۆی گەورەوە دوێنێ 4 شەمە و ئەمڕؤ 5 شەمە هاتنەوە مەیدان و تەحەدای پۆلیس و بڕیارەکەیان کرد.

دوێنێ 4شەمە 3 چالاکی گەورەیان ئەنجام دا ، کە یەکێکیان دژ بە گۆگڵ بوو لەتەك یووتیوبی گوگڵ بە هۆکاری ئەوەی گوگڵ کە خاوەنی یوووتیوبە نکوڵی لە پیسکردنی ژینگە دەکات، بۆ ئەوەش  بەردەرگای ئۆفیسی سەرەکی گوگڵیان گرت .  تاکو دوێنی کاژێڕی 8 ی سەرلەبەیانی 1642  کەس لە ماوەی 9 ڕۆژی پرۆتێستەکەدا گیراون.

چالاکی دووەم لە ناو مەیدانی تراڤگەڵ دا بووە، ئەو شوێنەی کە یەکێك بوو لە کەمپەکەیان هەروەها هەر لەوێدا ئەندامێکی پەڕلەمانی پەڕلەمانی ئەوروپا کە سەر بە حیزبی سەوزە دەستگیر کرا .  وەکو خۆی دەڵێت ئەو بەشێك نەبووە لە پرۆتێستەکە ، تەنها چووەتە ئەوێ و پرسیاری لە پۆلیس کردەوە  ” ئایا کاردانەوەی ئەوان بەوەی کە دەیکەن بەرانبەر چالاکوانەکان یاساییە؟” هەر لەبەر ئەم پرسیارە دەسگیر کراوە .

چالاکی سێیەمیان گردبوونەوە و قسەکردن بووە لە بەرانبەر پەڕلەماندا.

ئەمڕؤش کە 5 شەمەیە چالاکوانەکان بەیانی زوو دایان بەسەر دوو ئەندەرگراواندا توانییان قتارەکان ڕاگرن ، هاوکاتیش یەكێکیان چووە سەر قیتارەکە بەڵام ” هاوڕێکانمان” کە پەلەیان بوو بگەنە سەر کار ، زۆر بە خراپی مامەڵەیان کردو بە خراپی چالاکوانەکەیان بەکێشکرد و هێنایانە خوارەوە ، تاکو قیتارەکان بکەونەوە ئیش.

Advertisements

کەتەلۆنیا و پرۆتێستەکانی هەنووکە

کەتەلۆنیا و پرۆتێستەکانی هەنووکە

17/10/2019

بۆ  ماوەی 3 شەوە لە بەرشەلۆنە پێکدادانێکی گەورە لە نێوانی پۆلیس و خۆپیشاندەرانا بەردەوامە،  هەتا دوێنێ 51 کەس گیراون و 72 پۆلیسیش برینداربوون.  خۆپیشادان و پرۆتێستەکان دژ بە بەندکردنی 9 لە سەرکردەکانی حیزبی خوازیاری سەربەخۆیی کەتەلۆنیا، دەستی پێکرد .  دادگای دەوڵەتی ئیسپانی هەر 9 کەسەکەی بەندکرد و ماوەی بەندییەکانیان لە نێوانی 10 ساڵ و نیوو 13 ساڵدایە .  ئەوەش دیمۆکرااتییەت لە ئیسپانیا .

پرۆتێستەکان ئەوەندە کاراییان هەیە کە ڕۆژی 3  شەمە توانییان فڕۆکەخانەی بەرشەلۆنە بە تەواوی دابخەن .  زۆربەی زۆری خۆپیشاندەران گەنجەکانن کە هاواردەکەن بەرانبەر پۆلیس و دەڵێن ”  سەرکوتکەران بۆ دەرەوە … شەقامەکان هەمیشە هی ئێمەیە”

هێی غەشیم هێشتا هەر باوەڕت بە هەبوونی دیمۆکراسی و ئازادیی ماوە لە بریتانیا؟!!!

هێی غەشیم هێشتا هەر باوەڕت بە  هەبوونی دیمۆکراسی و ئازادیی ماوە لە بریتانیا؟!!!

16/10/2019

دوێنی، دووشەمە ، 14/10/19، پاش تەنها 8 ڕۆژ لە پرۆتێستی ئاشتیانەی بزوتنەوەی ژینگە ، یاخییبوون لە لەناوچون ، پۆلیس چی دی تەحەمولی ئەو پرۆتێستە ئاشتییەی نەکرد بۆیە کاژێری 9 ی شەو دایان بەسەر کەمپی مەیدانی تراڤگەڵدا بە زۆر بڵاوەیان پێکردن و شتومەك و پێداویستییەکانیان پرژ و بڵاوکردەوە دەستیشیان بەسەر هەندێك شتدا گرت.

