دیمانەی سایتی دەنگەکان لەتەك هەژێن لەبارەی بزووتنەوەی هەرەوەزی و هەروەزییەکان

دیمانەی سایتی دەنگەکان لەتەك هەژێن لەبارەی بزووتنەوەی هەرەوەزی و هەروەزییەکان

Advertisements

Dîmane letek (kaf )* lebarey barudoxî ‘îraq û kurdistan

Dîmane letek (kaf )* lebarey barudoxî ‘îraq û kurdistan

Amadekirdnî ALB   **

3î sêptemberî 2014

Aya metrisî ewetan heye, ke hêrşekanî dewlletî îslamî ‘îraq û şam (da’ş) hêzî pêşmerge bbezênin?

Le rastîda hêrşî (dewlletî îslamî ‘îraq û şam- da’ş) tenya hêrş bo ser hêzekanî herêmî kurdistan nîye, ke be “pêşmerge” nasrawn, bellku hêrşe boser hemû takekesêk. Weku dezanin ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) yekêke le hêze here tarîkekan, le her hemû grupe tîrorîstekanî dîke drrindetre. Drrendeyî em hêze ta ew radeyeye, ke hîç cyawazîyek lenêwan xellkanî asayî û hellgranî çek ya çekdaran naken. Em hêze ke rûdekate her layek, beşêweyekî zor drrindane be kontrollkirdinyan, be kirrnûşpêbirdin û naçarkirdinyan be becêhênan û sepandinî yasay “şerî’et” beseryanda, mamelley danîştuwanî ew şwêne dekat.

Ême dillnyayn ke êwe bîstûtane, çyan beser êzîdîyekanda hêna, le katêkda ke ewan kesanêkî aştîxwazn û be hîç şêweyek hîç berengarbûneweyekî ewanyan, nekrid. Hellbete berxurdî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) letek letek mesîhîyekan û şî’ekanda kemtir drrinde nîyye, çunke ewan bawerryan waye sercemî ew komelle ayîn û mezheb cyawazane ehrîmenîn.

Ême zyatir peroşî ew şerreyîn, ke ‘êraq û kurdanî ‘êraq, rûberrûy debnewe, taku bezandinî “pêşmerge” leser destî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam), hêzekanî herêmî kurdistan “pêşmerge” hêzêkî gendellî ser be parte ramyarîye gendelle desellatdarekane. Hêzî serekîyan (partî dîmokratî kurdistan)e, serokekeyan (mes’ud berzanî)ye ke le heman katîşda serokî herêmî kurdistanîşe. Hêzî dûhemyan, hêzekanî yekêtî nîştmanî kurdistane, ke ta êstaş celal tallebanî kone serkomarî ‘êraq, serokî em partîye ramyarîye. Herweha hêzî dîkeş ke le rêkixrawe îslamîyekan û partîye bçûkekanî dîkewe, dên, hen.

Beher barêkda ême ewe dezanîn, ke ew hêzane (pêşmerge), amrazêkî çekdarîn le destî partîye ramyarîyekan û fermandarîy [hkumetî] herêmî kurdistanda. We ku dezanin ême xallêkî hawbeşman letek ewanda nîye û hemîşe behêzêkî daplloserman zanîîwn. Letek eweşda ke gutman, katêk ke lem sateda ‘êraq û kurdistan rûberrûy tarîktirîn hêzî mêjûy hawçerx dibnewe, bebê guman debêt êmeş derbestî bezînî pêşmerge, bîn.

Xallêkî dîkey gring heye, ke debêt bîxeyne pêşçawtan, ewîş eweye ke le seretada hêzî pêşmerge, nek her nebezî, bellku bebê teqandinî tenya fîşekêkîş, raykird. Eger behoy yekînekanî parastinî gel (yepege) û yekînekanî parastinî jnan (yepeje) nebuwaye û dwatrîş be hanahatnewey hêzekanî pekeke (gerîla), ewa ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) beasanî deytwanî paytextî herêmî kurdistan (hewlêr) dagîrbkat. Eger (hewlêr)yan dagîrbkirdaye, ewa sercemî şarekanî dîkey kurdistan bê hîç bergirîkirdnêk, ya kemokeyek bergirîkirdin, dekewte jêrdesellatî (dewlletî îslamî ‘îraq û şam) .

Aya êwe bexotan djî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) berengarî deken?

Ême weku (sekoy enarkîstanî kurdistan) pêştirîş eweman gutuwe, ke ême tenya sekoyekî/ forumêkî înternêtîn, nek grupêk ya rêkixraweyek, lem sekoyeda ne serkirdeman heye û ne binkirde. Zorbey ewaney ke le (seko)da denûsîn, le henderan dejîn, her lebereweş ême ştêkî kirdeyî ke bkewête qallbî bergirîkirdin le kurdistan, natwanîn encambdeyn.

Eger mebestîştan kesanêk bin le kudistan, ke le rûy bîr û têrrwanînewe le sekoy/ forumî enarkîstanî kurdistan (kaf ) nzîkin, bebê guman hewilldeden, ke xoyan le berengarbûnewey (dewlletî îslamî ‘îraq û şam) da rêkxen. Bew şêweye, leberewey ke le kurdistanda bzutneweyekî enarkîstî bûnî nîye, bedaxeweyn ke pêtandellên, grupêk ya bzûtneweyekî xoberengarîy weku ewey ke le kurdistanî beşî turkye “bakûr” û kurdistanî beşî surye”rojawa” heye, le kurdistanî beşî ‘êraq “herêmî kurdistan”da bûnî nîye. Ême lew bawerredayn , ke take hêzêk ya desellatêk ke bitwanêt (dewlletî îslamî ‘îraq û şam) bbezênêt, xoberengarîy serbexoyyaney xellkîye le xellkewe xoy. Bedaxewe ke em hêze ya em bzûtneweye le êstada, bûnî nîye.

Çon derrwanne bordumankirdnekanî dewlletî emerîka?

Pêş ewey ke dewlletî emerîka birryarî lêdanî ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) bdat, gelêk lêdwan û hewall leser ewey ke ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) drustikrawî emerîka û brîtanya û (îsraîl)e, hebûn. Baştirîn bellgeş bo em dengoye ke detwanîn piştîpêbbestîn, rageyandnekey (îdward snodin) bû, bellam êsta ke emerîka û brîtanya birryaryandawe hêrş bkene ser ( dewlletî îslamî ‘îraq û şam) û çek be fermandarîy herêmî kurdistan defroşn, bekemgirtnî zanyarîyekanî (êdward snodin)e, ke zor bexêrayî û be hemû şwênêkda, bllawbûnewe.

Ême djî destitêwerdanî emerîka û (dewlletanî rojawa)în, herweha djî froştinî çekîn be fermandarîy herêmî kurdistan. Leberewe ême dezanîn, ke ewe bazirganîyekî gewreye bo ewan û detwanin lew mamelleyeda qazancêkî hêcgar zoryan destibkewêt. Herweha ême namanewêt kurdistan bbête meydanî cengî hemû cîhadîyekanî cîhan djî dewlletî emerîka û dewlletanî rojawa û kurd, ke leweda gelêk le kesanî bêtawan dekujrên û gelêk şwênîş wêrandekrên. Cge lewaney serewe, ceng û karesanekanî û karayî xudî ceng, hest û gyanî kînedozî le nêwan kurd û ‘ereb û kurd û sune, deafrênê û hawkatîş debête hoy serhelldanî grupgelêkî nejadpersit û faşîst le nawçekeda.

Be boçûnî ême tenya braweyek lem cengeda, her kompanîye gewrekanin, ke çek û teqemenîyekî zor defroşn, her weku hemîşeş dorrawî ceng komell û kesanî hejarn.

Aya êwe letek (peyede) û (pekeke) û (partî çareserî dêmokratî kurdistan)da kardeken?

Nexêr. Ême hemû komek û hawkarîyek letek her rêkixrawêkî quçkeyî (hîrarşî)da, letek her rêkixraw û grupêkî desellatixwazda retdekeynewe. Ême tenya bexoman piştestûrîn [ême şêwaz û rêçkey xomanman heye] û xwazyar û arezûmendî xoberengarîy û begjaçûnewey cemawerî û soşyalîstîn. Îdî le her şwênêkî cîhanda bêt, ême ewendey le twanamanda bêt, komekyan dekeyn û harîkarîyan letekda dekeyn.

Her êsta le ‘îraqda grupî xoparêzîy benawî yekînekanî parastinî şengal (yepeşe) hen. Awa bzanim ke destkirdî (yepege)n. (Partî çareserî dêmokratî kurdistan)îş mîlîşyay xoy drustikduwe. Away debînim, ke lewaneye hendêk le rîzekan û destekanî pêşmerge le êstada be sozdarîyewe sernicî yekekanî xoparêzîy deden. Aya lew bawerredan egerî ewe hebêt ke le mangekanî dahatûda kantonêkî xoberrêweberayetî herwek ewaney ke le “rojawa” hen, le ‘îraq serhellbdat? (Mebestim serbexobûne le fermandarîy herêmî kurdistan û dewllete yekgirtuwekanî emerîka û hemû layekî dîke)

Nexêr, bedaxewe ême lew birrwayedanîn ke weha ştêk bem zuwane û bew asanîye, bête rûdan, çunke yekem sîstemî parlemanî û berrêwebearyetî nêwendîyane [sêntrallîy] be hîç şêweyek bwarî ewe naden û duwem, le mawey 13 sall ablloqey abûrîy dewlletanî xorawa leser ‘îraq û lenêwîda herêmî kurdistan û herweha dagîrkirdnî ‘îraq û grêdadnewey be cîhangîrîy bazarazadî sermayedarîy û wabestekirdnî ‘îraq û herêmeke be mercekanî dagîrkeran û zlêhzekanî ewrupa û bankî cîhanî û sindûqî drawî nîwdewlletî, bêcge leweş fermandarîy [hkumetmedarîy] partîyane û pawankirdnî serapay jyanî xellk û lew rêgeşewe gorrînî mêntallêtî takî ‘îraq û herêm bo bekarberî naderbest û kêbrrikêkerî dewlletmendibûn û nehêştinî hîç bnemayekî serbexoyî abûrîy, umêdî weha rûdanêk dekene estem.

Bêcge leweş pêkhênanî yekînekan û egerî xoberrêweberayetî serbexoyî kantonî, tenya lejêr karayî (pekeke) û (peyede)daye û lew brrayedanîn hem desellatdaranî herêm û hem fermandarîy ‘îraqî û hem dewlletî emerîka û dewlletanî nawçeke bhêlln ew dû hêze bo drêjmawe têkell be jyan û pirsekanî xellkî herêm bbin, leberewe ew egere zor lawaze. Be boçûnî ême pêkhênanî yekîney serbexoy cemawerîy û hêzî gelîy nasupayî û herwa xoberrêweberayetî kantonekan leser bnemay herewezîy komellayetî û pêkhatey fêdrasyonî û komunî, pêwîstî be prosêsêkî komellayetî xobexoyî cemawerîy heye, ke têkoşan û serencamî pirsekanî komell byankate pêdawîstî bêçendûçûn. Raste le êstada behoy pîlangêrrîy û paşekşêy hêzekanî fermandarîy herêm [pêşmerge]da weha boşayyek bo serhelldanî berengarîyekî cemawerîy leser heman şêwazî yekînekanî “rojawa” lenêw xellkî aware û cînosaydkrawî êzîdî drustbuwe, bellam dîsan lenêw xudî êzîdîyekanda betaybet mîre ayînî û dewlletmend û pledarekanyanda layengranî desellatdaranî herêm hen û hemîşe le rêgey hejmûnî ayînîyewe detwanin metrisî bin û dûberekî drustibken.

Bekurtî ne xudhuşyarîy danîştuwanî herêm û ne zemîney abûrîy û komellayetîy bo weha egerêk bem zuwane û bew destubrid û xêrayye le aradan û ne desellatdaranî herêm û ‘îraq bebê penanirdin bo agir û asn û serkut çawpoşîdeken û ne dewlletanî nawceke û ewrupa û emerîka, ke dû dehe zyatre sermayeguzarî abûrîy û ramyarîy leser behrebirdin lew barudoxe deken, destewejno dadenîşn, bedillnyayyewe hemûyan dezge sîxurrîy û bande mafîyayekanyan dexenegerr û wek gutman le rûy derûnî û mêntallîtîyewe takî em devere kirmoll û amadey wabestteyî û redûkewtinî bazarî xorawaye. Herweha eweşman lebîrneçêt ke dû deheye dewlletî turkye û êran berdewam bo lenêwbirdnî hîzekanî (pekeke) û herweha zor mebestî dîkey xoyan leşkirkêşî dekene herêmî kurdistan û nawçe snûrîyekan herdem lejêr bombaran û abillٶqe û metrisîda bûn û hen. Bêcge lemeş le herêmî kurdistanda bzûtnewey enarkîstî wek bzûtneweyekî komellayetî û cemawerîy lebarî nebûndaye û ewey ta êsta heye, bzûtnêkî hizrîye, raste çepekan û partîye komunîstekan hewllî drustkirdnî yekey xoyan benawî gardî mîlî ya berengarîy mîlî deden, bellam hem lerrûy twanawe, hêzêkî komellayetî nîn û hem eger bitwanin karêkî awa encambden, ewa le pêkhateyekî qûçkeyî/ hîrarşî baw wek her hêzîkî dîkey dewlletî û mîlîşyayî wawetir nabin û hem tenya hewllêkin bo sermayeguzarî ramyarîy beser nehametî xellkewe û ewanîş wek her grup û partîyekî dîkey ramyarîy mûçexorî fermandarîy [hkumet] û dewlletî borcwazîn.

Mangî raburdû çend jnêk le (pekeke) hatin bo berşelone. Yekêk lewan awa noy nasand ke enarkîste. Ew le (allmanya)we hatbû û xwazyarî ewe bû, ke lêre le îspanya lebarey enarkîzmewe fretir bzanêt. Aya êwe lew bawerredan ke lenêw rîzekanî (pekeke)da kesanî enarkîst hebin? Aya letekyanda peywendîtan heye? Aya le twanada heye, ke lenêw bzavêkî qûçkeyî/hîrarşîda rewtêkî çepî azadîxwaz hebêt?

Bellê, lenêw (pekeke) û (peyede)da jnan û pyawanêkî hzir û boçûn enarkî û azadîxwaz hen, hem ewey xoyan le ezmûnî têkoşanî xoyanewe bew serencame geyîştûn û hem heyane lejêr hejmûnî gorranî boçûnekanî ya bîrkirdnewey (ocelan) bew serencame geyîştûn, ke enarkîzm radîkaltirîn wellame be sîstemî sermayedarî û stem û hellawardinî êtnî û ayîn û bazne kultûrîyekan û xudî pêgey jnan wek regezêkî pledû le komellî paş-xêllekî û prro sermayedarî. Hellbete destey duwem ke lejêr karayî hejmûnî hizrîy (ocelan) û karêzmay ramyarîy ewda le enarkîzm nzîkbûnewetewe, zor cêgey dillxoşî nîn, çunke her awaş metrisî wergerraneweyan heye bedway wergoranî bîrkirdnewey (ocelan)da wek kesêkî otorîteger le serûy rêkxistinêkî qûçkeyyewe. Bellam wek gutman destey yekem betaybet jnanî gerîla û endamanî rêkxistnekanî xwarewe û hî nêw şar û gundekan fretir mayey umêd û çawerrwanîn. Ême gwêman le hendêk dîmaney ewan buwe û çend fîlmêkman lebarey çonyetî pêkewejyan û berrêkirdnî karubarî nêwan xoyan dîtûn, ke zortir komuneyye û peywendîyekî tarradeyek naqûçkeyye, bellam dîsan dekrêt awaş nebêt, leberewey ême lenêw ewanda najîn. Bêcge le eweş pêwîste eweş bllêyn lenêw parte destexuşkekanî (peyede) û (pekeke) le herêmî kurdistan û kurdistanî beşî êran betaybet herêmî kurdistanda, bedaxewe ew rewt û gorrane pozetîve nabînîn û ewan fretir wek (pekeke)î dehey newedî sedey raburdû derdekewn û nûqmî demargîr nasîwnalîstîn û komellêk ramyar û desellatixwaz le serûy rêkxistnekanyanewe westawn û tenanet awa berçawdekewn, ke letek bîroke tazekanî (ocelan) lebarey herewezîy abûrîy û komunekanî gund û şar û xoberrêweberayetî gelî û dêmokrasî rastewxo û sîstemî fîdralîstî û konfîdrasyone azadekanda nakok bin, çunke ewan hêşta pêdagrîy leser dêmokrasî parlemanî deken û xerîkî kayey ramyarîy û kêbrrikêkirdnin letek layene borcwazîyekanî dîke.

Herweha xoşbawerrîyekî metrisîdare, birrwa bexoman bhênîn, ke lenêw rêkxistin û pêkhatey ramyarîy û qûçkeyîda rewtî azadîxwazîy twananî geşekirdin û peresendinî hebêt. Çunke le jehrî ramyarîy û desellatixwazîy û aydyolocyay nasîwnalîstîda esteme korpeley azadîxwazîy twananî manewe û berdewamî jyanî hebêt. Bêcge leweş ême be hemû şêweyek le hewllî dyarîkirdnî hêlle hizrîye cyakerewekanî nêwan bzûtnewey komellayetîy lelayek û bzutinnewey ramyarîy û çepgerayî lelayekey dîkeweyn. Çunke çep û ramyaran herdem bereyekî desellatixwaz û serûxellk û mşexorixwazn û tenanet le jyanî asayî komellaytîyda çepekan hewllî destemokirdnî hemû hewll û têkoşan û bzûteneweyekî komellayetîy û cemawerîy deden û wek amrazêk bo sermayeguzarî ramyarîy û geyîştin be amance ramyarîyekanyan bekaryan deben û ême le paş raperrînî 1991 û dehey newedî heman sedey raburdû û dehey raburdûy em sedeyeş bînerî hemû hewllekanî çep bûyn û tenya belarrêdabirdin û naumîdkirdin û sazş û xoşbawerrîyan be nêwendgerayî û partayetîy û dewllet û fermandarîy (hkumet) benawî krêkaran û soşyalîzm berhemhênawe.

Bedaxewe ême ta êsta nematwanîwe letek ew rewtey nêw (pekeke) peywendî rastewxoy hizrîy û kirdeyî drustibkeyn, bedillnyayî û be dillxoşîyewe hewllî weha karêk dedeyn û demêke hewllî weha karêk dedeyn, bellam bedaxewe ta êsta serkewtû nebûyn, drusttir bllêyn ew heleman bo nerrexsawe.

Dwa pirsyar, çon derrwanne konfîdralîzmî dêmokratîk? Aya ewe raste ke (pekeke) layengirîy lewe dekat, ya prropagendeyeke bo ewey le wllatanî xorawa birrway pêbkirêt / bo ewey mitmaney wllatanî xorawa bedestibhênt? (Eger bo nmûne beheman şêwey zapatîstekan rewtdeken, lewaneye lenêwendî çepda sernicrrakêş derkewn)

Rastîyekey wellamî em pirsyare sexte, çunke yekem (pekeke) le turkye nawçeyekî wek nawçey zapatîstekanî lejêr destda nîye û bexoşî hêzêkî nêwendgera û qûçkeyye, çi wek hêzî mîlîşyayî û çi wek pêkhateyekî partîy, herwa êmeş le tewawî wirdekarîyekanî jyanî rojaneyan agadarnîn û bellgeyekî komellayetîş bo selmandinî rastî ya drobûnî nîye. Tenya ştêk ke detwanîn qsey lebarewe bkeyn, kantonekanî “rojawa”n, ke hawrrêyekman bo çend hefte lewê buwe û serdanîkridûn, ke bedillnyayyewe berawrid be berrêweberayetî herêmî kurdistan, azadîxwazane dêteberçaw, bellam dîsanewe leberewey ke xudî (peyede) zorîney deng û layengirîy cemawerîy xellkî heye û lewe bêxeme ke her core sîstemêk bigrêteber brawe her xoyetî û le rastîşda (peyede) bo ewey ber be hejmûnî desellatdaranî herêmî kurdistan, ke sîstemêkî prro nîolîbrallî abûrîy û ramyarîy heye, betaybet bergirtin be hejmûnî (pidk) le rêgey partîye kopîyekeyewe [albartî] û herweha bo ewey ber be hejmûnî grupe îslamîyekan, ke fermandarîy êstay turkye piştîwanî û hanyandedat û herwa ber be hejmûnî dewlletanî xorawa [emerîka û ewrupa] bigrêt, ewa ew sîstemey ke êsta pyadeydekat, baştirîn amraz buwe bo djayetî rkebere ramyarekanî.

Bellam ewey ke eger (peyede) bexoy hêzêkî kemîne buwaye, aya her leser em sîstemey êstay dêmokrasî rastewxo û yekgirtnî xoberrêweberayetî êtnîyekan û nawçekan le yekêtîyekî konfîdrallîda pêdagrîydekrid, eweyan hîç bellgeyek bo selmandin ya retkirdnewey weha guman û boçûnêk leberdestda nîye, eweş leberewey ke ştêkî awa rûynedawe ya le rûdanda nîye, taweku begwêrey rastîyekan ezmûngîrî le ketwareke bkeyn û tîorîzey bkeyn. Çunke dwacar ewanîş pêkhateyekî nêwendgera û qûçkeyî û ramyar û partîyn û kesanêkî otorîtegera le raseyanewe hen û hemû katêk egerî werçerxan û badaneweyan heye. Bellam ewe rastîyeke berawrid be sîstemî berrêweberayetî herêmî kurdistan, ke bêcge le polîsêkî bazarazadî sermayedarî hîçî dîke nîye, serincrakîştir û hîwabexiştre û ewey jnanî le komellêkî daxrawî mezhebî û bawksalarî xorhellatîda çalakkirduwe û hestî azadîxwazî û xorrizgarkirdin û serebexoyî kesayetî lela afrandûn, lem sateda karêkî zor gewreye û be hemû hêzêk nakrêt û karasanîyekî gewreyan bo bzûtnewey enarkî kirduwe, hellbete lepall herewezîyekan û rêkxistne komuneyyekanda, ke detwanin pêşekî bujanewe û peresendî şorşî komellayetî bin. Hîwadarîn jnanî xorawa bibne trisşikênî jnanî pledûy abûrîy û komellayetîy herêmî kurdistan, ke zyatir le her takêkî dîke lejêr hejmûnî bazarazadî sermayedarîy û kultûrî bekarberîy naderbestane û naderbestîy beranber pirse komellayetîyekan û komellî azad û xorizgarîyda denallênin.

Ewe rastîyeke ke yekînekanî jnanî “rojawa” wênay bawî jinyan le awezî komellekanî xorhellatî nawîn û pyawanî herêmî kurdistanda gorrî û twanyan waney rizgarîxwazîy û xohuşyarîy be komellî ême bden û eweman lela berceste bken, ke azadî û rizgarîy û serbexoyî koylan tenya le wîst û twananî xoyanewe serçawe degrêt û hîç hêzêk twananî rizgarkirdnî koyleyekî nîye, eger ew koyleye xudhuşyarîy rizgarbûnî xoy lela drustnebûbêt û nebûbête wîst [îrade] û xwastêêkî naçarî [îyçendûçûn].

Le kotayîda supasî bêpayanman bo hawderdî û betengewehatnî enarkîyanetan dekeyn, ke çend care delaqeyek be rûy komellî ‘îraq û kurdistan û xorhellatî nawîn û xudî êmeda bazdeken û sernicî azadîxwazanî ewrupa û cîhan betaybet îspanî û îngilîz-zmanekan bo pirsekanî herême lebîrkrawekan radekêşn û handanêk bo harîkarî hawpiştî enarkî bo xellkî ew devere helldexrînin, ke bedaxewe ême zor car hest be nebûnî hawpiştî û gringîpênedan ya orupa û emerîka-sêntirîsbûnî azadîxwazan û soşyalîstekan/enarkîyekan dekeyn, ke eme yekêke le nexoşîyekîye kuşindekanî bzûtnewey enarkî paş cengî cîhanî duwem.

***********************************

* [ kaf / KAF ] sekoy enarkîstanî Kurdistan : www.anarchistan.tk

** [ALB ] saytî www.alasbarricadas.org

دیمانە لەتەك (کاف )* لەبارەی بارودۆخی عیراق و کوردستان

دیمانە لەتەك (کاف )* لەبارەی بارودۆخی عیراق و کوردستان

ئامادەکردنی ALB   **
٣ی سێپتەمبەری ٢٠١٤
 

ئایا مه‌ترسی ئه‌وه‌تان هه‌یە، كه‌ هێرشه‌كانی دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام (داعش) هێزی پێشمه‌رگه‌ ببه‌زێنن؟

له‌ ڕاستیدا هێرشی (دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام- داعش) تەنیا هێرش بۆ سه‌ر هێزه‌كانی هه‌رێمی كوردستان نییه‌، كه‌ به‌ “پێشمه‌رگه”‌ ناسراون، به‌ڵكو هێرشه‌ بۆسه‌ر هه‌موو تاكەكەسێك. وه‌كو ده‌زانن ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) یه‌كێكه‌ له‌ هێزه‌ هه‌رە تاریكه‌كان، له‌ هه‌ر هه‌موو گروپه تیرۆریسته‌كانی دیكه‌ دڕنده‌ترە. دڕه‌نده‌یی ئه‌م هێزه‌ تا ئه‌و ڕاده‌یه‌یه،‌‌ كه‌ هیچ جیاوازییه‌ك‌ له‌نێوان خه‌ڵكانی ئاسایی و هه‌ڵگرانی چه‌ك یا چه‌كداران ناكه‌ن. ئه‌م هێزه‌ كە ڕووده‌كاته‌ هه‌ر لایه‌ك، به‌شێوه‌یه‌كی زۆر دڕندانە‌ به‌ كۆنترۆڵكردنیان، به‌ كڕنووشپێبردن و ناچاركردنیان به‌‌ به‌جێهێنان و سه‌پاندنی یاسای “شه‌ریعه‌ت” به‌سه‌ریاندا، مامه‌ڵه‌ی دانیشتووانی ئه‌و شوێنه‌ ده‌كات.

ئێمه‌ دڵنیاین كه‌ ئێوه‌ بیستووتانه‌، چیان به‌سه‌ر ئێزیدییه‌كاندا هێنا، له‌ كاتێكدا كه‌ ئه‌وان كەسانێكی ئاشتیخوازن و به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك هیچ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌یه‌كی ئه‌وانیان، نه‌كرد. هه‌ڵبه‌ته‌ بەرخوردی ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) لەتەك لەتەك مه‌سیحییه‌كان و شیعه‌كاندا كه‌متر دڕنده‌ نیییه، چونكه‌ ئه‌وان باوه‌ڕیان وایه‌ سه‌رجه‌می ئه‌و کۆمەڵە ئایین و مەزهەب جیاوازانە ئەهریمەنین. ‌

ئێمه‌ زیاتر په‌رۆشی ئه‌و شه‌ڕه‌یین، كه‌ عێراق و كوردانی عێراق، ڕووبه‌ڕووی ده‌بنه‌وه‌، تاكو به‌زاندنی “پێشمه‌رگه” له‌سه‌ر ده‌ستی ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام)، هێزه‌كانی هه‌رێمی كوردستان “پێشـمه‌رگه‌” هێزێكی گه‌نده‌ڵی سه‌ر به‌ پارته‌ ڕامیارییه‌ گه‌نده‌ڵه‌ ده‌سه‌ڵاتدارەكانە. هێزی سه‌ره‌كییان (پارتی دیمۆكراتی كوردستان)ە، سه‌رۆكه‌كه‌یان (مه‌سعود به‌رزانی)یه‌ كه‌ له‌ هه‌مان كاتیشدا سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانیشه‌. هێزی دووهه‌میان، هێزه‌كانی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستانه‌، كه‌ تا ئێستاش جه‌لال تاڵه‌بانی كۆنه‌ سه‌ر‌كۆماری عێراق، سه‌رۆكی ئه‌م پارتییە ڕامیارییه‌. هه‌روه‌ها هێزی دیكه‌ش كه‌ له‌ ڕێكخراوه‌ ئیسلامییه‌كان‌ و پارتییه‌ بچووكه‌كانی دیكه‌وه، دێن، هه‌ن.