هاوکاتیش لە لایەن وەزارەتی ناخۆوە فرمان  دەرکرا کە لە هیچ شوێنێکی لەندەندا ئەو بزوتنەوەیە بۆی نییە کە پرۆتێست بکات.  لە ماوەی 8 ڕۆژدا نزیکەی 1500 کەس دەستبەرکراوەو بڕیارە هەرکەس دژ بە فرمانی پۆلیس و وەزارەتی ناوخۆ بوەستێتەوە بگیرێت و بەند بکرێت. لە یەکێك لە وێنەکانی سەرەوەدا ئەو ئافرەتەی کە دەیبینیت کە بە دەست پۆلیسەوەیە، ئەوە ئەندام پەڕلەمانی پەڕلەمانی ئەوروپایە و سەر بە پارتی سەوززە.

ئەمە ئەوە نیشاندەددات ئەگەر سەد یەکێكی هۆنگکۆنگ و ئێران و عێراق و شوێنەکانی دیکە خەڵک بێنە سەر شەقامەکان دەوڵەت لێرە لافاوی خوێن هەڵدەسێنێت.

بزوتنەوەی بەرگریی لە ژینگە بەردەوامە و تاکتیکی نوێ بەکاردەهێنن :

بزوتنەوەی بەرگریی لە ژینگە بەردەوامە و تاکتیکی نوێ بەکاردەهێنن :

09/10/2019

دوێنێ سێشەمە، 08/10 ، بۆ ڕۆژی دووەم ناڕەزایکەرانی بزوتنەوەی ژینگە [ یاخیبوون لە لەناوچوون ] بەردەوام بوو لە داگیرکردنی شەقامە سەرەکیەکان و شوێنگرتن بۆ مانەوە و دامەزراندنی چادرەکانیان .

ژمارەی دەسبەسەرکراوان تاکو دوێنێ شەو ، سێشەمە ، گەیشتە 500 .  هاوکاتیش خۆپیشاندەران و ناڕەزاییکەران تاکتیکێکی نوێیان گرتۆتە بەر کە ئەویش لەکاتی گرتنیانا ڕەتکردنەوەی بەربوونیانە بە کەفالەت بۆ ئەوی زیاترین کەس لە پۆلیسخانەکانا بمێننەوە و ئەمەش سەختترین بارودۆخ بۆ پۆلیس و بەرپرسان دروستدەکات کە وەکو ئەرکی گەورە و پۆلیسی زیاتر بەکابهێنن .  خودی ئەمەش دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی پۆلیس لە سەر شەقامەکان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی خۆپیشاندەران.

هەموو دەسبەسەرێك لانی کەم 4 پۆلیسی دەوێت بۆ گرتن و گواستنەوەی و خستنە ناو ڤانەکانیانەوە ، بۆیە پۆلیس لە مشاوەرەی ئەوەدان کە پۆلیسی دەرەوەی لەندەن بهینن بۆ فریاکەوتنیان

بزوتنەوەی بەرگریی لە ژینگە [ یاخیبوون لە لەناوچوون] بەردەوامە:

بزوتنەوەی بەرگریی لە ژینگە [ یاخیبوون لە لەناوچوون] بەردەوامە:

08/10/19

بزوتنەوەی یاخیبوون لە ژینگە لە دوێنێوە، 07/10/2019 بەردەوامە و بڕیارە بۆ دوو هەفتە چالاکی ڕاستەوخۆ ئەنجامبدەن بە داگیرکردنی شەقامە سەرەکییەکانی ناوجەرگەی لەندەن و سەر جسرەکانیش. دوێنی دووشەمە ، 07/10 ، لە کاژێری 6.15 دەقە بە کاتی لەندەن دەستیپێکردوو گەلێك لە شەقامەکان و ئەم شوێنانە Westminster Bridge, Lambeth Bridge, Trafalgar Square ، Smithfield market بۆ ماوەیەکی زۆر داگیرکران . چالاکییەکان لە شێوەی جیاجیادا وەکو کەڕنەڤاڵ، نمایشکردنی هونەر و دانس و مۆسیقا و گۆرانی و وتنەوەی دروشم و شیوەکانی دیکە هەتا شەو درەنگانێك دەوامی کرد. هەتا دوێنێ کاژێری 9.30 ی شەو 280 کەس لەلایەن پۆلیسەوە دەسگیرکران کە لەوانە هەندێ کەسی تیادایە کە تەمەنیان لە سەروو 80 ساڵەوەیە. یەکێك لەوانە تەمەنی 83 ساڵە لەسەر نوسینی ” ژیانمان دەوێت بۆ نەوەکانمان ، نەك مردن” بەڕەنگی سوور، دەسگیرکرا.

هەروەها لە زۆر شاری گەورەی دونیادا بزوتنەوەکە و چالاکییەکانیان بەردەوام بوو لەوانە شاری نیو وێرک لە ئەمەریکا.

ئەمڕۆش 3 شەمە لە لەندەن چالاکییەکان بەردەوامە و ڕیگای سەرەکی یا خود هەندێك شەقامی سەرەکی لە نزیك بە بینای پەڕلەمان و جسری وێستمنسەتەر و شوێنی دیکە داگیرکراوە.

هەفتەی پێشو پۆلیس داوای دەسەڵاتی زیاتری لە دەوڵەت کرد بۆ مامەڵەکردنی جیاواز و بەکارهێنانی توندووتیژی زیاتری خۆپیشاندەران.