بەهەر بارێکدا ئێمه‌ ئەوە ده‌زانین، كه‌ ئه‌و هێزانه‌ (پێشمه‌رگه‌)، ئامرازێكی چه‌كدارین له‌ ده‌ستی پارتییه‌ ڕامیارییه‌كان و فەرمانداریی [حكومه‌تی] هه‌رێمی كوردستاندا. وه‌ كو ده‌زانن ئێمه‌ خاڵێكی هاوبه‌شمان لەتەك ئه‌واندا نییه‌ و هه‌میشه‌ به‌هێزێكی داپڵۆسه‌رمان زانییون. لەتەك ئه‌وه‌شدا كه‌ گوتمان، كاتێك كه‌ له‌م ساتە‌دا عێراق و كوردستان ڕووبه‌ڕووی تاریكترین هێزی مێژووی هاوچەرخ دبنه‌وه‌، بەبێ گومان ده‌بێت ئێمه‌ش ده‌ربه‌ستی به‌زینی پێشمه‌رگه‌، بین.‌

خاڵێكی دیكه‌ی گرنگ هه‌یه،‌ كه‌ ده‌بێت بیخه‌ینه‌ پێشچاوتان، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ سه‌ره‌تادا هێزی پێشمه‌رگه، نه‌ك هه‌ر نه‌به‌زی، به‌ڵكو بەبێ ته‌قاندنی تەنیا فیشه‌كێكیش، ڕایكرد. ئه‌گه‌ر به‌هۆی یه‌كینه‌كانی پاراستنی گه‌ل (یەپەگە) و یه‌كینه‌كانی پاراستنی ژنان (یه‌په‌ژه‌) نه‌بووایه‌ و‌ دواتریش به هاناهاتنه‌وه‌ی هێزه‌كانی په‌كه‌كه‌ (گەریلا)، ئەوا ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) به‌ئاسانی ده‌یتوانی پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان (هه‌ولێر) داگیربكات. ئه‌گه‌ر (هه‌ولێر)یان داگیربكردایه‌، ئه‌وا‌ سه‌رجه‌می شاره‌كانی دیكه‌ی كوردستان بێ هیچ به‌رگریكردنێك، یا كەمۆكەیەك به‌رگریكردن، ده‌كه‌وته‌ ژێرده‌سه‌ڵاتی (دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام)‌ .

ئایا ئێوه‌ بەخۆتان دژی ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) بەرەنگاری ده‌كه‌ن؟

ئێمه‌ وه‌كو (سه‌كۆی ئەنارکیستانی کوردستان) پێشتریش ئه‌وه‌مان گوتووه،‌ كه‌ ئێمه‌ تەنیا سەکۆیەکی/ فۆرومێكی ئینتەرنێتین، نه‌ك گروپێك یا ڕێكخراوەیەك، لەم سەکۆیەدا نه‌ سەرکردەمان هەیە و نە بنکردە. زۆربەی ئەوانەی کە‌ له‌ (سه‌كۆ)دا ده‌نووسین، له‌ هه‌نده‌ران ده‌ژین، هه‌ر له‌به‌رئه‌وه‌ش ئێمه‌ شتێكی كردەیی كه‌ بكه‌وێته‌ قاڵبی به‌رگریكردن له‌ كوردستان، ناتوانین ئەنجامبده‌ین.

ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیشتان كەسانێك بن له‌ كودستان، كه‌ له‌ ڕووی بیر و تێڕوانینەوە‌ له‌ سەكۆی/ فۆرومی ئەناركیستانی كوردستان (كاف ) نزیكن، بەبێ گومان هه‌وڵده‌ده‌ن، كه‌ خۆیان له‌ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی (دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) دا ڕێكخه‌ن. به‌و شێوەیە، له‌به‌رئه‌وه‌ی كه‌ له‌ كوردستاندا بزوتنه‌وه‌یه‌كی ئه‌ناركیستی‌ بوونی نییه‌، به‌داخه‌وه‌ین كه‌ پێتانده‌ڵێن، گروپێك یا بزووتنه‌وه‌یه‌كی خۆبەرەنگاریی وه‌كو ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ كوردستانی بەشی توركیە “باکوور” و كوردستانی به‌شی سوریە”ڕۆژاوا” هه‌یه‌، له‌ كوردستانی به‌شی عێراق “هەرێمی کوردستان”دا بوونی نییه‌. ئێمه‌ لەو باوه‌ڕەداین ، كه‌ تاكه‌ هێزێك یا ده‌سه‌ڵاتێك كه‌ بتوانێت (دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) ببه‌زێنێت، خۆبەرەنگاریی سه‌ربه‌خۆییانه‌ی خه‌ڵكییه‌ له‌ خه‌ڵكه‌وه‌ خۆی. به‌داخه‌وه‌ كه‌ ئه‌م هێزه‌ یا ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ له‌ ئێستادا، بوونی نییه‌.

چۆن ده‌ڕواننه‌ بۆردومانكردنه‌كانی دەوڵەتی ئه‌مه‌ریكا؟

پێش ئه‌وه‌ی كه‌ دەوڵەتی ئه‌مه‌ریكا بڕیاری لێدانی ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) بدات، گه‌لێك لێدوان‌ و هەواڵ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) دروستكراوی ئه‌مه‌ریكا و بریتانیا و (ئیسرائیل)ە‌، هه‌بوون. باشترین به‌ڵگه‌ش بۆ ئه‌م ده‌نگۆیه‌ كه‌ ده‌توانین پشتیپێببه‌ستین، ڕاگەیاندنەکە‌ی (ئیدوا‌رد سنۆدن) بوو، به‌ڵام ئێستا كه‌ ئه‌مه‌ریكا و بریتانیا بڕیاریانداوە هێرش بكەنه‌ سه‌ر ( دەوڵەتی ئیسلامی عیراق و شام) و چه‌ك به‌ فەرمانداریی هه‌رێمی كوردستان ده‌فرۆشن، به‌كه‌مگرتنی زانیارییه‌كانی (ئێدوا‌رد سنۆدن)ە، كه‌ زۆر به‌خێرایی و به‌ هه‌موو شوێنێكدا، بڵاوبوونه‌وه‌.

ئێمه‌ دژی ده‌ستتێوه‌ردانی ئه‌مه‌ریكا و (دەوڵەتانی ڕۆژاوا)ین، هه‌روه‌ها دژی فرۆشتنی چه‌كین به‌ فەرمانداریی هه‌رێمی كوردستان. لەبەرئەوە ئێمه‌ ده‌زانین، کە ئه‌وه‌ بازرگانییه‌كی گه‌وره‌یه‌ بۆ ئه‌وان و ده‌توانن له‌و مامه‌ڵه‌یەدا‌ قازانجێكی هێجگار زۆریان ده‌‌ستبكه‌وێت. هەروەها ئێمه‌ نامانه‌وێت كوردستان ببێته‌ مه‌یدانی جه‌نگی هه‌موو جیهادییه‌كانی جیهان دژی دەوڵەتی ئه‌مه‌ریكا و دەوڵەتانی ڕۆژاوا و كورد، كه‌ لەوە‌دا گەلێك له‌ كەسانی بێتاوان ده‌كوژرێن و گه‌لێك شوێنیش وێرانده‌كرێن. جگه‌ له‌وانه‌ی سه‌ره‌وه‌، جه‌نگ و كاره‌سانه‌كانی و كارایی خودی جه‌نگ، هەست و گیانی كینه‌دۆزی له‌ نێوان كورد و عه‌ره‌ب و كورد و سونه‌، ده‌ئافرێنێ و هاوكاتیش ده‌بێته‌ هۆی سه‌رهه‌ڵدانی گروپگەلێكی نەژادپەرست و فاشیست لە ناوچەکەدا.

بە بۆچوونی ئێمە تەنیا براوه‌یه‌ك له‌م جه‌نگه‌دا، هەر كۆمپانییه‌ گه‌وره‌كانن، کە چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نییه‌كی زۆر ده‌فرۆشن، هه‌ر وه‌كو هه‌میشه‌ش دۆڕاوی جه‌نگ کۆمەڵ و کەسانی هه‌ژارن.

ئایا‌ ئێوه‌ لەتەك (په‌یه‌ده)‌ و (په‌كه‌كه)‌ و (پارتی چارەسەری دێمۆکراتی کوردستان)دا كارده‌كه‌ن؟

نه‌خێر. ئێمه‌ هه‌موو كۆمه‌ك و هاوكارییه‌ك لەتەك هه‌ر ڕێكخراوێكی قوچكه‌یی (هیرارشی)دا، لەتەك هه‌ر ڕێكخراو و گروپێكی ده‌سه‌ڵاتخوازدا ڕه‌تده‌كه‌ینه‌وه‌. ئێمه‌ تەنیا بەخۆمان پشتئەستوورین [ئێمە شێواز و ڕێچکەی خۆمانمان هەیە] و خوازیار و ئارەزوومەندی خۆبه‌رەنگاریی و به‌گژاچوونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری و سۆشیالیستین. ئیدی له‌ هه‌ر شوێنێكی جیهاندا بێت، ئێمه‌ ئه‌وه‌ندەی له‌ تواناماندا بێت، كۆمه‌كیان ده‌كه‌ین و هاریكارییان لەتەكدا ده‌كه‌ین.

هەر ئێستا لە عیراقدا گروپی خۆپارێزیی بەناوی یەکینەکانی پاراستنی شەنگال (یەپەشە) هەن. ئاوا بزانم کە دەستکردی (یەپەگە)ن. (پارتی چارەسەری دێمۆکراتی کوردستان)یش میلیشیای خۆی دروستکدووە. ئاوای دەبینم، کە لەوانەیە هەندێك لە ڕیزەکان و دەستەکانی پێشمەرگە لە ئێستادا بە سۆزدارییەوە سەرنجی یەکەکانی خۆپارێزیی دەدەن. ئایا لەو باوەڕەدان ئەگەری ئەوە هەبێت کە لە مانگەکانی داهاتوودا کانتۆنێکی خۆبەڕێوەبەرایەتی هەروەك ئەوانەی کە لە “ڕۆژاوا” هەن، لە عیراق سەرهەڵبدات؟ (مەبەستم سەربەخۆبوونە لە فەرمانداریی هەرێمی کوردستان و دەوڵەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا و  هەموو لایەکی دیکە)

نەخێر، بەداخەوە ئێمە لەو بڕوایەدانین کە وەها شتێك بەم زووانە و بەو ئاسانییە، بێتە ڕوودان، چونکە یەکەم سیستەمی پارلەمانی و بەڕێوەبەاریەتی نێوەندییانە [سێنتراڵیی] بە هیچ شێوەیەك بواری ئەوە نادەن و دووەم، لە ماوەی ١٣ ساڵ ئابڵۆقەی ئابووریی دەوڵەتانی خۆراوا لەسەر عیراق و لەنێویدا هەرێمی کوردستان و هەروەها داگیرکردنی عیراق و گرێدادنەوەی بە جیهانگیریی بازارئازادی سەرمایەداریی و وابەستەکردنی عیراق و هەرێمەکە بە مەرجەکانی داگیرکەران و زلێهزەکانی ئەوروپا و بانکی جیهانی و سندووقی دراوی نیودەوڵەتی، بێجگە لەوەش فەرمانداریی [حکومەتمەداریی] پارتییانە و پاوانکردنی سەراپای ژیانی خەڵك و لەو ڕێگەشەوە گۆڕینی مێنتاڵێتی تاکی عیراق و هەرێم بۆ بەکاربەری نادەربەست و کێبڕكێکەری دەوڵەتمەندبوون و نەهێشتنی هیچ بنەمایەکی سەربەخۆیی ئابووریی، ئومێدی وەها ڕوودانێك دەکەنە ئەستەم.

بێجگە لەوەش پێکهێنانی یەکینەکان و ئەگەری خۆبەڕێوەبەرایەتی سەربەخۆیی کانتۆنی، تەنیا لەژێر کارایی (پەکەکە) و (پەیەدە)دایە و لەو بڕایەدانین هەم دەسەڵاتدارانی هەرێم و هەم فەرمانداریی عیراقی و هەم دەوڵەتی ئەمەریکا و دەوڵەتانی ناوچەکە بهێڵن ئەو دوو هێزە بۆ درێژماوە تێکەڵ بە ژیان و پرسەکانی خەڵكی هەرێم ببن، لەبەرئەوە ئەو ئەگەرە زۆر لاوازە. بە بۆچوونی ئێمە پێکهێنانی یەکینەی سەربەخۆی جەماوەریی و هێزی گەلیی ناسوپایی و هەروا خۆبەڕێوەبەرایەتی کانتۆنەکان لەسەر بنەمای هەرەوەزیی کۆمەڵایەتی و پێکهاتەی فێدراسیۆنی و کۆمونی، پێویستی بە پرۆسێسێکی کۆمەڵایەتی خۆبەخۆیی جەماوەریی هەیە، کە تێکۆشان و سەرەنجامی پرسەکانی کۆمەڵ بیانکاتە پێداویستی بێچەندووچوون. ڕاستە لە ئێستادا بەهۆی پیلانگێڕیی و پاشەکشێی ‌‌هێزەکانی فەرمانداریی هەرێم [پێشمەرگە]دا وەها بۆشاییەك بۆ سەرهەڵدانی بەرەنگارییەکی جەماوەریی لەسەر هەمان شێوازی یەکینەکانی “ڕۆژاوا” لەنێو خەڵکی ئاوارە و جینۆسایدکراوی ئێزیدی دروستبووە، بەڵام دیسان لەنێو خودی ئێزیدییەکاندا بەتایبەت میرە ئایینی و دەوڵەتمەند و پلەدارەکانیاندا لایەنگرانی دەسەڵاتدارانی هەرێم هەن و هەمیشە لە ڕێگەی هەژموونی ئایینییەوە دەتوانن مەترسی بن و دووبەرەکی دروستبکەن.