گوێڕادێرە ئەی مارکسیست!!

گوێڕادێرە ئەی مارکسیست!!

            By Murray Bookchin

و: زاهیر باهیر

بەشی دە:

 

وەهم و ئەفسانەی پارت/ حیزب

.

شۆڕشە کۆمەڵایەتییەکان لە لایەن حیزبەکان و گروپەکانەوە یاخود کادیرەکانەوە بەرپا نابێت. شۆڕشەکان  سەرئەنجامی هێزێ ڕۆچوی مێژووە و ناکۆکییەکانە کە بەشێکی گەورەی دانیشتوان چالاک دەکەن، ئیدی شۆڕشەکان دەردەکەون و رەوودەدەن.  ئەو شۆڕشانە سەرهەڵدەدەن نەك بە تەنها لەبەر ئەوەی کە ” جەماوەر” دەبینن کە کۆمەڵی مەوجود ( وەکو ترۆتسسکی جەدەلی دەکات) قەبوڵناکرێت [تەحەمولناکرێت]، بەڵکو لەبەرئەوەش کە گرژییەکانی نێوان واقیع و ئەوەی کە ئەگەری کردنی هەیە،  هەروەها لە نێوانی چی هەیە و چی دەتوانرێت بکرێت، ئەمانەن کە ڕۆڵدەگێڕن لە ڕوودانی شۆڕشدا.  بە تەنها ناهەمواریی و  نەبوونیی و برسێتیی شۆڕش بەرهەمناهێنن، زۆر جار ئاوایە،  بەڵکو  بێ ئومێدیی، ڕووخان، یاخود خراپتر، تایبەتمەندییە خۆییەکان، ململانێی خودی کەسایەتی لە پێناوی مانەوەدا، ڕۆڵیان هەیە.

وەزن و بایاخی شۆڕشەکەی 1917 ی ڕوسیا لە مێشکی ئەوانەی کە دەژین وەکو مۆتەکەیەکە چونکە بە زۆری بەرهەمی ” بارودۆخە تەحەمولنەکراوەکان” بوو لە ناهەمواریی و وێرانکاری  جەنگی ئیمپریالیستیانە. ئەو شۆڕشە هەرچی خەونێکی هەبووبێت لە لایەن جەنگێکی ئەهلی خوێناوییەوە، برسێتیی و نەبوونیی و خیانەتەوە  لەناوبرا.  ئەوەی کە دەرەنجامی شۆڕشەکە بوو بە تەنها وێرانکردنی کۆمەڵێکی کۆن نەبوو بەڵکو  تێشکانی هەبوونی هەرچی ئومێدێکیش، بوو،  کە بۆ بەدەستهێنانی کۆمەڵێکی نوێ، بوون.  شۆڕشەکەی ڕوسیا زۆر خراپ شکستیهێنا، شوێنی حکومەتی قەیسەری بە سەرمایەداریی دەوڵەتی گرتەوە. [13*]  بەلشەڤیکەکان بوونە قوربانیی تراجیدیانەی ئیدۆلۆجییەکەی خۆیان و لە پاکتاوکردنەکەی ساڵانی سییەکانا، ژمارەیەکی زۆریان  بە ژیانی خۆیان باجەکەیان، دا.   هەوڵدان بۆ دەستکەوتنی هەر حکمەتێکی عاقڵانە لەم شۆڕشە  نوقسانە ناتەواوەدا، جێگای پێکەنینە. [ بوکچین لێرەدا مەبەستی ئەوەیە کە گەنجە چەپە نوێیەکان نابێت  چاوەڕان و باوەش بۆ مارکسیزم-لینینزم بکەنەوە لە  بزوتنەوەکەیانا، چونکە ئەوە کارەساتێکی مێژویی بوو، دەسەڵاتخوازانە و تۆتالیتارستی، بوو، تۆوی ئەمەش لە خودی مارکسیزمدا و لە کۆمەڵی ئەو سەردەمەدا چانرابوو.  چەپە نوێیە ئەنارکیستەکان دەبێت خۆیانی لێبپارێزن- وەرگێڕ.  لە زاری جانێت بهێڵ، برادەر و هاوکاری بوکچین]     ئەوەی کە دەتوانین لە شۆڕشەکانی ڕابوردووەوە فێربین ئەوەیە کە بزانین هەموو شۆڕشەکان لە چیدا هاوبەشن و هەروەها سنوورە دیاریکراوەکەیانە  بە بەراورد لە تەك گریمانێکی گونجاوی  زۆر و گەورەدا کە لە ئێستادا لای ئێمە ئاشکرایە.  جەوهەری خەسڵەتەکان و دیمەنی شۆڕشەکانی ڕابوردوو ئاوابووە کە خۆبەخۆیانە/ خۆڕسکیانە دەستیانپێکردووە.  ئەمەش ڕوونە گەر هەر کەسێك بیەوێت قۆناخی دەستپێکردنی  شۆڕشی فەرەنسای ساڵی 1789 و شۆڕشەکانی 1848 و کۆمونەی پاریس و شۆڕشی 1905ی ڕوسیا و سەرەوژێڕکردنی حوکمی قەیسەر لە ساڵی 1917 و شۆڕشی هەنگاریای 1956  یاخود مانگرتنی گشتی 1968ی فەرەنسییەکان، بپشکنێت،  کە لە هەر هەموویانا دەستپێکردنی   قۆناخەکان  بە گشتی وەك یەك بوون: قۆناخێکی خرۆشانی خۆبەخۆیانە تەقیوەتەوە و بەرەو بازی جەماوەریانە، ملیناوە.  ئەو گوڕ و بازدانانە گەر سەرکەوتووبووبێت یا نا، پەیوەستە بە ورە و بڕیار و پلانەکانەوە، هەروەها ئایا کە هێزەکانی دەوڵەت بەرانبەر بە خەڵك دەجەنگن یا نا.

“پارتی شکۆدار” کاتێك کە هەیە هەمیشە لە دوای ڕووداوەکانەوە هەنگەشەلکێیەتی.  لە مانگی شوباتی 1917 دەدا بەشی ڕێکخستنی پیترۆگرادی پارتی بەلشەڤیك دژ بە بانگەشەی مانگرتنەکان، وەستایەوە،  ئەوەش بە دەقیقی سەر لە ئێوارەی پێش شۆڕش بوو کە چارەنوسی تەزاری دیاریکرد و حکومەتەکەی ژێراوژوور کرد، بەڵام خۆشبەختانە کرێکاران  ” ڕێنماییەکانی” بەلشەفیکەکانی فەرامۆش کرد و مانگرتنی خۆی کرد. لەو ڕووداوانەی کە بە دوای یەکدا هاتن و شۆڕشی تیادا ڕوویدا هیچ کەس زیاتر لە پارتە ” شۆڕشگێڕەکان'” سەرسامتر نەبوو ، لە نێوانیشیانا  پارتی بەلشەفیك، بوو،  هەروەکو Kayurov سەرکردەی بەلشەفیك، وتی:

“بەڕەهایی[موتڵەقەن] هیچ دەستپێشخەرییەکی ڕێنماییانە لە پارتییەوە دەرنەچوو….ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندی پیترۆگراد گیران و نوێنەری کۆمیتەی ناوەندیی، هاوڕێ Shliapnikov, نەیتوانی هیچ ئامۆژگاری و ڕێنماییەك سەبارەت بە هاتنی ڕۆژەکانی دوایی، بدات”. [3]

ڕەنگە نەبوونی ڕێنماییەکی ئاوا مایەی خۆشبەختی  بووبێت چونکە  پێشئەوەی کە کۆمیتەی پیترۆگراد بگیرێن هەڵسەنگاندنی کۆمیتەکە بۆ بارودۆخەکە و ڕۆڵی خۆیان ئاوا غەمگینانە بوو ئەگەر کرێکاران دووی ئامۆژگاری و ڕێنماییەکانی کۆمیتە بکەوتنایە، کاتێك کە شۆڕش ڕوویدا گومان لەڕوودانی دەکرا.

دەتوانرێت هەمان جۆر لەم  حیکایەتە  سەبارەت بە پێشوەختی 1917 هەروەها ئەوانەی کە بەدوایدا هاتن بوترێت، یەکێك لەوانە بە شاهید هێنانەوەی ئەم نزیکانەی  ڕاپەڕینی قوتابیان و  مانگرتنی گشتی مانگی ئایار و حوزەیرانی 1968 ی فەرەنسایە،  ئەمە کاتێک کە خواست و مەیلێکی لەبار  هەبوو بۆ لەبیرکردنی نزیکەی دەرزەنێك لە  ” مەرکەزێتێکی بە شدەت”  لە ڕێکخستنی بەلشەفیكئاسا کە لەکاتی خۆیدا لە پاریس هەبوون. بەدەگمەن باس لە هەر یەکێك لەو گروپە ” پێشەنگانە” دەکرێت کە  تا ڕۆژی 7 ی ئایار کاتێك کە شەڕی شەقامەکان بە جددی دەستیانپێکرد  ڕقیان لە راپەڕینی قوتابیان دەبووە. گەنجە ترۆتسکییە شۆڕشگێڕە شیوعییەکان [The Trotskyist Jeunesse Communiste Révolutionnaire ] نەبێت کە جگە لەوان کە بە تەنها  دووی دەستپێشخەرییەکانی بزوتنەوەکەی 22 ی ئازار کەوتن.  [14*].   هەتا ڕۆژی 7 ی ئایار هەموو گروپە ماوییەکان ڕەخنەیان لە ڕاپەڕینی قوتابییان دەگرت کە گوایە ڕووکەش و پەراوێزکەوتوو بێ بایاخن. فییدراسوێنی قوتابییانی شۆڕشگێڕی ترۆتسکییەکان،  Trotskyist Fédération des Étudiants Révolutionnaires ، قوتابیان و مانگرتوانیان بە ” سەرکێش” [موغامیر]  ناودەبرد و لە ڕۆژی 10 ی ئایاردا لە هەوڵی ئەوەدا بوون کە قوتابییان  بەست و مەتاریسەکان بەجێبهێڵن، ئەوە باسی پارتی کۆمۆنیست ناکرێت کە بێ گومان ڕۆڵیکی خیانەتکارانەیان بینی.  ماوییەکان و ترۆتسکییەکان وەکو دەستبەسەرکرابێتن ئاوابوون، دووربوون لەوەی کە ڕۆڵێ ڕابەرایەتیکردنی ئەو بزوتنەوە پۆپلیستییە بگێڕن.