بەکورتی نە خودهوشیاریی دانیشتووانی هەرێم و نە زەمینەی ئابووریی و کۆمەڵایەتیی بۆ وەها ئەگەرێك بەم زووانە و بەو دەستوبرد و خێراییە لە ئارادان و نە دەسەڵاتدارانی هەرێم و عیراق بەبێ پەنانردن بۆ ئاگر و ئاسن و سەرکوت چاوپۆشیدەکەن و نە دەوڵەتانی ناوجەکە و ئەوروپا و ئەمەریکا، کە دوو دەهە زیاترە سەرمایەگوزاری ئابووریی و ڕامیاریی لەسەر بەهرەبردن لەو بارودۆخە دەکەن، دەستەوئەژنۆ دادەنیشن، بەدڵنیاییەوە هەموویان دەزگە سیخوڕیی و باندە مافییایەکانیان دەخەنەگەڕ و وەك گوتمان لە ڕووی دەروونی و مێنتاڵیتییەوە تاکی ئەم دەڤەرە کرمۆڵ و ئامادەی وابەستتەیی و ڕەدووکەوتنی بازاری خۆراوایە. هەروەها ئەوەشمان لەبیرنەچێت کە دوو دەهەیە دەوڵەتی تورکیە و ئێران بەردەوام بۆ لەنێوبردنی هیزەکانی (پەکەکە) و هەروەها زۆر مەبەستی دیکەی خۆیان لەشکركێشی دەکەنە هەرێمی کوردستان و ناوچە سنوورییەکان هەردەم لەژێر بۆمباران و ئابڵٶقە و مەترسیدا بوون و هەن. بێجگە لەمەش لە هەرێمی کوردستاندا بزووتنەوەی ئەنارکیستی وەك بزووتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی و جەماوەریی لەباری نەبووندایە و ئەوەی تا ئێستا هەیە، بزووتنێکی هزرییە، ڕاستە چەپەکان و پارتییە کۆمونیستەکان هەوڵی دروستکردنی یەکەی خۆیان بەناوی گاردی میلی یا بەرەنگاریی میلی دەدەن، بەڵام هەم لەڕووی تواناوە، هێزێکی کۆمەڵایەتی نین و هەم ئەگەر بتوانن کارێكی ئاوا ئەنجامبدەن، ئەوا لە پێکهاتەیەکی قووچکەیی/ هیرارشی باو وەك هەر هێزیكی دیکەی دەوڵەتی و میلیشیایی واوەتر نابن و هەم تەنیا هەوڵێکن بۆ سەرمایەگوزاری ڕامیاریی بەسەر نەهامەتی خەڵکەوە و ئەوانیش وەك هەر گروپ و پارتییەکی دیکەی ڕامیاریی مووچەخۆری فەرمانداریی [حکومەت] و دەوڵەتی بۆرجوازین.

مانگی ڕابوردوو چەند ژنێك لە (پەکەکە) هاتن بۆ بەرشەلۆنە. یەکێك لەوان ئاوا نۆی ناساند کە ئەنارکیستە. ئەو لە (ئاڵمانیا)وە هاتبوو و خوازیاری ئەوە بوو، کە لێرە لە ئیسپانیا لەبارەی ئەنارکیزمەوە فرەتر بزانێت. ئایا ئێوە لەو باوەڕەدان کە لەنێو ڕیزەکانی (پەکەکە)دا کەسانی ئەنارکیست هەبن؟ ئایا لەتەکیاندا پەیوەندیتان هەیە؟ ئایا لە توانادا هەیە، کە لەنێو بزاڤێکی قووچکەیی/هیرارشیدا ڕەوتێکی چەپی ئازادیخواز هەبێت؟

بەڵێ، لەنێو (پەکەکە) و (پەیەدە)دا ژنان و پیاوانێکی هزر و بۆچوون ئەنارکی و ئازادیخواز هەن، هەم ئەوەی خۆیان لە ئەزموونی تێکۆشانی خۆیانەوە بەو سەرەنجامە گەییشتوون و هەم هەیانە لەژێر هەژموونی گۆڕانی بۆچوونەکانی یا بیرکردنەوەی (ئۆجەلان) بەو سەرەنجامە گەییشتوون، کە ئەنارکیزم ڕادیکالترین وەڵامە بە سیستەمی سەرمایەداری و ستەم و هەڵاواردنی ئێتنی و ئایین و بازنە کولتوورییەکان و خودی پێگەی ژنان وەك ڕەگەزێكی پلەدوو لە کۆمەڵی پاش-خێڵەکی و پڕۆ سەرمایەداری. هەڵبەتە دەستەی دووەم کە لەژێر کارایی هەژموونی هزریی (ئۆجەلان) و کارێزمای ڕامیاریی ئەودا لە ئەنارکیزم نزیکبوونەوەتەوە، زۆر جێگەی دڵخۆشی نین، چونکە هەر ئاواش مەترسی وەرگەڕانەوەیان هەیە بەدوای وەرگۆرانی بیرکردنەوەی (ئۆجەلان)دا وەك کەسێکی ئۆتۆریتەگەر لە سەرووی ڕێکخستنێکی قووچکەییەوە. بەڵام وەك گوتمان دەستەی یەکەم بەتایبەت ژنانی گەریلا و ئەندامانی ڕێکخستنەکانی خوارەوە و هی نێو شار و گوندەکان فرەتر مایەی ئومێد و چاوەڕوانین. ئێمە گوێمان لە هەندێك دیمانەی ئەوان بووە و چەند فیلمێکمان لەبارەی چۆنیەتی پێکەوەژیان و بەڕێکردنی کاروباری نێوان خۆیان دیتوون، کە زۆرتر کۆمونەییە و پەیوەندییەکی تاڕادەیەك ناقووچکەییە، بەڵام دیسان دەکرێت ئاواش نەبێت، لەبەرئەوەی ئێمە لەنێو ئەواندا ناژین. بێجگە لە ئەوەش پێویستە ئەوەش بڵێین لەنێو پارتە دەستەخوشکەکانی (پەیەدە) و (پەکەکە) لە هەرێمی کوردستان و کوردستانی بەشی ئێران بەتایبەت هەرێمی کوردستاندا، بەداخەوە ئەو ڕەوت و گۆڕانە پۆزەتیڤە نابینین و ئەوان فرەتر وەك (پەکەکە)ی دەهەی نەوەدی سەدەی ڕابوردوو دەردەکەون و نووقمی دەمارگیر ناسیونالیستین و کۆمەڵێك ڕامیار و دەسەڵاتخواز لە سەرووی ڕێکخستنەکانیانەوە وەستاون و تەنانەت ئاوا بەرچاودەکەون، کە لەتەك بیرۆکە تازەکانی (ئۆجەلان) لەبارەی هەرەوەزیی ئابووریی و کۆمونەکانی گوند و شار و خۆبەڕێوەبەرایەتی گەلی و دێمۆکراسی ڕاستەوخۆ و سیستەمی فیدرالیستی و کۆنفیدراسیۆنە ئازادەکاندا ناکۆک بن، چونکە ئەوان هێشتا پێداگریی لەسەر دێمۆکراسی پارلەمانی دەکەن و خەریکی کایەی ڕامیاریی و کێبڕکێکردنن لەتەك ‌‌لایەنە بۆرجوازییەکانی دیکە.

هەروەها خۆشباوەڕییەکی مەترسیدارە، بڕوا بەخۆمان بهێنین، کە لەنێو ڕێکخستن و پێکهاتەی ڕامیاریی و قووچکەییدا ڕەوتی ئازادیخوازیی توانانی گەشەکردن و پەرەسەندنی هەبێت. چونکە لە ژەهری ڕامیاریی و دەسەڵاتخوازیی و ئایدیۆلۆجیای ناسیونالیستیدا ئەستەمە کۆرپەلەی ئازادیخوازیی توانانی مانەوە و بەردەوامی ژیانی هەبێت. بێجگە لەوەش ئێمە بە هەموو شێوەیەك لە هەوڵی دیاریکردنی هێڵە هزرییە جیاکەرەوەکانی نێوان بزووتنەوەی کۆمەڵایەتیی لەلایەك و بزوتننەوەی ڕامیاریی و چەپگەرایی لەلایەکەی دیکەوەین. چونکە چەپ و ڕامیاران هەردەم بەرەیەکی دەسەڵاتخواز و سەرووخەڵك و مشەخۆرخوازن و تەنانەت لە ژیانی ئاسایی کۆمەڵایتییدا چەپەکان هەوڵی دەستەمۆکردنی هەموو هەوڵ و تێکۆشان و بزووتەنەوەیەکی کۆمەڵایەتیی و جەماوەریی دەدەن و وەك ئامرازێك بۆ سەرمایەگوزاری ڕامیاریی و گەییشتن بە ئامانجە ڕامیارییەکانیان بەکاریان دەبەن و ئێمە لە پاش ڕاپەڕینی ١٩٩١ و دەهەی نەوەدی هەمان سەدەی ڕابوردوو و دەهەی ڕابوردووی ئەم سەدەیەش بینەری هەموو هەوڵەکانی چەپ بووین و تەنیا بەلاڕێدابردن و نائومیدکردن و سازش و خۆشباوەڕییان بە نێوەندگەرایی و پارتایەتیی و دەوڵەت و فەرمانداریی (حکومەت) بەناوی کرێکاران و سۆشیالیزم بەرهەمهێناوە.

بەداخەوە ئێمە تا ئێستا نەماتوانیوە لەتەك ئەو ڕەوتەی نێو (پەکەکە) پەیوەندی ڕاستەوخۆی هزریی و کردەیی دروستبکەین، بەدڵنیایی و بە دڵخۆشییەوە هەوڵی وەها کارێك دەدەین و دەمێکە هەوڵی وەها کارێك دەدەین، بەڵام بەداخەوە تا ئێستا سەرکەوتوو نەبووین، دروستتر بڵێین ئەو هەلەمان بۆ نەڕەخساوە.

دوا پرسیار، چۆن دەڕواننە کۆنفیدرالیزمی دێمۆکراتیك؟ ئایا ئەوە ڕاستە کە (پەکەکە) لایەنگریی لەوە دەکات، یا پڕۆپاگەندەیەکە بۆ ئەوەی لە وڵاتانی خۆراوا بڕوای پێبکرێت / بۆ ئەوەی متمانەی وڵاتانی خۆراوا بەدەستبهێنت؟ (ئەگەر بۆ نموونە بەهەمان شێوەی زاپاتیستەکان ڕەوتدەکەن، لەوانەیە لەنێوەندی چەپدا سەرنجڕاکێش دەرکەون)

ڕاستییەکەی وەڵامی ئەم پرسیارە سەختە، چونکە یەکەم (پەکەکە) لە تورکیە ناوچەیەکی وەك ناوچەی زاپاتیستەکانی لەژێر دەستدا نییە و بەخۆشی هێزێکی نێوەندگەرا و قووچکەییە، چ وەك هێزی میلیشیایی و چ وەك پێکهاتەیەکی پارتیی، هەروا ئێمەش لە تەواوی وردەکارییەکانی ژیانی ڕۆژانەیان ئاگادارنین و بەڵگەیەکی کۆمەڵایەتیش بۆ سەلماندنی ڕاستی یا درۆبوونی نییە. تەنیا شتێك کە دەتوانین قسەی لەبارەوە بکەین، کانتۆنەکانی “ڕۆژاوا”ن، کە هاوڕێیەکمان بۆ چەند هەفتە لەوێ بووە و سەردانیکردوون، کە بەدڵنیاییەوە بەراورد بە بەڕێوەبەرایەتی هەرێمی کوردستان، ئازادیخوازانە دێتەبەرچاو، بەڵام دیسانەوە لەبەرئەوەی کە خودی (پەیەدە) زۆرینەی دەنگ و لایەنگریی جەماوەریی خەڵکی هەیە و لەوە بێخەمە کە هەر جۆرە سیستەمێك بگرێتەبەر براوە هەر خۆیەتی و لە ڕاستیشدا (پەیەدە) بۆ ئەوەی بەر بە هەژموونی دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستان، کە سیستەمێکی پڕۆ نیئۆلیبراڵی ئابووریی و ڕامیاریی هەیە، بەتایبەت بەرگرتن بە هەژموونی (پدک) لە ڕێگەی پارتییە کۆپییەکەیەوە [البارتی] و هەروەها بۆ ئەوەی بەر بە هەژموونی گروپە ئیسلامییەکان، کە فەرمانداریی ئێستای تورکیە پشتیوانی و هانیاندەدات و هەروا بەر بە هەژموونی دەوڵەتانی خۆراوا [ئەمەریکا و ئەوروپا] بگرێت، ئەوا ئەو سیستەمەی کە ئێستا پیادەیدەکات، باشترین ئامراز بووە بۆ دژایەتی ڕکەبەرە ڕامیارەکانی.

بەڵام ئەوەی کە ئەگەر (پەیەدە) بەخۆی هێزێکی کەمینە بووایە، ئایا هەر لەسەر ئەم سیستەمەی ئێستای دێمۆکراسی ڕاستەوخۆ و یەکگرتنی خۆبەڕێوەبەرایەتی ئێتنییەکان و ناوچەکان لە یەکێتییەکی کۆنفیدراڵیدا پێداگرییدەکرد، ئەوەیان هیچ بەڵگەیەك بۆ سەلماندن یا ڕەتکردنەوەی وەها گومان و بۆچوونێك لەبەردەستدا نییە، ئەوەش لەبەرئەوەی کە شتێكی ئاوا ڕووینەداوە یا لە ڕووداندا نییە، تاوەکو بەگوێرەی ڕاستییەکان ئەزموونگیری لە کەتوارەکە بکەین و تیئۆریزەی بکەین. چونکە دواجار ئەوانیش پێکهاتەیەکی نێوەندگەرا و قووچکەیی و ڕامیار و پارتیین و کەسانێکی ئۆتۆریتەگەرا لە ڕاسەیانەوە هەن و هەموو کاتێك ئەگەری وەرچەرخان و بادانەوەیان هەیە. بەڵام ئەوە ڕاستییەکە بەراورد بە سیستەمی بەڕێوەبەرایەتی هەرێمی کوردستان، کە بێجگە لە پۆلیسێکی بازارئازادی سەرمایەداری هیچی دیکە نییە، سەرنجراکیشتر و هیوابەخشترە و ئەوەی ژنانی لە کۆمەڵێکی داخراوی مەزهەبی و باوکسالاری خۆرهەڵاتیدا چالاککردووە و هەستی ئازادیخوازی و خۆڕزگارکردن و سەرەبەخۆیی کەسایەتی لەلا ئافراندوون، لەم ساتەدا کارێکی زۆر گەورەیە و بە هەموو هێزێك ناکرێت و کارئاسانییەکی گەورەیان بۆ بزووتنەوەی ئەنارکی کردووە، هەڵبەتە لەپاڵ هەرەوەزییەکان و ڕێکخستنە کۆمونەییەکاندا، کە دەتوانن پێشەکی بوژانەوە و پەرەسەندی شۆرشی کۆمەڵایەتی بن. هیوادارین ژنانی خۆراوا ببنە ترسشکێنی ژنانی پلەدووی ئابووریی و کۆمەڵایەتیی هەرێمی کوردستان، کە زیاتر لە هەر تاکێکی دیکە لەژێر هەژموونی بازارئازادی سەرمایەداریی و کولتووری بەکاربەریی نادەربەستانە و نادەربەستیی بەرانبەر پرسە کۆمەڵایەتییەکان و کۆمەڵی ئازاد و خۆرزگارییدا دەناڵێنن.

ئەوە راستییەکە کە یەکینەکانی ژنانی “ڕۆژاوا” وێنای باوی ژنیان لە ئاوەزی کۆمەڵەکانی خۆرهەڵاتی ناوین و پیاوانی هەرێمی کوردستاندا گۆڕی و توانیان وانەی ڕزگاریخوازیی و خۆهوشیاریی بە کۆمەڵی ئێمە بدەن و ئەوەمان لەلا بەرجەستە بکەن، کە ئازادی و ڕزگاریی و سەربەخۆیی کۆیلان تەنیا لە ویست و توانانی خۆیانەوە سەرچاوە دەگرێت و هیچ هێزێك توانانی ڕزگارکردنی کۆیلەیەکی نییە، ئەگەر ئەو کۆیلەیە خودهوشیاریی ڕزگاربوونی خۆی لەلا دروستنەبووبێت و نەبووبێتە ویست [ئیرادە] و خواستێێکی ناچاری [ىیچەندووچوون].

لە کۆتاییدا سوپاسی بێپایانمان بۆ هاودەردی و بەتەنگەوەهاتنی ئەنارکییانەتان دەکەین، کە چەند جارە دەلاقەیەك بە ڕووی کۆمەڵی عیراق و کوردستان و خۆرهەڵاتی ناوین و خودی ئێمەدا بازدەکەن و سەرنجی ئازادیخوازانی ئەوروپا و جیهان بەتایبەت ئیسپانی و ئینگلیز-زمانەکان بۆ پرسەکانی هەرێمە لەبیرکراوەکان ڕادەکێشن و هاندانێك بۆ هاریکاری هاوپشتی ئەنارکی بۆ خەڵکی ئەو دەڤەرە هەڵدەخرینن، کە بەداخەوە ئێمە زۆر جار هەست بە نەبوونی هاوپشتی و گرنگیپێنەدان یا ئۆروپا و ئەمەریکا-سێنتریسبوونی ئازادیخوازان و سۆشیالیستەکان/ئەنارکییەکان دەکەین، کە ئەمە یەکێکە لە نەخۆشییەکییە کوشندەکانی بزووتنەوەی ئەنارکی پاش جەنگی جیهانی دووەم.

***********************************
* [ کاف / KAF ] سەکۆی ئەنارکیستانی کوردستان
** [ALB ] سایتی http://www.alasbarricadas.org/noticias/node/13165

دەوڵەت بابەتێك بۆ گفتوگۆ لە نێوان مارکسیستان و ئەنارکیستانی کوردستان

دەوڵەت بابەتێك بۆ گفتوگۆ لە نێوان مارکسیستان و ئەنارکیستانی کوردستان

لەم مشتومڕە ئازاد و كراوەیەدا، كە لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك ئەنجامدراوە و لە سایتە كوردییەكاندا خراوەتە بەرچاوی خوێنەران، ئەم ھێژایانەی خوارەوە بەشدارییان كردووە:

زاھیر باھیر، ** ****، ھەژێن، تاھیر ساڵح شەریف، سیروان عەلی، سەلام عارف، شێخ عەبدول

بەرایی:

هاوڕێ زاهیر باهیر، کە ئەناركیستێکی ڕەخنەگری” دەوڵەت ” و ڕەخنەگری تێزی ” دیکتاتۆری پرۆلیتاریا “ی مارکس و مارکسیستەکانە، لە لاپەڕەی فەیسبووکی خۆیدا چەند پەرەگرافێکی لە وتارێکی ” میخائیل باکۆنین* ” لە بارەی دەوڵەتەوە بڵاوکردەوە. بەڕێز ** **** کۆمێنتێکی ڕەخنەیی لەسەر هەمان بابەت نووسی. پاشان هاوڕێ هەژێن هاتە ناو گفتوگۆکەوە. بەدوای ئەویشدا، من [تاھیر ساڵح]، بە کۆمێنتێک بەشداری گفتوگۆکەم کرد و مشتومڕەکە دەربارەی پێویستبوون و پێویستنەبوونی “دەوڵەت” لەڕوانگەی مێژووییەوە درێژەی کێشا و چەند بابەتی لاوەکیش هاتە نێو گفتوگۆکەوە.

لەم گفتوگۆیەدا، دوو تێڕوانینی مارکسیستی و ئەناركیستی بەرامبەر بە “دەوڵەت ” بەرچاو دەکەون، دوو تێڕوانین، کە لە بناغەوە مامەڵەی جیاواز لەگەڵ چەمکی ” دەوڵەت “دا دەکەن. خاڵی سەرنجڕاکێش  لەم گفتوگۆیەدا، تێڕوانین و تێگەیشتنە ناکۆک و جیاوازەکان نییە، بەڵکو دەرکەوتنی شێوازو گیانێکی نوێیە لە گفتوگۆی نێوان مارکسییەکان و ئەناركیستەکانی کوردستاندا. سەرەڕای جیاوازییە فیکری و جیهانبینییەکان، هەموو لایەک بە گیانێکی هاوڕێیانە، ڕێزنان لە بیروڕای یەکتری و دوور لەسکتاریزمی گروپی و مهاتەرات مامەڵە لەگەڵ یەکتریدا دەکەن، کە ئەمەش دیاریدەیەکی نوێیە لەناو ئەو گەڕەلاوژە و شیروتیر لەیەکهەڵکێشانەی نێو دنیای سیاسەت و فیکری کوردیدا.

پێویستە ئەوەش بڵێم، کە ئاستەمە ئەم باس و مشتومڕانە لە چوارچێوەیەکی سنوورداری وەک فەیسبووکدا جێگایان بێتەوە. لەسەر پێشنیاری هاوڕێ ” هەژێن ” بڕیارماندا ئەم تەوەرەیە بگوازینەوە بۆ نێو (سایتی کوردستانپۆست ئینفۆ) و (سایتی سەکۆی ئەنارکیستانی كوردستان). بابەتی ” دەوڵەت “، تەوەرەیەکی کراوەیە و هەر کەسێک کە خوازیاربێت بیروبۆچوونی خۆی لەسەر بنووسێتەوە، یان بۆچوون و ڕەخنەکانی خۆی لەسەر ڕوانگەی بەشداربووانی ئەم تەوەرەیە بنووسێتەوە، دەتوانێت بۆ هەردوو سایتەکەی بنێرێت.

دوایین شت کە پێویستە ئاماژەی پێبدەم، ئەوەیە کە ئەمەی لێرەدا دەیخوێننەوە، سەرەتایەکە بۆ لێکۆڵینەوە لە چەمکی “دەوڵەت” و هیچ  یەکێک لە بەشداربووانی ئەم تەوەرەیە، ڕوانگەی کۆنکرێتی خۆی و ئەنجامگیری تەواوەتی خۆی سەبارەت چەمکی ” دەوڵەت ” نەخستۆتەڕوو. بەهۆی دەستپێکردنی سەرەتایی باسەکەش، کۆمێنت و بۆچوونەکان پەرژوبڵاون و بە ناچاری پەل بۆ چەند کێشەی لابەلای دیکە دەهاوێژن، کە لەدەرەوەی تەوەرەی [ دەوڵەت و چەمکی دەوڵەت ]ن. بەو هیوایەی کە لە داهاتووی مشتومڕەکاندا، خۆ لە باسی لاوەکی بپارێزرێت.

بۆ خوێندنەوەی پەرتووکەکە لەسەر کۆمپیوتەر و مۆبایل، کلیک لەسەر ئەم لینکەی خوارەوە بکە

serberg-online
https://www.facebook.com/download/652258524882233/dewllet-%20online%20version.pdf

http://issuu.com/home/docs/dewllet-_print_version/edit/embed

بۆ چاپکردنی پەرتووکەکە لەسەر کاخەز، کلیک لەسەر ئەم لینکەی خوارەوە بکە

serberg- print
https://www.facebook.com/download/1399012886987903/dewllet-%20print%20version.pdf

http://issuu.com/home/docs/dewllet-_online_version/edit/embed

نۆژەنکردنەوەی وەڵامەکان

نۆژەنکردنەوەی وەڵامەکان

 

ئۆنلاین ڤیرژن بۆ خوێندنەوە لە ئینتەرنێت و کۆمپیوتەر و مۆبایلفۆن

ڤێرژنی تایبەت بۆ چاپکردن لەسەر کاخەز

نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی وەڵامه‌كان / ١٥

نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی وەڵامه‌كان / ١٥

ئەگەر پێمانوابێت، وەڵامەكانی ئێمە تەواو و دوا دەركی مرۆڤایەتین، ئەوا خەریكین لە خۆمان بتێك سازدەكەین. ھەروەھا ئەگەر پێمانوابێت، ئەو سیستەمی ڕێكخستنەی كۆمەڵگە، كە ئێمە خەباتی بۆ دەكەین، دوایین چاوەڕوانی و گەشەیەكە، كە مرۆڤایەتی پێیدەگات، ئەوا دیسانەوە خەریكین پووچگەراییەكی دی لە تەپوتۆزی پۆوچگەراییەكانی دیكە، چێدەكەینەوە. سۆشیالیزم بەھەشتێك نییە لە ئاسمانەكانەوە دایگرین و لە پەڕاوی ئەفسانەكاندا بیدۆزینەوە و مۆدێرنیزەی بكەین، سۆشیالیزم خەونی مرۆڤی زیندووە و بە پراكتیكی شۆڕشگێڕانە كەتواریی دەبێتەوە و سەركەوتنیشی لە كولتووربوویندا دەبێت، بەبێ ئەوە، لە خەیاڵی گۆشەگیرانە و فەنتازی ئایدیالیستانە بەولاوەتر نابێت.         هەژێن

بەشی پازدەهەم

ئایا بەبێ ئایدیۆلۆجیا چۆن دەتوانین بزووتنەوەمان هەبێ و خۆمان ڕزگار بکەین ؟

ئایدیۆلۆجیای چینایەتی یەکساننییە بە خودهوشیاری شۆڕشگێڕانە، چونکە خودهوشیاریی شۆڕشگێڕانە سەرەتای ڕەتکردنەوەی کۆمەڵگەی چینایەتییە، بەڵام ئایدیۆلۆجیای چینایەتی پێداگرتنەوەیە لەسەر مانەوەی کۆمەڵگەی چینایەتی، ئیدی ئەوەی لە کام جەمسەری ئەو کۆمەڵگەوە وەستابێت [چەپ یا ڕاست]، هیچ لەوە ناگۆڕێت، کە تۆ خەریکی ڕەوایەتیدانی بە دابەشکردنی مرۆڤەکانی بەسەر چەند دەستەی دژ بە یەکدا، ئەمە لە کاتێکدا کە هیچ تاکێك نە لە ڕووی جەستەیی و نە لە ڕووی خودهوشیاریی و نە لە ڕووی جوانیناسی و نە لە ڕووی حەزەوە لەوی دیکە ناچێت و یەکدەستی و یەکڕەنگیی چینایەتی تەنیا پووچگەراییەکی ئایدیالیستییە و لە هیچ سەردەمێکدا مرۆڤەکان چ لەڕووی بیرکردنەوە و چ لە ڕووی حەزەوە، وەك یەك نەبوون، تەنانەت لەو سەردەمە ئەفسانەییەشدا کە ئایدیۆلۆجیکارەکان بە کۆمونەی سەرەتایی [بەهەشتی ئایدیال]ی نێودەبەن. هەڵبەتە ئەم جیاوازییانە هیچ کات بەواتای ڕەوابوون و پێویستبوونی جیاوازیی و هەڵاواردن ڕەگەزیی و نەژادی و ئایینی و چینایەتی نین، بەڵکو تەنیا مەبەستم ئەوەیە، دابەشکردنی مرۆڤەکان بەسەر کۆمەڵێك ئایدیۆلۆجیای دژبەیەك یا هاوئاراستەدا بێجگە لە جیاوازی و ناتەبایی و جەنگێکی ئایدیۆلۆجی بەردەوام هیچی دیکە بەرهەمناهێنێت. لەوەتەی ئاینەکان هەن، هەڵگرانی باوەڕەکانیان لە جەنگێکی ناکۆتادا دەژین و چنگیان لە جەستەی یەکدیدا خوێناوییە، هەروەها لەو کاتەوەی پارتایەتی سەریهەڵداوە، ئەندامان و لایەنگرانیان لە جەنگێکی ناکۆتادان و خوێن و خۆراکی زیندوومانەوەی ئەو وەرەمە ڕامیارییە، تەنیا جەنگە بە بەپشتبەستن بە ئایۆلۆجیای نەتەوەپەرستی، بەرتەریی ڕەگەزیی و نەژادیی و پاوانگەریی دەستەبژێریی و سەروەریی ..تد.