بە پێچەوانەوە، زۆرێك لە گروپە بەلشەفیکەکان لە زانکۆی Sorbonne بێئابڕوانە  گەمەی تەکنیکیانەیان لەناو ئەنجوومەنەکانی قوتابیانا، بەکاردەهێنا و لە هەوڵی  ” کۆنترۆڵکردنیا” لە چوارچێوەی  شێواندن و ڕوخاندنیا بوون، کە ئەمەش تەواوی لیژنەکەی وێراندەکرد.  دواتریش بۆ تەواوکردنی ئەم جۆرە کارانە هەموو ئەو گروپە بەلشەفیکانە  سەبارەت بە پێویستی بووونی ” نێوەندگەرایی سەرکردایەتی”  چەڵتە چەڵتیان بوو، کاتێکیش کە بزوتنەوە جەماوەرییەکە هەرەسیهێنا بزوتنەوەیەك بەدەر لە ” ئامۆژگاریی و ڕێنمایی” ئەوان و زۆر جاریش دژ بەوان، دەرکەوت.

 

درێژەی هەیە

…………………..

  13*- ڕاستییەك کە هەرگیز ترۆتسکی تێینەگەیشت ئەوە بوو کە هیچ وەخت ئەو دووی سەرەنجامی چەمکەکەی خۆی ” پێکەوە پێشکەوتن” “combined development ” لە بەرانبەر دەرنجامە    لۆژکیەکانی خۆی ، نەدەکەوت.  ئەو ئەوەی ( دروستدەبینی) کە تەزاری [ قەیسەری] ڕوسیا ، لە  پرۆسەی پێشکەوتنی بورجوازییە ئەوروپاییەکانا لە دواوە بوو یاخود دواکەوت، کە بارودۆخەکەی ڕوسیای ئەو کاتە هەر لە سەرەتاوە بە زەروورە داخوازی زۆرترین گەشەی پیشەسازی و فۆرمبوونی چینایەتی دەکرد  لەبری دووبارەکردنەوەی پرۆوسەی  سەرتاسەری  گەشەی بورجوازی.  ئەو فەرامۆشی ڕەچاوکردنی ئەوەی کرد کە ڕوسیا بەهۆی ئاژاوەی ناوخۆی زۆر گەورەوە، هەڵوەشاوەتەوە، لەگەڵ ئەوەشدا  ڕەنگە تەنانەت پێشی سەرمایەداریی شوێنەکانی دیکە لە ئەوروپا بداتەوە. ترۆتسکی خەوێکی موغناتیسی قوڵی بە فۆرمیلەی ” خۆماڵیکردنی خاوەندارێتی، یەکسانە بە سۆشیالیزم”  دەبینی، ئەو شکستی هێنا لە دەرککردن بەوەی کە خودی سەرمایەداریی ئیحتیکاریی مەیلی یەکگرتنی لە تەك دەوڵەت  یاخود ئاوێتەبوونی بەو  هەیە، ئەوەش بە هۆکاری بونی جەدەلییەتی  نێو خودی خۆیەوە.   بەلشەفیکەکان فۆرمە ترادیسوێنەکانیان لە ڕێکخراوی کۆمەڵایەتی بورجوازی، پاککردەوە ( کە تا ئێستاش ئەو فۆرمانە لە ئەمەریکا و ئەوروپا لە گەشەکردنی سەرمایەداری دەوڵەتییدا، دەستبەکارن)، ئەوان بێ مەبەست زەمینەیان بۆ گەشەکردنی دەوڵەتێکی سەرمایەداریی ” پوخت و ڕووت” سازکرد کە دەوڵەت لەو زەمینەیەدا لە کۆتاییدا  دەبێتە چینێکی دەسەڵارتدار.  بە هۆی نەبوونی پاڵپشتیی تەکنەلۆجیای پێشکەوتووی ئەوروپاوە، شۆڕشی ڕوسیی بوو بە دژە شۆڕشێکی ناوخۆ، ڕوسیای شورەویی بوو بە فۆرمێکی سەرمایەداریی دەوڵەتیی کە “سوودی بە سەرجەمی  خەڵکەکە نەدەگەیاند”.  پێچواندنەکەی لینین سەبارەت بە  ” سۆشیالیزم ” و سەرمایەداریی دەوڵەتی لە سای  ستالین-دا بووە ڕاستییەکی زۆر ترسناك.  مارکسییەت چجای کرۆکە مرۆییەکەی شکستیهێنا لەبەرئەوەی دەرکینەکرد و تێنەگەیشت کە چەندێك چەمکە ” سۆشیالیزم” کەی لە قۆناخی دوایی خودی کاپیتاڵیزم نزیکدەبێتەوە یاخود نزیکایەتی هەیە، شکستیهێنا، بە گەڕانەوەی بۆ شێوازی بازرگانی لەسەر ئاستی پیشەسازی باڵا.  شکستهێنان لە تێگەیشتنی ئەم پێشەوەچوونە، بزوتنەوەی شۆرشگێڕی سەردەمی بەرەو ڕاچەنینی تیئوریانە، بێ ئومێدیانە، برد، کە کەرتکاری نێوانی ترۆتسکییەکان سەبارەت بەم پرسە، شاهیدن.