بەپێچەوانەوەی ئایدیۆلۆجیاوە، خەباتی چینایەتی یەکساننییە بە کینەی چینایەتی، خەباتی چینایەتی تێکۆشانە بۆ لەنێوبردنی هۆکارەکانی دروستبوونی کۆمەڵگەی چینایەتی واتە پایە ئابووریی و کولتووری و ڕۆشنبیرییەکانی، بەڵام کینەی چینایەتی وەك هەر توندوتیژییەك، توندوتیژی بەرهەمدەهێنیت، واتە پاساو و بیانوو دەداتە دەست پارێزەرانی کۆمەڵگەی چینایەتی بۆ ڕەوایەتیدان بە ستەمی چینایەتی. هەروەها ئەوەی بە درێژایی تەمەنی من و لە ئەزموونی کەسیی مندا کەڵەکەبووە، چەكبوون و ئامرازبوونی ئایدیۆلۆجیایە بۆ دابەشکردنی مرۆڤە چەوساوەکان بەسەر گروپ و پارت و پێکهاتەی دژەبەیەك و ڕاگرتنیان لە ناتەباییەکی بەردەوامدا و بەو هۆیەوە لە بەرانبەردا دابینکردنی ئارامی و ئاسوودەیی بۆ سەروەران، بەوەی کە چەوساوان خەریکی جەنگی یەکدین و نایانپەرژێتە سەر جەنگی چەوسێنەرانیان. لە ژیان و بیرەوەیی و بوونی مندا ئایدیۆلۆجیا و ڕامیاریی و پارتایەتی تەنیا ئەمەی بەرههەمهێناوە. ئەگەر تۆ یا هەر کەسێکی دیکە ئەزموونگیرییەکی دیکەی لە ڕامیاریی و ئایدیۆلۆجیا هەیە، سوپاسگوزاری دەبم، ئەگەر لە ڕۆشنکارییەکانی خۆی بەهرەمەندم بکات و ئەوە بسەلمێنێت، کە ڕامیاریی هونەری سەروەریی و فریودانی خەڵك و مسۆگەرکەری مشەخۆریی نییە و ئایدیۆلۆجیا ئامرازی دابەشکردن و پڕشوبڵاوەپێکردنی هێزی کۆمەڵایەتی چەوساوان و دەبەنگکردنی تاکەکان و ڕاگرتنیان نییە لە جەنگکێکی نەبڕاوەی خۆکوژییدا ! ئایا لە سەراپای مێژووی ململانێی چینایەتییدا، بەڵگەیەکی ئاوا لە بارەی ئایدیۆلۆجیا و ڕامیارییەوە هەیە، کە پێچەوانەی ئەزموون و پێگەییشتن و بۆچوونە بنەمایییەکانی هەر یەك لەوانە بێت، کە دژایەتی ئایدیۆلۆجیا دەکەن و لەسەر کۆمەڵایەتییبوونی خەبات و شۆڕش و ڕێکخستنی سۆشیالیستیی [کۆمەڵایەتیی] دەکەن؛ کامە، کەی و لەو کوێ ؟

چۆن دەتوانیت قسە لە گۆڕانی کۆمەڵگە بکەیت لە کاتێکدا دەەوڵەت و سیستەمی سەرمایەداری زاڵن، بێجگە لە بەرنامەی لایەنی کەم و لایەنی دوور چ ڕێگەیەکی تر هەیە؟

قۆناخبەندیی مێژوو و هەروا قۆناخبەندیی ڕەوتی گەییشتن بە کۆمەڵگەی ناچینایەتی، هەوڵێکی نەزانانە یا فریودەرانەی دەسەڵاتخوازییە. دابەشکردنی داخوازیی و پێداویستییە کۆمەڵایەتییەکانی کۆمەڵگە بەسەر داخوازیی هەنووکەیی و ئاییندەیی، لەسەر بنەمای پووچگەرایی وێناکردنی شۆڕش بە ڕاگەیاندنی پارتێك و پێداویستی سەرکوتی دەوڵەتییە “دیکتاتۆریی پڕۆلیتاریا”یە بۆ ڕاگرتنی کۆمەڵگە لە سنووربەندییەکانی ئایدیۆلۆجیا و بەرنامە پێشتر ئامادەکراوەکان، سەریهەڵداوە.

ئەگەر شۆڕش پرۆسێسی مێژوویی گەشەکردن و پێگەییشتنی خودهوشیاریی تاکە ژێردەستەکان و هەرەوەزیبوونەوە و پێکهێنانی کەرتی کۆمەڵایەتیی کشتوکاڵیی و پیشەسازیی و بە کولتووریبوونی بێت، کە لە بەرانبەر دارایی تایبەت و دارایی دەوڵەت و سەروەریی مرۆڤ بەسەر مرۆڤەوە دایدەنێت و دواجار شکانەوەی هاوسەنگیی هێز، سەرکەوتنی هەر لایەکیان بەسەر ئەوی دیکەدا دیاردەکات، ئەوا هەموو داخوازییەك و هەموو ئامانجێك و هەموو گۆڕانێك لە خودی ئەم کۆمەڵگە چینایەتییەدا ڕوودەدات و نێوان کۆمەڵگەی چینایەتی و ناچینایەتی خاڵێکی سنووریی وەك ئەوەی نێوان وڵاتان یا سات و ساڵێکی دیاریکراو بوونی نییە، کە بیکەینە بنەمای کار، پێش ئەوە ئەم کارانە دەکەین و پاش ئەوە ئەو کارانەی دیکە.

بەبۆچوونی من وەها تێڕوانینێك بۆ ڕەوتی مێژوو و ڕوودانی ڕاپەڕین و شۆڕش تێیدا، کاریکاتێرێکە لە تێگەییشتنی شۆڕشگێڕانە بۆ مێژوو و ڕەوتی ڕووداوەکان. لەبەرئەوەی کە بەدیهاتنی هەموو خەون و خەیاڵێکی مرۆڤ لەم کۆمەڵگەدا تەنیا بە تێکۆشان بەدیدێت و پێویستە کاری بۆ بکرێت. چونکە کۆمەڵگەی چینایەتی ڕووبەرێکی دیکە، وڵات و کیشوەرێکی دیکە نییە، یا ماوەیەکی سەردەمیی دابراو نییە، کە لە دوای کات و شوێنی کۆمەڵگەی چێنایەتی ئێستاوە دەستپێبکات، هەروەها مرۆڤەکانیشی هەر مرۆڤەکانی سەر گۆی ئەم زەمینە دەبن و لە ئەستێرەیەکی دیکەوە نایێن، بەڵکو گۆڕینی ئەم کۆمەڵگەیەیە، کە هەیە و تێیدا دەژین. ئەو گۆڕینەش نە بڕیاردانی ڕامیارییە لەلایەن پارت و چەند پارلەمانتار فەرمانداریی و دەوڵەتەوە، نە سەپاندنی بەرنامەیەکی ئایدیۆلۆجییە بەسەر کۆمەڵگەدا، بەڵکو گۆڕینی فرە ڕەهەند یا هەمەڕەهەندی کۆمەڵ و پێکهاتەکانی و ژیان و کارکردنەکانە. بۆ نموونە کاتێك کە تاکەکان لە جیاتی خۆبڕیاردان، بە دیهاتنی داخوازییەکان و بەرەوپێشبردن و یەکلاییکردنەوەی پرسەکان بە پارت و پارلەمانتاران و دەوڵەت دەسپێرن، هیچ گۆڕانێك پێچەوانەی ئەوەی ئێستا هەیە، ڕوونادات، بەڵکو زیاتر و زیاتر سیستەمەکە دەپارێزن و پرسەکان ئەستەمتر دەکەن. بەڵام کاتێك کە تاکەکان لەجیاتی دەنگدان و هەڵبژرادنی پارت و لیست و پارلەمانتاران، کۆڕ و کۆمەڵە جەماوەریی و کۆمەڵایەتییەکانی خۆیان پێکبهێنن و هەوڵی بەخۆبڕیاردان و بەخۆجێبەجێکردن بدەن، ئەوا هەم بەو جۆرە کارەکان ئەنجامدەدەن، کە بەخۆیان بە دروستییان دەبینن و هەم بەو جۆرەی کە گونجاوە، ئەمە دەکاتە گێڕانەوەی دەسەڵات و بڕیاردان بۆ خود [بۆ خودی تاکەکان و گروپە کۆمەڵایەتییە خۆجێیەکان، ڕێکخراوە جەماوەرییە سەربەخۆکان]. لە بارێکی ئاوادا هەم دەوڵەت و فەرمانداریی و پارلەمانتاران و پارتەکان دەکەونە بەرانبەر خەڵك و هەم ناپێویستبوون و ناکارابوونیان لە ژیانی ڕۆژانەماندا دەسلمێنێت، کاتێك کە تاك بەخۆی بەکردەووە بینی و بۆی دەرکەوت، کە بەخۆی باشتر لە پارلەمانتاران بڕیاردەدات و لە دەسەڵاتداران باشتر جێبەجێدەکات، ئیدی نابێتە ئەکتەری گاڵتەجاریی هەڵبژاردنی خراپ لە خراپتر… لەبەرئەوە هیچ پرسێك نییە، کە لە خەباتی ڕۆژانەی جەماوەریی و لە یەکگرتنی کۆمەڵایەتیدا چارەسەرنەکرێت، تاوەکو چارەسەر و بنەبڕکردنی بە وەرزی سەرخەرمانی “پارتی پێشڕەو” و دەستەبژێرە ڕامیارەکان بسپێرین؛ هەم خۆڕێکخستنی جەماوەریی و کۆمەڵایەتی و هەم ڕێکخستنی ئاسۆیی کۆمەڵگە و هەم بنەبڕکردنی هەڵاواردنی ڕەگەزیی و ئایینی و نەژادی و کولتووریی، هەم پێکهێنانی هەرەوەزییەکان و کەرتی کۆمەڵایەتیی و سەندنەوەی کارخانە و نێوەندەکانی خزمەتگوزاری و شوێنە گشتییەکان لە سەرمایەداران و پارت و دەوڵەت و هەم بێدەسەڵاتکردنی ڕامیاران و مشەخۆران و فەرمانداران و دەوڵەتمەتمەندان، کار و ئەرکی نێو ئەم کۆمەڵگە چینایەتییەن و هەر وێناکردنێك بۆ کۆمەڵگەی ناچینایەتی لە دەرەوەی کۆمەڵگە، پشتبەستنە بە پووچگەرایی بیرۆکەی گەڕانەوەی مرۆڤ بۆ بەهەشتی ئایینەکان ! هەروا کە تا ئێرە و تا ئێستا هەموو گۆڕانێکی سەردەمەکان لە هەناوی سەردەم و کۆمەڵگەکاندا ڕوویداوە، نەك لە دەرەوەی و دابڕاو لە ڕەوتی پووکانەوەی ئەو و نەمانی پێویستی ئەودا.

بە کورتی هەر ئاوا کە ڕێکخستنی کۆیلایەتی و فیئۆداڵی لە هەناوی خۆیانەوە تێداچوون و سات و ڕۆژ و هەفتە و مانگ و ساڵێك نییە، کە وەك هێڵی جیاکەرەوەی ئەو ڕێکخستنانە دیاریبکەین و بڵێین لەم ساتەوە دەستییانپێکردووە و لەو ساتەدا کۆتاییانهاتووە، هەڵبەتە ئەمە تەنیا لە ئاستی وڵاتێکدا نا، بەڵکو تەنانەت لە ئاستی ناوچە و هەرێمێکیش هەر ئاوایە و ناتوانین بڵێین فیئۆدالیزم لەم ساتەوە لە فڵانە هەرێمی فەرەنسەدا کۆتاییهات. ڕێکخستن و بەڕێوەبەرایەتییەکانی کۆمەڵگە بەنێو یەکدیدا شۆڕدەبنەوە و تێکهەڵکێشن. ئەمەش بەڵگە و واتای لەنێوچوونی ڕێکخستن و بەڕێوەبەرایەتی و جۆرە پەیوەندییەکە لەنێو خۆیدا و سەرهەڵدان و جێگرتنەوەی بە ڕێکخستن و بەڕێوەبەرایەتی و جۆرە پەیوەندییەکی دیکە ، نەك لە خاڵی ڕاگەیاندنی هەڕای ڕامیاریی پارتێکەوە، یا دەستەیەکی سەربازیی و ڕاگەیاندنێکی پارلەمانییەوە.