[3] Quoted in Leon Trotsky, The History of the Russian Revolution (Simon & Schuster; New York, 1932), vol. 1, p. 144.

14*- بزوتنەوەکەی 22ی ئازار دینەمۆیەك بوو لە کڕوکی ڕووداوەکانا کاری دەکرد، وەکو سەرکردایەتیی، فرمانی دەرنەدەکرد، بەڵکو پاڵنەر و جوڵێنەربوو، ئازادانە شانۆگەرییەکەی بۆ ڕووداوەکان بەجێدەهێشت.  ئەم شانۆ ئازادە ڕێگای بە قوتابییان دەدا لە ڕێگای هێزی بزوێنەری  خۆیانەوە بەرەو پێشەوە ملبنێن، چونکە نەدەتوانرا لەبەر هونەری جەدەل و مشتومڕی نێو ڕاپەڕین، دەستبەرداری ببن.  لە ڕاستیدا بە بێ ئەوە هیچ بەست و مەتاریسێك لە ڕۆژی 10 ئایاردا نەدەبوو ، ئەویش بەدەوری خۆی خاڵی تەقینەوەی مانگرتنی گشتی کرێکاران بوو.

 

گوێڕادێرە ئەی مارکسیست!!

گوێڕادێرە ئەی مارکسیست!!

            By Murray Bookchin

و: زاهیر باهیر

بەشی هەشتەم:

 

کرێکار دەبێتە شۆڕشگێڕ نەك بە  زیاتریبوونی  بە کرێکار، بەڵکو بە لەکارکەوتنی ، بەداماڵینی خۆی لە ” کرێکارێتی ” کە کاری  کرێگرتەیی ناهێلێت.   ئەمە هەر  بە تەنها کرێکار ناگرێتەوە، بەڵکو  کێڵگەوان، قوتابییان، ئەوانەی کاری نوسینگەی ئیداریی دەکەن، سەرباز، بیرۆکرات، پسپۆڕ و شارەزایان، هەروەها مارکسیستەکانیش دەگرێتەەوە.  کرێکار کەمتر ” بورجوازیی” نییە لە هەر یەک لەوانەی کە ناویان هات . ” کاریکرێگرتەییەکەی- کرێکارێتیی” نەخۆشییەکی کوشندەیە کە بە دەستییەوە دەناڵێنێت، موسیبەتێکی کۆمەڵایەتیی چەسپاوە  بۆ خۆگەیاندنە تاك.  لینین لە کتێبی دەبێت چی بکرێت؟ ئەمە تێگەیشتووە بەڵام ئەو دزەی بەمە کرد بۆ ناو قوچکەییە کۆنەکە لەژێر ئاڵایەکی سوور و هەروەها هەندێك قسەکردن و نوسین و دەربڕینی تەکنیکیدا. کرێکار هەنگاوی شۆڕشگێڕبوونی دەنێت کاتێك کە کارە ” کرێگرتەییەکەی- کرێکارێتیی ” لەناودەبات.

کاتێك کە کرێکار لێرەوە و لە ئێستادا  بێز لە پلەی چینایەتییەکەی دەکاتەوە، کاتێك کە بە تەواوی  لەو تایبەتمەندییانەی کە مارکسیستەکان  نرخ و بەهایان لەسەر داناون  کە ئەخلاقی کارکردنە،  کە کاراکتەری کەسایەتییەتی کرێکارە کە لە  زەبتوڕەبتی پیشەسازیانەوە ئەنجامیگرتووە، ڕێزگرتنی قوچکەییە، گوێڕایەڵیی  سەرکردەکانە، سیفەتی بەکاربردنی شمەكە، پاکیی و خاوێنیی و دەسستپاکییە، …کاتێك کە لەمانە  خۆی دادەماڵێت، ئیدی ئا لەم بارەدا کرێکار تا ئەو پلەیە شۆڕشگێڕدەبێت کە خۆی لە پێگەی چینایەتی خۆی دادەماڵێ و پلەی هۆشمەندی ناچینایەتی بەدەستدەهێنێت تاڕادەی خۆحەلکردنیی و ڕەتکردنەوەی خۆی وەکو کرێکار بەشێوەیەکی جوان و نایاب، بە پساندنی سەراپای ئەو زنجیرەی کە خەسڵەتە  چینایەتییەکەیەتی، ئەو خەسڵەتانەی  کە بە هەموو سیستەمەکانی  پاوانخوازییەوە گرێیداوەتەوە، هەرەها دەستبەرداری ئەو بەرژەوەندییە چینایەتییانە دەبێت کە کردویەتی بە کۆیلە بۆ بەکاربردنی [ ئیستهلاك] ی شمەك و دانیشتن و سووچگرتن لە ڕاگرتنی حساباتی تێچوی شمەك لە ژیاندا  [11*]

ئەوەی کە لە کارگەکانی   ئەمڕۆدا هەیە و دەبینرێت دەرکەوتنی کرێکارە گەنجەکانە کە حەشیش دەکێشن ، دەربڕینی  بێزارییە لە کارەکانیان، هاتنە سەر کار و ڕۆیشتنەوەیەتی، درێژبوون و درێژکردنەوەی قژیانە، داخوازی زیاتری کاتی خۆشبەسەربردنە لەبری پارەی زیادە، دزیی، هەراسانکردنی کەسانی ناوداری  دەسەڵاتدار، مانگرتنی کوتوپڕیی، [ لێردا مەبەستی  بوکچین لە مانگرتنی هەڕەمەکییانەیە  واتە بێ خۆڕێکخستنی  خۆیان – وەرگێڕ]  و هەڵگەرانەوە و بەگژاچونەوە بەڕوی هاوەڵە کرێکارەکانیانا.  لەوێدا تەنانەت بەڵێنی زیاتر هەیە لە  پەروەردەکردنی ئەم جۆرە گەنجانە لە خوێندگای بازرگانی و قوتابخانە باڵاکانا، کە جێگا بە گەنجان دەدرێت تاکو پاشەکەوتی [ئیحتیاتی] کرێکارانی پیشەسازیی بۆ ئایندەش  بخرێت.  پەروەردەکردنیان بەم شێوەیە  تا ئەو ڕادەیەی کرێکاران، قوتابییە میهەنییەکان و قوتابیانی خوێندنی باڵا ستایەڵی ژیانیان پەیوەستبکەنەوە بە چەند جۆرێك لە ڕواڵەتەکانی بێ سەروبەرەی کوڵتوری گەنجانەوە. ئایا پرۆلیتاریا  لە هێزێکی پارێزەری گوێڕایەڵی دامەزراوە بۆ هێزێ شۆڕش دەگۆڕێت؟

.

لە وەڵامی ئەو پرسیارەدا، جۆرە هەڵوێستێکی ئاوا لە تازە بارودۆخێکدا  دەردەکەوێت کاتێك کە مرۆڤ ڕووبەوڕووی گۆڕانکاری لە کۆمەڵی چینایەتی سەرکوتکەرەوە کە لەسەر بناخەی کەمیی مەتریاڵەکان، کەرەسەکان، بۆ  کۆمەڵێکی ئەزموونگەریی ناچینایەتی کە لەسەر بناخەی زۆریی/ زۆرێتی ماتریاڵەکان، دەگوێزرێتەوە.  ئەو کاتە لە هەڵوەشاندنەوەی ستراکتوری چینایەتییە ترادیسوێنەکەوە جۆرێکی نوێ لە مرۆڤ دەخولقێت  بە ژمارەیەکی زیاتریش : کە شۆڕشگێڕن.  ئەم شۆڕشگێڕییە تەنها  دەست بە بەرانبەركێی [ چالەنج]  ژینگەی  ئابوریی و سیاسیی کۆمەڵی قوچکەیی ناکات ، بەڵکو خودی قوچکەیی خۆیشی. ئەمەش بە تەنها پرسی پێویستی شۆڕشی کۆمەڵایەتی بەرزناکاتەوە، بەڵکو هەوڵدەدا  لەتەك نەریتی شۆڕشگێرانەشدا بژی تاکو ئەو ئاستەی کە ئەمە لە کۆمەڵی مەوجووددا ئەگەری کردنی دەبێت.[12*] . شۆڕشگێڕ تەنها هێڕشناکاتە سەر فۆرمێك/شێوازێك کە لە ڕێگای میراتی[ بۆماوەیی] پاوانخوازییەوە دروستبووە، بەڵکو فۆرمە نوێیەکانی ئازادیی-ش  گەشە پێدەدات کە  بزوتنی خونچەکانی لە ئایندە وەردەگرێت

درێژەی هەیە.

……………………………..