لەبەرئەوە هەم دابەشکاریی خەبات و دانانی بەرنامە بۆ شۆڕش دەچێتە خانەی پووچگەرایی ڕامیارییەوە و هەم وەك تا ئێستا بە ئەزموون دەرکەوتووە، سەری لە دژەشۆڕشەوە دەردەچێت. بەدرێژایی تەمەنی نەگریسی پارتایەتیی، هەمیشە پووچگەرایی “بەرنامەی لایەنیکەم” تەنیا دێوجامەیەك بووە بۆ شاردنەوەی پلانی بەدەسەڵاتگەییشتنی سەرانی پارت، هەروەك چۆن لە سەدەی ڕابوردوودا پارت و گروپە ناسیونالیستەکانی کوردستان بە دێمۆکرات و مارکسیستیانەوە دەیانگوت “ئەم قۆناخە، قۆناخی خەباتی ڕزگاری نیشتمانییە و لەم قۆناخەدا ڕەنجدەران لەتەك بۆرجوازی نیشتمانیدا هاوخەباتن و پاش سەرکەوتن، ئینجا خەبات لەپێناو دامەزراندنی سۆشیالیزم دەستپێدەکات”، کەچی ئەم ڕۆژگارە بەڵێنی سەرخەرمانی ئەوان گۆڕدرا بە ئاوەدانکردنەوەی زیندانەکان؛ بە تایبەتکردنەوەی کەرتە دەوڵەتییەکان؛ بە ئازادکردنی بازار بۆ تەڕاتێنی کۆمپانییە جیهانخۆرەکان و کوردستانە ڕزگارکراوەکەشیان کرد بە پایەگای سەربازانی دەوڵەتی تورکیە و ئیتلاعاتی دەوڵەتی ئێرانی و سەربازانی ئەمەریکی و بریتانی. هەر ئاواش کە لە سەرەتای سەدەی ڕابوردوودا بەڵێنەکانی پارتی سۆشیال دێمۆکراتی ڕوسیە، لە ڕۆژگاری سەرخەرمانی پاش سەرکەوتنی ڕاپەڕینی ١٩١٧دا گۆڕدران بە زیندانەکانی چێكا؛ ئوردووگەکانی کاری زۆرەملێ؛ هێرش و کوشتوبڕی بە کۆمەڵی هەرەوەزییەکانی ئۆکرانیا و شوراخوازانی کڕۆنشتات و تەقەکردن لە کرێکارانی مانگرتووی پترۆگراد و … تد.

***********************************

بۆ خوێندنەوەی بەشی یەكەم، كرتە لەسەر ئەم بەستەرەی خوارەوە بكە :

بەشی یەكەم : http://wp.me/ppHbY-HN

بەشی دووەم : http://wp.me/ppHbY-HY

بەشی سێیەم : http://wp.me/ppHbY-If

بەشی چوارەم: http://wp.me/ppHbY-IH

بەشی پێنجەم: http://wp.me/ppHbY-IN

بەشی شەشەم:http://wp.me/ppHbY-Jg

بەشی حەوتەم:http://wp.me/ppHbY-Jo

بەشی هەشتەم: http://wp.me/ppHbY-Jv

بەشی نۆهەم : http://wp.me/ppHbY-JO

بەشی دەهەم :http://wp.me/ppHbY-JZ

بەشی یازدەهەم : http://wp.me/ppHbY-K5

بەشی دوازدەهەم : http://wp.me/ppHbY-K9

بەشی سیازدەهەم: http://wp.me/ppHbY-Kf

بەشی چواردەهەم :http://wp.me/ppHbY-Kj

نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی وەڵامه‌كان / ١٤

نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی وەڵامه‌كان / ١٤

ئەگەر پێمانوابێت، وەڵامەكانی ئێمە تەواو و دوا دەركی مرۆڤایەتین، ئەوا خەریكین لە خۆمان بتێك سازدەكەین. ھەروەھا ئەگەر پێمانوابێت، ئەو سیستەمی ڕێكخستنەی كۆمەڵگە، كە ئێمە خەباتی بۆ دەكەین، دوایین چاوەڕوانی و گەشەیەكە، كە مرۆڤایەتی پێیدەگات، ئەوا دیسانەوە خەریكین پووچگەراییەكی دی لە تەپوتۆزی پۆوچگەراییەكانی دیكە، چێدەكەینەوە. سۆشیالیزم بەھەشتێك نییە لە ئاسمانەكانەوە دایگرین و لە پەڕاوی ئەفسانەكاندا بیدۆزینەوە و مۆدێرنیزەی بكەین، سۆشیالیزم خەونی مرۆڤی زیندووە و بە پراكتیكی شۆڕشگێڕانە كەتواریی دەبێتەوە و سەركەوتنیشی لە كولتووربوویندا دەبێت، بەبێ ئەوە، لە خەیاڵی گۆشەگیرانە و فەنتازی ئایدیالیستانە بەولاوەتر نابێت.         هەژێن

بەشی چواردەهەم

ئایا پەیوەندی سەروزەکان لەگەڵ ئانارشیستەکان چییە؟ مەگەر ئەوانیش ئانارشیست نین؟

بۆ ئەوەی بتوانم وەڵام بە پرسیارەکانت بدەمەوە، ناچار لە کۆتاییەوە دەستپێدەکەم. ئەگەر مەبەستت لە “سەروزەکان”، پارتە سەوزەکانی ئەوروپا و وڵاتانی دیکەن، ئەوا بەدڵنیاییەوە دەتوانم بڵێم نا. چونکە پێش هەموو شتێك ئەوان “سەوزەکان” پارتی ڕامیاریین و ئەنارکیستەکان پارتایەتی ڕەتدەکەنەوە و منیش بۆ خۆم وێڕای پارتایەتی، ڕامیارییش ڕەتدەکەمەوە. دەکرێت ڕۆژگارێك ئەندامانی ئێستای پارتە سەوزەکان بەجۆرێك ئەنارکیست بووبن، یا ئێستاش سۆزدارییان بۆ ئەنارکیزم هەبێت، بەڵام هیچ کات ئەو دوو ئاراستەیە یەکسان و هاوتانین. چونکە پێش هەموو شت ئەوان بۆ دەسەڵاتی ڕامیاریی هەوڵدەدەن و لە کایەی ڕامیاریی و پارلەمانتاری و بە پارتییکردنی کەسەکاندا چارەسەر دەخەنەڕوو، کە ئەوەش ڕەتکردنەوەی بنەما هزرییەکانی ئەنارکیزمە؛ بزووتنەوەی کۆمەڵایەتیی دەرەوەی قەوارە ڕامیاریی و قووچکەییەکان.

وەك گوتم دەکرێت، ئەوان وەك تاك و گروپ ڕۆژگارێك بەشێك بووبن لە ئەناکیستەکان و بۆ ژینگەپاریزیی خەباتیانکردبێت و چالاکی بزووتنەوەی دژە-ئەتۆم و دژەجەنگ و زۆر شتی دیکە بووبن، چونکە ئەنارکیزم وەك شێوازی بیرکردنەوە و وەك هزر و وەك بزووتنەوەیەکی فرەڕەهەندی کۆمەڵایەتیی، لە گشت بوارەکاندا تێڕوانینی ئازادیخوازانە و دژە-سەروەرانەی هەیە؛ لەوانە تێڕوانین لەمەڕ ڕێکخستنی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی [ئەنارکۆسەندیکالیزم]، تێڕوانین لەمەڕ لەنێوبردنی هەڵاواردنی ستەمی ڕەگەزیی بەرانبەر ژنان [ئەنارکۆفێنیزم]، تێروانین لەمەڕ دژایەتی جەنگ و ئاشتییخوازیی [ئەنارکۆ-پاسیفیزم ]، تێروانین لەمەڕ پاراستنی ژینگە [Green anarchism / eco-anarchism]، تێڕوانین لەمەڕ ڕزگاری ئاژەڵ [animal libertain front] و …تد.

لە تێڕوانینین ئەنارکییەکاندا و بە بۆچوونی منیش، تێکدانی ژینگە و پیسکردنی ئاو و هەوا و هۆکاری ڕوودانی کارەساتەکان، تەنیا بۆ نەزانی مرۆڤەکان ناگەڕێتەوە، بەڵکو بۆ چاوچنۆکی و زۆرترخوازیی بۆجواکان دەگەڕێتەوە، کە لەپێناو بەدەستهێنانی سوودی زیاتر و پاوانگەریی زیاتر، ژیان لەسەر گۆی زەوی بەرەو تیاچوون دەبەن. بە سەرنجدانێکی خێرا لە پیشەسازیی نەوت و ئۆتۆمەبێل و چەکسازیی و وزەی ئەتۆمی و پیشەسازییە ناپێویست و زیانبەخشەکانی دیکە، ئەو ڕاستییەمان بۆ دەردەکەوێت کە لەم جیهانەدا خەریکە چی دەگوزەرێت و داهاتووی مرۆڤایەتی لە سایەی سیستەمی ڕامیاریی و سەروەریی چینایەتییدا چۆن دەبێت. بە پێچەوانەی پاگەندەی ڕامیارانەوە، کە هۆکارەکان بۆ نەزانین و نەخوێندەواریی تاکەکان دەگڕێنەوە، دەرکی دانیشتووانە بوومییەکانی ئەمەریکا [ئەوانەی کە کۆچەرە ئەوروپییەکان جینۆساید/ وەچەبڕیانکردن] لەمەڕ پاراستنی ژینگە زۆر لە دەرکی فیلۆسۆف زاناکانی ئەم سەردەمە ڕۆشنتر و دروستتر بووە و تەنیا هۆکار کە ژینگە و بوونەوەرەکانی بەم ڕۆژگارە کێشاوە، کۆمەڵگەی چینایەتییە، کە لەپێناو قازانجی سەرمایەداران و سەروەریی ڕامیاران و مشەخۆریی دەسەڵاتداراندا ئامادەیە ژیان لەنێوبەرێت، لەم بارەوە هەر ئەوەندە بەسە، کە کاتی هەڵکردنی ڕەشەبا سەرنجی ئاسمانی هەوڵیر و سلێمانی و…تد بدەین، کە چۆن کیسە (دڵق / عەلاگە) وەك هێرشێکی ئاسمانی، ئاسمانی شار داگیردەکەن، یا سەرنجی تەپوتۆز و خۆڵبارین و چڕەدووکەڵی ئەکسۆسی ئۆتومەبێلەکان بدەن، تا تێبگەین کە بازاری سەرمایەداری خەریکە ژینگە و مرۆڤایەتی بەرەو کوێ دەبات. ئیدی با ئەوە لەو لاوە بوەستێت، کە پیشەسازی گوشت و شیرەمەنی چ کارەساێك دروستدەکات !

ئەگەر لەم بارەوە بە وردی و هەستەوەرییەوە سەرنجی هەڵویست و ستراتیجی پارتە سەروزەکان بدەین، ئەوا دەبینین کە ئەوان خوازیاریی سەرمایەداریی ژیر و بە بەزەیین، خەریکی ئامۆژگارییکردنی ئافەرێنەرانی چەکی ئەتۆمین، خەریکی بزوواندنی سۆز و بەەزیی ڕامیارانن بەرانبەر ژینگە و بوونەوەرەکانی، خەریکی ئامۆژگارییکردنی دەڵاڵانی بازارەکانی چەکسازیی و ئۆتۆمەبێلسازیین. ئەمەش بۆخۆی بە دیوەکەی دیکەدا هەر سۆشیالدێمۆکراسییە، کە بە ئامۆژگارییکردنی سەرمایەداران دەستیپێکرد و ویستی بە بەشداریکردنی جەنگی جیهانی دووەم، مرۆڤایەتی ڕزگاربکات ! لێرەدا لەتەك پرسیارێك ڕووبەڕووین، ئایا بەبێ لەنێوبردنی هۆکارەکانی/ پێویستیییەکانی چەك و وزەی ئەتۆمی، بەبێ لەنێوبردنی هاندەرەکانی پیشەسازی ئۆتۆمەبێل و نەوت و چەكسازی و ..تد [گەڕانەوە بۆ وزەی سروشتی (ئاو و با و خۆر) و لەنێوبردنی سیستەم و سەروەریی و مشەخۆریی و دەسەڵات]، دەتوانین ژینگەی پارێزراو مسۆگەربکەین؟ ئەگەر دەکرێت، چۆن و بۆچی تا ئێستا لەپێناویدا کارنەکراوە، کێ و چی ڕێگرە و هۆکارەکان چین؟

ئاژەڵدۆستی پەیوەندی بە ئەنارشیزم و کۆمەڵگەی بێ جینایەتیەوە چییە ؟

پێش هەموو شت پێویستە لە ڕووی زمانەوانییەوە وەڵام بە پرسیارەکە بدەمەوە، کە “بێ چینایەتی” نادروستە و “ناچینایەتی دروستە”. ئینجالە ڕاستیدا ستەمگەریی مرۆڤ لە ئاژەڵئازاریی [سێکس لەتەك ئاژەڵ و لێدان و سواربوون و زیندانیکردنی لە ماڵ و باخچەکان] و بەهرەکێشیی [بەکاربردنی ئاژەڵ بۆ باربەریی و پیشەسازییکردنی بەرهەمهێنانی گۆشت و شیرەمەنی] و ڕەایەتییدان بە کوشتن و سەندنەوەی مافی ژیان لە ئاژەڵ کورتنابێتەوە و کۆتایینایێت، بەڵکو ستەمگەرییەکە بەرەو ستەمکردن لە خودی هاوجۆرەکانی مرۆڤ درێژکراوەتەوە. چونکە یەکەمین ڕەوایەتییدان بە توندوتیژی و کوشتار لە ئەفسانەکانی دروستکردنی دونیا لەلایەن سوپەر-هێزی ئافەرێنەوە [اللە/ گۆد] بە خاتری مرۆڤ، دەستپێدەکات و لەوێدا مرۆڤ خۆی وەك سەروەری بوونەوەرەکانی دیکە وێنادەکات و پاشان دەکەوێتە هەوڵی دەستەمۆکردنی هاوجۆرەکانی خۆیشیی. بەواتایەکی دیکە کاتێك مرۆڤ بە لاساییکردنەوەی دڕندەیی ئاژەڵەکانی دەوروبەری خۆی، هەوڵی خواردنی ئەوانی دیکەی داوە، بەهۆی فراوانی هوشمەندییەوە لەو سنوورە ناهوشیاریی و ناچارییانەی بۆ زیندوومانەوە نەوەستاوە و کەوتووەتە هەوڵی کوشتن و کۆیلەکردنی هاوجۆرەکانی خۆی، کە لە هیچ ئاژەڵێکی [بوونەوەرێکی] دیکەدا ئەو دیاردەیە نییە و تەنانەت دڕندەترین ئاژەڵ، کە گورگ کراوەتە هێمای، هیچ کات هاوجۆری خۆی ناخوات و لەوەش واوەتر هێندە هاوپشت و کۆمەڵگەرایە، کە هەمیشە پێکەوە و بە کۆمەڵ لەژیاندان. بەڵام مرۆڤ هەم بکوژی هاوجۆرەکانی خۆیەتی، هەم بخۆری گۆشتی هاوجۆرەکانی و هەم کۆیلەگەر و زیندانیگەر و فرۆشەر و کڕیاری هاوجۆرەکانیەتی؛ لەیەك دەستەواژەدا دڕندەترین و بێبەزەییترین ئاژڵی سەر گۆی زەمین،دڕندەیەك کە بە هوشیاریییەوە دڕندایەتی بە پلان و لێکۆڵینەوە و داڕشتنی ستراتیج و بەکاربردنی تاکتیك [هونەری سەروەریی: ڕامیاریی] پەرەپێدەدات و بەرانبەر هاوجۆرەکانی خۆی [مرۆڤە ژێردەستەکان] و ئاژەڵەکانی دیکە و ژینگە دەیگرێتەبەر.

ئەنارکیزم وەك مێتۆدی تێڕامان و بیرکردنەوە لە دیاردەکان و گەییشتن بە هوشیاریی، ڕەتگەرەوەی بەهرەکێشییە، نەك تەنیا لەنێوان مرۆڤەکاندا، بەڵکو ڕەتگەرەوەی بەهرەکێشیی مرۆڤیشە لە ئاژەڵانی دەوروبەری، ڕەتکەرەوەی توندوتیژی و کوشتنی هەموو بوونەوەرێکە. واتە ئەنارکیزم ڕەتگەرەوەی تاوانە نەك تەنیا ڕەخنەگر لە تاوانبار، دژی ستەم و بەهرەکێشییە نەك تەنیا ستەم و بەهرەکێشیی لە مرۆڤ، خوازریاریی ئازادی ژیانە بۆ هەمووان، نەك تەنیا بۆ هەلگرانی هزری خۆی. بێچگە لەمە، وەك تۆلستۆی دەبێژێت “تا بازاری قەسابخانەکان گەرم بێت، زرم و هوڕی بەرەکانی جەنگیش بەردەوام دەبێت”. چونکە یەکێك لە هۆکارە هەرە کۆنەکانی جەنگ و درێژەکێشان و مانەوەی بۆ سەردەمی ئێمە، ڕەوایەتیدانە بە کوشتنی ئەوانی دیکە لەپێناو مانەوە و پاشایەتی خود. هەروەها یەکێك لە تایبەتمەندییەکانی مرۆڤ ڕاهاتن و ملدانە بە بارێك، هەرچەندە پێشتر نەیتوانیبێت، لەتەکیدا هەڵبکات. باشترین نموونەش ڕاهێنانی پۆلیس و سوپا و دەستە تیرۆریستییەکانە هەر لە کۆنەوە تا ئێستا لەسەر ڕاوکردن و سەربڕینی ئاژەڵ، کە کوشتن لەلای دەکاتە شتێكی ئاسایی، لەو بارەوە دەتوانیت سەرنجی فیلمی ڕاهینانی دەستە تیرۆریستییە ئیسلامییەکان لە عیراقی پاش ڕوخاندنی ڕژێمی بەعس بدەیت، کە چۆن وەك سەرگەرمییەك بەدەم گوتن و گوێڕادێران لە سروودە ئایینییەکان، دەکەونە تەقەکردن و سەربڕینی وشتر و ئاژەڵانی دیکە.

لەلایەکی دیکەوە، بەگوێرەی پشکنین و لێکۆڵینەوە زانسیتییەکان دەرکەوتووە، کە شڵەژاوی و فشارێك کە لەلای ئاژەڵ لەکاتی سەربڕیدا دروستدەبێت، لەڕێگەی خواردنی گۆشتەکەیەوە بۆ مرۆڤی گۆشخۆر دەگوێزرێتەوە، ئەمە بێجگە نەخۆشییەکان و لاوازبوونی سیستەمی بەرلەخۆکردنی جەستەی مرۆڤ بەهۆی پاشکارایی ئەو دەرمانانەی لە کە شوێنەکانی پەروەردەکردنی پیشەسازییانەی ئاژڵان بە ئاژەڵان دەدرێن بەتایبەت پاشکارایی ئەنتی بایۆتیك. بەو جۆرە دەبینین، کە کوشتن و خواردنی ئاژەڵ بەگشتی پارێزەر و درێژەپێدەری دڕندایەتی و توندوتیژی و بەهرەکێشیی و چەپاندنی هاوجۆر و جۆرەکانی دیکەی ئاژەڵ لەلای مرۆڤ ئاسایی و ئاساندەکات. ئەگەر بەراوردی ڕادەی توندوتیژی و دڕندەیی مرۆڤی جاران و مرۆڤی ئەم سەردەمە بکەین، ئەوا دەبینین یەکێك لە هۆکارەکان زۆربوونی توانای گۆشخۆرییە . کاتێك کە مرۆڤ ڕێگە بەخۆی بدات، ئاژەڵان بکوژێت و بخوات و بخاتە خزمەت خۆشگوزەرانیی خۆی و لە کار و لە شتی دیکەدا بەهرەکێشیی لە ئاژەڵان بکات، ئیدی چۆن دەکرێت چاوەڕێیی ئەوەی لێ بکرێت، کە بتوانێت کۆمەڵگەیەکی خاڵی لە ستەم و بەهرەکێشیی و توندوتیژی بنیاتبنێت؟ کاتێك مرۆڤ ئەو بوونەوەرە بێت، کە توانیبێتی دڕندەیی ناچاریی و ناهوشیارانەی ئاژەڵەکانی دیکە لەڕێگەی زانست و تەکنۆلۆجیا و زیرەکیی خۆیەوە بە بەرزترین لووتکە بگەیێنێت، ئیدی چۆن دەتوانین پاگەندەکانی لەمەر ئازادی و یەکسانی و دادپەروەرییخوازیی بە هەندوەربگرین ؟

بە نەزەری تۆ سۆشیالیزم و سەرمایەداری گەمەی خوا و ئەهریمەن نیە ؟

بەبۆچوونی من، مرۆڤی سەرەتایی وەك بەرەنجامی تێڕامانی لە دەوروبەری و بێسنووریی گەردوون، لە بێوەڵامی پرسیار و سەرنجەکانیدا، ناچار هێزێکی سۆپەرمانی لە هۆش و ئاوەزی خۆیدا ئافراندووە، دوابەدوای ئەوە ئافەرێنەری سوپەرهێز بۆ ئەوەی خۆی لە یەخەگیریی پرسیارە چاوەڕواننەکراوەکان ڕزگاربکات، ئەو سوپەرهێزەی بەرەو بۆشایی ئاسمان ڕەوانەکردووە. کاتێك کە وێرای بوونی ئەو سوپەرهێزە ترسێنەرەش، هەندێك لە مرۆڤەکان دەستبەرداری خراپەکاریی نەبوون [ هەڵبەتە خراپەکاریی لە ڕوانگەی کولتوور و ڕێکەوتنی کۆمەڵایەتیی ئەو کۆمەڵەوە]، دیسانەوە لە بێوەڵامیی ئەو پرسیارەدا ” بۆ مرۆڤەکان وەك یەکدی نین و هەندێكیان سەرکێشییدەکەن؟ “، ئافەرێنەرانی سوپەر-هێز ناچار بە ئافراندنی سۆپەرهێزێکی دیکە بوون؛ سوپەرهێزێکی سەرکێش، تاوەکو پاساوی خراپەکانی خۆیانی پێبدەنەوە و بیکەنە هۆکار. بەڵام ئافەرێنەرانی سۆپەرهێز نەیانزانی، کە لە چێکردنی سوپەر-هێزی دووەمدا یەکەمین هێزی ئازادیخواز وێنادەکەن. لەبەرئەوە لەو ڕۆژەوە سوپەرهیزی یەکەم، بەدەست پارادۆکس و گرفتێکەوە گیرۆدەیە، کە ناتوانێت سوپەرهێزی دووەم لەنێوێبەرێت، چونکە لە لەنێوبردنی ئەودا، خۆی لەنێودەبات، هۆکاری ئەمەش ئەوەیە، کە دەسەڵات بەبێ دژ ناتوانێت پاساوی بوون و پێداویستی مانەوەی خۆی بدات. بەواتایەکی دیکە نە ئافەرێنەرانی سوپەرهێزی یەکەم [مرۆڤەکان] توانای دەربازبوونیان لە خۆشباوەڕییەکی مێژوویی کە خۆیان بەرانبەر ئافەرێنراوەکەی خۆیان هەیانە، ڕزگاربکەن و نە سوپەرهێزی یەکەم دەتوانێت بەبێ هاوەڵدووانەی خراپەکار، باشی و پێویستی خۆی بسەلمێنێت.

لە ڕاستیدا ئەم جەنگە مێژووییە بەردەوامەی نێوان “گۆد / اللە” و ئەهریمەن، لەئاسمانەکان و لە خەیاڵی کۆیلە خۆشباوەڕەکاندا نییە، بەڵکو لە ژیانی کەتواریی هەر ڕۆژەی ئێمە [ئێمەی مرۆڤی ئازادیخواز و مرۆڤی سەرکەوتگەر؛ مرۆڤی ڕەنجدەر و مرۆڤی ڕەنجدز و ڕەنجخۆر، لەنێوان مرۆڤی ئاشتیواز و مرۆڤی پاوانگەر و سەروەرییخوازدایە]دایە و هەر لێرە لەنێو هەموو بوونێکی ئێمەدا بوونی هەیە، لەو کاتەوەی کە سەروەریی سێکوچکەی سوپەر-هێز-پەرەستگە – ئیمپراتۆر گۆڕاوە بە سەروەریی سەرمایە – پارلەمان – دەوڵەت، سوپەرهێزەکانی سەرزەوی هەردەم خەریکی قوتکردنەوەی هێزی لاسار و خراپەکارن، تاوەکو پاساوی مانەوە و پێداویستی خۆیان بدەنەوە.

نەخێر، تا ئەوەندەی بۆ بۆچوونی من دەگەڕێتەوە، یەکەم هاوکێشەکە ئاوەژوو خراوەتەڕوو، گۆد/ اللە/ دەوڵەت سەرچاوە و ڕاگری خراپەکارییە و ئەهریمەن، کە مرۆڤە یاخییەکانن، خوازیاری ئازادی و ڕزگاری و سەربەخۆیی و یەکسانی و دادپەروەریین. بۆ گەییشتن بەو ئامانجانەش بەبێ لێدان و لەنێوبردنی ئەو هێزە خراپەکارەی، کە ئەوی وەك کۆیلە ڕاگرتووە و بەبێ لەنێوبردنی کۆیلەتی خۆی، ئەستەمە ئەو بازنە داخراوەی بەردەوامیی چەوسانەوە بشکێت و مرۆڤ بە قۆناخێکی باڵاتر لە گەشەی کەسایەتی [تاکی ئازاد] بگات. بەواتایەکی دیکە کۆیلە بۆ ڕزگاربوونی لە کۆتوبەندەکان، پێویستە کۆیلایەتی لەنێوبەرێت، ئەو لەنێوبردنەش تەنیا بە گۆڕینی کۆمەڵگەی چینایەتی بۆ کۆمەڵگەیەکی ناچینایەتی، واتە لەنێوبردنی زەمینە و هۆکارەکانی کۆیلەبوون [ دارایی تایبەت ، کاریکرێگرتە ، سەروەریی مرۆڤ بەسەر مرۆڤەوە] مەیسەردەبێت !

***********************************

بۆ خوێندنەوەی بەشی یەكەم، كرتە لەسەر ئەم بەستەرەی خوارەوە بكە :

بەشی یەكەم : http://wp.me/ppHbY-HN

بەشی دووەم : http://wp.me/ppHbY-HY

بەشی سێیەم : http://wp.me/ppHbY-If

بەشی چوارەم: http://wp.me/ppHbY-IH

بەشی پێنجەم: http://wp.me/ppHbY-IN

بەشی شەشەم:http://wp.me/ppHbY-Jg

بەشی حەوتەم:http://wp.me/ppHbY-Jo

بەشی هەشتەم: http://wp.me/ppHbY-Jv

بەشی نۆهەم : http://wp.me/ppHbY-JO

بەشی دەهەم :http://wp.me/ppHbY-JZ

بەشی یازدەهەم : http://wp.me/ppHbY-K5

بەشی دوازدەهەم : http://wp.me/ppHbY-K9

بەشی سیازدەهەم: http://wp.me/ppHbY-Kf

بەشی چواردەهەم :http://wp.me/ppHbY-Kj