 

11*-  ئا لەم بارەدا، هەنگاونانی کرێکارانە لە نزیکبوونەوە لە گواستنەوەی  گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی  جۆرەکانی مرۆڤگەلێك  کە مێژوویان بە زۆرترین تایبەتمەندییە شۆڕشگێڕییەکانەوە، خستەبەردەست.  بەگشتی ” پڕۆلیتاریا” لە قۆناخەکانی گواستنەوەدا شۆڕشگێڕترین بوون، کاتێك کە کەمتر  بەدەنیان لە لایەن سیستەمی پیشەسازییەوە  ” پرۆلیتاریایی کراوە ” .  بە وردی سەرنجدان لە شۆڕشی کلاسیکیانەی چینایەتی کرێکاران، لە پیترۆگراد و بەرشەلۆنە، لەوێ دەبینرێت کە   کرێکاران ڕاسستەوخۆ  خۆیان  لە پاشخانی جوتیاریانە ڕووتکردۆتەوە.  کرێکاران لە پاریس دا،  هێشتا لە پیشەگەریی، یاخودا  لە پاشخانی پیشەگەرییەوە بەرجەستە بووبوون.  ئەم کرێکارانە ڕووبەڕووی کێشەی گەورەتری ڕاهاتن لەتەك هەیمەنەی پیشەسازیدا بووبوونەوە بۆیە  سەرجاوەیەکی بەردەوام بوون لە هێزێکی کۆمەڵایەتی و شۆڕشگیڕی ناسەقامگیر.  بە پێچەوانەی ئەوەوە   جێگای سەرسوڕمانە کە چینی کرێکاران کە بە میراتی پیشەی کرێکارییان بۆ ماوەتەوە مەیلیان ناشۆڕشگێڕییە.  تەنانە لە نموونەی کرێکارانی ئەڵمانیادا کە مایەی دڵخۆشی  مارکس و ئەنگلس، بوون، وەکو مۆدێلێکی کرێکارانی ئەوروپی، زۆرینەیان پاڵپشتی ڕاپەڕینی Spartacists ی 1919 یان، نەکرد [ ڕاپەڕینی Spartacists یاخود جێنیوەری، لە ئەڵمنایا لە نێوانی ڕۆژانی 05/01  و 12/01/1919 ڕویدا و کرێکاران بانگەشەی مانگرتنی گشتییان کرد ، لەو بارەدا لە هەندێك شوێندا بووە شەڕی چەکداریش – وەرگێڕ]  . ئەوان بەشێکی زۆری  سۆشیالدیمۆکراتە فەرمییەکانیان،  گەڕانەوە بۆ کۆنگریسی ئەنجوومەنەکانی کرێکاران،  هەروەها لە ساڵانی دواتریشدا  بۆ ڕایستاخ ، بە بەردەوامیش پشتگیریی پارتی سۆشیالدیمۆکراتیان، تا ساڵی 1933 دەکرد.

12*- ئەم ستایەڵە شۆڕشگێڕییە ڕەنگە لە کارگەکان و لە شەقامەکان  بەرەو پێشەوە بچێت هەر ئاواش لە قوتابخانەکان و ئەو شوێنانەی کە دەتوانرێت بۆ شەوێك تیایدا هەڵبکەیت، لە قەراغی شار و شارۆچکەکان و گوێ ئاوەکان… ئەمانە لە جەوهەریدا تەحەدایە ” پاگەندەیەکە بۆ کردنی کارێك” ی شەخسی کە دژە بە  هەموو عورف و نەریت و دەزگەکان هەروەها بیروباوەڕی هەیمەنەکردن. لەتەك نزیکبوونەوەی کۆمەڵ لە دەروازەی سەردەمی شۆڕشگێڕانە ، ئیدی کارگەکان ، قوتابخانەکان هەروەها گەڕەکەکان دەبنە مەیدانی حەقیقی ” شانۆگەریی” ” شانۆیەکی  ” شۆڕشگێڕانە کە کرۆکێکی زۆر جددی بۆ ئامانجێك تیادایە.   مانگرتنەکان لەو بارودۆخەدا دەبنە دەردێکی کوشندە  داخوازی بە خاتری بەرژەوەدنی خودی خۆی دەکا لە شکاندنی سیما و ڕوکاری دەرەوە لە ڕەوتینیات، کاژێر بە کاژێر تەحەدای کۆمەڵ دەکات بۆ تێشکانی مەزاجی حاڵەتی سروشتی بورجوازی .  ئەم مەزاجە نوێیەی کرێکاران، قوتابیان و خەڵکانی گەڕەك بۆ چرکەی حەقیقی گۆڕانکاری شۆڕشگێڕانە کارێکی پێشمەرجی زیندوانەیە.  دەربڕێنێکی زۆری هۆشیارییە، داخوازی ” خۆبەڕێوەبەری” یە، لێرەدا  کرێکاران ڕەتیدەکەنەوە کە بەڕێوەببرێن، ڕەتیدەکەنەوە کە سەر بە چینێکن.  ئەم پرۆسەیە زۆر بە ئاشکرا لە ئیسپانیا لە شۆڕشی ساڵی  1936 دەرکەوت کاتێك کە کرێکاران لە  زۆربەی  هەموو شار و شارۆچکەیەك بانگەشەی مانگرتنیان کرد ” بۆ دۆزەخ..” لە دەربڕینی سەربەخۆییانا، لە ژیریی بە ئاگابوونەوەیانا، بۆ شکاندنی نەریتی نیزامی کۆمەڵایەتی و مەرجەکانی ژیانی بورجوازیی.  هەر ئاواش  هەمان شت  سیما و خەسڵەتێکی جەوهەریانە بوو لە مانگرتنی گشتی 1968 لە فەرەنسا.